CHIP Online - Arşiv: Ocak 1997 DOWNLOAD BIOS Ayarları

TEKNİK SERVİS [ BIOS Ayarları A'dan Z'ye PC BIOS Setup... CHIP geçen ay PC montajını izleyerek kendi PC'Ierini meydana getirmiş okurlar için bu sayıda BIOS ayarları ile İlgili bilgiler sunuyor. Bu bilgiler BlOS'la basınız derde girdiği her zaman çok işinize yarayacak. eten aj> standarl bir PC. ıolıışlıırabih:ıek için parkaların nasıl biraraya getirileceği ve montajda dikkat edilmesi gereken chipuçlarının neleı okluğu üzerinde durduk. Yine geçen ay değinmeden geçtiğimiz, ulak ancak bil-menızde yarar olan hır başka şey de bilgisayarınızın çalıştığından emin olmadan kasayı tam kapatıp vidala-mamanız. Bu. sîzi monıaj aşamasında. bilgisayarınızda bir sorun okluğunda tekrar lekrar kasayı sökme zahmetinden kurtaracaktır, Unutmayın ki bu konuda profesyonel değilseniz ilk montaj sonrasında lam anlamıyla çalışan bir PC elde eime şansınız bayanı azdır. Mullaka unuttugu-nuz bbscyicr olacaktır. I fer şeyi usulüne uygun yaptınız ve her bağlantıyı kontrol ciciniz ancak buna rağmen bilgisayar balen açılmamakta direniyor. Nedeni, bilgisayarınıza eklediğiniz sabit disk ve disket sûrueu özellikleri ve birkaç ana kan ayarını ona söylememiş olmanız. Hu lîp ayarlar, bilgisayarınızın Setup bölümünde yapılır. Setup, BlOS'un İçinde yer alan bir program parçacığıdır ve donanımla ilgili bazı bilgileri bilgisayara girebilmenizi sağlar. Setup prog'ramı İle girilen hu hılgıler, bîr pil sayesinde CMOS adı verilen entegrede saklanır ve bilgisayarınızı kapanığınızda bu pil sayesinde Seiup ile gır-diğminiz bilgiler kaybolmaz, Filin bilmesi veya donanımın değiştirilme si haricinde bu bilgiler geçerlidir ve bir kez yapılır. Birçok hilgisayarın Setup programına girmek için. bilgisayarın açılışı sırasında "DUL" tuşuna basılması gerekir. Bazı bilgisayarlarda ise -CTRL-ALT-ISC" ya da "CRTb-ALT-S" tuş kombinasyonları ile Se-fup'a girilir, hğer Selup'a bu yollarla enemiyorsanız, nasıl girebileceğinizi bilgisayarınızın kipıaçığnıa bakmalısınız. Piyasada çok farklı marka ve a-rabirtme sahip BlOS'lar olsa da ana işlevleri temelde aynıdır. BlOS'lar genelde 4 ana gruba ayrılırlar. Rom BlOS'lar, liprom BlOS'lar ve l'lash BlOS'lar. Rom BlOS'lar üzerine ütelim sırasında, çalışarak program hır kez yazılır ve sonradan değişme şansı yokıur. Diğer iki BIOS ninnide ise daha sonradan üzerlerinde yer alan programların değiştirilebilme >ansı mevcuttur ve BIOS güncellemesi yapılabilmektedir. Eprom ile şash Bl OS'lann larkı, şash BlOS'ların bir program yardımıyla lekrar yazılahil-melerirıe karşın, liprom'ların özel hır donanım gerekıirmesi. AMB^iOHik : (1HISIOS Seluv -, ' İ D*1İ-. Ti-,, Hoııpj, KiPd Disk NELERİ AYARLAMAK GEREK? Piyasada birçok farklı marka BIOS bulunmakta. Yazının bu bölümünde. en çok kullanılanlar arasında yeralan American Megaırcnds ve Asvard BIOS ayarlarından bahsedilecektir. Buna rağmen verilen ayarlar bir ana kardan diğerine anan .sürüm numarası ile i-çerdıklen seçenek sayısı değişse de seçeneklerin işlevleri açısından aynıdır ve değişmez. Bu nedenle yazıda bahsi geçeri bazı ayarlar sizin BlOS'ıı-nuzda olmayabilir Eğer BlOS'unuz A\vars ise Şekil Tdekîne yalcın bir görüntüye sahip olacaktır. American Megatrens'in yeni Win BİOS'unda ise benzer menfiler pencereler şeklinde luıluııınakuı ve seçeneklere daha rahat ulaşılabilen bir arabirim yer almakta Bu menûlerdeki belli başlı ve sizin ayarlamanız gereken seçenekler İse şöyle: l.Öııcc, Standart Gmos Setup'a girin. ¦ [lale (tarih) ve Time (saat)r uygun formana girin. ¦ Diske! sürücünüzü (l)rive A) I.44M 3,5*v 360K 5.25", I.2M 5.2i". 72ÜK.3..™ seçenekleri içerisinden uygun olan biri ile ayarlayın. (Günümüzde kullanılan disket sürücüler genellikle 1.44M 3.5" lipiııdcdir.) ¦ Ekranınız EGA ya da VGA ise. ki büyük bir olasılıkla VGA olacaktır 'VGA ekranlar günümüzde çok yaygın olarak kullanılmaktadır), video seçeneğini 'TGA/VGA" olarak ayarlayın. Bu seçenek monitörünüze uymuyorsa CGA 40, CGA 80 yada MO-NO ayarlarından uygun olanım seçebilirsiniz. ¦ bger sabit disk veya disklerinizin ayarlarım biliyorsanız bu ekrandan girebilirsiniz. Ancak bu ayarları ana menüdeki IDE HDD Autu Derection seçeneği ile yapmanız tavsiye olunur. Aksi takdirde yanlış ayarlı bir sahil disk hem kapasitesinden kaybedecek hem de ilerde veri kaybetmenize yol açacaktır. ESC tuşu ile bu ekrandan çıkın. Daha önce bahsi gecen Aulo Deleclion ile bağlı sürücülerinizi buldurun ve onaylayın, Su anda bilgisayarınız 5ave&Exit Setup komutuyla 158 • CHIP OCAK 199; açılacaktır. Ama BIOS ve Chîpsel PCI Ve ıPovvcr Management özellikleri .lam ayarlanmadığı için performans Sağlayamayacaktır. 2. BIOS özellikleri ayarlarının ise ; Sekil Tıleki jıil>i hır görüntüleri olacaktır. Bu ekranda yer alan Seçeneklerin kısaca atılımları: ¦ Virüs. Vvarning (Virüs Uyarısı,': . &*ı'seçenekle BIOS üzerinden diskin Booı sektörüne birşey yazılıp yazılmadığını kontrol edebiliyorsunuz. Ve böylelikle Boot virüslerinin Örtüne geçilmiş oluyor. Yalnız bu fonksiyon DOS veya benzeri INIlTe bıkılma yan işletim sislenilen için geçerlidir. ¦ CPU lnıernal Cache: 486 ve üstü işlemcilerde hulunur F.nable olması durumunda işlemci perininıaıısıııı .Kuracaktır. ¦ Iîxlerııal Cache: Her bilgisayarda olmayabilir. Eğeı Cache'lnîz mevcutsa bu seçeneği açmanız (Pnable) sistem performansını artıracaktır. ¦ Quick Pmvet on Şelf Test Rnab .le olması durumunda daha hızlı IPÖSV ve atılış hızına sahip olursu-jnitz. ¦ Boot Sequence: "A C" veya "L A" şeklinde olabilir. Bilgisayarınız, açılış i için önce hangi .sürücüye bakarasını BlOS'a bildirir. Bazı yeni BlOSlarda, CD-Ronı da hu seçenekler arasında yeı almaktadır. ¦ Swap I loppy DıtpeS; Etıable olduğu zaman DOS alımda. A ve B sürücüleri yer değiştirir. ¦ Boot tıp şoppy -eek: Bu seçeneği kurtarmanız (Disable) bilgisayarın her açılışta sinir bozucu bir şekilde disket sürücüyü kontrol etmesini engelleyecek! ir. ¦ Boot ııp Numlock Stalus: Açılış-Bpum-Lock tuşunun açık veya kapalı olacağını sisteme bildirir. ¦ Typcnıatic rate setli ng: Tuşa basıldığında leknu etme hızının ayarlanıp yy arlanmayacağının belirtir. ¦ Typemaıiı: Raie(Chars/See): Bir ust seçenek açıksa (F.nableİ bir nisa basılı tutulduğunda. saniyede yazacağı karakter sayısını ayarlar. ¦ TypenıaticDelay (MSEC): İlk inşa bastıkıavı ne kadar süıc sonra ikinci karakıenn basılacağını belirler ¦ Security Option: Setup veya Nysiem olarak ayarlanabilir. System olduğu zaman sistem her atılışımla Standard CtfÛS Setup Passvord Setting BIOS Fealurcs Setup İDE HDD Auto Detection Chioseı Features Setup IIDD l,ow Level Forası Puwcr Hanayemeni Setup Save S txit Setup PCI Confisürati on Setup ExLt lithout Saviııg Load BIOS Defaults toad Setup Defaults ESC: OuiL t 1- -^ :Select kem eiO: Save fi Rxit SelUp CShiıt)P2:ChaıiKC Color Tinıo,Dai.o,Kûr>| Disk Type Date: (m: (İd: yy); Wcd, İun l, Time:(hh:innı:ss):O0:OO:OÖ Rfird Disk Ty?e Size ıyfih Cyls lleads Preeomp l.aııd2one Sectors Vİodt Prieary fcıslc.r :AUT0 prianry Slave :İHD Secondary faslcnALTÖ Secondary Slave :AIT0 Drive A: 1.2K 5.25 in Drive B:İ.44H S.5 in Video : ECA/YGA Uait On ; Ali Errors ) u 0 t] 0 0 0 c 0 0 0 0 0 0 0 D ) 0 AUTO (1 0 AUTO 0 0 AUTO 0 0 AUTO Buse Veaory: 640K Rxtended leaoty: İÛ360K Other Henorj: 38>1K TotaUemory: 163İME ESG: Fi : Qult İle İp î |-#*- : Seleet I tem (Sltift)F2 : Chanşû Coluı PÜ/PD/I/ : Kodifr şifre sorar. Sctup'da ise Sadece Selup'a girilmeye çalışıldığı zaman şifre sorar. Şii renizi sakın unutmayın. Aksi takdirde bir ilaha makineyi atabilmek için BIOS pilini çıkarmanız gerekebilir. Bu da şiire ile birlikle diğer BIOS bilgilerinin de silineceği anlamına gelir. 3. Chipseı ayarlan ise şekil Tdeki gibi bir ekran görüntüsüne sahiptir. Sizin ayarlamanı- gereken bazı ö-nı-ıııh seçenekler aşağıda açıklanmışın'. Bazı ayarlar, arnikan ve üzerindeki işlemciye göre değişeceğinden be lirlilenler dışmdakilen Dı-.f'aull değerlerinde bırakmak veya kitapçıkla a çıklanılığı üzere değiştirmek doğru olacaktır. ¦ System BIOS Cacbcable: Sistem BIOS alanın m (acheable veya Boolo-lu|i olmayacağını belirler, ¦ Video BIOS Cacheable:Vıdeo BIOS alanının Cacheable veya Boot o-bp olmayacağım belirler. Bir önceki vi- bu seçeneğin Enablc olması System ve Video performansını anı-raeaktır Her türlü Oıche'in bilgisayarınız) hızlandıracağını unutmayın. ¦ IDE MOO Binek Mode: Bu seçenek iDE'ye blok modnrıda erişimi a- tıp kapatmaya yarar. L'nable olduğu zaman sistem lOl'ıün blok kovunu bulup blok komutunu oiomalik ula rak gönderecektir. F.ğeı sabit diskiniz bloek modu ile uyumluysa, bu seçeneği enable konumuna getirin. Bloek ıııodu, sabit diskinizin cuk daha hızlı veri transferi yapabilmesini sağlayacaktır. ¦ 101- 1'rjmary/See.oudary Mas-ler/Slave P10: Bu .seçenek [DE kanalı erişim nıodımu ayarlar Aulo. Mode O, Mode I. Mode 2. Mode 3, Mode -1 olabilir. ¦ Onbpard Prirnary/Secondary PCI IDE: Bu seçenek Onboard PCI lOI-'yi (maiıı board üzerindeki İDİ; kontrol kanı) açıp kapamaya yarar. •1. Pmver Management Setup ayarlarını seçtiğiniz zaman şekil -l'dekine benzer hır ekran karsınıza gelecektir. Power Management: "> ana nıod allında çalışır. (Doze mod, Sıaııdby mod. Suspend mûcl). ¦ Bu seçenek Povvcı Managemenl tein ana koniroldur. Min. Max koruma veya kullanıcı iaralından ayarlanabilir. ¦ PM Contrel by APM: l'lger (Advanced Powe.r Management) sürueu- OCAK 1997 CHlP • 159 TEKNİK SERVİS BIOS Ayarları sü yüklü ise hu seçenek kontrolün APM tarafından yapılmasına olanak tanır. ¦ Video öff ModeıBu seçenek ekran kapanma durumunu kontrol e-der. F-ger video sisteminiz DPM desteği saklıyorsa DPMS seçeneğini kul lanabilirsiniz. Blaıık Screeıı sadece ekranı boşaltır. V/H SYNC + Blank seçeneği ile ekran boşaltılmasının yanında V-SYNC ve H-SYNC sinyalleri de kapanır ¦ Doze/Suuıdby/Suspend Mode: Bu seçenekler hiçbir kayda değer aygıt aktivitesi olmadığı takdirde seçeneğine göre devreye girer, liu aktivi celer klavye, fare. disket sürücü, sabit disk ve SlO/PIO'dur. ¦ HDD Pouer l)owıı Bu ayan Enable yapmanız bilgisayar Poıver Saving Mod'a girdiğinde sabit diskin motorunu durdurmaya yarar. 5. Peripheral Serup: Main Board ü-zerindeki giriş-çıkış ve kontrol birim terinin (seri portlar, paralel porllar. disker sürilrü kontrol kartı vs.) ayarlan buradan yapılır. Eğer Peripher.il Setup ayarlarını Atıto seçeneğine getirirseniz, Setup, hu hölümdeki ayarları otomatik olarak yapacaktır. ¦ On-Boatd Hoppy Controller (FDC): Bu seçenek, Main Board üzerindeki disket sürücü kolrol kartını kullanıp kullanmayacağınızı belirler. ¦ On Board Seri al Port 1: Bu seç? nekle. Main Board üzerindeki 1. seri portu kullanıp kullanmayacağınızı, kullanacaksanız- porl numarasının kaç olduğunu belirlersiniz. (COM 1 için 3F8h numaralı porl ve 4 numaralı IRQ kullanılır) DRAM KAS'' PTuclıaıuu lııııt ;4 PCI Coııcuırcncy Enabled DRAM R.'W IcadofT lime ¦8/6 PC3 Sireaming •Hnabled DRAM RAS To Ca& Detay :3 PC9 liursline ¦hnablcd DRAM Rcad Bursl Timûıg :x2222 Onboard FDD Oomroller Fııabled DRAM Writc Hınsl TİıniıiR :x3333 Ouboard Scrial Porl 1 :Coml-3F8 Systern JIİOS Cacheable :l)isablcd Onboard Scrial Port 2 :0>m2-21:8 Video BIOS Cachcabie Disablcd OnboardPajallelPori .Normal 8 Bİt l'O Rccovcrv lime :l Ouboard Ganıc Porl Disablcd 16 Bil l'O Rccovcrv Time :I Scrial l'ort 1 MIDI : Disablcd Mcmorv Hole At 15M-16M :Disablcd Scrial Port 2 MIDI iDisabfed ©EHDDBJoctMode :Hnablcd rnr- Prînuny Master pio ;Auto IDF Primary Slave PIO IDE Sccomİarv Masttt PIO :Aırk> •Auio ESC;Quil t i -* Sclcci Iicm IDE Secomiarv Slavc PIO :Aulı> Fİ :Herp PU'Pl*-- - :Modify Ün-Chip Primary PCI 101ı :Hnahlcd F5;OIdValUcs (Staİft)F2 :CoIoı ÛD-Cmp Sccondary PCI UM- ıHnablod F6 :l^ad Bios Dctâults pci siot IDE 2nş€hamHİ :Hiiablcd ^7 :Ixıad Setup Defaults ¦ On-Board Serial Port 2: 1. seri port için yapılan ayarları burada 2. sen porl için yapabilirsiniz. (COM 2 için 2F8 numaralı potı ve 3 numaralı [RQ kullanılır) ¦ On lioard Paraleli Port: Main llo ard üzerinde bulunan paralel poıtıı (LP'l I) kullanmak ya da devre dışı bırakmak içindir. (LPT I için 1RQ 7 ve port 2781ı kullanılır!. Yine paıalel porlıınuzla ilgili ulan Paraleli Porl Mode seçeneği ile Normal, ECP ya da LFP ıııodluıındau birini seçebilirsiniz. ECP modunıı seçerseniz, hu mod la ilgili olatak Paraleli Porl DMA Channel .seçeneği ile paralel portuntı-zun kullanacağı DMA (doğnıdan bellek erişimi: kaual numarasını belirleyebilirsiniz. 6. PNP/PCI Ayarlan: Bu ayarları olduğu gibi bırakmanız size sorun yasamı ayacak t ir. PKP/PCI ayarları ileride Pnp kanlar İle birlikle sizlere su- Virııs larning :Dîsabled Video BIOS Shaüü*:S;ıabled CPU laıernal Cache :Enabled C8000-CHFPP Sliatfos:Disabled ¦Estenıal Cache :F.nabled CCÛÖO-CWFF Shadoı:Disabled Oiiiek Power On Şelf Test :Disubled 1)0000 ¦ P3FFF SnafotrDiaabled Bool Secjuence :A,C Î>40ö0-I)7FFF Shndo*;Disabled Sıap şoppy Drİver :Disabled DÖ000 D8FFF SharimnlHsahlıal Bool Up şoppy Seek :Enabled DCO0O DFFr'F Shadow:l>Usbied Bool. Up Numlock Status :0n Bool Up Systea Specd :IIİgh şat.e A2Û Oplion :Fast Memory parlty Check :Disabled Typemiitie Rrıle Sotr.injî :Disabled Typftmatie Rate (clıars/scc) :6 LSI :Qııit ' ( - :Select Hem TypenıûtLC Dehıy (mseıO :2â(l fi rllelp Pl/PD/l/-:!İoriify Securi t.y Oplion : Setup K5 ;Üld Values CSlıiş)F2:Color PS/2 Uoııse Punctioü Coııtro : Di sabî eri KB ;loed HİOS Defaults PCI VGA Palette Sooop :Disableri K7 :Load Sclup OefauUs ııukıcak. 7. koad BIOS Delaıılis; Bir hata durumunda bilgisayar açılmazsa. Bu seçeneği kullanarak eski ayarlara dönebilirimiz. Ancak performans kaybı yaşarsınız. 8. Load Setup Defaults; Bu seçenek ile sisteminizden maksiımını performans alacak şekilde BIOS ayarlarınız yapılır. 9. Paşsword Setıing'den dilediğiniz şifreyi bilgisayara verebilirsiniz. 10. İDL HDD Auıo Deıecıion : Sabit diski otomatik olarak laııımaya yarar. 11. 11DD Low Levcl Foınuıt: Cogu bilgısayanrı BlOS'undan çıkardan bu seçenekle sabiı diskinize fabrika lor-ııuıiı atabilirsiniz. Fakat bu işlemle sabit diskinize zarar ila verebilirsiniz. Sabit disklerin LûW l.evel formadan labtika çıkışlarında gerektiği şekilde atılmaktadır. Zorda kalmadıkça kullanmayın. 12. Save&L.\iı Setup: BIOS ayarlarını kaydedip bilgisayarı haşlatmaya yarar. 13. ExSl wıihoul Savıng: Hiçbir değişiklik yapmadan lîIOS'dan çıkmaya yarar. Bu ayarlan yapıp, Kaydel ve Çıkı seçtiğinizde eğer doğru ayarlan yaptıysanız arlık sorunsuz bir şekilde bilgisayarınızı kullanabilecelüiuiz. Bl-OS'ta yaptığınız hiçbir ayarla bilgisayara zarar verme t>aıı-ırıa sahip değilsiniz. Bu yüzden rahat rahat bilgisayarınızın en yüksek performansla ça-hşrıgı ayarlan, deneyerek bulabilirsiniz. s Mahmut KarsiıoSlu 160 • CHIP ûcAk i^*;'

Arşiv Listesi