CHIP Online - Arşiv: Ocak 1997 DOWNLOAD Bilgi Toplumunun Yalanları

Yalan, Yalan... m Bilgi Toplumunun Yalanları İş dünyası ve politikacılar bilgi toplumunun hayalini kuruyorlar. Onlara göre dünya, daha zengin ve daha barışçı, işletmeler daha yenilikçi ve daha rekabetçi, toplum daha demokratik ve yurttaşlar yaşamlarından daha memnun olacaklar. Oysa gerçekler farklı... Telekomünikasyon sayesinde o-uŞ&cak daha iyi bir dünyanın hayalını kur.inl.-n- şu sıralar çok n-vaçra. Bunlar artısında gelecek a-rasnrmacısı Alvin Toftler gibi nüfuz sahibi' bilim adamları ve Microsoft şefi Biti Gatcs di" bulunuyor. Tele-kora'un yöneticileri de Tarım toplumundan sanavi loplunuuıa geçişle oIHu(*ıı gibi, bilgi toplumuna devrimci bir geviş beklemişi içindi*. Kuşkucular İse pek anlayışla karşılanmıyor. Eğer şikayetler sürerse bilgi toplumuna geçişle geç kalınacağı ve telekomünikasyon olmaksızın va- sati) kalitesinin düşeceği söyleniyor. bili Gates yeıti bir cennetin dünya ü-zprindc yer alacağından emin. Dijital ağlar ona göre dünyayı daba rengin ve daba barışçı bir hale getirecek. hıK-rnel'irı öncülerinden Clitlord Sloll ise bu Tip kuşkuyla karşılanması gereken coşkular karsısında bizi uyarmaktan geri durmuyor "Bizi modemi olmayan kimselerin, ya umutsuzca dünyadaki gelişmelerin gerisinde kaldığı ya da ilerleme rarafmdan ütkuiul-il Uğûne inandırmaya çalışıyorlar. bunlara inanmayın, aksi takdirde bunlar bizi yeraltına da gömerler.'* Avrupa ülkelerinde de kuşkucu sesler eksik değil. Ancak bunların gücü daha az ve daha çeşitli. Daha tfO'lerin Kışında PC'nin piyasaya sınülmesiyle birlikle şirket yöneticileri, tekeller ve ev kadınları için mucizevi alcı in hayalini kurmaya başladılar. Kağıtsız büro propagandası yapılmaya başlandı. Ev ödevlerinin ve a-lışveriş lislelcrinin yalnızca PCde yapılacağı söyleniyordu. Ancak bunların hiçbiri gerçek olmadı. Gerçi çalışma süreçleri değişik işyerlerinin rasyonel lesi irilmesi hızla ilerledi ve montaj ve imalat, robotlar tarafından yapılmaya başlandı. Ama sırf bu yüzden dUtıya mn temelden değiştiğini söylemek olanaklı rie&il. Chip size bundan sonraki sayfalarda gerçeğin bilip coşkunun başladığı yerleri göstermeye çalışacak. 34 ¦ CHip OCAK 1??7 Birinci Yalan: Telekomünikasyon Çevreyi Rahatlatır ült Pazartesi günü. Caddeler sakin, iüh iılk otomobiller park etmeye çalışıyor. Meslek sahibi İnsanlar evlerindeki PC başında çalışıyorlar. Gündelik yaşam için gereksinim duydukları şeyleri online olarak sipariş ediyorlar. Bu durum çevreyi oldukça ra-lıallaiıyor. ['skiden tenekeden bir çiğlin geçtiği yerlerde yine ağaçlar yeşeriyor llu güzel gOi unlu İddialara göre yakında gerçek olacak. Hem politikacılar hem de elektronik sektöründen kiler coşku içinde. Yine iddialara göre video-konferanslar is yolculuklarının yerini alacak. Bundan ?C dünyasının papası Bili GatCS de B-ırdlt Ancak o Microsoft'un promosyon turuna yine de Özel jctiyle çık auivı yeğliyor. Konferans High-gitıikçe daha gelişmesine raö-mejı, i? dünyasının yöneticileri kişi-larak buluşmaya devanı ciMmsi İstatistiklere göre iş yolculuklarında her şeye rağmen bir artış gözleniyor. i - İstiler de arasıra evlerini terki im yor değil. Bu dörl duvar arasını lerkeime İsteği uzmanlara göre ek bir trafik vuku yaratıyor. Baltadan Sonraki En Büyük Ağaç KatilhPC CD ROM üreticileri ve İnternet servis sağlayıcılarının vaadlerine göre büyük, uzak bir dünya gelecekte veri mı Üzerinde de yaşanabilecek. Ancak bu ortamlar sanal yolculuk yoluyla kara ve bava trafiğini rahar latmak verine, merak uyandırıyor ve böylelikle yeni yolculuk etkinlikleri-¦'. acıyorlar. Aym zamanda veri otobanının yol kenarında da çöpler birikiyor. Öncelikle Kasıtsız büronun aslında bir ka-gıl canavarı oldugıı onaya çıkmış dunumda. Kimse uç ekran sayfasın dan fazlasını okumuyor, bunun yerine metni yazıcıdan bastırmayı yeglî-yo| RC'nin kullanılmaya başlamasından hu yana kağıt tüketimi artmış durumda. l*C" baltadan sonraki en büyrükagaç katili konumunda. Yalnızca doğal kaynaklar tükenmekle kalmıyor. ortava çıkan tonlarca elektronik çöple ne yapılması ge- rektiğine ılair öneriler de tükeniyor. Hu konuda pamj*e gerek olmadığını söyleyenlerin yanında, uyarıcı nitelikte açıklamalara da rastlıyoruz. Ancak politikacılar şimdiye kadar bu sorunla uğraşmak ve yasalarla varolan durumu düzenlemekten kaçınıyorlar. İkinci Yalan: Online-Shopping Geleceğin Alışveriş Biçimi Bir Cumartesi Akşamı. Bütün aile rahat bir biçimde High Tech salonda toplanmış- Anne ve kız geniş ekranda güncel yaz modasından siparişler veriyor I ur. Oğul online olarak şehirdeki tıinı pizza salonlarının mönülerinde sörf yapıyor, baba ailenin otomobili için yeni bit tampon siparişi veriyor. Yüksek maaşlı Itılurologlarm söylediklerine bakılacak olursa, gelecekle kimse evim terke tmeyecek. çünkü her şeyi evinden ya televizyon ya da PC üzerinden ıs ınar laya bile eek. Böylelikle tıka basa dolu marketler, kasalardaki kuyruklar ve şe-hiriçindeki trafik kaosu ortadan kalkacak. Dağıtım şirketleri kataloglarını C.TMİOM'lara aktarmış bile Bu ortamlarda sipariş için online bağlantı adresleri de bulunuyor. Bazıları da mallarını doğrudan Inıernel, Compuserve ya dâ T-Online üzerinden sarışa sunuyor. Ancak herkesin sanal alışverişin o bulaklarından yararlanıp yararlanamayacağı kesinlik kazanmış değil. Tukericileriu alışveriş yapmak için cebinde bol parası olduğundan söze-dilemez, özellikle işsizlikle ilgili sayılara baktığımızda hu durum açıkça ortaya çıkıyor. Bu arada IIigh-Tech donanımına sahip olmak da, onu gerektiği gibi kullanabiliyor olmak anlamına gelmiyor. Online-Shopping gerçek yaşamda dolaştığımız alışveriş merkezlerine hiç benzemiyor. Katalog sayfaları çok yavaş oluşuyor ve pul büyüklüğündeki resimler insanı vomyor. Yapılan araştırmalar da dogıuluyor ki, Homc-shoppüıg asla gerçek yaşamdaki alışverişin alternatifi değil ve yalnızca zaman yokluğundan dolayı başvurulan bir yol. Bu konuda ekran üzerindeki sunum ne kadar iyi yapılmış olursa o lurşa, bu durum pek bir değişiklik sağlamıyor. CHIP - İS ÖTESİ Yalan, Yalan... Üçüncü Yalan: Hepimiz Daha Fazla Şey Bileceğiz Kronik dünyasının özel cazibesi, aynı samanda, lımı ilgilenenlere ücretsiz eğitim olanakları saklamasından ibaredir." Hu sözler Bili (Ja-ı (iı. Başkaları da pek farklı dû şşnmûyor. İlana küresel olarak bilgilenmiş dünyaıuıı bugünden gerçeklik kazandığını ileri sürenler var. ' ı ak bunu fazla abanmamak ge-ı. Inıernel sayesinde bugün (ut SoSersörfçü Cambridgc Üıûversı-liMİıın Trojan Room'uııdakİ kahve makînesineki kahvenin .seviyesini öğrenebilir. Ancak bu bilgi ne işe ya-ı Burada niteliğin niceliğin geri sinde kaklığını görüyoruz. Dev bilgi kütleleri insanlara yaşamsal anlam verecek bir bilgi sağlamıyorlar otomatik olarak Aksine üzeninize gelen bu bilgi şefi altında kontrolü kaybetmek de mümkün. Bu yOz-den bazı uzmanlar hilgi kayranımın bilgi toplumu propagandacılan lara-hndan yalnızca teknikle .sınırlandırıldığı eleştirisinde bulunuyorlar. Gerçi bilgiler devasa anıyor, ancak hıı durum sanayi toplumunun çop üretiminden hiç de larkh değil, yanı dev miktarlarda bilgi çöpü üretiliyor. Bilginin patlama şeklinde artışıyla birlikle, aııiamü ve değetli bilgiyi anlamsız ve değersiz olandan ayırmak gitgide zorlamıyor. Bu bağlamda kannakaı ışık hır bilgisel çevreden soz-edilebüir. Yeni bilgi yapılarının içeriklerin ne katlar anlamlı ya da anlamsız olduğuna bakılmaksızın yalnızca ticari a-macjar bağlamında gclişıiğini de gözden kaçılmamak gerekir. Bu yüzden aslında bilgi toplumundan bahsedenler de kendi söylediklerine pek i-na iniliyorlar. Iıılo-Highvvaylerdeki bilgi selinin, kullanıcının yolunu bulmasını engellediğini çok iyi bildikleri için, bunlar bilgi copu ajanları denilen şevler ü-zerittde çalışıyorlar. Bu ajanlar gelecekte kullanılabilir bilginin bulunmasına yardımcı olacaklar. Uzmanlar yine de toplumun "In-fnrronrion-rich!" (bilgi zengini) ve "Inlomıatioıvpoor" (bilgi yoksulu) olarak ikiye bölüneceğine kesin gözüyle bakıyorlar. Eğitimli bir bilgi e-liti hem sınırsız ag bağlantısına sahip hem de bilgisi dolayısıyla bununla i-siııitı ehli olarak çalışabilir. Bilgi yoksulu kesim İse daha basından kaybetmeye mahkumdur, çünkü bilgisini sağlayacağı ağa bağlı bile değildir zaten. Dördüncü Yalan: Küresel Köy Bizi Birbirimize Daha Fazla Yakınlaştıracak "Ihghvvay dünyayı olmadık yerlere dahi ulaşın acak ve insanlara orada isledikleri kimilerden fikir alma ve isledikleri kişilerle birlikte çalışma olanağını sunacak.'' Bunlar yine Bili Oaıes'in sözleri. Cico adlı dergi de konudan coşkuyla bahsediyor; "Modem ve bilgisayarla, Namibyalı çoban Inier-nefe bağlanacak. Küresel pazarda alışveriş yapıp, dijital olarak parasını Ödeyecek. Online olmak koni sularının hayvan dağarcığını araştıracak ya da veri kaskı sayesinde tehdit altındaki halklar konusunda düzenlenmiş bir BM konferansına kaiıliieak." Gerçekte ise Küresel Köy, dünya nüfusunun % İ'ı ile sınırlı. Bu küçük çevre bile havailere uymuyor. Bunlar Amerikan orta sınıfından a-gırlık'a beyaz erkeklerin oluşturduğu ve geliri ortalamanın üzerinde olan kişiler. Veri ağları sayısız insan arasında bağlantı sağlasa bile, bu onları zorunlu olarak birbirine daha fazla 36 - CHiP nııı OCAK 1997 lntranetWare Nnvell yeni ürünü olan lnı-raııelNVarei piyasaya sun du. Novcirm dosya, basım in servisleri üzerine kurulu oları v. Metıvare 4.11 için planlanan tüm •deri kapsayan lnltauclVVare, kullanıcıların hızla arlan ve değişen ı rrtei taleplerine yantı verebilmek için geliştirilrııiş\Bu ürün. Web Servet ITP Server gibi Intranet/lnrerner kavnaklanna ip ve IPX protokolleriyle erişmenizi. Internet'ten uzak olisle-ı t geniş alan acıyla (WAKl bag-i: un2.1 numıkıiıı kılıyor Ne'vcare, kullanıcıların, mevcut Nenvork dona unu ve cgiıim yatırımlarını korurken, kurulu Kciwork'lerini Internet içkisi ve Intraneı'in avantajları ile gı melerini sağlıyor Böylece katlanıl ılar, Neıvvork'lerinden aldıkları lı servislerin yanında Internet servislerine de bağlanarak, NerworkfIeri-ııt Itılraııel haline dönüstürcbiliyor-lar Neiuare 4 Server, uygulama ve donanımı ile tam uyumlu olan Intra .ıe, mevcut Nclwork"lcri Iııter-rı teknolojisi ile zenginleştirilmiş. Neuvork'lere güne ellemesi m saklıyor. > i: bu ürünle kuruluşlara dizin. güvenlik, dosya, baskı, yönelim sıj amacıyla Imrancl yaratmak i( Managewise ve tîroupvcıse ilave ı ' ecekleri platformu sunuyor. InıraııelvVarr. joıvitmi. Novell Di- .' Services (NDS) ile yapıldığından ağınızı herhangi bir terminalden k lıkla uinelebilir ve Tnıranel kay-naklarına erişimi kontrol rdcbilirsi- 2 Network güvenlik sertifikasına sahip bir işletim sistemi olması ile de oldukça güvenli. Ayrıca IntranelYVare, İP lntraııel'le-nniıı kurulusunu basıile-ştiren DHCP d iıu ve IPX neiuorklerinin İP kaynaklarına bağlamışını sağlayan IPX/IP gatev-av yazıluıdaıııu içermek-iı-.dir. Rouıing özelliği sayesinde uzak ofis ve internet bağlantılarınızı; ISDN, l raine Relay. Uased I ine veya ATM gibi popüler teknolojilerle yapabilirsiniz. IntranetWare ile Dos, Wüıdo\\s, WiüdûWS 95, Wind0WS NT. Macintosh, OS/2 ve Unix iş ısıasyonlannda in t railerinize kolayca bağlanabiliyorsunuz liUnuıclVVare. Netvvork işletim sistemindeki yeniliklerden bazıları: Nel-ware 3 ve -l'den IntranelNVare e gevişi kolaylaşnran göç özelliklen, kurulu -mu kolaylaştıran otomatik doııanun tesbili, lıizmel biriminızdekı kullanıcı sayınızı arüırabilmek için SMP iSymetrical Mu İri Processorl desregl ve yeni grafiksel yönetim araçları. Netvvaıc Application launclıer yâKİİ-mı ile kullanıcılarınızın makinelerine ag üzerinden yeni uyguhımaları yükleyebilir. varolan yazılımları yine kolaylıkla güncelleyebilirsiniz. NDS ü-zeriııde bulunan Lisans Servisi ile de ağınızda kullanılan yazılımların lisanslarını takip TC kontrol ermeniz oldukça kolay. Son olarak da yine NDS tüm ağın youelunün tek bir noktadan yaptığından personel, seyahat masraşarından ve zamandan tasarrul yapılmasın;! da olanak sağlıyor. lntranelVVare ürün paketi ile aynı zamanda Novell MulıiProtokol Korner adlı Ronter yazılımı, Nelvvare \Veb Server 2.5 adlı Web Server yazılımı, Netscape Navigator adlı Web Browser ve lTÎP Services, IPK/IP Ga-teway, W AN l-Mensıons. Mobile ll'X adlı diğer Internet/himmet program hırı ile SMP ve bütünleşik İP desteğine de salup oluyorsunuz. lii'gi IçİmArmadû Bilgisayar Sistemleri ve Sait ve Tic. A.$. Tel: (0.212) 230 89 80 Faks: (0.212) 232 23 55 Myaf: 5 Kullanıcı 545$ 10 Kullarua 945$ 25 Kullanıcı 1545$ .511 KııUmıırı 2145$ 100 Kulhma 2945$ 250 Kullanıcı 5345$ H \>>91 ÖTESİ Yalan. Yalan. yâ kırıl aşmaya ilmiyor. Örneğin ireri ağlarının vatanı okm ABIVde toplumsal çelişkilerin ve ırkçılığın anısı önlenemi-yİ ı Veri ağlan tunı dünyayı sarmasına rağmen, güçlenen dünya çapında uyum değil milliyetçilik. Ayrıca küresel köyde yalnızca l>u dünyanın .-illerinin lemsil edildiğini unutmamak gerekir. Dünya unlusunun % HO'inin bir tele fo bağlantısı dahi yoktur. Ancak gelişmekle olan ülkeler telefon. bilgisayar ve modem edinerek veri ağlarının meyveli ııııden yararlanmaya kulkı şıncaya kadar, her şeyden önce nüfuslarının pek de küçümsenemeyecek bir bölümüne o-kuma yazma öğretmek zorun ..! ¦ u Aynea Internet bağlantısı i-çın ödenmesi gereken paraları gelinmekle olan ülkelerde olsa olsa ülkenin elıı kesimi ödeyebilir. Bu ülkelerde çoğu insanın yaşamak i çiti .Günde cebinde 1 doları dahi yoktur. Namibyalı çuhan, veri kas-kı sayesinde bir HM konferansına I nmadan önce. herhalde ken- disine Dil ve Byle'laıııı ne olduğunu vı- bunların yenip yenemeyece-• ıracaklır. Beşinci Yalan: Telekomünikasyon Dünyayı Daha Demokratik Hale Getirir iv duvarlarında dev elektronik a-1 isler asılı; "Bugün yeni sağlık reli ; ı hakkında verilecek karara kalıh^r yazısı okunuyor düzenli araklılarla afişlerin üzerinde. Her ı ' -.ışında eskiden telefon kulübeleri olduğu gibi, şimdi de bilgisayar terminalleri bulunuyor. Karara katılmak isteyen kişi kendini do-kıınmaiik ekrana elleyerek lanıtı-Burada biyometrik kimlik tes- i ime yöntemleri işbaşında. ilk bakışla bir bilimkurgu roma ınıulan alınma gibi görünen bu Ur, gelecek araştırmacısı ve nüfuz sahibi politik danışman Al-vın fofşer'a göte çok geçmeden getfçefe olacak. Bu Amerikalı araştırmacı bir röportajda parıilcriıı lü- nıüyle gereksiz hale geldiğinden ve yapılarının zamanın gerisinde kaldığından dem vuruyor Tofşer medya olmadan demokrasi olamayacağını vurgııluyot ve ekliyor; "Etkileşimli bir medya dünyasındü Hiıler'in işi çok zor olurdu. Yeni medyalar politikayı temelden değiştirecek.'' Alvın Tofşer, gelecekteki bilgi toplununum demokrasi biçimlerini pembe bir gözlükle görürken tek başına değil. Bili Gates ona şu SÖZ' lerle katdıyor. "ABIVdc çok önemli konularda federal düzlemde bugün hıie doğrudan oylamalar yapılıyor. Bilgi otoyolu sayesinde böyle şeyler daha sık tekrarlanabilir. çünkü bu l ip bit düzenlemenin masrafı çok düşüktür." Ancak örneğin Almanya'da çoğu poliıikaeı bu görüşleri paylaşmi' yor. Politikacılar bilgi loplumutıun yıırılaşlan daha fazla demokraıık (eştirmediğini söylüyor ve telefon ve radyoya rağmen dünyada dikta lörletin varolmuş olduğunu lıaiır-latıyor. Ayrıca politik katarlar uzmanlık bilgisi gerektirdiğinden ve her yurıiaşlan bu bilgiye sahip olması beklenemeyeceğinden, yine demokrasi havarilerinin söyledikleri karşılık bulmuyor. Sonuç olarak parlamenter demokrasinin olanaklı en demokratik yönelim biçimi olduğunda görüşler birleşiyor. Altıncı Yalan: Daha Fazla İş Olacak Başlangıçla Bangcıııauıı raporu vardı. Avrupa Topluluğunun hazırladığı bu rapora göre. bilgi toplumunun tüm Avrupa'da 10 milyon yeni iş olanağı yaratacağı uldıa ediliyordu. Bu işler çoğunlukla lele-işçiler tarafından yapılacaktı. Yöneticiler ve politikacılar telekomünikasyon sayesinde ekonomiyi uğraştıran bu dizi sorunun üstesinden gelebilr-cekleriııi umuyorlardı. Tele-iş ıçıtı her işkolu uygun değil Henüz online fırıncılık yapmanın tekniği bulunmuş değil. Tele iş için uygun alanlar arasında başla hizmet sckıörü geliyor. Bir yandan yeni iş olanakları sağlayan şey, diğer yandan başka iş olanaklarının Orladaıı kalkmasını beraberinde ge> lıriyor. Böylelikle de lele-çahşma-mn her derde deva olmadığı anlaşılıyor Aılaıı dijilaliesme örneğin haıı-kaeıhk seklotunde tasyonelU'şiirme ile birlikle bir dizi işyerinin ortadan kalkmasını da beraberinde getiriyor. Yapılan araştırmalara göre bilgi toplumundaki işlevin niteliğini dön ana nokta kaıakterizc edecek: 1.Nüfusun çoğunluğu için İş yaratılamayacak 2.İş giderek daha fazla zamanla sınırlı olarak çalışanlar tarafından yapılacak. VKalifiye ve kalifiye olmayan işler arasındaki uçurum büyüyecek. 4. Çalışanların büyük bolümü ınarjinallcşccek. Sonuç olarak politikaedar yeni iş olanakları sağlamakla birlikte, hilgi toplumunun işsizlikle mücadelede kesin birçözum olmadığı kaııaalin de birleşiyorlar. Yem dünya olsa olsa sanayiye Avrupa da yeni pazar o-latıaklatı sağlayacak. Bunun ötesinde bilgi otoyolunun kısa ve uzun vadede ne kadar yeni iş olanağı sağlayacağı konusu İse uzmanlar a-rasmda tartışmalı bir durumda. H hF.P.,PJ>ğS.S. ıeJF'den derleyen Gara Antlkücıoğla J8 ¦ CHlP OCAK 19V7

Arşiv Listesi