¦5 YAZILIM OS/2 VVarp A Yeni Bir Yıl, Yeni Versiyon Bir İşletim Sistemi... Merlin olarak da tanıdığımız OS/2 Warp 4 piyasaya çıkıyor! Milyonlarca kullanıcıya sahip bir tasarım harikası olan OS/2 birçok yeniliklerle beraber geliyor. Gerçek 32-bit mimariye sahip olan OS/2 işletim sistemi 8 Aralık 1987'de başlayan serüvenine yeni bir kilometre taşı olan versiyon 4 ile devam ediyor. rafik arabirimine ancak 1.1 versiyonunda kavuşan OS/2 ima son versiyonu 4 oldukça geIİ$ldn grafiksel kullanıcı arabiriminin yanılıra S6S (le-iı-gi de veriyor. Grafik arabirimi oklukça esnek hale gelen Warp -Çıtana arka plana istediğiniz resmi veya fotoğrafı koymakla kalmıyor; i>-ıcdiginiz herhangi bir pencerenin arka planına da İslediğiniz bir fotoğrafı koyabiliyorsunuz. Yeni versiyonun en büyük Özelliklerinden biri olan ses desteği ile kullanıcı sadece bilgisayara koırmı vermekle kalmıyor, konuşarak yazı da dikte ettirebiliyor, Böylece klavyenin pek bir önemi kalmıyor. 60,000 kelime hafızası İle program, her şeyi anlayabilmekte. bu da zaten norma] bir inşanın kullandığı kelime sayısının ortalama 4,000 civarında olduğu düşünülürse oldukta yüksek bir rakam. bir makineyi birden fa-la insan da kullanabiliyor. Bunun İçin kullanacak kişinin sesini şisıeme lanıiınas] yeterli; üstelik sesinizi ra-nu masan iz bile sistem bir süre sonra sizin sesinize adapte olabiliyor. Sesinizi tanıtmadan sİ.slcmc .seslendiğinizde bunu algılayabilin? haşa rısı %80 civarında Sesinizi örnek kelimeleri okuyarak tanıttığınızda bu başarı oranı \V>l)fct'e dek çıkıyor. Ayrıca ses tanıtılmada oluşan dosyalar bir diskete sızabildiğinden, 70 • chip OCAK 1957 İli İH. başka bir makine kullanılmak zorunda kalındığında bu disketi şisttim yükleyerek rahatça çalışmak da mümkün. İşletim sisteminin iyi tasarlanmış olması ve sürücü programlandın bir CD'ye sığması farklı konfigüras-yondaki makinelere kurulurken sorun çtkarlınaması oldukça İyi bir ö-zelHk Ingiliz-Amerikan IngilizeesU Almanca, Fransızca ve İspanyolca olmak üzere beş değişik dili sesli o I arak anlayabilmekte. Türkçe'yi anlatamaması ise bir sorun değil; çünkü makro ianımlayarak islediğiniz komutlar Türkçe'ye çevrilcbil-i) Makineye, televizyon veya radyo gibi cihazları bağlamak ve bunları sesle konutla ederek açıp, kapamak da mümkün. SİSTEM GEREKSİNİMLERİ OS2 Warp 4'ü kullanmak için mini-mııııı işlemci gereksinimi 80386' dan 80486'ya yükselmiş, bu da eklenen özellikler ve yeni programlar g üne alınırsa son derece nor- r Minimum sistem gereksinimi ise Intel tabanlı 33 Mhr. hızında bir I ve 12-lfi Mb arası fiziksel hafıza olarak belirtilmiş. Fakat bu. sis-urııı yüklenirken seçilen opsiyonln ra göre değişiyor. Ses ile yazı yaz-dırmayıp sadece sistemi yöneteceksiniz makinenin Pentium "/i olmadı ı İlave olarak 4 Mh Ram öneriliyor Ancak 486DX-100 işlemcili bir :;ı Lnede bile ses ile kumanda ol-di : başarılı. Ses ile kumanda ve yazı yazdırmak islendiğinde ise Ö-ncıileıı işlemci 100 Mhz'hk bir Penimin ve ilave olarak 8 ila 12 Mb ü-zık>(:! halıza. Yavaş olması ve hızlı konuşulduğunda bazen ses ön hafızasıuıu dul-masına rağmen 48oDX-100 Mhz bir işlemci, ses İle yazı yazdırmanın altından kalkabiliyor. Yine seçilen opsiyonlara göre sahil diskte 100-300 Mb arasında yer kaplamakla. Kolay yükleme seçildiğinde IBM'in belirlediği seçeneklerle 200 Mblık bir alan kaplıyor. 2100 değişik model kari ve cihaz için sürücü programa sahip. Komple yüklemede 350 Mb yer kaplayan işletim sistemi bunun 275 Mb'ıtıı kodlar ve daıalar. 25 Mb'ıııı geçici bellek ve 50 Mb'ını İse yardımcı programlar için ayırıyor. Kolay yüklemeyi seçerseniz [ava Tool-kit ve örnek dosyalar, OpenDoc. BonusPak, Secuıily ve ba?ı Birmap dosyalar yükleniyor. Komple yüklemede ise diğerlerinin yanında Spe-ech. Comıect, Multi-Media ve VVin-dows Fnıulation seçenekleri ekleniyor. Sisteminizde hara olduğu zaman yardımcı olmak üzere. Desk-uıp'un Çizerinde bulunan Assisiance Genler bölümünde, hirçok problemleri analiz edip çözebilen programlar var. Eğer bu programlarla sorun giderilemezse Kemere Service île IBM teknisyenleri modem halımdan sorunu bulup duzcllehıli-yuılar. İSA içinde Plug-and-Play'ı destekleyen ve PCMC1A/PC kartların sürücülerini de içeren OS/2 \Varp 4'ıe yeni bir bölüm olan llardvvarc Manager kullanmak da oldukça rahat. \Veb Browser'ı kullanarak sürücü programlar görebilmek ve sürücü programın üzerine tıklanarak Inıer-nei'ten en yeni versiyonunu uğraşmadan indirmek mümkün. CID iConfiguration, Inslallation, and Disı-ribuıion) ile OS/2 Warp usaklan (Remo-teî yüklenebiliyor. Geliştirme ve sıandartla-rıuda OS/2'ya Java des- OS/2 ivAR^ tegi ve OS/2 İçiıı OpenPoc prog randan ile bağımsız platform uygulamaları Nelwork API bağlantıdayken gelişıiınıek olanağı da sunulmuş. Objeci Model (SOM) ile nesne tabanlı ortamlarda program geliştirirken; Open32 ile uygulamaların yeniden 32-biı OS/2 orlanunda derlenebilmesi programcılar için hir kolaylık. (JıapUics Adapter Device Driver ((ÎRADD) yardımıyla grafik adaptörü için gerekli arabirimi yakmak için harcanan sure ve kod yazılımı da azalıyor Bağlanma lûrlerİ de dosya ve yazıcı paylarımı 3270/52>0 terminal eıuulasyon arabirimleri İle rahatça Cİienl/Server şeklinde orta boy ve Mainframelere bağlanmak mümkün. Bunun yanında bir dızüslü bilgisayarı kapatmadan Docking Station'a baglayabilme özelliğinin yanında standart İrDA desteci ile Thinkl'ad'lere Infrarcd bağlantıyı destekleyen cihazlarla baglanlı sağlanabiliyor. IrDA desle-ği ile ayrıca lııfrareıl çıkışı nlan ya zıcılardan da bilgisayara bağlanmadan çıkış almak mümkün. Ses desteğiyle birlikle çalışan, uygulama programları yelpazesi de genişleyen sistemde OS/2. DOS, ja-va ve VVindows 3.x ve Winİ2s vl.23a isleyen programları kullan inak mümkün. \Viridows programları için ise 3.11 versiyonunu ve Win32s kullanan programlan çalıştırmak İçin tize! bir arabirim bulunuyor. VVin-dow 9o'te çalıdan programlar İçin; yetkililerin açıklamaları, bu versiyonu desteklemeye gerek duyma- üÇak iw chip 71 YAZILIM OS/2 Warp 4 '-1 IBM mhUplam ¦ LoruıHMBffpMt (lir O/fim* (mThimp rUvtcjlr 0ıİtldıl l_Wp w#İ hmı cunu-------------------~~----- WELCOU( IU iaİuaai lotus; rom *nİv*bix|Hotw - ibm iotvmmı IBc upıtMi Conft9u>r rtjv*-*- Q*ıİkiM ılrtp 4İ j •> ¦¦* g a.a.ş [lıîıtı , www ıhın rom. ' ..fe 4ı nİl*ork eompullng I vvhai'sihfi buuaboui OStt Waıp * Thf pasm-s! w^ İn ±J 10ıeoıV5İrvİıı* diktan, çünkü |ava üzerinden de Çatışabildiği yönündeydi. Java'nın OS2: Warp -t Üzerinden kullanıının-du da herhangi hır yavaşlama göze I ma maki a. Bu versiyon. hcaı Internet hem de InuaNet'i desteklemekte, fakal bundan sonraki versiyonlar sadece IniraNef î destekleyecek. Bunun ne-deni bir bakıma Intemet'te ortala-nıa sörf yapanların sayısının bir aıı-m43 milyon olup. yavaşlaması da olabilir. Bilindiği gibi Internet ide-fon hatları üzerinden iletişim sağlamakla; yeni bir lür nlan ImraNet i sı- iletişimi uydu Üzerinden yapmaksa. IntraNel sayesinde daha hızlı hir iletişime sahip olunacak, Fiya-lı 50ÖS civarında olacak olan Diga-net'lcr d" Irıiranel üzerinden çalışacaklar. ?>abıt diskleri olmayan Po-werl*C işlemcili Diganel'ler. Intra-Nfc( Özerinden anında işletim sistemini yükleyecek. OS/2 sayesinde de arlık klavyeye pek gerek kalmadı giftdan. bilimkurgu filmlerinde olduğu gibi bütün işlemler konuşarak halledilecek. IBM'ııı yeni hedefi ise Nphvork Computing çalışmalarının sonucunda şu anda dımvada Imcr- nei erişimi olan insan sayısını 150 milyon kişiden I milyat kişiye tıkatmak. BİR SONRAKİ VERSİYON: 4.0 NetScape 2.02 ile gelen işletim sisteminde Internet üzerinden veri transferi yaparken aynı zamanda kafsl taraf ile konuşulalülmekie. Netscape ile anlaşması bu senenin sonunda biten IBM. hıicrnei programı ularak tasarladığı bir sonraki versiyonun -f.0 olacağını belirtiyor. BonusPak'm içinde bulunan programlardan biti de CompuServe Information Manager. Bu program sa yesinde dogr odan CompuServe'e bağlanabilmekte ve kullanıcı grupları, e mail gibi özelliklerden süratli bîr şekilde faydalantlabil-nıekte. Ayrıca paketin içinden çıkan FaxWorks for OS/2 ile faks a-hşveri?İ yapılabilmekle. FaxWorks, otomatik cevap veıtneyi de destekliyor BonusPak'den çıkan diğer programlardan RyjıerAG> ESS Lite ile diğer Nelwork makinelerine ve onlıne servis veren sistemlere bağlanmak mümkün. Ayrıca OS/2 Warp 4'ıın desteklediği Nctwnrk protokolleri i'CP/lP (Transmisyon Coıiirol Protokol / İniernet Protokol). SNA, NetBIOS. TCP/İP içimle. OIICP (BjraamlC Hosl Ounlİgurali-on Protoeol), DDNS (Donıaitı Na nıe Service). FTP (File Transfer Prolocol). TFTP (Trivial File Transfer l'rotocol). Telnei, SUP (Seıial Liııc Iniernei Protoeol). PIT (Poiul to Poınt Prolocol), SMIP ÎSinıpIe Mail Transfer Prorocol) ve SNMP (Simple Neıwork Manage-rneni Protoeol} protokolleri de destekleniyor. Client ve Peer uyumluluğu olarak da OS/2 Warp Server. OS/2 LAN Server. VVindows NT Server, Novell NeiWare, NclVVare Dırector Servisleri, PC LAN Program, IPX-SPX. LANtastic for OS/2, LANlasiic for DOS. OS/2 Warp (.onnecı. VVindows KT Workstatî-on, Windows 95 ve Windo\vs for VVnıkgroops desıeklenivor. Yeniliklerden biri de son zamanların popüler uygulaması lava. Java Developer Kit ile gelen sistemde Java kodtiiıuak mümkün. Bir sürü örnek dosyası olan Java programlarım çalıştırıp, kaynak kodu gOrülcbili yor. Java'da program yazıp derleyebilmek İçin tek hır eksi puan vat, bu da sabır diskin en az bir bölümünün 11PFS tHıgh Performans File Sysicnı) formalında olması gerekiyor. Bunun nedeni de Java dosyalanılın uzun isimler halinde olması ve FA 1 lormaiının uzun isimleri ve birden fazla EKlcnsion'ı kabul etmemesi. Yani FA! sisteminde olan dosya uzantılarının en fazla 3 karakter olması VC en (azla bir dosya uzantısı kabul etmesi nedeniyle: FAT lormailı bir sistemde Java kodu derlemek mümkün olmuyor. AVİ formaıında filmler hazırlamak ve herhangi hır Video Çaptım* kartından film kaydelmek sistemin BunıisPak inde bulunan Video in lor OS/2 ile oldukça lahal. Birbirini takip eden resim dosyalarım da bu program sayesinde AVİ formatına dönüştürmek için zorlanılmıyor. Bu dosyaların yerini belit iliğinizde oıomaiık olarak AVI hazırlamak mümkün. Daha sonra bunun üzerine sesinizi kaydedip pre;enıasyon hazırlanabiliyor. Buna ek olarak IBM \Votks sayesinde hir kelime iş- 72 • CHlP OCA* '9')/ lemcisi ile yazı yazmak, tablolar yalatmak. veri tabanı oluşturmak, ra-pol riazırlamak ve kendi kayulan-nızı tutmak mümkün. kullanıcı arabirimine eklenen bil özellik de WarpCenteı denilen bir tın g$rev çubuğu. Bilinen görev çabuklarından biraz farklı olan \Varp C.'.cııier'ırı üzerinde sol tarafta programların bulunduğu bir bolüm var. Bunun sağ tarafında İse programdan programa geçiş yapma, sistemi kilitlemeye, dosyaları bulma ve sistemi kapatmaya yarayan taşların bulunduğu yerin sağında üzerine her Tıkladığınızda sistemin durumunu degİsİk şekillerde gösteren di: yır var. Sistemde bulunan sabit disklerdeki boş alanı ve kullanım tiranını veya sistemin bilgisayarın işlemcisini ne kadar zorladığını güs-icnyor. Notebook'Iarda da makinenin kalan enerjisini görmek mümkün. Daha güzel bir özellik de hu holümün sağında bulunuyor. Iray adı verilen yerde, en çok kullandığınız pıugraıuUuıu kopyaları, çekmeceye ova koyuyormuş gibi eklenebiliyor. Sistetr) ilk yüklendiğinde buraya en çok kullanabileceğiniz sabır disklere ve diğer kayıt medyalarına ulanabileceğiniz, yazıcılara, ses ayarına veya sistem ayarlarına çabuk ulaşmak ivin ikanlar bulunuyor. Daha sonra en çok kullandığınız programları buraya farenin sag tuşuna basılı tutarak l'ray'e taşımak rnunıknn. Alışmış olduğunuz YVarp versiyon .Vre bulurum sistem tabletini de meydana çıkarmak uıumkun. ama yeni Warp-Center oldukça pratik, (,'ubugun en sağ tarafında ise yine her üklaudığm-da saati, tarihi ve kronometreyi görmek mümkün HARDV/ARE MANAGER Sistem ayarlarına girilip çalıştırıldığında, bilgisayara ail lûm özellikle ri ve karıların durumunu gösteren bir Hardvare Manager bulunuyor. Hardvvare Manager sayesinde bilgisayara bağlı olan kartların 1RQ a-yarlarını, DMA kullanımını, giriş/çıkış portlaıını ve hafızada kullandığı alanları görmek mümkün. Bu kolaylık ise eğer ileri düzey bir kullanıcı veya programcı iseniz oldukça işe yarıyor. Sistemde sorun çıktığında: bilgisayarın donanımında doğru dürüst çalışmamaya başlayan bit cihazda Örneğin sahil diskinizi konirol allına almanız mümkün. Bunu problem yaratan programlara da uygulayabÜiyorsuuuz. Böylece sorun hakkında bir bilgiye sahip olunabiliniyor, ve sorunu rahatça anlama ve giderme imkanı doğuyor. Assistance Ömer'in için de problem bulma bölümünde ASKI'SP adlı bir program daha var. Burada sorununuzu yazıyorsunuz ve lrnter'a bastıktan sonra hir takım sorular çıkıyor. Okan soruları test çözer gibi cevapladıktan sonra bir tür cözûnı yolu öneriliyor. Eğer bu da sorununuzu çözemezse Remote Support for OS/2 programı vasıtasıyla IBM teknik destek departmanına baglanabiliniyur. Bu program sayesinde IBM teknik destek ekibi diag.niistik progıaınlarını kullanıp yardımcı olabiliyorlar. Paketten çıkan Applications Samplcr CD'.sindc ise. oyundan uygulama programlarına kadar örnek program var. CD'dcki Setupoî2 programı çalıştırıldığında içindeki programları, kategoriler halinde a-çıkkımalatı ile göıtnek ııuutıkuıı. CD'de Simcity 2000, TD-Gammon, Galartie (kivili zati on s gibi birçok o> yun var. Fakat bunlardan en ilginci VoiceType Solitaire çünkü konuşarak oynanıyor. Oyunların yanısıra birçok İT) ve 3D çi2im ve modcllr-me programları, Zip İle ilgili program ve OpenGL örnek dosyalan var. İşletim sİStemİ menfilerin ve yardım dosyalanılın Türkçe'ye çevrilmesinde de oldukça uğraşılmış. Sistemi kullanırken anlamsız bir çeviriye rastlanmıyor. IBM bunun için sistem, hangi ülkede, piyasaya çıkarılacaksa. o ülkenin bu alandaki kullanılan en yaygın kelimeleri ve deyimleri araştırıp sistemi baştan programlıyor. Böylece sistemin kullanımı da oldukça rahatlıyor. OS/2 VV'arp versiyon 4*Ûn Türkçe sürümünün yakında piyasaya çıkacağı belirtiliyor. H A/i Kemal Akçam IBM OS/2 Warp •* 266 S + KDV IBM OS/2 \Varp 4 I feull, lisansı 210 $ + KDV Upgrade iv IBM OS/2 Warp -t 176 $* KDV IBM OS/2 wİrp Servet V4 Base 779 $ + KDV IBM OS/2 Warp Server V4 FirstStep 1006 S - KDV IBM OS/2 Warp Servet V4 Advanced 1655 S* KDV OCAK 1997 CHIP . 7.Î