İLETİŞİM Modem Ayarlan '4ı Bilgisayar ile modeminiz, coğu zarnan problemli bir ilişkiye sahiptir. Çok iyi anlaşsalar bile, bu size dünyanın geri kalanıyla sorunsuz bir şekilde iletişim garantisini vermez. Derginiz CHIP, en sık karşılaşılan modem sorunlarını bir bir anlatıp, PC-modem ilişkisinin uyum içerisinde yürümesi için gerekli çözüm yollarını sunuyor. Sorunsuz İletişim İçin Modem Ayarlan Modemler, dünya ile bağlantıyı sağlarken neredeyse bilgisayarın en ınk -orun çıkanan parçalan arasında yer alıyor. Kopan hat bağlantıları. düşük erişim hızlan ve bilgisayarınızın çileden çıkmasına kadar uzanan bir yığın sorun. hepsi bu küçük gri kulunun marifetleri. Bu sorunların en kolu yanı kaynağını bilememeniz dır ki bu da neredeyse çözümsüz kal-mak demektir, Transferlerinde karşılaşılan halalar, yazılımdan bağlayıp, bilgisayarın içindeki bağlantılardan geçîp, umdem üzerinden, telefon hatlarını da kullanarak ulaşılmak is tenen modeme kadar uzayabilir. Bu yüzden sorununu çözemeyenler, her liırlû ramir volunu da terk ederek dünyadaki diğer bilgisayarlar ve Internet ile küserek, bağlantı kurmaktan vazgeçerler. Bunu önlemek için oldukça hassas bir konu olan modemlere el anık ki. çoğu kez sihirbazlık dahi sayılabilcn modemle iletişim konusundaki karanlık noktalara ışık tutabilelim. Modem sorunlarını çözmek İçin gerekli olan birkaç kolay stratejiyi ogıenip. çözümler yaratabileceksiniz. Aralık sayımızda size en uygun modemin hangisi olduğunu sunduk. Optimum verim i-ein şarl olan kormil ve ayarlan ise bu yazımızda bulabilirsiniz. 120 • CHIP OCAK 199/ AKvl;ü%CIAMmi? Modem kullanıcılarım yıldıran (Sû İmcnıtt nedenlerden biri iletişim ya--.11ııııiıdaki anlaşılmaz komutlar zinciri. Eğer siz de . F0&C:rftC3L3 X3AM komuiu-nuıı ne anlama geldiğini bilmiyorsanız, bu yazıyı mutlaka okuyun. Haycs-AT Komutları Nelerdir? pir yancıya yazı ve grafik bilgilerinin yj*nısıra, aktarılan yazı karakteri ve pozisyon verileri nasıl iletiliyorsa modemler arasında da benzer bir ıle-ıssözkomısudur Yazıcılar, çesjt-lı firmalara aiı ESC/P (Epson), PCL. \*ü Postscript (llcwletı Packard) gibi dillen konuşurken, modemler, 80li vdlanla llayes I i rinası tarafından ge-I yi İrilen ve günümüzde değişik 'şiveleri' konuşulan, llayes- komutla-ıım kullanıl Bu modern dilinin en om-mli özelliği, komutların hepsinin Af ("Atlention" Dikkat komut geli-yı)r) -kısaltmasıyla başlayıp, yine birtakım anlamları olan kısaltmalarla dfvam etmesi: Modemin Resel edil-ıtesi (sıfırlanması, komutların stliıı-rricsl işlemi) AT7. ya da herhangi bir ti (.imarımın çevrilmesi ATD### (1#İö- çevrilecek numaranın yetim tUUryor} ile yapılıyor. Matematiksel bir işlemle neıedevse Ilım komudaı birbirine AT komutu başta olmak tizde ballanabilir. Örneğin bata dü- U mestti i durduran ATYNO kumu-tayla, ven .sıkıştırmasını duıduran fiîtVt 123456 komutu birleştirilerek ATANODI23456 seklinde tek bir komin haline getirilebilir. Resel komu-o İAIZ) tek basma yazılması gereken bir komut olduğundan yukarıda Uıüien özelliğe sahip değil. Ko-rın sonunda yer alan AM ise ut olmayıp. A.SC11 kodlanıasm-* a 1', yeıine gecen ve Enler anlamı-na gvlcu komutun isletilmesini .sağlayan işarettir. İnil Dizisi ve Önemli Ayarlar Modemi kullanan tüm programlar {Jteraninal vazıhım. faks programı) modeme en az üç noktada bağlı ve Uyumlu olmak zorundadırlar. L Program modemin hangi porna oldugumı bilmeli 25îdefoıumnzda kullanılan çevir-Oır prosedürü (sesli veya liıreşiınli. *iaüsJ oynatır* 1414 yqıı PıafivrUe* G*wnl | Ceffw=w ÛOSıİ | (Mevte* T OpwaK>aatrtWJİDMrudıW 'Sin* ta onı İO Wne [f ^J ıom* P L ilaMco^ol F7 D ft**y oyimı i*alıa Tonc veya Pulse). Bazı programlar bunun dışında telefonun çevrilmesi tein gerekli komutlara da ihtiyaç duyarlar. Bunlar Uayes'ıc Tone İçin ATDT. Pıılse itin ATDFdir. 3.Modemde karşılaşılan birçok sorunun kaynağı olan bin Strlug Init dizi modemle ilgili tanıtımların gerçekleştiği komııilar zinciridir. Yukarıda bahsi gecen ilk iki noktanın ayarı oldukça kolaydır. Zorluk, ayarı yapılmak istenen Init Sırnıgde ortaya çıkar. Gerçi çoğu zaman hu tip bir ayarlamaya gerek kalmıyor, çünkü genelde modemlere üretildikleri anda bu komutlar yükleniyor, ama yine de bunların aktıl hale gelmesi için A']"&F*yi (I'actory Siring. fabrikada urı>nm sırasında komutlar dizisi) kullanmak gerekiyor. Olay bu kadar basil görünürken yine de karmaşık hır lakım lııiı ayadan gerekiyor, çünkü: 1. İletişimde iki bilgisayar oluyor ve egeı modeminizle diğeri arasında biı laik varsa, modeminiz otomatik olarak uyum sağlamak durumunda. 2. Kullanıcının, hu bir veri aklanın yazılımı olabilir, ayarları değişik olarak kaydermesi önlenmeli, Kişiye Özel Modem Ayarlan Üretim anında yüklenen ayarlardan huska kullanıcıya özel ayarlar da vardır ve bunları bilgisayarınızın sabit diskine de kaydetmeniz mümkün, Soma eğer eski haline getirmek NelW*ö tlrttftid Nm ' isterseniz önce AT&îT (Pahrıka ayarlarına dön), sonra da >ahiı diskteki bilgilerin güncel olanla değiştirilmesi anlamına gelen AT&VV komutunu kullanmalısınız. Modem belleğinde inil dizininde yapacağınım değişiklik. sizi. kullandığınız tüm yazılımlarda ıcker ickct değişiklik yapmak lan kurtarır, bu yüzden bu yolu lav-sıye ederiz. Ayrıca AT&V komutu i-le güncel ayarların hepsine göz atabilirsiniz. Peki Bunları Modeme Nasıl Anlatacağım? Modemle doğrudan bağlantı kurmak için AT komutlarından daha kullanışlı bir yol Windows'un içindeki terminal programıdır. TfcUMl NAL EXE'yi yükledikten sonra, açılan pencereye komutları girebilirsiniz. Programı çalıştırıp bir veya birkaç konim yazarsanız, modemin doğru biı komuta OK. yanlış bir komuta ise Error ile cevap vereceğim görürsün uz. \Vindows 9-Tiıı Hyperterminal ve AT-komutlan Wmdows 9Tte modeme gönderilen tüm komutlar merkezi Unimo-dem modülünden (standart modem modulu) gönderildiğinden. Hyper-lermüıal kullanarak modemle doğrudan iletişim kuramıyorsunuz. Bunu başarabilmenin tek yolu: 1. lUpeuı-rminarı açın. OCAK !>!İ/ CHkP - 121 İLETİŞİM Modem Ayarları 2 Mailbox kayularmdan birim Mpu^e'un sag tuşuyla tıklayın. 3,îAçılan pencerede Propejtiesseçeneğini işaretleyin, ;4.-:Karşımza tıkan Dialog pencere* siiulen l'ltone Nuraber'ı (telefon nu-mara^O girin. "5. Configure'e (ayarla) basarak OpıLuns'ı seçin, (V Cotmection Control (bağlantı ayartarı) bölümünden Bring tıp terminal wiııdow before dialing'i (ter-mm.ıl penceresini çevirmeden önce göster) İşaretleyin 7. Simdi, ayarladığınız numarayı aramadan önce açılacak olan terminal penceresinde İstediğiniz AT-ko-muılannı girebilirsiniz. Cn Önemli AT Komutları Aşağıda sayacağımız komutlar Hst-yes uyumlu modemlerin neredeyse tümü ıaralından kullanılmaktadır SofUaSuz bir kullanım için yeierli-dırier: AT: "Atleniion", dikkat komut yeli yer î l y.: Reset, modemin açılıp kapa-ı akı fâki komutların sıfırlanması. ATDTp* Tone Dial, .sesli çevirme gerçekleştirir. ATDP#: Pulse Dial. yani titreşimli çevirme gerçekleştirir. A 1 &W Modemin belleğine yapıl- ımı?. ayarları kaydederek, bir dahaki kullanımda geçerli olmalarını sağlar. Bazı modemlerde birden fazla ayar kaydetme imkanı vardır ki. bu ayarlan AT&W1 den ATeVVVn">v kadar numaralamak gerekir. AT&rK : babrikada yapılan ayarları geçerli kılar. F.geı birden İazla fabrika ayarı mevcut ise, hangisi tercih ediliyorsa (AT&il. AT&F2,...) bclinilmeli. ATX3 : Modemin çevirmeden önce çevir sesini beklemesini önler. Bu Özellikle -.anirallerle çalışan şirketler için önemlidir. ATX0: ATX3 gibi. ama unun dışında meşgul sesiöi de beklemez ATMn: Modemin hoparlörünü a-çar/kapalır. "n" bu durumda Ü ile 3 arasında bir değere sahip olabilir. 0 - hoparlör kapalı, 1 = sadece Gamer Dctecl olana. yani baskınlı kurulana olana dek açık, 2 = hoparlör sürekli açık, 3 ise hoparlörün sadece çevirme anında açık olduğunu gösterir. ATLn: Hoparlörün sesinin ne kadar açık olacağını ayarlar. U = en kısık, 3 ise en sesli dununu ifade eder. ATSO=l: Modeme, gelen bir telefon için hazırlanmasını ve telefon çaldıktan sonra arayan taraf ile İlcisinle geçmesini söyler. ATSO^O ise modemin hazır durumunu sona erdirir. AT\Nn ; Modeme karşı taraşa IIUîC-sdMi İU İD Mne I "al iİımMt1ew* kurduğu bağlantıda bala düzeltmesi ve veri sıkıştırması opsiyonMrını kullanıp kullanmama durumlarını belirtir, "n", 0 ile 6 arasında bir değere sahip olabilir. ATIn: Modem, ve özellikle ROM'u (Read oniv Memory) hakkında bilgi verir. "B" nin alacağı değerleri, modeminizin kullanım kılavuzunda hulabiHrİsmz. TavSİye Edilen İnit Dizeleri Aslında her modem için optimıun İnit dizesi belirlemek çok zor, çünkü iletişim sızın modeme olduğu kadar. karşı tarafın modemine de bağlı. Buna rağmen modem ûrcneılerı. çn azından örnek olarak CompuServe gibi online hizmetlerinden sorunsuz olarak yararlanabilmeniz İçin bazı İnil tavsiyelerinde bulunuyorlar. Sonraki savlalarda Modeın-Imı di zesi tablosu yer almaktadır. init Dizeleri Ayarlan Nereden Yapılıyor? Modem kullanımında karşılaşılan problemlerin çoğu Inir dizelerinde yapılan AT-komutlaıı değişiklikleriyle çözülebilmektediı Bunu yapabilmek için dizelerin nerede olduklarını bilmekle Fayda var. Yazmm devamında en önemli veri aktarım program lan m ıı yerlerini bulabilirdi niz. liu programlarda zalen genelde önceden yapılmış kayıtlat yer almakladır. Hu kayıtlar modem yazdı-mmı kurduğunuzda yazılını tarafından yupıhı Windows 95, modemi bir çesiı merkezi sûrııcu (l.'nmıodem) yardımıyla kontrol etmektir. Buradaki a-y\iıiar. Windo\v.% 9î'|n kullandığı tuın veri aktarım programları {HyperuTminaU bxchange, Microsoft Net\vork yada Qııu>denıu5) için geçerlidir, W'îndows 0.5 alımda, yeni bir modem kurulduğunda, modemin çalışmasıyla ilgili tuuı komııllar Rçgisıry veritabanında toplanır, buradan bir takım değişiklikler yapabilirsiniz, ama bu yol hem zahmetli. hem de yanlış bir kayıdm bîlgisaya nrtızın açmaması riskini de beraberinde geıirır. bunu halletmenin C" kolay yolu, Starı - Seııings - Control Panel - Modems - Properıies • Coıi- 122 • CHIP OCAK 19?/ İLETİŞİM Modem Ayarları m-ıtion - Advanced - Exira SeUings İliklenen özel dizeler) kısmında islediğiniz kumu i u eklemeniz, Burada verdininiz komutlar, modemi bir somaki kullanımınızda etkili olacaktır iigeı ayarların tümünü başlan yanmak niyet indeysemz knımı-lûnuia ATSfF ile başlamalısınız. Modeminiz İçin Öneriler Modem sorunları sonucunda ortaya çıkan durum, ya karsı tarafta lıic. hır şekilde iletişim sağlaya mamanız. ya da kuısanız bile, haltın umulmadık bir anda kesilmesidir, Bu duruma sebep olabilecek şeyler Çöfe fazla ve çöpümü de zordur. Eğer yazıda beÜFtşen adımları sakın ve sistematik bîr şekilde uygularsanız. sagır-dilsiz modeminizi şakıyan bir bülbüle dönüştürebilirsiniz. Çalıştırdıktan sonra da hızını artırmanız i çirisunulan önerileri de dikkate alırsanız. modeminizin şahlandığını görebilirsiniz. 1.BİLGİSAYAR MODEMİ GÖREMİYORSAK Bu durum size, yazılıma bagh olarak "\ı¦¦¦ able 10 trüıialize modem"(mo-dcıu bulunamıyor), "The modem is not responding. Check ihat the modem ıs on and properly conneeieıl (Modem cevap vermiyor, acık olduğundan ve bağlantıların doğru yapıl-!. .niiİHiı emin olun! şeklinde ifadelerle bildirilir. 1 Modemin yazılımında yanlış COM-Porl değeri ayarlanmıştır Kullandırınız programdaki GOM-Porf'una aiı değeri kontrol edm. Cğcr ayarlar yanlışsa program ısrarla. modeme göndermeye çalıştığı komutları Motıse'a gönderecektir. sonuç: Modemden ses seda yuk. >.. Modem kilitlenmiştir İlk bakışta garip gelen bu olay ma-alesfrf mümkün. Modemler, üzerlerindeki EPROM'daki komut ve bilgilerle çalışırlar ki bunlar da bazen ki-iiılenebilü. Modeminiz harici bir mekienbe kapatılıp açılması sorunu çözecektir, ama eğer dahili bir mudi ıııınis: varsa, sorunun tek çözümü bilgisayarın Restart edilmesinde yalıyor JSİBİ^P l£ü 'ile Ajustic?K Kcsaccead î'lsle Drıves. -jvml: rcass Xi: ^— Cûf Pcrt3 ¦ COHl: CÖH2: COXÎ: COK4: ݦ••- ------ ____ ——. Port M3iK3 02F8B o*ren N/i N/A 3*w:i Pat e 1200 £400 'arity Men. Men? Dat* Site 7 e Stop !:ts ı 1 CatîtoK [>İtİQt (CDl No Yes Bina İRdıcator (BU Ho No SBîft 3et Ready (DSP) m Yes Cleat To Senet JCTS) Hd -—ı*B JART Gtttf Csed B2S0 ^165ŞQfcfJ> 0?! , oe pcess *ıiqt>ı:qbvı->l lettsı çult US J. Halen devam eden aklif bir modem bağlanlısı mevcut Bazen dalgınlığınıza gelebilir. Arkadan online çalışan bir bağlantını,-: ulabiliı ve bağlantıyı kesmeyi unut-muşuruızdur lîtt durum harici modemlerde. yanan OH I'OIT Ilook". yani ahize kullanılır durumda), ya da CD ("(.arrier Dereci'1.. yani taşıyı-eı sinyal mevcut) ışıklarından anlaşılır. -t. Mı idem hızı yüksek ayarlanmış Modem ile bilgisayarınız arasında da bir veri aktarım hızı söz konusudur. Ege* modemi bağladığınız Seri-al-Port'un UART (16^30) chlpi >"k-sa, bu hız 10200u aşmamalı, çünkü aştlgl durumlarda bilgi eksik aklan lir. hatta akranlaımuabilir. Bu hız genelde modemin erişini hızından çok yuksekıir: 14400 bpslık modemler ıçm 57fıOO bps. Eğer l/O On-put-Ompuı) kartınızda UART ehipi olup olmadığından emin değilseniz, VVindows 3.1'de Windows dizini alımda bulunan MSD.EXE ile bilgisayarınızı inceleyebilirsiniz. Programı çalıştırdıktan sonra. |C| ıusuna bakırı. listenin en allına yer alan UART Cbip Used'a ail 16450 **ya S250 kaydına rasllarsanız. vıikanda bahsctıiğimiz hız 19200 bpfii geç-memeiiıliı Eğer kartınızda 19200 bps'den daha yüksek hızları destekleyen UART chipi yoksa, I/O kartındaki bu chipi belli bil urrcı karşılı fttnda 1655ÖAF ııpiyle degişlırebilir siniz, ya da yeni biı kail almak sizin için daha ucuz olabilir. 5. COM sökeli çalışmıyor Modemle bilgisayarınız arasındaki kablo yanlış bağlanmış olabilir. Daima modemle birlikte verilen kabloyu kullanmaya çalışın ama bu unun kün değilse ve 9 piııli ("OM-Pomı'na 25 pİnli modem kahlusııım takmaya kalkarsanız, modeminiz çalışmaz. Mouse adaptör kablolarını da kullanmaktan kaçının, çünkü Mouse pililerin tümünü kullanmadığından, Uahlolarındaki bağlantı sayısı eksiktir. Serial Port'takİ bu sorun iki şeyden kaynaklanabilir. Ya l/O kanınızda gerçeklen bir arıza vaıdır. ya da COM-Porşarıııda. örneğin bir Net-woık kanının sebep olduğu bir aygıt çalışması meydana geliyordur. I/Ö kartı üzerinden modemi laktıgmız Cam portumı iptal etmeyi unutmayın ve modemin mouse ile aynı Com poriuna rasılamamasına dikkar edin. Genel olarak CX5M2 ve COM4 porıları IRQ İ'ü kullanırlar ve bu a-yarın değişmesi çoğu zaman mümkün değildir. Bu sorunu çözmek için Wiııdows 3.1 ya da DOS 6.x orra-unndaysanız, biraz evvel hahseııiği-miz Microsoft Diagnosties CMS0.EKE) ilp ayarları düzeltebilirsiniz, \Vindowb S5 kullanıyorsanız Coııiıul Panel- system- Devire Manager yardımıyla gerekli değişiklikleri yapabilirsiniz. Eğer kartınızda 124 • CHIP OCAK i 99? İLETİŞİM Modem Ayarlan Iıır atıza söz konu.su ise, karı değiştirmekten başka çareniz yoktur. 2.MOPEM TELEFONU ÇEVİRMİYOR Karşılaşılan sorunlar arasında ikinci sıradadır. "No Dial Tone" (çevirme sösİ gelmiyor) uyarısı PC-modcm i-leifşitpinin sağlandığını, telefon hatlıyla ıaglaniı kurulamadığını söyler. Telefon haiiındaki arızanın yanısıra. başka-sebepleri ılc olabilir; 1. Tefcfon kablosu arızalı Modemin telefon kablosu arızalı. ya da dalgınlıkla takılmamış dahi o-labiliv. Modeminizle verilen kabloyu kullanın, çunkû yukarıda CÖM-Sû--,.¦¦¦:¦ ilgili pin sorunları türünden soran ku burada da söz konusu olabilir. 2. Samral çevir sesi vermiyor lefelon sanlraHannın hepsinde J:> ha| için "9" veya "ü"a basmak gerekir, Bu santrallerin bazdan çevir sesi verirken, diğerleri, kesik kesik s ı hır çeşit sinyal verirler. Hu durumda modeminiz çalışmayacaktır, Çünkü çevir sesi olmadan numarayı çevirmez. Bu sorunu orladan kaldırmak için İnil dizesinde ATX3 Kömürünü eklemelisini? ki, modeminiz numarayı çevirmek için çevir sesini beklemesin. Eğer VV'indovvs 9? kullanıyorsanız. Modcms- Properıies-C!oıı neci ion-(-ali preferences'ıan "Waiı for dial lûne belore dialing' (çevirmeden imce çevir sinyalini bekle) seçenegi-ni kapalın. Aynca bağlanmak istediğiniz telefon nuınaıasinm basma da ılış hat alıuak için çevirmeniz gereken (genelde "5P dur) rakaım da eklemeyi unutmayın Eğer çevirme yine gerçekle siniyorsa, santralın dış haı vermek İçin geçirdiği sûredendir. Soruna çözüm, dış haı rakamıyla asıl numara arasına bir V (virgül' koymaktır. Örnek: >>. 1234567. Bu modemin *9"u çevirdikten sonra hır miktar beklemesini saklayacaktır. ¦i. Modem, yanlış çevirme yöntemini kullanıyor Ülkemizde halen iki tur çevirme yöntemi kullanılmaktadır: Eski tip santrallerde kullanılan ve numarayı çevirdiğinizde rirmik -ıesler çıkaran Pulse, yani titreşimli, va ili yeni rip santrallerde kullanılan sesli Tone tipi. Modeminizin hangi yöntemi kullandığın) öğrenmek için önce ATMİ'den ATM4e kadar komutlar ile hoparlörü aktif hale getirin, sonra di ATLü de ATL3 arasında bir değer vererek, sesini ayarlayın. Çevir sinyalinden sonra ya "tırt" şeklinde ritimler, ya da "dit"' şeklinde değişik frekanslarda sesli çevirme sinyalleri duyacaksınız. Kazı programlar bu ayrımı otomatik olarak ayarlayabi- lirken, bazı programlarda ise bu ayar AT-komutlan ile yapılmalı. ATDT. sesli çevirmeler İçin. ATDi' ise titre simli çevirmeler için kullanılmalı Ayarlan yaptıktan sonra AT&AV komutu ile kaydedin. 3. BAĞLANTI KURMADA KARŞILAŞILAN SORUNLAR En sinir bozucu sorunlar, mode.m ve yazılım doğru ayarlı olduğu halde karşı iarafın modenûyle çıkan uyuş mazîıktan dolayı bağlantı kurutmamasından doğan sorunlardır. Eğer modeminizi karşı taratın modemine uydurabilirsenız, sorunu çözersiüiz, Bunun için İnil dizelerinde ATM I komutunun olması eok Önemlidir, çünkü ancak bu şekilde çevir sesini, Çevirmesini, karşı tarafın meşgul o-lup olmadığını, ve Ud modemin karşılıklı "bağrışmalarına" lanık olabilirsiniz. Biraz da alışkanlıkla bağlanımın ne iılr bir nyuşınuzhkian dolayı kurulamadığını görebilecek duruma gelirsiniz. Modeminizi iyi dinleyin! a) Başanlı numara çevirme işleminden sonra modeminiz, trekaıısı değişmeyen ıslık sesine benzer bir sinyalle, kendini tanıür. b) E£cr bu ses ıslıktan çok Amerikan polis arabalarının siren sesine benziyorsa. modemler, V34-sran-datduıa göre yüksek hızdş iletişim kuracaklar demektir. e) Karşı taraftan da laks ya da mn-dem olduğuna dair sinyal geldiğinde, egeı modeminiz harici ise CD (Carrier Dereci. yani taşıyıeı sinyal mevcut) ışığı yanar. dj Şu andan İtibaren cihazlar bağlantı hızını belirlemeye çalışırlar. Modemler "bağrışmaya" başlamıştır arlık. Sesi giderek kalmlaşaıı bu sinyaller, her kalınlaşmada değişik bir hız denerler, dolayısıyla bağrışma ne kadar tiz olursa, aktarım hızı da o kadar yüksek demektir. Bu pazarlık sürerken aynı zamanda haıa düzeltmesi ve veri sıkıştırması hakkında da bilgiler verilmekledir. e) Modemler anlaşana kadar size rahat yok. Anlaşma olduğu anda ho-parlöı kapanır ve cihazlar sessiz bir şekilde "konuşmaya" başlarlar U6- CHiP OCAK T 997 İLETİŞİM Modem Ayarları Telefon açılıyor, ama ses yok Numaravı çevirdikten sonra karşı urat. telefonu açıyor, ama herhangi başka bir ses gelmiyorsa, büyük bir oii&ıbkla karsı taralın modeminde İm .niza var demektir. I£ger profesyonel olmayan bir HlîS'i arıyorsanız, hatanın düzeltilmesi uzun sürebilir, çünkü lek hır modem vardır, ama e geİ büyük miline şirketlerinde" birinde bu tip bir sonmla karşüasırsa rai, ikinci çevirişinizde bata düzeltilin^ olacakı ir. çünkü bu sirkeiler-dc ıe|elonlar bir merkezde toplanıp birden fazla modeme dağıtılırlar. Bağlantı kuruluyor; soması sessizlik Bu hata genelde bKSlerde yazılımın kilidenmesmden ve operatOrün yerinde olmamasından dolayı onaya çıkıyor. Modem telefona eevap veri-vor. ama karşı tarafın yazıhmmdaki hatadan dolayı bağlantı kurulamı voı. Biraz bekleyin ve tekrar dene-y.n. Ternıimd penceresinde anlaşılmaz işareilcr çıkıyor Sadece terminal programlarıyla yapılar. BBS bağlantılarında ortaya yıkar. Bağlamının dog.ru olduğuna >!;iiı bildiri ekrana geldiği halde, terminal penceresinde gaıip işaretler çıfoyor. Bunun sebchı büyük olasılıkla terminal programındaki yanlış bağlamı değerleridir: ¦ Data bitlenilin sayısı: 7 ya da S olabilir ¦ Duraklama bitlerinin sayısı: I ya cia 2 olabilir " Parke bitinin türü: Odd, Ever) ya da Sone Neredeyse, lum KBVler M data. bir du(ak3ama biti ve parıtesiz ;>one Parıiyl olarak çalışırlar. Bu ayadan hem \Vmrfows 3.1, hem de Wiıı-dows 93'te Control Panelden yapa-bihr.-muz, ama bu ayarlar yazılımlar laraşlldan yapıldığı için. buralarda yanacağınız derişiklikler anlamsız olacakıır. Modem, baglanlı kuruludan kapanıyor Kıişı laraf lelefona cevap ve sinyal veriyor ama hemen erıesinde kapa-nıybrşı, hunun sebebi aceleci terini- rjPşrM ¦¦¦•.İtn'ilı? ST=L |l|l Ger*aiJD,.^c-A;| I fim,** 1*14 VÜH f'iDpnlıet -'-I Mor*-aı Gere^ | EamAıVİ NwİIe.l .-.- Iı.-Cİ Uı ¦¦ .. ..-- ..-.,-! ->K %M Modem 3 ¦ : "'' '; ö*l I--------------- H.J-. m Pmiîi; -Ho-pmı ra>*T>l nal programları olabilir, (..evirmeye ayrılan küreyi uzatarak bu sorunu çözebilirsiniz. ATS7=n komutunu (n= O ile 255 saniye arası değişebilir) Inıı chzesıne eklemek yeıcrli olacak ıır. Modem bağlamı kurulmasından lıeıııeıı sonra kapanıyor Bunun birçok nedeni olabilir. Bunlardan biri aşırı kötü bat kaıire-sidır ve ancak erişim hızının azaltılmasıyla çözülebilir. Bunun için yazılımınızda gerekli değişikliği yapın. b'gcr modeminiz iıaar etmeyip, ikinci denemenizde yine yüksek hızla bağlantı kurmaya çalışırsa, mecburen modem kullanım kılavuzuna bakmanız gerekecek. "Modem Spe-ed Follovs DTH Speed" anlamına gelebilecek bir komut bulup, lnıt di zesine ekleyin. Ne yazık ki genel bir komut vermek mümkün değil. çünkü hu konuda her modemin ayrı bir yoğun yiyişi var. Bu komul, yapılımda yaptığınız değişikliğin gerçeklen de uygulanmasını ıİağlıyor. Diğer bir sebep haıa düzeltmesi ve veri sıkıştırmasında. karşdaşdabileıı uyum go-ruııuduı. Kapatarak ickrar bağlanmayı deneyin. Gerekli komuilar ATVMOvc AT\NTdir. Çok uzun süren pazarlık ve modemin kapanması Bu sorun en çok.V.M-standardıy-la bağlantı oluşturmaya çalışan 2H8Üİ1 bpslik mo>lemlerrie görülü-yor. Normalde tavan hızında anlaşamayan iki modem, olnmaıik olarak en azuıdan ilaha yavaş bir bağlamı oluşturmalılar. V.Î4 modemlerin u-aun hu "pazarlıklarından" sonra iletişimi kestikleri gözlenmiştir. Sorunun sizden mi. karsı taraftan mı kaymaklandığını öğrenmenin tek yolu. 288ÜÜ bps hızında başka modemlerle bağların kurmanız, çünkü eğer sorunsuz hir şekilde bagianabi-liyorşanız. daha önce bağlanamadı ğıuız modem halalı demektir, Özellikle belli bir modem iıpine baglana-mıyorsanız, cjbazuuzdaki LFRüMu ya da yazılımı değiştirmeniz söz konusu olacaktır Geçici bir çözüm ise bağlamı hızının Al -komutları yatdı-mıyla yavaşlaulıııasıdır. İler türlü standarda rağmen, yine de modemler arasında donanıma bağlı olarak bir lakım uyuşmazlıklar çıkabilivoı Böyle bir durumda ne yazık ki, yeni bir modeuı almaklau başka çareniz yok. brişim hızı çok yavaş Bazen sîzin ve karşınızdaki modemin hızlan 28800 bps olduğu hakle. bağlantı 14400 bps olarak gerçekleşir. Bunun iki nedeni olabilir: ¦ Örneğin sizin modeminiz V 1;C-siandartını, karşı taraf ise V.34-sıandartmı kullanıyor. Bu durumda modemler 14400 bps bizini kullanacaklardır UR . chip OCAK 1997 tll İLETİŞİM Modem Ayarları ¦ Yazılım veya modemlerin donanımla nndaki bir haladan ömrü. modemler pazarlığı yüksek hızlarda değil. düşük hızlardan başlatırlar, Bu durumda 28800 bps'lik modemmfz-k: >400 hps bağlamı yaparak, hem modeme ödemiş olduğunuz parayı, İKi'i Je büyük miktarda ( tam olarak 12 kafi kadar) telefon parasını sokanı atmış oluyorsunuz. Mümkünse. modeminizi daha yüksek hızda bağlanmaya zorlayın. j Not: Bu işlem Windows 95 orta-uııııdii oldukça kolaydır- Srarı - Set-hngs- Corıtrol Panel- Modem:. Pro-pctttfes penceresinden Maximum Speeâ kısmına istediğiniz bağlantı hızını, altındaki Only connect at this speed'i bumdan işaretleyin.) Modem belli bir sûre bekledikten sonra, haili kesiyorsa, bu modernin sabırsızlığına bir işarettir. Statt - Sel-rings- Conirol Panel- Mnclems- Pro-pciiu'S Conneetion penceresinde bıı sûreyi islediğiniz kadar uzatabi lirsiniz. 4. HAT KESİLMESİ VB AKTARIM HATALARI Lger modeminiz sağlıklı gibi görü nen bir bağlantıyı bir anda keserse. aşağıdaki lerden biti buna sebep-olabilir; l. I laı bilerek kesiliyor Veri aklanın yazılımınız ya da bağlandığınız online hizmeti, helli bh sure aktivite olmaması halinde [klavye kullanılmaması gıbij bağlantıyı kesecek şekilde ayarlanmıştın Bu aslında bir hala değil, açık te-ııım.ıt pencerelini arkaya aiaıak u ululuğunuz anda, gereksiz yere haı-lann meşgul kalmasını önleyen bilinçli bit hareketlır. Hem siz. daha az telefon parası ödemiş oluyorsunuz. lu'iıı ı|c online hizmetinin hattı gerek-ı- yere kullanılmıyor. Bu fonksiyonu Windows 95 altında da aktif hale geıiımek mümkün. Start - Seı-ünis Control Panel- Modems- Pro~ periics- >.onnccıion penceresinde ("ali Pycferences bölümündeki seçeneklerle mümkün. Bu opsiyonlar: llDa'ha önce de bahsi geçen çevir sinyalini beklemeden numara çevrilmesi, 2.Kat. 'aniye içinde bağlantı kuru- lamaması halinde hatlın kesileceği. 3.Aktivite olmayan hattın kaç da kika >onıa kesileceği gibi konulan kapsamakladır. 2, Hattaki hışırtılar vaizimden hat kesilmesi Erişim hızı ne kadar yûksf k olursa. hassasiyeti de o kadaı atlar. 26800 bps aktarımında kullanılan frekanslar, konuşma frekansı düşünülerek döşenen telefon hatlarını zorlamakladır. Bazı modemlerin, hat kalitesine (yani hışırtısına) bağlı o-larak bağlantı hızını düşürme (Fall-baek * geriye duşıııekı özellikleri vardır Bu lip sorunların çözümü genelde sizin dısınızdadır. I'tırk Tele çonYa santraüûizin analog ya da dijital, hangi özellikle çalıştığım ve bat- lınızın dijital bir ^auırale naklinin mümkün olup olmadığını sorun. Dikkat edebileceğinim: lek konu. modemle. duvardan çıkan telefon hanı arasındaki mesafenin gereksiz olmaması ve hu hatun yakınında durarak etkileşim yaratabilecek dekıirikli cihazlardır. Modemin hem bağlantı halimle, hem de komut kabul etliği lek orıam olan terminal penceresin de, bağlamı kurulduktan sınıra "+++" ve ardından da kullanım kılavuzunda hız olçüuıı'ı ile ilgili AT-ko-muiunıı girerseniz, hangi hızda bağlandığınızı görehilir^ini.T. ATO ko-rnııiu ile tekrar online durumuna geçersiniz. kellim konusunda biraz iecrubey-le. elektronikçilerden bulabileceğiniz ucuz parçalarla telefon sinyalle- 130 - Chip OCAK 19?/ İLETİŞİM Modem Ayarlan tini süzen bir filtre yapabilirsiniz. Filtreyi modemle, duvar arasına monte edin. V.34 Standarlında hatalı aktarımın sebepleri 1994 yılının başında bazı modern üreticileri, İTU T (önceleri CCITT) Kiralından ortaya atılacak yeni 28800 standardını beklemekten sı laldılar ve V Pas t elass-Standardında anlaş11lar. Önceleri V.fC modemleri arasında dahi uyum sorunları yaşanırken, bu sorunların 1994 sonbaharında İTI.'-'I tarafından çıkarılan V.34 Staııdardıyla çözüleceği sanıldı. Ancak aceleci Üreticilerin gözünden kaçan hatalar Imgun dahi çözülmüş değil. Yönetici yazılımların yenilenmesiyle hu soıuıılar yavaş yavaş çözüme kavuşuyor Herşeye rağmen, telefon hattındaki hışırtılara rağmen yüksek hızlarda veri transferi gerçekleştirmesi ve uyum sofim lar mı en aza indirmesinden dolayı V.34-Srandardı daha iyi. W34-Slau.dardının en önemli özellikleri: M V.8 Negoharion: Veri transferinin başında gerçekleşen vı" diğer standartlarda uzun sûren pazarlığı en az süreye indirmesi. Gerekli tüm bilgilerin yer aldığı bir dosya 300 bpsle karşı tarafa gönderilerek, pa-^aı hk çabucak gerçekleşiyor. II Advanced üne Probing and Reirain: Hem V.34, hem de V.FC-Staiulaılları. sinyalin kalitelini ölçerek, Otomatik olarak aktarım hızını düşürme özelliğine sahip. V.34 mo-demleri 4800 bps'e inebilirken, \ .K -Standartları ancak 14400'e kadar inebiliyor. V.3 l'deki sinyal öl-cıiîiı yöntemi de V.FC'ye gön1 daha hassas. M Pre-Coding & Pre-Emphasts: kodlanmış sinyal filtreden geçinle-ı ek maksimum hızda transfer gerçekleştiriliyor. 3. Türk Ulı-eıımun sayarı, veri transferini engelliyor hirk Pelecom'un bazı santralle-rinde, konuşma birimleri arasında ıslık sesine benzer kısık sesli sinyaller duyuluyor, isle hu sinyal, modemin kalasım karıştırıyor. İstenildiğimle P II Ve bir başvuruyla iptal e dilebşcn bu sinyal, modem baglanlı- İarını kornişimi bilimleri periyodunda kesiyor. Eğer lehim aleti kullanma konusunda kendinize güveniyorsanız, kapın havyayı, idin Önünüze yukarıdaki şekli. gerekli değişikliği yapın. Eklediğiniz bu. filtre, telefon jinyalirıi, modemi tahaLsız etmeyecek duruımı getirecektir. MS-DOS r,tompt-D0f)M2 Auta I 5. MODEM NE ZAMAN İYİDİR? Piyasada markalı, markasız birçok modemin dolaşması, fiyat farkımda beraberinde getiriyor. Cihip'in Aralık sayısın da hu konu ile ilgili birçok farklı 0 zellige ve fiyata sahip modemler incelendi. Peki bu fiyat farkını belirle yen faktörler neler? Genelde bağlan tının kurulması ve verilerin aktarılması arasında modemler arasında belirgin hır laik gözlenememekte-dir> Asıl önemli olan laklüt. modemin karşı taraf ile ne kadar kolay anlaşabildiği. Eskiden bağlantı sorun lan genelde 14400 hpşin üstündeki hızlarda ortaya çıkıyordu, çünkü 28S00 bps için İki standart mevcuttu, V,34 ve V.pastclass fin iki sumdan genelde birbirleriyle sorun çıkarttığından. 14400 bps bağlantıları tercih ediliyordu. Ama günümüzde v.34 iyice yaygınlaşıp neredeyse tek standart haline gelmeye başladığından, bunun değişik sürümleri ile anık modemler 28800 hızlarda tuk rahat bağlantılar kurulabilirken cok daha ıısi btzlara çıkarak 33600 performans göstere-biliyorlar. iyi bit modernin özellikleri ise ;su şekilde olmalı: ¦ İHOO'ün üstündeki hızlar için mutlaka V.34 standardına sahip olmalı ¦ Modeme entegre olan l'inuvva-re, yani modemi yöneten yazılım, yaralım ya da EFROM değiştirilmek suretiyle Upgrade edilebilmeli. ¦ Hız konlıolü yapılabilmeli, bir komutla 1-1400 bps'e iııdirilehilmeli. Duyolla 26800 transferlerinde karşılaşılan V ÎVV.bOıy^şmadiĞiljgzûl nıese bile en azından aşılmış oluyor. 1>MıX Piyasada modemlerin genelde detay fonksiyonlar m da bir farklılık göze çarpıyor; Sekli şemali, lambalarının sayısı voice özelliği, maktan a-varlam.ı özelliği tremote configure). Dikkat edilmesi gereken biı diğer nokta, modemle beraber yerilen, ha neı modemse adaptörü, telefon kablosu ve bilgisayara bağlamak için seri bağlantı kablosu. Öneri: Günümüzde artık imci -nere bağlanabilmek. İniernei'ten ve şlSSlerdeıı daha hızlı dala transferi yapabilmek için mutlaka 28800 bps veya maddi imkanlar elveriyorsa 33ö00bps bit modem almanız çok İ-yi olacaktır.. Bilgisayar oyıuılaruyla modem bağlantısı Giderek daha fazla oyun. iki o-yıiııeunım beraberce oynayabileceği şekilde tasarlanıyor. Bunun için modeminiz olması yeterli gibi görünse de olay sadece bundan ihareı degü, çünkü modemler için iyi o-lan. oyunlar için de iyi olmak zorunda değil. Otomatik blok tekrarını önleyen modemlerdeki hata düzeltmesi. oyunlar için uygun değil. çünkü bu bloklar oyun tarafından kullanılıyor Oyunun keyif ini surebilmeniz ı-çiıl veri sıkıştırması ve bala düzeltmesi fonksiyonlarını A l\N0 komutu ile devre dışı bırakın Daha de l aylı bilgi için oyunun el kitabını o-kmuamzda lavda var, S Derleyen; Mahmut Kn?s(iog(u 132 • CHIP OCAK 19î>7