sa t W ¦ *•' j * I 1 Ü^ PC'nizin performansını kolayca ve bedava arttırmak için: Aygıt sürücüleri hakkında her şey Sürücüler neden sürekli sorun yaratıyorlar ve üreticiler nasıl kullanıcıyı yalnız bırakıyorlar Sürücü ikilemi Sayfa 47 Sürücüler neden bu kadar önemli: Sürücüler donanımla nasıl iletişim sağlıyor Sürücü yazılımı sorunu çözümlendi Sayla 50 Sürücüler nasıl kurulur: Daha fazla performans için doğru adımlar Sorunsuz sürücü kurulumu VVindovvs 95 altında sürücü kurulumu Windows NT altında sürücü kurulumu VVindovvs 3.1 aitında sürücü kurulumu ÛS/£ olunda sürücü kurulumu Güncel sürücüler nerede bulunabilir? Sürücü kaynaklan. sürücüler Ocsk-CD'sinde Sayfa 57 Sayfa 57 Sayfa 63 Sayfa 67 Sayfa 68 Sayfa 64 #£& İfiji İt ^ \. IHBM Süründüren Sürücüler... ygıt sürücüleri [driver] donanım ve işletim sistemi arasındaki İletişimi düzenlerler. Bu sürücüler iyiyse, bilgisayarınızdan da maksimum verimi elde edebilirsiniz. Ancak bilgisayar kullanıcılarının %80'i sürücü problemlerinden şikayetçiler. Bunun nedeni de su: PC endüstrisinde herkes suçu başkasına atıyor. CHIP bu ikilemin nedenlerini, doğru aygıt sürücülerinin neden bu kadar önemli olduğunu ve bunların nasıl çalıştıklarını açıklıyor. Ve CHIP, bilgisayarınızın performansını bedavaya ve kolaylıkla artırabilmeniz için, sürücüleri nasıl kurmanız gerektiğini gösteriyor. Derleyen: Ufuk Yamankılıçoğlu ifc ^Tcm donanım ve. yazılım ku- Kullanıcı için buyıık talihsizlik. Bu ^^ ruhunu birçok l't kullanı- talihsizlik sayılarla ila kendini belli cısı için bir karabasan: "De- ediyor: 12 tane relefon görüşmesi, 4 _ eni donanım ve yazılını kuntumu birçok PC kullarıı-ısı irin bir karabasan: "Demin heı sey çalışıyordu, ancak birden hiçbir şey çalışmamaya başladı." Banım nedeni genelde yanlış aygıt . uleri. Gerçi aygıl sürücüleri ta--.ıl olarak, donanını ve işletim ni arasındaki sorunsuz iletişimi sağlamakla görevliler, ancak pratikte hır oyunbozan olarak onaya çıkıyorlar Çünkü her üretici, donanımı ve yatılanı için işletim sistemi ile tam olarak anlaşamayan yeni sürücüler iriyor. Şüpheli sistem halaları bu yüzden zamanınızdan ve sinirle uıüzdeıı çok şey götürebiliyor, Lı / Hotllne'ları çoğunlukla kullanıcıların beklentilerini karşılayamıyor i'.k bunun sorumlusu kim? Donarı yazılım ve işletim sistemi üreticileri topu birbirlerine atıyorlar. Ancak kimin zarar gördüğü belli: Kullanıcı. Mesela bir kullanıcıya bozuk bh * Ktan gör ünlüsü yüzünden yeni bir IIİM-Notebook verilmiş, bu kullanıcı uzun uğraşlardan sonra, çoğunluğun böyle bir dununda yaptığı şeyi yapmış: IBM-lloılİuc'ı aramış. Çünkü Wındows 9Tleki bir yardım dosyası problemi belirgin bir şekilde tanımlamış ve şunu tavsiye etmiş: ' IBM'i arayın. Orada bir dosya hııla-câfcsınız." Ancak ne İBM'de ne de MİLiüsoll'la kimse bu dosyanın ne dbfcyası olduğunu bilmiyor. Sadece •ju katları söyleniyor: "Cıatiba bir aygıt sııtiıcüso". Ne çıkarsa bahtınıza. adel faks, 7 saal is aksaması. 3 saat sinir krizi, 'i dakikalık anlamsız gülümseme, ve komple bir yeniden kurulum sonrasında bugüne kadar hiçbir çözüm bulunamamış. Ve büyük firmaların da aygıt sünıcıısü problemlerinde çözüm sunmak yerine çözümsüz kalmayı tercih ettiklerine iyi bir örnek oluşturuyor. Hu tip problemler istisna değil, zı-la genelde kaideyi bunlar belirtiyor İsler PC uzmanları olsun isler ama-tür kullanıcılar: Hemen hemen herkesin başı aygır sürücüleri ile dertle Özellikle Windows 95 kullanıcıları. lak-çalışlır özelliğinin bu problemleri çözeceğini vaadeimesîne rağmen, aygıt sürücüsü problemlerin den şikayet ediyorlar. Mesela işletim sistemini VVİudovv.s 9-Ve güncellerken, VVindovvs 95 bir grafik kartını doğru olarak tanıyabiliyor, ancak o grafik karlı üreticisinin grafik kartı yanında ı erdiği, çözünürlüğü degiş-lirmeyı sağlayan küçük faydalı bir programın yerinde yeller esiyor. İliç kimse bu tip küçük faydalı programlardan kaçının, işletim sisteminin yeni bir sürümüne terfi ederken, kaybolup gittiğini bilmiyor. Peki. kullanıcıların, aygıtları için sürücüler ve ekstralar programlanmasından ve karı üreticilerinin durmaksızın sürücü yazılımı geliştirmeye milyarlarca lira harcamasından çıkarı nedir? Birçok PC sahibinin bundan hiçbir çıkarı yok. Zira cu yeni aygıt sürücülerine nasıl eri-şeleklerini, sıirmuleıi nasıl gımcel-leyeceklerini ve böylece sistemlerinin perfonnasmı artıracaklarını bilmiyorlar. Ya da tıkır tıkır çalışan bir sisteme çomak sokmaktan korkuyorlar. Kendinize güvenin! Çünkü yeni aygıt sürücüleri PC'ııizi gerçeklen de oldukça hızlandırıyorlar ve. bazen de sizi uzun süre uğraştıran ve keyfinizi kaçıran problemleri çözebiliyorlar (bö durumda neler yapmanız gerektiğini ve aygıt sürücülerini nereden bulabileceğinizi sayfa XX den itibaren öğrenebilirsiniz.) Birçok kullanıcı eski aygıt sürücülerine sahip olduğunu bilmiyor Elbette ki bir PC eski aygıt sürü-eüleriyle ile çalışacaktır. Ancak bu durumda lüm gücünü gösteremez. Siz ise sisteminizden maksimum performans alabilmek İçin bunca para ödeyip bilgisayarının satırı aldınız. Bir kullanıcı genelde, yeni aldığı bilgisayarının aygıtlanmn, aslında eski sürücülerle yönetildiğini bilmiyor. Çünkü PC üreticileri "Çalışan bir sistemi asla değiştirmeyin" sloganından destek alarak, hazen yeni elemanlarda hile daha eski ama çalıştığını ispatlamış sutücüler kullanıyorlar. Peki, o zaman Tırmalar neden bütçelerinin neredeyse yarısını buluşlara ve bunun da dönte birini yazılım geliştirmeye ayırıyorlar? Müşteriler de tabii ki bu geliştirme işlerini finanse ediyor, ne de olsa her maliyet fiyata yansıyor. YAZILIM Ayçjıt Sürücüleri Hakkında Her Şey Bazı üreticiler grafik kartları için. kullanıcıyı ûmn'nti tüketmiş aygiı sürücülerinden haberdar eden mf-kanizmalar gelini irdiler. Maalesef bu lip yaklaşımlar, çok as taklitçi bukı- v. Aygu sürücüleri pazarı bu kadar bareketliyken, çoğu üretici. W kullanıcılarsın doğru sürücüleri ararken yalnız bırakıyorlar. Bu arada bazı üreticiler bahane bulmakla zorlanmıyorlar: "Kendi kendine aygıt sürücüsü güncelleye" kullanıcı sayısı zaten çok as." Ancak v tilrıox'kırdaki aygu sürücüsü köselerine gösterilen ilgi ve aygıt sürü- yöneticısı yazılımlarının başa-ri5İ durumun aslında çok daha farklı olduğunu gösteriyor. Ayrıca PC kullanıcısı doğru aygu usunu ararken, CD-ROM'da ag üzerinde Rambo azmiyle çarpışmalıdır. Cûnkû arayış genelde anlatılmaz uınıınlamalarla zorlaştırt-lıyot. Mesela -VpıfSüI2" tanımı. ows allında ağlar için IBM sû lucûsüne. işaret ediyor. Kullanım oldukça koiaylaşUniabilir Küçük değişiklikler bile aygıt sürülüşü kullanımını oldukça basitfeşü-ıİlebilirdi. Özellikler ıl'roperrics) bölümünde sürücüyle ilgili daha faz la "bilgi verilebilir, mesela kullann:ı, donanıma ayrıca hangi dosyaların ,m olduğu konusunda bilgılendirilC' bıln ¦ :a böyle bir bilgi. sürücülerin kaldırılmasını (Dcinslall) kolaylaştı-ıııdı. Online sürücü hizmetlerini de dikkate almak gerekiyor. Otomatik sürÜCÛ git ne el İçmesi artık bir üiop-yajde#l Bazı üreticiler ise halen şunu savunu) Kullanılmayan aygıt sürücüleri küçük ve zararsızdır, bu yüzden silbjmfcleri gerekmez." Ancak lecııl-beler. \Vindows 93'in yeni donanım algılamasının ancak eski sürücüler kullanıcı larahııdan kaldırılıdıgında Çalıştığını gösteriyor. Ancak bu sü-ı erin kullandıkları dosyalar hangileridir? Bazı üreticiler için. bir sürücü eğer 1 :¦.. i;örev!iii başarıyla yerine >; e m mistir. Bir yazılım uzmanının bu konudaki görüşleri ise şöyle; "Sü- ruculcı için kullanımı kolay kuru- 4Ö • CHIP MM hım ruıınlerinin programlanması randmıaıısız bir İştir Birçok ürerici bu is için lazla emek harcamaz. Söyle derler: Ne işe yarayacak ki? Aygıt zaten sadece bir kere kurulacaktır." Ya ila milita'ist deyimle: "Kire and r-nrgei!" (Ateşle ve Unut) Birimleriyle bağlantılı dosyalara bir ikon verilse {donanını üreticisinin ikonu) birçok şey daha knla\ olurdu. Ya da bu dosyalar ilgili alt dizinlere aynisalardı. Ancak bu güya mümkün değilmiş "Performans nedenleri yüzünden" diyor Micıosoll. Bu durumda kullanıcılar haklı olarak kendilerine şu soruyu soruyorlar: "Tüm elemanlar bulunamadı, sürücüyü yeniden kurun, gibi bir mesajla karşılaşıyorsam performans benini neyime " birlikle çalışma konusundaki iyi niyet ve fantezi eksikliği - gerçekten de üreticilerin rıınmııınu çok doğru olarak tanımlıyor. Firmalar ise sürücü programlamaya çok fazla para ve zaman ayırdıklarım iddia ediyorlar. I inek. daha fazla performans sağlar. Ancak bu ödevler yerine, getirildiği zaman firmalar rahat bir nefes alıp. arkalarına rahatça yaslanabilirler. Yeni bir işletim sistemi çıkana kadar. görev, keyfiyetten önce gelmeli Kısa ûıtni süreçlerinde keyfiyete dalla sık rastlanıyor. Hatta görevler de ihmal ediliyor: Windows 93'in çıkmasının üzerinden aylar geçmesine rağmen bazı ürünlerin 95 icİu sürücüleri eksik. OS/2 için sürücü desteği ise bir hayal. Sonuç olarak işin yükü her zaman sürücü programcılarının üzerinde Onlardan her İşletim sistemi için komple yeni bir aygu sürücüsü sag-lamalan bekleniyor. Ancak maalesef VLsual C+4 gibi iyi geliştiıuıe ortamlarının ve işlerim sistemi Üreticilerinin desteğinin eksikliği lm>cdiliy>>r. Çok az sürücü progıarncısı kendi ni, insan arabirimine olan zincirin son halkası olarak görüyor. Çoğu ge-liştırici kentimi bir mekauiker yİı da ayarlama uzmanı olarak görûvor. Ve bu sırada sürücülerinin- müşteriyi donanımdan haber eden tek şey olduğunu unutuyorlar - genelde de bu surucülcı kütü haberler veriyorlar. Sadece bu yüzden pazarlama şeşeri. tüm baştan savına sürücüleri kal- dırmak sorundaydılar. Ancak onlar buııu vapmıyorlar. ram tersini yapıyorlar: topu işletim sistemi üreticisine atıyorlar. Ancak onlar sürücü sorunundan tek baslarına mı sorumlular? PC endüstrisinin çılgınca büyümesi, pazarın etkisiyle kurulum ve konfigurasyunun anan bit şekilde kullanıcılara devredilmesine neden oklu. işletim sistemi üreticileri de bu işlen sorumlu olmalılar. Ancak çoğunluk donanım üreticilerini sorumlu tutuyor.Yanı aygıt sürücüsü yazılımlarının kullanımının kolaylaştırılması konusundaki öneriler onlardan gelmeli. Ancak duvuııı böyle değil. Standart aygu sürücüsü modeli arayan biri sıkça şunları duyuutr: "Isrenmiyoılar". Tüm buluş emekleri. rekabette öne geçme, belli toııksi\onların getirdiği üstünlük -orkonusiı, deniyor. Ancak kulla-nıclar açısından bu şu demek: tüm olumsuzluklara rağmen, çoğu donanım ve yazılım Üreticilerinin bit likte çalışmayı reddetmesini anlayışla karşılamaları gerekiyor. Aslında inanılmaz hır şey. Çünkü bu yüzden siandart tip sürücü modellerinin yaratılması engelleniyor -PC alanında bu konuda uzun yıllardır çalışmalar yürütülüyor. Bazı firmaların standart haline gelmiş çözümlen de mevcut. Microsoft, sürücü sorununu işletim sistemi alanında çözümlenmiş olarak görüyor. Onlara güre problem tıkarantaı doğru düzgün çalışmayan sabancı üreticilerin aygıt sürücüleri, Varolan siandari-ların. mesela aygıt sürücüsü geliş ûrıııe araçlarında (DDK) bulunması yeteri ivmiş. "Ancak hepsi standartlara uymuyorsa. uıaalesel her standart, sadece kısmi olarak çalışıyor, diyerek topu başkalarına atıyorlar, Elbette ki herkes masum. Ne donanım üreticileri ne de vazıhın gclişıincıleri sürücü problemleri ile alakadar olmak istiyor. Gerçi böylece açıklanamamış her fenomenin iyi yönlen de oluyor: katılımcıların tümü bu durumda sorumlu oluyor. Ama apıal yerine konan yine biz kullanıcılar oluyoruz. ILS.-UfııkYaşUMhtİKatfa OCAK 199? J ? YAZILI M Aygıt Sürücüleri Hakkında Her Şey :¦:¦-:¦:.......¦ ¦¦ Sürücü Yazılımı Sorunu Çözümlendi Özellikle Windows 95 ve Windows NT gibi modern işletim sistemlerinde uygun sürücü olmadan hiçbir sey çalışmıyor. Sürücü sektörünün ardına bir göz atıldığında, sürücülerin donanım ve yazılım elemanları arasındaki fonksiyonu da anlaşılıyor. PC sahipleri onlarla, tecrübelerinin daha ilk saatlerinde tanışıyorlar, ama onlar görevlerini gizli bir şekilde lıallediyor-;,!.-. Sürücüler, unlara ihtiyaç duyduğunu bildiğiniz, ama onlara neden ihtiyaç duyduğunuzu bilmediğiniz şeylerdir. Sürücü prensiplerine göza-ı ri. sürücülerle derişik olarak İlgileniyor ve PC knnfigımısyonunda-ki bazı problemleri kendileri çözü-yori.ır (Şenel hır söylemle sürücü, uygulamalar; işletim sistemi ve donanım a rasmdaki iletişimi sağlayan bir yazılını elemanıdır. PCniıı ilk zamanla- rında sürücüler, bir programın değişik grafik karüan ya da yazıcılar İçin birçok sürümü olacak kadar yaygın değildi. O zamanlar bu büyük bir dezavantajdı. çünkü firmalar belki de biı Sürü değişik program sürümünün desteklenmesini sağlamak zorundaydılar. ÖZel bir donanım elemanı için. ona üzgün program mimlerini, ayrı bir programa dahil etmek çok daha mantıklı Böylece ilgili donanıma önceden belirlenmiş rutinler Üzerinden ulaşılmasını sağlayan lek bir program surumu yele.rli oluyor. Ancak bu da ideal çözüm değildi: Çünkü her vazıhın üreticisi, uygula ma programını (genelde DOS allında) tüm bilinen aygıilar için gerekli süruculetle donatmak zorundaydı. Bunu da az ya da çok başarabiliyor-lardı.Veni bir yazıcı ya da başka bir grafik katlı piyasaya çıkınca, yeni bir sürücü yazılmak zorundaydı, Bu da doıuınıın ve yazılımda pazara hakim firmaların kutuplaşmasına neden oluyordu İlk olarak Microsoft Windows. ço-gıı kullanıcı için bu problemi sağlam olarak Çözdü. Windo\vs'tan itibaren, İşletim sisteminin yöneltiri lek bir yazıcı sürücüsüne İlııiyaç duyuluyor rîiı yaZTC) bu sürücüyle bir Wındows programında çalışabüiyorsa. diğer rmn uygulamalarla da birlikte çalışabiliyor. Doğru sürücü olmak zorunda... Çoğunluğun gözden kaçırdığı biı şey var: iyi. hatasız ve hızlı sürücü yazılımı, bugün iyi bir donamın kadar o-nemli. En hızlı grafik kartı, eğer kendisi için sağlam bir sürücü yoksa, hiçbir işe yaramaz ve kullanıcı açısından hiçhir değeri de yoktur VYin dows 95 sürücüsü olmayan bir SCSI denclleyicısi, Windows 05 programlan için kullanılamaz. Kötü aygıt sürücüleri tüm sistemi-mzi frenleyebilir ya da kılilleıımesine neden olabilir. Ve bu ıip sürücüler sanılandan çok daha fazla miktarda var Özellikle öyle "Noname" ürünler piyasada salılıyor ki, henüz deneme [Beta) aşamasını geçememişler. Ve sanmayın ki. her üretici bit gun uygun sürücüyü üreleeek ve sizin kullanmanızı sağlayacak. Windows u5. VVindovv's NTve OS/2 için bir sürücü yazmak, basit bir MS-DOS ya da Windows 3,X için sürücü yaznıaklan çok daha karmaşık. Amerika'daki firmalar, \V'iııdows NT için bir sürücü geliştirmeden 100.000 S'm üzerinde para kazanıyorlar. Çoğu donanım û reticisi bu yüzden eski ürünlerinde, arlık tutulmayan bir Ürüne bu kadar para yalırmaktansa, üretimi durdur mayı tercih ediyorlar. Sürücü-Donanım Dayanışması Bir sürücünün gerçekleştirebileceği değişik donanım erişimleri vardır Bunlardan ilki ve en basit olanı İn puı/Ouıput-(I/0 )Portİara doğrudan 50 • chip OCA İi T 99 7 YAZILIM Aygıt Sürücüleri Hakkında Her Şey yazma ve okuma işlenilendir. t/O-F'crt'liin işlemcinin bunlar üzerinden ıloftruıJan donanımla iletişim kurdu-:":ıı adreslerdir. Bu bağlamda eski Adapie.c-.SCSı denetleyicileri genel o-larak Putt 330'u kullanırlar. Ayın şekilde bir aygır sürücüsü a-:i,iIh llı-k üzerinden ya da diğer bellek ılın üzerinden donanımla iletişim sağlayabilir. Mesel*" bir grafik kartın m aygıt .sürücüsü, bir bellek penceresi üzerinden karta erişir. Bir ekran nokıa.sı yerleştirmek ya da sil-mek için çözünürlüğe ve renk derinli: n bağlı olarak grafik karlının bel-I eki birkaç: biti. balla bazen de birkaç Bjte'ı değiştirir Bir donanım elemanı CPU'ıum dik-k'inı çekmek durtımutıdaysa, bir Inlerrupı Reqııesı (kesme isteği), kılıca IRQ gerçekleştirebilir. Bir kesme ısıt : işlemciyi >ı andaki işini bırakıp bir rutine dallanması İtin andırır Bir avgıt sürücüsü, genişletme Temel Bilgiler Sürücü konusunda önemli kavramlar I: "Application Pro0ramming Inrarrncn'in kısaltması: kullanılan dodan bağımsız olarak, belirti donanım elemanlarına ya da islettin ıi fonksiyonlarına erişimi olanaklı kilon, standart bir yazılım srs-bi m DMA: "Dieect Memory Access'İn kısalmanı: büyük veri yığınlarını, is-le v ınesgu! etmeden, cevrebi-rimler ve anabellek arasında trans-fe fien bir 'yöntem. IRQ: "ii'terrupt Rnquost'h" kısaltması Bir sinyal battı üzerinden, ISA ya oa PÖ veriyo'undakı kesme istedi kanalı, Şİi' genişletme kartı islememin J-kkatinı çeker. Böyle bir kanal aktif ı ¦ .-. r -e. sşlemcı, bu sinyal için u-M bîr isinm rutinine dallanır. Kernel: Bir işletim sisteminin merkezi bulumu Mulı.itH.sking işletim sistemi: W ı dows 95. NT ya da ff>/9 gibi, ay ı İmiİh birçok işlemin calısüî'ilabıl-ıııûı bif işletim sistemi Uyguisma lifoyomlan karlı ya da PC'niıı a rabirimleri tarafından kullanılan lRylaı itin kendi nı-imini yerleştirebilir; Mesela bir fare sürücüsü seri arabirimin Imerrııpı'una bir rutin yerleştirir. Fare. seti pon üzerinden bir pozfsyor] değişikliği bildirdiğinde, CPU diğer tüm işlerini kesintiye uğratır ve İare sürücüsünün rulımnc dallanır. Böylece fare Sürücüsü, iarenin o andaki konumundan haberdar olur. Bundan sonra anık işlemci kaldığı yerden işine devanı eder. Büyük verî yığınları bit donanım c-lemanmdan ya da bir donanını elemanına transfer edilecekse, bu sefer DMA kıı (Dilsel Meröor) Aeeess, doğrudan bellek erişimi) işin içine karışıyor. Burada ana karı üzerindeki DMA-Cûtılrollcr ve aygıl donanımı verilen işlemcinin isini akşamlayacak şekilde direkt olarak anabelleğe ya da aııabellekien transfer ederler. SCSI denetleyici ve ses kartları çoğunlukla DMA'lar ile çalışırlar. Bir varyasyon da DusınasUT'T)VIA dit, burada kari PO-BuViarı kontrolü devralır. ÇAPI. ASP1 ve diğer yazılım arabirimleri Birçok sürücü APl'leri (Applieaimu Program Inıçrlace) yada yazılım ara-bîrünlerini destekler. Biı ÂPl, yazılımın tonksiyıiniarma erişim için ta-nıınlaıııııış vC Mandardasın iş arabirimleri lammlar. VVindovvs. tasavvur edilebilecek bet görev için AİTlrıv sahiptir, ve bunlar fecrinden programlar, işletim sisteminin ve sürücünün loııksiyoiılarına erişir. Sürücü yazılımı bağlamında önemli yazılım arabirimleri çoğunlukla iki yönlıı tıkuak onaya sıkarlar. Bir yandan yazdım çağrılarını donanım erişimlerine çeviren aygıı süritcüsüdıü, diğer yandan da tanımlanmış biı yazılım arabirimini kullanıma sunarlar. Donanım ve yazılım arasındaki aygıt sürücüsü Uygulama prtınramfett ı>- ı -. 801111 J',ç_3ma programın r- :l... ¦>¦ Varc - Avara Sürücü yazılımının ttasi* formu ısH-um sistemi içm aygıt sürOcüBUdur Bu surücU İşleum sisteminin Kim orişimtennı alır* ve cicininim erişimlerine gevmr-. Bu seKilde ısteüm sistemi ve uygulama programı için hangi yancı İeya grölık kartının bulunduğu ünsmlı değildir - bu aygıt için ııygın bir aygıt sürücüsü bükmene dek. ı temsilcileri A5PI, Twain ve \Vin- 15u tûrûn en önem! CAPI. DirectK, soc kıtır. ASPI, SCSI çcvrcbiriınlenne erişimi sağlayan evrensel bir arabirimdir. İlk olarak Adaptec tarafından geliştirilen bu standart, özel bîr S( sı aygın için (ZIP-Drive. Scanner gibi) tek bir sürücünün, Adaptcc'in Uiırasıor'a kadar tum SC51 denetleyidlertyle ça bşmasmı. luı denetleyicilerin Sürücülerinin bir ASPI arabirimi sakladığı müddetçe, olanaklı kıldı CAPI. ASPI ile karşılaştınlabilir. CAPI. ISDN elemanlatına ve diğer i-lerişım aygıtlarına oriak bir erişimi yaslıyor. Ancak bu ISDN elemanları. Türk Telekom böyle bir hizmet sağlamadığı için Türkiye'de maalesef bulunmııyoı. Dirı:clX, grafik ve ses kartları için sürücülere sahip bir Winduws yazılım arabirimi Bu arabirim donanıma yakın programlama için U>w-U-vel rutinler hazırlıyor VB özellikle oyunlar ve Mulıimedia uygulamaları için düşünülmüş DireCÖC, grafik, ses, 3D fonksiyonlar, kayıt ve ağ fonksiyonları için rutinler İçeriyor; Scanner ve benzer giriş medyaları ıçm I wain düşünülmüş. Hu arabirim. değişik yapılardaki tarayıcılara bitap etmeyi sağlıyor. Bir tonuna uygulamasının programcısı basitçe I wain a-rabirimine bîr çağrıyı programına en ıcgrc edebiIivol.Kullaııılan Scanner i- ' ir OCAK 1997 il YAZILIM Ayçjıt Sürücüleri Hakkında Her $ey anlar İçin Sürücü geliştirmek için nelere ihtiyaç var? 3üyUk omek ve zaman gereküren ¦ îhfabi mı arryorsunuz? O zaman faoWs NT için bir aygıl sürücüsü yazın! Gerçekten de sürücü geliştirme ile ı i ¦ . ı nak istiyorsanız. ryı C ve As-f.emblçr bilgisinin dışında Mıcro-Sûffun Windows NT Device Hriver in (DDK) ve iki tane de performanslı bilgisayara sahip olmanız ge-ı-etiyar. VVındovvs NT SDK\o da ihti-ıi2 '/ar tabii ki. unnanslı demek: her bilgisayar için en azından 33 M£3 RAM ve Pen tiumSO. Hızlı bir sabit disk de Cnm pîta" arasında size çok zaman kazan dtracaktır. Bilgisayarlardan bin geliştirme platformu olarak diğeri ûe Debugging terminali [hata düzeltme 1 u-larek hizmet görecektir. İki bilgisayar esri kablo üzerinden INull-modem-C-able] bağlanmalıdır. jcü geliştirmedeki en zor is aO- yazmak değil, asıl is Debugging ile bas'ıyor. Aksi halde bin tane hata çin uygun bir Twain sürücüsü bulunduğu müddetçe, kimsi- aygıtın pa-rıirrit lideri ile bozuşmak zorunda kalınıyor. Tarama işleminin bilme-î ı sonra sonucu, CozûnÛrlüV, renk derinliği ve benzer verileriyle birlikle uygulama programına ge.rî gönderiyor. int&rnet'e tam erişim Son zamanlarda Winsoı:k, Inirrnci ;ı lokolü TCP/IP için arabirim, hii yük önem kazandı Bir Internet servis ı ayıcısı üzerinden Imcrnel'c bağlandığınızda. istediğiniz kadar değişik Internet programı kullanabilirsiniz. Istor ağ tarayıcısı programı : V-¦ ¦ Bro\vsrr), ister Mail ya da Nevvsreadn olsun: Rİr Winsock bag-kıtına ile lmernete erişimin hangi şekilde yapıldığı, modem, ağ kanı ya da.ISDN bağlantısı, önemli değîl Sürücü gclişıırıcilcri arabirimin bir dokümantasyonunu temin etmeliler. Maalesef günümüzde tüm API ozel-)j Merini koordine eden bir yer yok. çııiıkn prensip olarak herkes kendi kaynağından hangisinin, yeni bir SCSI sürücüsü sistemin kilitlenmesine neden oluyorsa, bu soruna neden olduğu nasıl anlaşılabilirdi? SüTÜCÜ programlama icftl gerekli dokümanlar DDK CD'&nde bulunuyor, ancak Postscript dus-~yası olarak. Debug icın. Wİndows NT SDK'nın kencisı bile bir "Debugging Kernel" sunuyor, bu Kernel normal Win-f\IT-Kernel'înin yerini alıyor. Bu sırada bilgisayarlardan biri akıllı terminal olarak kullanılabilir, burada kullanıcı ara-yüzü çalıştırılır, ikincisi ise debug edilecek kaüu çalıştırır. Kullanıcı mndun-daki sürücülerin Debug edilmesi için NTfîD yardımcı programı kullanılabilir. Hor iki programı çalıştırmak u.;İn gerokii parametreleri SDK dokümantasyonunda bulabilirsiniz. OS/2'de tum bunlar çok benzer olarak gerçekleşiyor. Debugging Kernel de aynı şekilde Bu ortamca bile iki işletim sistemi arasında halen çok paralellikler olduğu görülebiliyor Al'l'sıni kendisi uuiuülayabilir. Bir API. yazılını eelişliritilcıi için bağlayın bir sandan oluşturabıldi&i oranda anlamlıdır. Al'llerin bir özelliği. API uyumlu sürücülerin çabuk şişmesine neden uluyor: Sadece tek bir fonksiyonu gerçekleştirecek biı sürücü bile itim tanımlanmış lonksiyoıılan desteklemek zorunda. API özelliklerine göre sürücü, boş API fonksiyonlarını ya hiç yerine getirmemeli ya da bir bata koduyla bitirmek durumunda. Sanal donanım sürücüsü DOS uyumluluk modu sunan tüm modern işletim sistemlerinde bir problemin çözülmesi gerekiyor: DOS programları büyük bir iştahla doğrudan donanıma saldırıyorlar Ama gelişmiş bir Mulritaskiug işletim .sisteminde hiçbir uygulama bir donanım elemanına doğrudan eriışüi emelidir. Bu yüzden DOS penceresindeki uygulamaya gerçek donanımın hir kopyasını yansılan sürücüler var. Böylece Windows Î.X ve \Viıukıws 93 İçin Veri güvenliği için halka yapısı Halka O HAa 1 Hariçı 8 İsle—İ! ve dcı--anıma tem er . *t ¦SSmCİ .*. .. ıriir tğ,ı 3ı1ır!ı r:.-,'ıı- I klarnet w> uıavjnınaı doğrudan erâm yok Modern işletim istemlerinin halka yapısı sistam kıüdenmclenno karsı konuna sağlıyor. Sadece Haiks Odaki sı> rOculer ve işletim sistem) işlemci ve donanıma kısıUarnssı? erişebilir. Uygulama programları ve sistem için daha az nneme sahip surucuier Halka 1 ve 2 daiminde çalarlar Böylece Hslkal veya P'de çalışan bir uygulama programındaki ya da sürücüdeki program hatası. tein sistemin cokroesini sebep olamaz. VxD sürücüleri oluslü. Donanıma her doğrudan nişim, aygu sürücüsü tarantıdan yakalanır ve değerlendirilir. VVüıdoıvs allında bir DOS tabanlı i-lelişim programı seri arabirime doğrudan erişmek isterse, VxD sürücüsü bu erişimi yakalar. Sürücü, başka DOS ya tia \Vhulows programlarının arabirimi işgal edip etmediklerini kontrol eder. Eğer arabirim meşgul-sc, sürücü erişimi kabul etmez. Diğer durumda (yanı arabirim kullanımda değilse) sürücü, arabirim ve DOS yazılımı arasındaki ileticimi sağlar, yanı ilerisim programı sadece doğrudan a-rabİrime erişmeye, çalışan sürücüyle "konuşur" Ancak bu çok büyük bir vuk gerektirir: sürücü, donanımı bu lünüyle yazılıma oıııeklcmelidır. \Vindows ancak bövlcce DOS ve Windows programlarının paralel çalışmasın) saglayahılir. Ihı bağlamda kilitlenmiş (çökmüş) bir DOS programı. sadece istisnai hallerde Mullı-tasking. işleiiın sislemııün çökmesine no de ıı olur. 54 - chip OCAK 1997 M Aygıt Sürücüleri Hakkında Her Şey SCSI ceurebirimi için ASPI arabirimi. API'ye bir örnektir. Uygulama programları isim ¦ sûrücûlen ÂSPi Sadece ASPI yöneticisinin denetleyici donantme erişmesi yeterlidir. Bir SCSI aygıt sürücüsü, değişik üreticilerin denetleyicileri iIb hoyte çalışıyor. * ¦-- ı Donanım emülasyonu sağlayan yazılım sürücüleri Beir-ii l>iı donanımın bulunduğunu '. ;ı ı :..ıy;,uı, ve. buna bağlı olarak çalışan Ifeska sürücüler de vardır Birçok du m sürücü tormunda emülaıor-ler vardır, bunlar islenin sistemine ve uygulama programlarına aslında ger-tekle bulunmayan belirli donanımla n • irmiş gibi gösterip onları aldatırlar, Mesela Wmd"w.s i.\ için hır ses kaı ı sürücüsü var, humuıla PC-Spc ak*r*ı hir ses karlı gibi lanıimak Hin. Elbette ki sonuç kulağa hiç ı!ı ruı$ gelmiyor, ama "Ren ilk da ses k: ı sterim" diye mtiuran yazılımla-ı. böylece aldatabilir ve programı küBanabilirsiniz, benzer şeyler, GDI yazıcı sürücüleri icıu de geçerli. Burada sürücü, yazdırma işleminin bir kısmı ti ı kendisi üstlenir, normalde I n yazıcı içerisindeki bîr ışleın-umludıır. Böylece yazıcının bir işlıanejsinden tasarruf edilebiliyor ve yasaca daha ucuza maledilebiliyur, .meal- çıktı alırken daha fazla işlem gücü ve ana bellek gerektiriyor. başka örnekler de. gıalik karıların -'ı >D fonksiyonları emûje eden U.1..I ı k sürücüleri ya da Wmcom siirti- ı Ur. lUı sürücü bir modemi si mille eder ve modem komutlarını bîr !sıv\ Kam komutlarına çevirir. Böylece DOS terminal programları bile biı ISDN bağlamışı için kullanılabiliyor, Bu kadar basit: Single-Task sürücüsü Sürücü yazılımlarının eri basil formu, ¦¦: bi Single-Task işlerim sistemi için aygıt sürücüleridir. Burada sade- z| fonksiyonları destekleyen ve bunları donamın erişimlerine çevire" bir Asşeıııbler programıdır t .ON ş&SYS dosyasında DBVICI- komıl-ıııylu yüklenen programların nerc-Jıvst. iikiiii bu kategoriye girer. Böy- le bir ortamda aynı anda sadece lek bir erişim olabileceği için. sürûcU o-nu basilce başından sonuna kadar işler ve işletimi tekrar işletim sitemine devreder, Ûrııek olarak bir harici sabit disk Sürücüsü için hır aygıt sürücüsünü file .dalını DOS. Bool sırasında bu sürücüyü yükler Sonra sürücü, kendisini tanıtmak için fırsat bulur, artık bazı değerleri İşjeüm sistemine geri i leimehdir mesela kaç iane .sürücü harfini rezerve etmek istediği gibi. Bu aygıi sûrÛeOSÛne Hır erişim sözkenu-su olduğunda, bunu ilgili donanım e-lişimlerine çevirmeli ve Sonra da sonucu geri delmelidir. Bu mesela lıari-cJ disk üzerindeki biı sektörü okumak için biı komul olabilir Multitasking işletim sistemlerinde sürücüler \Vindows 3.n'>cji heri hir sürücü geliştiricinin hayan oldukça zorlaştı. Basit DOS sürücülerinin aksine. ııuıl-tiiasking ortamları için sûrüctüer oldukça daha çok yönlü ve performanslı olmalılar. En önemli nokla şu. Sıırucü her ar. kendini çok dela çağırmalı ve kendisinin kesintiye ngraı il masına iiin ver-melidiı DOS gibi bir Sitille- f&sfc işlerin sisteminde. ıkineı bir defa çâg-nlmayaeagından emin olabilir. Ve işine başladığı müddetçe onu sonuna kadar devam ettirebileceği de kesindir. Mtıllilasking özelliğine sahip bir sürücü için dunun çok daha farklıdır. Birçok İstemci tarafından ayın anda çağrılmaya hazırlıklı olmalıdır. Ve çalıştığı müddetçe, başka uygulamalar devreye girdiğindi- her zaman ve istenildiği k.alaı '.ırıııı süreçlerde kesintiye UgtfatÜmaya tahammül edebilmelidir Gerçi Mierosoft, uyumluluk nedenlerinden, tum bu haklılıklara rağ- men \Viiidmv- ori altında da çalışan DOS ve Whsdows 3;x için sürücüler gelişindi. ancak bunlar buyıtkperlor-ınans kayıplarına ve sistemin kıiiuYn-meşıuç neden oluyorlar çünkü bu sürücüler tıpkı bir DOS uygulaması gihi eaıtılasyon modunda çalışıyorlar. Bu yüzden şunu da hemen ı.ıv-ı-y£ etmekte fayda var: Özellikle Mulli-uıskiug işletim sistemleri için geliştirilmiş yeni aygıt sürürü I erinden temin etmeye çalışın. Windcws NT için iki sürücü varyasyonu VVindo^'s N'T erişim haklarının belirgin biı¦ ayrımdan faydalanıyor, böylece de '-.istemi Kilitlenmelere karşı korumuş oluyor, Bu amaçla mümkün olduğunca birbirinden ayrılmış ve güvenil alı sisteınler kullanıyor Yani kontrolden çıkmış bir surucü başka sürücülerin ya da uygulamaların veri yapılarına ya d.ı objelerine hasar vermiyor. Bu ve NTııın larklı donanını plaı-lormlaıina taşınabilmesi için gerekli taleplerden dolayı sürücülerin. ' Lser-Mode" ve ''Kerıicl-Modc sürücüler olmak üzere ikiye ayrılması 08 neden oluyor. User-Mödeda çalışan bir suıucü çökünce, sistem kural olarak sağlam bir şekilde; normal çalışmasına İlevan, edebilir, Kernel Vln-deda çalışan sûrücülerdekı l>ir bata i Si genel olarak sistemin çökmesine neden olur vı ulu 4.0 sürümünde grafik çıkışlarının hızlandırılması için. grafik a rabinmıniıı bazı bölümleri Kemel-Vlnde sürücüleri olarak yapılandırılmış. Böylece grafik arabirimi koklu 0-latak değişmiş. Bu nedenle \1 4,0 her koşulda yeni grafik sürücülerine ihiıyaç duyuyor, çünkü \Vmdo\vs NT V.\ için gelişıirilmıs sürücüler NT 4.0 alımda çalışmıyorlar. M.H Ufuk Yamtmfalu ,.;'ı- Ş6 ¦ CHİP OCAK 199/ Sorunsuz Sürücü Kurulumu Her işletim sistemi, özel "sürücülerine" ihtiyaç duyar -uzmanlar için hiç problem değil. CHIP, sizin PC'nizİn de maksimum verimle çalışması için, adım adım, sürücüleri doğru bir şekilde kurmanın yollarını gösteriyor. "Ki asayı atmadan önce bilgisayarın fisini prizden çı-.kurun.'' PCycyenî birgc-nislettne kanı lakılması sözkonttsu ım.-i:1. -.fiıım hemen bütün kitapçıklarda bu 02lu söze rastlarsınız. İşlctiuı sistemi olarak Windows 3.1, V\ tuİ0\vş lor VVorkgroups (WRS0, w rıdi>v>s >)'>. \Vindows Nl ya da >)S/;> kullanıp kullanmamanız once- inemli delildir. Son olarak karlı bog bir Sloı'a ıııonıe edip kasayı tekrar kapatıp, bütün kabloları tckıat I ¦.ayaıınıza bagladıysanız, buyuk tık gelmiş demektir Bilgisayar akılır ve işU'iım sislenil yüklenir. Ancak az nnee büyük bîr hevesle rakn gı i venişleıme karımın gıkı bile çıkmaz - ne de olsa lalelim sİslcnıiue I olmamıştır. VVindovvs 3.1. \VI\V. WİndöWS \ I ve OS/Tda yenî donanım elemanı genelde özel bir Setup- ya da kurulum (Insıall) programı ile İşletim sistemine lamıdır Sadece Windows 95 ayrı lelden çalarryeni rakılan kari -Vlitro-sofi'a göre- cogıı durumda otomatik alarak tanınır ve işletim sistemine çntegre edilir. Ancak bu vaadler pratikte her zaman yerine getirilmiyor ve kullanıcılar bu durumda ipleri kendileri ele almak durumunda kah yorlaı. zira \Yind0w5 95 şu ya da bu sürücü programından hoslaıunayıp. hıçkırığı tutabiliyor. (.1111'. Herki sayfalarda sizlere sürücü kunılumunun Wındows 05, \Vhıdows \ I VVindovvs 31 ve OS/2 altında nasıl ycreeklesıirildigîni gösteriyor. Ve son olarak eıı çok kullanı- lan sürücülerin en yeni sürümlerim nereden temin edebileceğinizi bulabileceksiniz. Hemen belirtelim, en çok kullanılan grafik karılan ve yazıcıların eıı yeni sürücülerim Ocak-97 CD'rnizde bulabilirsiniz. Bundan sonraki CD'lerde ise zaman zaman çeşitli aygıt sürücülerini bulabileceksiniz. Windows 95 Grafik kartı sürücüsü nasıl kurulur? Bir grahk karlı ıçm sürücü kurmanın İki yolu vardır: Ya sürücü d isken tule Si: II IVIXH ya da INSTA11 .MX\- gibi bir kurulum programı vardır ya da sürücü programlan bil altdizinc kaydedilmiştir - çoğunlukla OTiMSlî-TUP.INF dosyasıyla birlikle. Hger kurulum diskeliııde bir kurulum programı mevcuısa yapmanı,-gereken lek sey Txplorer" ile kuru lum programını çalıştı rmaknr. kalan işler otomatik olarak halledilecek ve grafik kartınız kurulacaktı!. Kumlum programı çoğunlukla masaııslü-ne ya da görev çıdıuguna hir ıkon ya da butun yİ leştim Bunlar sayesinde grafik moduııu ve renk derinliğini. bilgisayarı yeniden baslaimaya gerek duymadan islediğini?- gihi degiştire bilirsiniz. Grafik karlı üreticisinin sumen disketinde kurt ıhım programı bulunmuyorsa. grafik sürücülerinin kurulumu için size bazı ehtpuçkri veriyoruz. I;ger sızın grafik kanınız İçin de aynı durum sozkoıuısu ise "Başlat (Starı) / Ayarlar (Sctlings) / Denetim Masası (Conlrol Panel) / Gıirfmııı'ye (Display)" tıklann Ayarlar huto nunu tıkladıktan sonra "Ekran Türünü Değiştir" limonuna tıklatın. Şimdi ul:kraıı Turunu Değişin isimli bıı pencere açılacaktır. burada önce çer-çpvc içine alınmış 'Bağdaşrıncı Türü" alanında yeniden "DegişiirV iık-Uıım ve sonra da "Tüm aygıtları gos-ler'c. Hger "Aygıt Seç" penceresinde Modeller" alanında grafik kartınızı bulduysauız. grafik suruçuşunu Wuıdüws-9J Kutulum CD ROM'undan kurun. Bunun için sadece grafik karimiz üzerine çift tıklamanız yeterli.
 
 
Cep telefonları | Ekran kartları | Masaüstü | Notebook | Ses kartları | Webcam | Klavye & Fare | Yazıcılar | Tablet Ev Sineması
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Fotoğraf Makinesi | Taşınabilir diskler | LED & LCD Tv | Monitörler | OEM | PDA
Navigasyon | Oyun Konsolu