YAZİLİM [ Multimedia Dosyası ygulamalan İçin Yazılımlar ultimedia uygulamalarının temeli "grafik" hazırlığı için pekçok yazılım mevcut. Uygulama yapmak isteyenler için bu konuda seçenekler oldukça fazla. CHIP bu seçeneklerden değişik uygulamalarda kullanılan bir kısmını inceledi. Render programlarına, çizim ve boyama programlarına, grafik programlarına, grafik dönüştürme programlarına örnekleri Multimedia dosyasının bu ilk bölümünde bulacaksınız. Derleyen: Ufuk Yamankılıçoğlu 56 - CHIP SUSAT 1997 C ile Render Etmek ıünümüzde artık bir filmin tamamı dahi bir bilgisayarda yaratılabiliyor. Doğru bîr yazılımla sizin PC'niz de karsılastırılabilir resimleri hesaplayacak duruma gelebilir. CHIP, yeni Render programlarını sizler için inceledi. Tümüyle bilgisayar animasyon-lanyla yaratılmış ilk !mn olun Toy Story, sinemalarda gösle-Inlrsğinden bu yana. "Render* terimi ı birçokları için anık yabancı hır keli-jBielılcğil. Hu ıcrim genel olarak, ilgi İÜ |meramlarla banal bir rahnenin I bilgisayarda resim düzenlemelerinin jmûlması anlamına geliyor. Hu fcfşg-ytfvfda sıkça "CGl" teriminden (-Temel Bilgiler" kutusuna bakmış) de iMhscdiliynr. Mimari, anatomi ve ü-rant.ımnmmdan. filmlerdeki Tortıa-; dolarla (Tvvister-Hortum tilnıi) ilgili sayar animasyonlarına kadar hiçbir şey arlık ımkaıısı-.1 umuyor. İsncy. 74 dakikalık Toy Story için a animasyon ve resimlet için Gigabyie sabit disk kapasitesi ve neferce yüksek performanslı bil-ardan oluşan bir Rr.mlcrlarm'' CimîŞken, normal bir kullanıcı daha azıyla yetinmek zorunda. k çoğunlukla yeterli R.\Me sair Pentium (32 MB'ıan yukarısı B*iye ediliyor) ve biraz sabır, izle-İHİlir ve ayın zamanda profesyonel liisayar animasyonları yaratmak i Heretenî oluyor: platform ve talep için uygun programlar bulunuyor. Freevvarc (PÜV) ve S!uuewaıe liavıracer'lar dan. film ve televizyon prodüksiyonlar] için profesyonel programlara dek. mesela Alias VVavei'roııt ya da Sortimage gibi. birçok program bulunuyor İncelememizde değişik fiyat sınışat ındaki Wiııdows-Render programları yer aldı. UGHTWAVE 5.0 • Gelişmiş ve profesyonel İlk zamanlarında sadene Amigalar i çin tasarlanan I tgh;w;uc. -10 sürümünden İtibaren Windows l'Clerle de uyumlu çalışmakta. Bu yazdım, 0-zellikle "Babylon 5", "Deep Spae.e Nine' ya da "Seaüaest'* gibi Amerikan televizyon prodüksiyonlarında kullamlmasıyla lanındı. Programın. halen layonr'u ve Modeler'i aynan kullanıcı arayuzu, kolay kullanışlı, basil ve belirgin olarak düzenlenmiş. Modeler ve layouı modülü arasındaki otomatik veri değiş tokuşıı, yeni sürümünde objelerin luuekeili sahnelerde düzenlenmesini kolaylaştırıyor. Hem Modeler olarak hem de Layo-ııl'ta varı gerçek zamanlı gölgelenmiş önizleme desteği sunan Opeıı-GL Keskin: Reşections 4.0 derinlik keskinliği fonksiyonu üzeıinden resme daha tozla gerçeğe yakınlık kazandırıyor. desteği çok faydalı bir fonksiyon ola rak kendini kabul ettirmiş durumda. Yeni sürümün başka bir mu: çıkan 0-zclliğide yeni Modeler İnol'ları (Me-tanıırbs ve Meiaballs). Bunlar, yüzler, insanlar ya da bitkiler gibi amorl yapıların daha iyi ve basit bir model-lenıesini .sağlıyorlar. Biı Bone (kemik) fonksiyonu, lnver.se Kinematik ile bağlantılı olarak karakter animasyonlarının yaratılmasını kolaylaştırıyor. Derinlik ve barckeı keskinliğinden ve ışık efektlerinden I.İghivvave'dc vazgeçmek olmaz. Bitlikle verilen ya da ayrıca salın alınabilen Plug lider (eklentiler), programın problemsin bir şekilde yeni fonksiyonları içererek genişletilmesine olanak tanıyor. tJghtwave gelişmiş, profesyonel biı program, ancak maalesel lest ettiğimiz sürüm sadece US ülke ayarlarıyla hatasız olarak çalıştı. HIGHUGHT PRO 2.0 • UCUZ, ancak buna ragmrn iyi liighlight Pro 2.0. güncel sürümünde. uygun bir fiyatın, fonksiyon kapsamına mutlaka negatif etkileri olması gerekmediğini gösteriyor - tam aksine. Yem matematiksel kaplamalar (Texture. mesela odun, laş, ateş), yanma (ateş) efektleri, ayrıca kap- CHİP ¦ 57 /YAZILIM Multimedia Dosyası ı ee yüksek değerli ışık efektleri! [ttifelare'li görünen ışık kıtynaklaı ı. jŞtars. ışık konileri programda bıılıı-iiınypı. Bir pariıkul sistemi, her türlü isteğe. cevap veren zengin fonksiyon [Kapsamı ile parlıyor. parıiküllerle ba-)k ¦sürüleri. tüyler, tepkili ısınlar ya a sn fıskiyeleri yaraiılabiliyor Bu sırada pariiküî objesi ve yüzeyi ba.f.uTi^j? olarak belirlenebiliyor ve lan it, sürtünme, yaş. yansıma davranışı,ve benzeri özellikler verilebiliyor .l'aşka objeler de hu paıükulferı dju&ik seçeneklerle (çarpışma (Col-li^İon1 algılaması, mıknatıs, yerçekimi gücü (Gravitıllİon) ya da hızlanma) yme etkileyebilirler. Hjghlighı Pro değişik program bü Cinlerini (Modeler. sahne editörü ve. RşyU'ycerJ birbirinden ayırıyor; her biri bağımsız bir uygulama. Bıı özelli. belli bir görünümün ve basit bir kullanımın korunması gibi biı avantaj sağlıyor Bu tip bir ayrımın her saman beraberinde getirdiği dezavnn-ise mesela Modeler'iıt ve dû-ııiııek istenen ilgdi objenin ayrı yüklenmedi ¦ güncel sürümde ortadan kaldırılmış. Sahne editöründe Ohjceıbux'a çift tıklama ile Mode-rtomatik olarak ilgili obje ile birlikte yükleniyor ve kullanıcı işini bi tirdi ki en sonra yeniden sahneye ek-ı ı iyor. Aynı şekilde sahne editöründen bir iare tıklaması Rayiracer'ı çağırıyor ve sn in ya da işaretlenen objenin rahmanını hesaplıyor, benzer şe- I'exiure*Iarııi ve objelerin yuk kümesi sırasındaki direki önizleme yonu da büyük yardım sağlı y Ektirilmiş kullanım kolayhğın-ıdcsiyon kapsamı ila oldukça ge-ı;.ı.ıil:iıi>. Sahneler basitçe, bu sırada gerekli olan fonksiyonlara hasreı ka&rjadan oluşturuluyor. Ancak kul mm birçok iletişim kutusuna .mnek zorunda olması, ahskarı 11 e :rekliriyor, burada İare ila kulla-nı t n kaydırma ayaıiayıcılatı çok yanlıırui olabilirdi. REfiECVONS 4.0 • finleı Amiga'd.ın izler taşıyor ııı eskiden sadece Anııga kullan k ı lafına hizmet ederken, güncel süitim nihayet Wiııdovv.s alımda da HighlıgM Pro 2.0 sürümünde portîkü' sistemi ve mercek oyumları gibi fonksiyonlar var. çalışıyor. Her şeye rağmen program. Amiga tabanlı olduğu etkisini veriyor. Kemline özgü bir pencere görünümü ve Windows*Utıi alışık olmadı j*nım bir onhne yardım hemen dik kati çekiyor. Bu açıdan programın bası kayda değer özellikleri bulunuyor. Kullatucıya sık kullanılan fonksiyonları sunan ve böylece isini kolaylaşman yeni N'avigaior kesinlikle bunlardan biri. Bunun vaımıda prog rama entegre edilmiş bir Serip! düi. yeni fonksiyonları kendi hasınıza programlamayı ya da kapsamlı aksiyonları otoıualtze etmeyi sağlıyor. Reşeclions ayrıca şu sıralar olmazsa olmaz yanma, ;şık ısınları ve mercek yansımaları gibi ıjık efektleri ile ık parlıyor Kullanımı kolay derinlik keskinliği fonksiyonu ile gerçekçi keskinlik katmanları simide edilebiliyor, Animasyon imkanları, basil Keyf-ranıe animasyondan hiyerarşik hareket akışlaıuia, yon yönelimli animasyondan kamera. ışık, materyal ve Texlure animasyonlarına kadar çekildik gösteriyor. Ancak programa bütün olarak gösalıldıgında ise (İn-ecledigimiz VYindouı sürümünde) gelişmiş bir program izlenimi edindirmiyor. Kueuk detay hataları, inalca sorgulamalar ("Sümek istediğiniz- TEMEL BİLGİLER Rendering ile ilgili terimler Banes fonksiyonu: Bones [kemikler) ilo animasyonlarda objelenn formîarı deÖistJHiebiliyor. CGI: OornfftjGersSBrıerated images. Bilgisayarla yaratılmış resimler. Keyframc animasyonu: iiadece başlangıç ve bitiş Ööğertâri girilir. Ara değerler program tarafından hesaplanır. Öpen GL: 3D objelörin gÖstŞrfrrtl için kütüphane. Raytrace: Yansımaları ve kırılmaları sınıOle ecmek için hesaplama metodu Rendering: Sügiaayar :1e "esim hesaplamanın evrensel tanımı RenderfHrm: Resim hesaplamayı lığlandırmak cin birçok bilgisayarın lokal bağlanması Scenooditor (Sohne Editörü): Bu program parçası İle. objeler, ışık kaynaklan ve kameralar sana! bir sahne için düzenlenirler. ŞU3AT 1997 ^ YAZILI M Multimedia Dobyabi jailemin misiniz, o zaman yokolup f|decfk?"î genel etkiyi bulandırıyor, togıaıu üreticisinin kendi velilerine ggfalntuilil kullanım da (sürükle ve bırak özellimi de var) tamamen olum-l bir İki kalmasını .sağlamıyor. Ki-$fccl;kullanım tasarımı bira?: usun bir çalınıp düzenleme .sûresi gerektin- İlen düzey kullanıcılar, matematiksel I exnırelar, Texture oluşturur kea Iconlorlu renk seçimi ve 30 mo-dplîeıin DXP-Expoıtunun eksikliğini bisscdıvorlar. ILI 3D STUDIO MAX v* l'ahalı ve gösterişli Bu program grubunun eıı önemli temsilcisi herhalde 31) Simlin Max'nr. Güncel sürüm ilk defa Wın-doys alımda çalışıyor, eski sûtümleı JOS altında çalışıyordu. Programın sistem gereksinimleri fiyatı kadar fttlek; 32 Megabytc RAM (Autodesk 6-1 MB tavsiye ediyor). \Vin-dows M ve 1024*768 çözünürlüğe sahip değilseniz, programdan kayu-sartsız olarak faydalanmanız mkiın değil. Ancak hu önkoşullar getirildiğinde, işletim sistemi-umunıyla opiiımzc edilmiş, ön-eiki-sürümüyle çok az ortak noktaları buhman bir programla karşıiaşı-lİRinuz. nO-Shaper. I.ofıcr ve 3D Editör Tİodelleme araçtan ortak hir kullanıcı urayuzuuc dönüştürülmüş. IPAS utiıılı eski programlama arabirimi ilk miyadını doldurmuş, onun yeli İCore Componems. 'Tlug-lnsin ılîlerin)" modern bir lorınu, al- •&.^.'&.-.ı- n-ik^- Başka Programlar OS/2-Raytracer Neon Grafjx 3Dde Mudeler ve Animatcrmo-dul birbirinden ayrılmış Bu program, noktaların bir hacim içerisinde tesadüfi olarak kaydırmak ya da bir uçağın bir eğriye oturtulmasının simûle edilmesini sağlayan Nose-Feet gibi bazı yaranı fonksiyonlar sunuyor, Wındows 3b, Ni ya da Pnwer-msc tein Cinema 4D farklı mercekler. Inverse kinemat'k ya da yanma efektleri zengin fonksiyon kapsamının sadece üç tane örneği. Kullanna neredeyse tüm parametreleri anime edebiliyor... mis. "Datahislory" (obje parametrelerinin kaydedilmesi) her adımın sonradan değiştirilmesini ya da silinmesini sağlıyor, ilana mantıksal operasyonlar da anime edilebiliyor. Başka bir avantaj da 305 MA.Vm durum (hal.) operasyonu. Bu, çoğu komutla, yapılan değişikliklerin sonucunun direkt olarak izlenebilmesi demek. Mesela bir materyal yüzeyinin değiştirilmesi ya da üzerinde oynanması, hemen ilgili obje üzerinde, Dialog kutusunu terkeimeye gerek duymadan, eikilerini gösteriyor Burada programın, rahnenin hızlı gölgeli ve kaplamalı unizkinci-ini sunması büyük yardım sağlıyor. Yeni hır frack-Vieve fonksiyonu, animasyon sekanslarının ses (Audio) dosyalarına uyarlanmasını sağlıyor. E fok İlerle dolu: 3D Studto Max. Volume lıghts ite harika ışık efektleri yaratıyoı. -¦teO£. .ââsü Renderer, Volume Lifthls, sb ya da duman gibi değişik atmosfer efektlerine izin veriyor. Programın performansı ve yapabildikleri gözönûnc a-lmdığında, fiyatının \Vorkslation çözümleri ile karşıİaşıuddıgıııda uygun olduğu görünüyor. SONUÇ İncelenen programlardan hiçbiri yalnız basma iyi resimler ya da animasyonlar yaratamıyor, İlginç vc iyi fikirlere sahip hevesli bir kullanıcı, amacına uygun bir safine düzenlemesi, ilgili ışıklandırma ve uygun objeler ile yüzeyler. Ki ">İı resim için belirleyici faktörlerdir. Hangi program ile fikirlerinizi ve laniezilerınizı gerçekleştirebileceğinize gelince ise.hu öncelikle cüzdanınızın kalınlığına ve kullanım amacınıza bağlı, incelediğimiz programların lümü Ue eikileueı resimler yaratılabiliyor. H M.K'dan derleyen Ufuk Yıiınanhılıçoglu Internet Adresleri ve platformlar 30 Sturtio Mnx ht£p://ww,v autodesk.com Platlo-m VVmdovvs NT Cinema 4D http://www.maxoıv computar.oom Fiorormlar; Windows 95 ve NT, F:ıv.vm-Rr; Highlight Pro 2.0 (Programın ciernosu CHIP. Şubat CD's:nde) htzp://wMFW.cls-onlinö.de/higt> ligfft Platformlar: Windows 3.1x. 95 ve NT (3.51'den itibaren) Lightvuave 5.0 http: / /www. cep. an Platformlar: Wmdows 95 ve NT, Alpha VVbrkssatİonlar, Amiga Neon Grafix 3D Platformlar OS/2 Warp. Amiga Helleotıons 4.0 ™$p;//vwww.oberİ5nd.corn Platformlar: Vvlndovvs 3.x. 95 ve NT, Amiga $U9At 1.997 YAZILIM t Multimedia Dosyası eni Photoshop 'eni Phatashop daha kolay iyi bir kullanım sağlıyor, :ak adeta bir bellek canavarı. Adobe Phötoshop%n 3.0 sûrumu hile resim düzeltme ve fotomontaj alanlarındı) yeni kriterler oluşturdu. Yeni sfÂrüm olan +.0. özellikle daha iyi hır b^avn- ve yüksek prodüktivite ile ön pilariu çıkıyor, buna hır örnek aksi-jrpaleti: Hu Mnçro-Recorder, son--adan içlenilen dosyalara uvgulana-.lilcn komut zincirleri yaratabiliyor. 11ası \ı keskinlik ıyaı 1.1. ve ka\ (İçime gibi rutin işler böylece otoma-tİjk olarak yapılabiliyor. Tek rek ko-mutİar kaydırtlabiliyor, iptal edilebiliyor ya da degiştirile.biliyoî, Ancak palet fırça ya da seçim hareketlerini (denniyor tÇıjotoshop'uu ye.ııı büyüteci artık sadece 100% adımlarla sınırlı değil, rir;t resmi istenilen büyütme basa-ıjüKlauııda göslerehıltyor Böylece ulİanıı ılaı ilk defa gerçek baskı bu-uklnğundeki resimlen çıkış öncesi görebiliyorlar. Navigalor paleti, yüksek derecede büyütülmüş dolaylarda bile tüm resmi sunabiliyor ve kesitle Znom basamağı arasında hızlı geçişi olanaklı kılıyor. Bir lıllre konuıuı-nun yeni. basamaksız gen alımı Fraetal Dcsign Painterı hanriatıyor: Aşırı keskin çizgileri olan biri, önceki resmin içeriğini, istenilen yüzdelik değerlerle aktüel sonuca hesaplatıyor, Ancak Photoshop da balen sadece tek hır atlımı geri alabiliyor. Denemeler sırasında katmanlar a yarı. zaman tasarrufu sağlıyor; Parlaklık/kontrast ya da renk tonu/doyum gibi kın değeri komutlarının parametreleri katman {I nyeıj paletinde belirlenebiliyor. bu palei, ilgili dü--ellıuelere sahip resim objelerim. motifi sürekli değiştirmeye gerek duymadan gösterebiliyor. Böylece, değişik elekller ve du^ehnıeler lest e-dilcbiliyor Keskin veya yumuşak hatlar çizmek için gibi gerekli dıgcr komutlar ise katman ayarlarında bu lıın'iutyor. Photoshop, uzun zaman dır hnsreri çekilen yardımcı doğruları Ve kafesleri (Grids) çimiyor. Renk ve İram genişliği. Sttap İolrjelerin oio- Navigator paleti ile (sağ üstte) resmin gösterilen kesiti kaydıniabiliyor. JB 3 *T"\ ... > rıs Htdut ! Mmnl! 110 Urıı'* 0 > sı - J • H- :l a I rn Göreve hazır: Actlons paleti komut dizilerini kaydediyor, parametreler sonradan uygun olarak ayarlanabiliyor. 62 . CHIP En Önemli Yenilikler ¦ Rii" Macrc-Recorrier sonradan başka resimlere uygulanacak komut dizilerini yaratıyor. ¦ Büyüteç arak ıscenilen büyütme basamaklarını kabul ediyor ¦ fsiavigstor paleti üzerinden çafeuçâfî yoaterilen kesit; üetfıslrinlıılryor. ¦ Son komutun basamaksız geri afimi ¦ Yardımcı doğrular ve Gridler resim objelerinin düzenlenmesinde yardınicı oluyor, ¦ Kullanıcı, bir objenin büyüklüğünü ve pozisyonunu nümerik olarak öa girebiliyor. ınaıik olarak doğrulara oturtulması -foTomoniajlaula eok önemli bir yardımcı özellik) gibi .serbestçe ayarlanabiliyor. Ihıyıunıe. döndürme ve eğme gibi adımlan artık tek hır araç Üstlenmiş. PhoioShop tüm operasyonları sadece hır kez orjmaltne çeviriyor. Özellikle CAD programlan uda çok f> neuıli olan bir fonksiyonun yardımı Çok buv.uk' Kullanıcı, obje ve seçimleri sadece taşıma ile değil, sayı girişleri üe de hareket ettirebiliyor. Şekillendirme ve biçimlendirme yeteneklerinde farla bir gelişme sağlanamamış. Eskiden sade görünümlü, basil degrade aracı simdi istenilen çoklukla renk değerlerine sahip retık geçişlerine ve iıansparan alanlara i-Zİn veriyor. Ayrıca 43 galeri efekıı programla birlikle kuruluyor îböya-ma içm ffekr libreleri) Adobe bunu şimdiye dek programdan ayrı olarak satıyordu. SONUÇ Photoshop. maSaöStü bilgisayar alanında en güçlü piksel aracı olmayı sürdürüyor. Kk (litreler için yönetici fonksiyonları ve yüksek bellek gereksinimleri -Wiıtdows için 16 MH {52 Mli tavsiye ediliyor), Mae OS 68k için 12 MB {24 tavsiye ediliyor). Povvermac İÇİn İd MB ("Î2 tavsiye e-diliyor) programın eksi puanları. Program VVindovvs 3.1. 95 ve M\ Mae OS 6ök ve Powcrnıaı işletim sistemleri platformunda çalışıyor. H ti.N'den derleyen Ufuk yamtmfeıiıtûgJu JUftAI 1997 Sayılarla Boyamak PC'Ier artık, ressam sehpasının ve atölyenin yerini alabiliyor: CHIP, hem hobi sanatçılarına hem de profesyonellere hitabeden alışılmışın dışında programlan tanıtıyor. ünümüzde bilgisayar desteğiyle, bir resmin renkleri uygun olarak kolayca ayarlanabiliyor, bir resimden kişiler ve resimler çıkarılıp eklenebiliyor ya ila daha önce hiç. zi-'kfrçt edilmemiş doğalar yarahlıp Ocbiliyor. Anık çoğu sanatçı ve hobisi resim olan birçok insan, bu yolu deniyor; Bir rcsiuıin tamamı bilgisayarda o-lıiştürulabilıyor. [Arlık resimlerde ne renk lekesi. ns de tiner kokusu mevcut. Ne de (Asa: yaptığınız hataları geri alıp. 1 ıltıne şansınız var. İlana Pentium ya da Power-PC-Çİhıp'lennın işlem gücü. bilgisayarlın geleneksel boyama tekniklerini ortKİk alacak hale gel irebiliyor. Bilgisayar. frakıal algoritmalar sayesinde rnval üzerindeki suluboya ve- ya yağlıboyanın renk akışlarını si-mule edebiliyor. Bu lürün viridöllerinden biri l-ractal Desİgnenn Pa-iııteı'j. Ancak bu yazıda, bilgisayar sanaı-çdarını özel alanlarda destekleyecek dİgftr bazı programlar da uuıııı lıyor. Mesela Poser, değişik durumlardaki. gerçekçi insan figürleri gosle.riinlerinde yardımcı oluyor. Bryee, bilgisayarda doğa manzaraları yaratırken, inanılmaz fonksiyonlar sağlıyor. Slıaievvare programlar bölıımıın-de İse sadece çok az program boyama hizmeti için sunuluyor, çok daha fazlasını sunuyorlar. Düzineler re AndİO-CD-Player ve metin editörü varken, boyama ve çizim programlarının sayısının azlığı insanı hayrete düşürüyor. Rakipsiz boyama W çizim programı Paınt Snop Pro'nun yanında Take One programım da bu yazıda inceledik. bu programla küçük animasyon sekansları oluşlttrıılabiliyor. Güzel yazı (kaligrafi) yazılımı Daub,. kullanıcıyı hattat mertebesine yükselti yor. PAINTER4.0 Tractal Design lirmasının Paınter programı, dijital boyama sanatının klasiklerinden biri. Viııceni van (îoglı slilınde. ya da Egon Sclıi-clc'nın çizgileriyle rni bir resim dü zenlemek istiyorsunuz: Practal De sigu Paiııter için hiç farkc.ı iniyor, her PG ressamını teşvik ediyor. Program, mesela bir fırça çizgisinin gerçek yağlıboya ile yapıldığını gos-terehılnıek için mükcmmclleşliril nıiş algoritmalar kullanıyor. Güncel sûrum olan -1.0 da - daha önceki sürümler gibi - oldukça geliştirilmiş özelliklere sahip. Yeni özelliklerden bin de Sha-pe'ler '.şekiller), bunlar unliı Bit-mapler dışında her zaman şekli de gişlırilebilir ve Anti-Aliasıng ile çok ineç hatlarla göslerilmiş vektör nesnelerini işlerinizde kullanabilmeni zi sağlıyorlar Mosaİc ve türdeş chif ŞU3AT 1997 elarion fonksiyonları ile daha üsteriş kalmak mümkün: Her de resmi mozaik ssgmanlanna yor. Sadece mozaik, sanatçıla-, mesela kendisinin yardımıyla katedral pencerelerini parça parça yaratıp birleştirebileceği bir araç |lîyor. Buna karşın Tcssclatioıı hır resmi segınanlara ayırıyor. cak programın en Önemli yeni-Ner-Painrer ve \Veb-Painter, iline tutkunlarının ve Web tasanı.; ilamım kalp autlarını hızlandıran iki fonksiyon ve fonksiyon rj-nbıı: Net-Paimcr. TCP/IP baglan-Hİarjnı LAN ya da Imernet üzerin-ien de dcslekleyen. programın uzel Hf Biodu. BOyk-ce birçok kullanıcı aynı an-k bir ve aynı resim üzerinde biliyor, ve serbest grafikerlcr. erÜeriyle önerilerini doğrudan e larıışahıliyoılar - eğer rnıış-r de l'ainıer progranııııa sahip- Painıer'ın oldukça düşük genişlikleri ile yetinmesi insa- llu ediyor: Bir ve aynı resim de orlak çalışırken, mesela k kapasiteli BUmap dosyalan o anki ilgili boyama faaliyetle nnın verileri transfer ediliyor. Bil-map'e donuşiürmeyi. karsı tarafın bilgisayarı üstlendiği için. transfer edilecek veri yığını en aza indirgeniyor. Init'rnei tutkunları için aynı şekilde \Vcl>l'ainıer de >'idukça ilginç: Bu fonksiyon grubu JPIIG ve GIF forman iıransparau ve tnterla-Cİng seçenekleri degi!) için k\pori filtreleri dışında tek parça kaplamalı arka plan resimlen tasarlamayı da kapsıyor - "Neıscape-eııtıanccd" VVeb sayfaları tasarımında oldukça faydalı. Ancak VVeb-Paımer'in en parlak özelliği, islenilen boyama ve karalamaları İmage-Mapler olarak kaydedebilme imkanı: Katmaıılaıa ayrılmış bir Biiuıap'iıı her objesi yoğun bölge olarak gösteriiebiliyor ve bir l Ki. (Internet adresi) verilebiliyor. Böylece, Weh sörf çillerinin, bir grafiğin değişik elemanlarına tıklayıp bit online sunumunun değişik sayfalan arasında gidip gelmesini sağlayan komplike, grafiksel menfiler yaratılabiliyor. Programın üreticileri, yeni sürümde hazırdaki bazı fonksiyonları değiştirip geliştirmişler. Mesela renk akışları anık daha rahat düzenlenebiliyor, yüzey kaplamalarının eklenmesi bazı Rendering seçenekleri ile genişletilmiş, MarbUng ve W;irping efektleri ise ek ayarlama imkanlarına sahipler. BRYCE 2 Sizi bu programı kullanmamanız i-çin uyarıyoruz* zira bağımlı yapıyor l'ıogram özellikle Rendering ve R/.yıaeingMn büyüsüne kapılmış kullanıcıları tebdil ediyor. Bryce İle birkaç dakika içinde dağ. deniz manzaralı ve bulutlu üç boyuılıı komplike doğalar oluslurulabiliyoı. Program arayûzü sayesinde bile diğer Rendering yazılımlarından ayrılıyor. Çoğu kumanda elemanı basit, can sıkıcı butonlar ve iletişim kutuları değil, tek rek figürlerin uc boyutlu rııiııyalurlen. Büyük 3-1) oklar, sahne penceresindeki objelerin dondürutmesihi ve kaydırılmasını sağlıyor. Bir minyatüre tıklandığında İlgili oh)e sahneye ekleniyor. Birkaç a-dıuıda bos pencerede fantastik bir ay manzarası, Alp'lerin bir panaro-nıası ya da bilinmedik bir gezegen belırebiliyor. Dikdörtgen prizma, küre, halka gibi objeler dışında obje paleti, kaya parçaları ya da sıradağlar içeriyor. Bryce son ikisini bir fraklal jeneratörü yardımıyla yaralıyor Kullanıcıya bu sırada, dağ silsilesinin görünümüne ve yapısına birçok elki yapabilme imkanı doğu yor. Bir butona tıklayınca parametrelerin değiştirildiği bir iletişim kulununa ulaşıyorsunuz. Bryce 2'de başka bir butona tıklayınca erozyonun kaya manzarası elde edilebiliyor. Birkaç saniye içinde binlerce yıldır sarp ve sivri yapılara sahip kayalar yuvarlak bir hale duııuşu yor. PCsini Grand Canyon manzarası ile süsleyenler, bir fırça darbesi ile manzaranın kaba yapısını değiştirebilirler. Ya da Bryce, yüksekliklerin parlaklık değerlen olarak kodlandı- Tuz çölünde: Painter. böylesine İyi bir efekti de istediğinizde ekrana getirebiliyor. CHİP - 65 YAZILIM Multimedia Dosyası Sisler ve bulutlar da Bryce'ın uzmanlık alanlarından. resim dosyasını yûkleyebili->oı. Traetar'a tıklayınca kaba çizimin yetini şasjrtuı derecede ger-çekçi bir manzara alıyor. kie£e bağlı olarak öııi^tcınc manzarası kel I etrafında döndûnık'biliyor, i ûce panaroınik bir clki nlusu-Bryce birdik resi melen yine ıslı l -erine hır film de yaratabiliyor Teni sûrum olan 1. yem fonksi-ılar sunuyor. I'rograın bu sırada a iki objeyi birbirinden ^karıyor. Kullanıcı Nano-Önizleme:pen-ne ııklayınca birkaç. saniye , Reıider edilmiş sahnenin mi ı . biı minyatürünü gösteriyor, I! yük zaman tasarrufu sağlıyor, Siihııe penceresindeki Ren-de^ing birkaç. dakika sürebiliyor. POSER İnsanlar, ressamların en cok sevdikleri objelerden. Ancak ne yazık ki herkes bir Krıvıbrandl va da I.e- orsardo da Vinci değil. yani birkaç çizgiyle doğru orantılı tasladı kağıda akıarabllecek durumda değil. Yeteneğin birrigi ya da eksik olduğu yerde teknoloji yardımınıza yeıisı-yor. Poser oranlıları ve insan vücudunun doçnt ölçülerini çok iyi biliyor. Yazılım kullanıcıya, bir insanı 3-D bir ob)e olarak kullanma imkanı sunuyor, yani bir insanı istediğiniz gihi eğip bükebiliyorsunuz. Program bu sırada insan eklemlerini etten, kemikten oluşmuş olarak dik-kaie alıyor ve isteğe bağlı olarak hareket serbestliğini gerçek fizyolojiye bağlı olarak kısıılayabiliyor. Böylece sanatçı, sanal h;r insanın el bı İegfnt, onu geriye doğru büklüğünde. kıramıyor. Fare yardımıyla resim üzerinde değişikler yapıp oymamak oldukça fazla alışkanlık gerektiriyor, çunkı; İareyi o ya da-bu İsrafa süı'üklcytm'c kolun ya da baca gııı hangi tarafa doğru döndürule- Antik statü: Poser, sanal insanı doğ/u ışığa oturtuyor. Sihirli Kutudaki Bitmapler Bicmop grafikleri ka.nsııyia başka Sharev;are programları da alışılmadık yöntemler Eleyerek. ilgileniyorlar. Mesela Quır.kr,itver Re-touch programı, arkadaşlarınızın portrelerini işendiğini? fıale donus-tlı-fiıe işini üzerine alıyor. Programın Warp modülü ile çalışabilmek (Oin BMP. GIF. HIC. ÎGA. TIF ya da JPG formatındaki uygun bir bitmop resmi hazır bulunmalı. Kullanım ise oldukça basit: fare i-Ifî sadece bir ekran noktası çiftinı yerleştiriyorsunuz. Bir nokta, o an varolan konumu dişeıi de istenilen. olması gereken konumu be-l.rlıyor ("Isfpunkt" ve "Sollpunkt"). "VVarpen" ile program "Ist-punkt'lnn". "Sollpunkt'lara" çekerek bir burnu uzatabiliyor, kulak pekobiByür, çeneye yapışım değiştirebiliyor. Dönüşümler, tum ara adımlarıyla birlikte hir AVI dosyasına kaydediliyor Ancak sabit resim otamak Bitmap dosyası olarak da kaydedilebiîiyor. Grapbic Factory de ilginç ama faydalı programlardan biri. Bu program sevimli yüzey kaplamaları "programlamaya" çalışıyor, VVeb sayfalarında alışık olduşunuz arka plan resimlen gibi manyetik alanların [mıknatıslanmaj yeni ve gerçekten de alışılmadık algoritmalarını kullanıyor, bu algoritmalar; da. yeni ve tesadüfi kaplamaların manyetik atanlar gibi ortamlara bağlı olarak nesapfenmasırv da kullanıyor. 40'tn Üzerindeki diğer filtreler de transpsran veya dalga nrneşi gibi. bulutlar, metal, tas. tahta ve plastik kaplamalar yaratmada yardımcı oluyor. HaaP resimler, BMP format.nda kayde-dilabıliyor. Kaplamaların oldukça basit programlanabilmesi, masa-üstü yaynnılık ve Internet kullanıcılarının koplamalan Sconner ile taramasından ya da CD-RUM'da satın almalarından tasarruf ettiriyor. Sonradan bunlar bir figürün yüzey kaplaması olarak Pendering İşlemlerinde kullanılabilir 66 • CHlF 5UBAT 1997 YAZILIM Multimedia Dosyası ejegi her zaman belli olmuyor Pöser, gerçekti bir etki elde ede-'nlsııek için. resme Renderİng işleminde ışık ve gûlgc ekliyor. Program hu sırada ya kasları ön plana Cifcanyor ya da sanal deriyi duzleş-ijıiyor. Başka özelliklerden biri de, rçCriderer'm önüne sekli koyduğu biı arka plan resmi yükleme imkanı, Ancak program kaplamalın' ve "Bııiııp-Maps" ile de başennesini biliyor: Yüzey bir Bitınap resmi ile kaplanıyor, ya da resim, yüzeyin şeklinin. Bıimap resinin parlaklığını (uygun olarak, değiştirilmesini ¦ tyor. fpçogram elbette ki her iki insan .-MI-.Y!.......- d? c.?%.>]]. Hiaıi Lİrau ularını hesaplayabiliyor. Ancak yas dn vucuL orantıları ve oküler üzerinde de etkisini gösterebiliyor Kullanın bebekten mankene va da Painlshop Pro'nun birçok özel etekli, resmi bambaşka biı şekle sokabiliyor, mesela bir küreye ya da beşgene. aile.nk bil yeitşkine kadar İstediğini seçebiliyor, Küçük kütüphane batta çok şişman ve cok zayii kişileri de içeriyor. Kullanıcı bitmiş hazır pozları. başka bir resin} düzenleme programında yeniden değiştirip düzenlemek için ya BMP \a da Tll" resmi t) larak kaydedebiliyor (F.xporl edebiliyor). Ya da nesne DXF dosyası o-larak kaydedilip başka Renderİng programlarında da biı rahneye ek-leru-hiliyor. $HAREWARE Painı.'ılıop l'rıı l'aiıılshop Pro çoğu Sh.ıre'vvare uie- Çocuklar için çizim programlan Degisİk programcıların görüşlerine kağıt liderine resim yapmak ar-3na halde "Out" oldu. Bununla cfistettikleri dana cok gann sanatçıla-Morilen boş yüzeyleri fare nklama-boyHyıp doldurdukları elektronik a k-tapları. Veliler ucuz. dijital *lenn oegennı iyi biliyorlar: sayısız çocuklara uygun Grnek-malzemeler sunuyorlar, ayrıca örtüsü. ve duvar kağıtları da teki PC konforunun birçok de-ıtojı :ia var. Ftenk tecrübesi ve - vp. kalemle oynamanın zevkim şey tutamaz. A Littie Pamter Intro penceresinde. değişik hayvanlımı gİ;i olduğu bir orman manzarası gösteriyor Br hayvana tıklayınca, bir ylan. fil ya da zürafa gösteren ilgili boyama sayfası açılıyor. Ekranın ait taralında birçok renkli kaiemın sivri uçları görünmekte bir kaleme ütklaymca Littie Paıntar bir yüzeyi boyamaya başlıyor. Jack and the Beanstalk ve Coloring Book'a değinmekte de fayda var. Şunlardan İlki değişik motişer i-çin n:>randa İngilizce bir masal gösteriyor. Coloring Bonk ise kendin: nır-çek boyama malzemesini kullanıma sunmakla sınırlıyor, raklılarmın sabit diskinde kayıllıdır herhalde, hu program çok farklı grafik programlatılın) yerini (uluyor ve kısa bir sure önce 32-biı sürümü de çıktı. CIUP-Şubai97-CD'sindc bu programı bulabilirsiniz. Program iki düzineden fazla dosya formanın okuyup yazabiliyor. Ayrıca resimlen yığın metoduyla (toplu halde) yeni bir forma la dönüştürebiliyor. Resim kaynağı olarak sadece dosyalar hizmel görmüyor. Paimshop Pro hır lwam kaynağından resim !er tarayabiliyor ya da Horkey ile bir Screenshot hazırlayabiliyor. Çoğu kullanıcı Painlshop Pro'yu resim yönetimi ve düzenlemesi kabiliyetleri sayesinde de sevmekle Bir fare tıklaması ile aşırı ışıklandırılmış resimler yelliden karartılabılnnr ya da hır resimden renkli çizgiler çıkarılabiliyor. Paimshûp Pro 3-J .siııurmtiKİen i-tibaren boyayabiliyor da. Bir resim ya en başından itibaren boyanabiliyor ya da lırea ile üzerinde değişiklikler yapılabiliyor. Tüm önemli çı ziııı komutları sembollerle gösterilmiş ve bunları ekran üzerinde islediğiniz pozisyona •getirebiliyorsunuz. ÇİZİm elemanları olarak Airb-rush, renkli kalemler, tebeşirler, balmumu kalemleri, keçe ve ispirtolu kalemler mevcut. 11er çizim a-racına uygun olarak olomalik açılan bir iletisini kutusu bulunuyor, burada istenilen renk kalınlığının ŞUBAT 1997 YAZILIM Multimedia Dosyası piksel olarak girılebiliyor ve röesela Airbrush'ta püskürtme yoğunluğunu ve iransparanı kon figüre edebilmek gihı bazı özel fonksiyonlar bulunmakta. Program boyama araçlarının değişik boyuma işlerini simüle edebi-liyoı. Kare yönelimi de dijital kağıda çizgiler çizmek açısından yeterli hassasiyete sahip. Diğer birçok fonksiyon da kendi çizimleriniz u-ECrınde oynayıp değişiklik yapmanızda yardımcı oluyor. Mesela doru* fonksiyonu ekran üzerindeki ke sıilrrin yerlerini değiştiriyor; renk değiştiricisi, fon tetiğini ün plan rengi ile değiştiriyor, Suıoothcr renkleri oldukça etkili siliyor ve Sjıarpener profilleri ve sebilleri daha kuvvetli olarak yansıtıyor ve b6yfece daha ilginç örnekler ulus tutuyor. jPaintshop islenilen yazı tipinde ve büyüklükte metinleri resme ekleyebiliyor. Hatta bir gölge de ta- mlana bil iyot ya da yazı W derece döndürülüp motife verlesririlebili- Diğer birçok çizim programından farklı olarak, ancak resim bütünüyle- bitmişse Paintslıop Pro çevirip a-çabıliyor. Programa entegre edilmiş Dclormatıon Browser" dörtgen Ffjsmi yeni formlara, küreye, beşgene ya da paralel kenara donu-jiüru-yOt.Clipboard ile birçok dosya top lıı olarak bir dosyaya kaydedilebili-Resim düzenleme fonksiyonla' c elbette ki resimleri hareket et-litmek, ölçeklemek, bir kesit taslamak ya da renk a yarlar ıyıcıla-rıyla oynamak mümkün. Güzel yazı: Daub. güzel yazı İçin kalem ve fırçanın yeiine fareyi kullanıyor.