CHIP Online - Arşiv: Ocak 1997 DOWNLOAD Mürekkep, Kafalar ve Metodlar

Mürekkep, Kafalar ve Metodlar Mürekkep Püskürtmeli Yazıcılar Nasıl Çalışır? Yüksek derecede komplike teknikler sayesinde modern mürekkep püskürtmeli yazıcıların çıktıları, lazer yazıcıların cıktılarıyla rekabet edebilecek düzeye geldi. Ancak mürekkep nasıl oluyor da böyle bir netlikte kağıda gecirilebiliyor? Uygulama programınızda "Yazılır (IVİni)" komutunu seçtiğinizde, bu yalnızca bir buluna ya da simgeye tıklamak de-rncklir. Hııtıa bağlı olarak kısa bir süre soma -çoğunlukla- sayfalar yazıcıdan basdı olarak çıkacaktır. Ancak uklama ve basılı hazır savlaların aygıtlardan çıkarılması arasında neler olup hurimi, komplike bir işlemler zinciridir. Öncelikli: yazıcı sürücüsü, hazır savlayı, yazıcının anlayabileceği bir dile çevirir ve verileri yazıcı yö-ncöcisi üzerinden yazıcıya gönderir Veriler burada bir önbellekıe (ara-bellekıc) tutulurlar. Yazıcı elektroniği yazıcı komutları m yorumlan Kagir besleme komutları mu tor tarafından dönüştürülür ve yazdırma komutlar! yazıcı kalasına i- leiilir. Bu kafa daha sonra renkleri kagıcla aktarır ve biıkaç dakika som ra, sonuç ellcrmizdedir. Modern mürekkep pûskutlmeli yazıcıların, yazıcı kalalaıı teknolojinin küçük mucizevi eserleridir; Yüksek kaliteli mürekkebin ÇOfe ara. birkaç milisaniye içinde 300 derecelik bir ısıda ısıtılır ya da bir Piezo elemanı tarafından hızlandııılu. Böylece saatte yaklaşık 100 km lııgla kağıda fırlatılan bif damla oluşur. Iu77 yılında ilk mürekkep pûs-kürrmeli yazıcı geliştirildi, bu yazıcı devamlılığı oları bir püskürtmeyle çalışmıyordu. Siemens'iu PT 80'İ bugünkü ölçülere göre çok oı lalama bir kalitede çıktı alabiliyordu. Mürekkep püskürtmeli yazıcı" terimi ayrıca tam olarak doğru değil, çûnkş bu ya zıcı. bir su tabancası gibi mürekkep püskürtmüyordtı. zira mikroskobik ölçülerdeki mürekkep damlacık I arını kağıda gönderiyordu. Bubble-Jet yönteminde bir damlanın oluşması Bir Deskjet'in memesi silisyum ürerinde yapılandırılmıştır. Şnkilde bîr bunar baloncuğunun ve: damlanın fırlatılması gösteriliyor. BO • BHLP Ot"AK I 9? 7 Canon yazıcılar ve HewJelt-Pac k.ııd m rhınkjefi dalıcı sonra yeni bu teknoloji kullandılar: lîubbte-Jei ('Temel Bilgiler" kutusuna bakın). Püskürtme memeleri mikro-litografik olarak silisyum ehiplen üzerinde ışıklandırılmış ve yakıl-ıılışlF, Ancak yazıcı kafaları, SL-etrieıis'in PT 80'indeıı çok daha kaliteli basabilmek için çok az memeye sahiptiler. HP-Deskjet yazıcı-laı ise daha sonra yeni bir çığır a-çiyorlardı. Bunların yazıcı kafaları 5Ü memeye, sahipli. PIEZO TEKNİĞİ: ŞİDDETLİ SICAK YERİNE ULTRA DALGALARI Epstın, Stylus ve SQ mürekkep püskürtmeli yazıcıları için Piezo e-lemanlart kullanıyor, Bunlar da mikrolİlografik olarak yakılıyor. Epson yazıcı kafası CMuItüayer Armatör llead). çok İnce. binlerce Pİezo lelciğiyle çalışıyor, bu ıclcık-ler paralel olarak milimetrenin yüzde biri aralığında karşılıklı olarak uzanıyorlar. Darbeler. 230 mikrosaniyclİ Bubbie-Jeı yancıların aksine, 10 40-ml-Deskjet-Memcsi - i - t I i Mürekkep memesinin boşalmasından sonra, sabit basmıc; sağlamak için çelik yaylardan gerilen bir hava kabarcığı gen-leşir. Aynı anda küçük bir hava kümesi memenin dibindeki bir delikten akar milisaniyeden daha kısa bir zamanda gerçekleşiyor. ÜÇ ANA RENK Renkler bilgilerin daha kolay anlaşılmasını sağlar. Bu durumda akla he men tabii ki ev ve büro yazıcılarını da renklendirmekten başka ne gele* bilirdi ki? Ancak thermotransfer ve thermusııblimalsyon yazıcılar günlük kullanım iejül renkli lazer yazıcılar kadar pahalı. Mürekkep püskürtmeli yazıcılar buna karşın sadece ek yazıcı kalalarıyla donatılmak zuıutı-dalar. Hu kalalar uç ana renk, sarı, kırmızı ve mavi ile doldurulmuş olmalıdır ("Uzmalar için" kuiusuna bakın}. İlk HP-Color-Dcskjel'le siyah kar tuş üç ana renk kartuşu ile değiştirilmişti. Üıvu takip eden aygıtlar kontrası artırımı için siyah ve renkli kartuşları btrarada bulunduruyordu, bö da cihazın masraşı yeniden yapılandırılmasından tasarruf edilmesini sağlıyordu. FOTOĞRAF İÇİN YÜKSEK ÇÖZÜNÜRLÜK 1 iizer ve mürekkep püskürtmeli yazıcılarda uzun hir süredir standart 300 dpi (yani 2,34 cıu'ye 300 baskı uöktasl)idi. Şimdi, lazer ve mürekkep püskürtmeli yazıcılar pazarı 600 dpi ve daha fazlasına doğru kayıyor. Bunun nedeni ise $u; Bir yazıcı gri tonlarda ya da renkli fotoğraflarda da sadece, bir baskı noktasının koyulması ya da koyulnıanıası seçimine sahip. Hir renk, tonunu insan güzüne "Diüıcıing" ile ya aşamalıdır. Mesela: Basılı ve basılı olmayan noktalardan oluşan (açık ve koyu kareler) bir Satranç tahtası, %50 gri değeri verir. Ana hücrenin 1'1 örneği sonucu belirler. Bu ayrıca tek bir pikselin iki katı büyüklügündedir: Bir 600-dpi yazıcıda bu durumda, efektif olarak sadece Î00 dpi kullanıma sunulur. loplam olarak 2*2 hücresiyle, beyazdan siyaha beş adet aydınlık basamağı oluşturulabilir -2*2 artı bir ianede "beyaz"' için. Ancak insan güzü sadece 250 gri değerini ayırdedehilir, buda I6'l6'hkhir"IMthennarrik^e" karşılık gelir. Bu durumda bir 600-dpi yazıcı sa dece 40-dpşik efekti! hir eOzünurlü- Temel Bilgiler Bubble-dRt yazıcı kafasının meme o-daları otomatik olarak kendiliğinden dolar. Basma işlemi gerçekleşecekse. iki mikrosaniye için bir ısıtma e-lemanı devreye girer, ve dipteki mürekkebi 3UO derecelik bir sıcaklıkta ısıtır. Oluşan buhar kabarcığı genle-şir mürekkebi kendine çeker Mürekkep son olarak kuçuk bîr mürekkep damlacığı olarak 100 km/h ile kağıda fırlatılır. Piezo Pie^o tekniği elektrik gerilimini doğ nidan mekanik hareketlere çevirir" ve böylece daha kısa darbeler oluşmasını sağlar. Aşındırma o kadar düşüktür ki, yazıcı kafalar" normal yazıcı hayatı boyunca değiştirilmeye gerek duymazlar. ge sahip olurdu ki, bu da kabul edilemez bir değerdi. Pratikte 5*:>'lik bir matriks yerleşti, bu da 26 gri değeri ve 120 dpi de inek. Bir lolıığraf gösterimi İçin İse daha fazlası gerekir. Ancak 8 renk Ilımından (ana renkler san, eyan, ma-gerıia. karışım renkleri kırmızı, yeşil, mavi, siyah ve beyaz) daha fazlası üç tane ek renk mürekkebi ile doğrudan elde edilemiyor. Çözünürlüğü artırmanın yollarından biti, kitap ve gazele baskılarından gözlemlenebilir: Burada ara tonlar damlama ile elde edilir, ancak is lenilen koyuluk derecesine güre baskı pikselinin büyüklüğü değiştirilir. Böylece "Diıhenng'e gerek kalmaz, ve piksel çözünürlüğünün tamamı korunmuş oku. Hewlelı-Packard, lazer yazıcılara bunu "RET" (Rcsolutioıı Knhance-ment Technology) tanımı ile yerleş tirdi. Burada ihtiyaç halinde pikselin pozisyonu, yanyaııa duran pikseller biıbirim az ya da çıık keserek ve. böylece sonradan gelecek pikseller için değişik büyüklükte ara yerler oluşacak şekilde kaydıııhı Ayrıca komililer (mesela hariler) baskıdan ünce, basamaklar mümkün olduğunca belli olmayacak şekilde hesaplanırlar Mürekkep püskürtmeli yazıcıda OCAK-1997 CHIP • 81 ? MERAKLISINA Mürekkep, Katalar ve Metodlar Coloı-Khl" [anımı abında. rcıık nnkıasmtn burukluğu ve böylece yoğunluğu da değişiyor. Değişim >lorl kademeli: renksiz, hatif tonlama, kııvvoıli tonlama ve lanı yoğunluk Bunlar yazıcı kalasının kendisinde değil sürşarj ile gerçekleşiyor. Bura d.ı yeni mürekkep hızla, balen akıcı liunniKİaki damlaya çarpar ve onu nüvurür. ilu yşzden aynı baskı sonucu lirfıı daha küçük bir "Diıheı" hücresi yeterlidir; sonuç, daha yüksek çözünürlüklü bir yazıeııımkiyle ayındır Hevvlclı-Packard'a göre bu. o-zcl kafin kullanımından tasarruf edilmesini sağlıyor. HP yazıtı sürücüleri artıca "Color-Smari" yöntemini de kullanıyorlar. Bu yöntem, basılacak verilerin metin, grafik ya da fotoğraf olup olmadığım otomatik olarak a-yırdediyor. Yeni miniciler Deskjet 820 C'xi ve B.'O Cxi de ek olarak siyah mürekkep pigment temelinde û-relilmiş. Bıı mürekkep kağıda derinlemesine geçmiyoJ ve hu yüzden da ha yüksek doyuma ulaşıyor. En yeni modeller olan DeskJet r>90 C ve 69-f Cde Photo-RE tekniğiyle bir yenilik daha sağlanmış: burada siyah kartuş yerine özel bir foto ¦ mürekkep kartuşu kullanılıyor, bu kar-lıış özellikle siyah kartuşun yanında hafif ton lanmış mavi ve nıagenta mürekkepleri de içeriyor. Böyieec O'DU-heringsiz") seçilebilecek renk basamaklarının sayısı oldukça artıyor, bu da foto baskı kaguh kombinasyonu ile birlikle pastel ve neon renklerin basımını da olanaklı kılıyor. Bu modellerde dön kez yerine sadece iki ke?- sürşarj olduğu itin Co-lor-RET ile daha vfıksek bil çözünür- Piczo ve Bubble-det teknolojisi karşılaştırması MultıLnyor Piezc mürekkep baskısı Termik mürekkep baskısı c Uzmanlar İçin San, tnagenta, eyan Renkli monitörler ışık kaynaklarıyla çalışırlar. Bir İyık kaynağının ısınları bir yüzeye isaftan ederse ya yansıtılırlar ya Ûa emilirler. Yüzeyin algılanan rengi yüzeye gelen ışın eksi emilen bölümdür. Bu yüzden baskıda rnnk karışımı subtraktıf o-larak gerueklesir: yanı haskı rengi kenüi renk tonunu eklemez. z*ra tam aksine yüzeye galan ısının tamamlayıcı renklerini soğurur. Bu yüzden baskıda üç ana rungin tamamlayıcı renklen kullanılır, bunlar her bınnı aynı şekilde soğurur lar. Her üç rengin karışımı siyah rangi oluşturur. En azından teoride -pratikte elemanların renk gücü yeterli gelmez vo S3dece kirii bir gri-kahverengi renk oluşur. Bu yüzden ek alarak kontrast artırıcı, alışıldık siyah renk ile basılır. Kik saklanamıyor, zira sadece daha renkli ve vumuşak bir etki yaramı başka bir renk oluşuyor, çünkü siyah oranı daha düşük. 1.0*15 formatın-daki bir fotoğraf baskısının maliydi 20.000 Tl.. Canon, fosforlu (ışıklı) renklenil baskısında bazı gelişmeler sağlamış. BC-29F ve BC-09 yazıcı kafaları ile CaHOn cihazları. İş grafiklerinin basımında I exnııarker'uı aydınlauııa gücüne ulaşıyor neredeyse. Canon a göre Ovcrhead (tepegöz) folyolaı'tyla de böyle baskılar gerçekleş liri le bil i yor; ancak tepegöz bir HQI. lambası İle donatılmış İİmalı Canon resim düzenleme ve işleme için bir Color Image Processing yazılımı geliştirdi, bununla özel meeltil-ıııb fotoğraf mürekkebi İle üsl üsıe uç defe basılabiliyor. Bu, eyan, ma-gerıia ve siyah için geçerli - sarı her zaman en yüksek çözünürlükle kullanılıyor. Küçük BJC-240'da sadece iki defa ûst üste püsküriülebıliyor gri ve. siyah lonları yok burada ilk DeSkjet'lerde olduğu gibi sadece, siyahın olmadığı üç ana renk öngörülmüş. S A.yderı çeviren Ufuk Yomankıhç&ğht SZ • tlHkP OCAK 1997 İlli

Arşiv Listesi