MERAKLISINA Modemlerin Çalınma Prensibi un Mesafeli afik Pompası ISDN yoğun bir biçimde teşvik edilmesine rağmen, uzaktan veri transferi nihai aletleri arasında aslan payı hala analog modemlerde. Modemlerin nasıl çalıştığını anlamak, sorunları asmak açısından yolun yarısı anlamına geliyor. Yaklaşık on yıl kiid.ıv önce u-zaktan veri transferi sahnesinin b^? aktörleri akustik bağlantı sağlayıcılardı. Ktı pratik olmayan parçalara telefon ahizesi Takılıyor ve daha sonra U'lt'fon agı üzerinden salyangoz hızında saniyede 300 karakter goi'deıilebiliyordıı. Kıt dönemle t arlık kesin olarak gende kaldı. Uzun süreden beri analog modemler ;\10dıılaTor/Dl:\lo(lulatnr! yani seri PC arabirimi İle kamusal telefim ağları arasına bağlanan aletler yerleşik hale geldi. Modem üreticileri her geçen yıl daha yeni ve daha hızlı aletler piyasaya sürüyorlar. Bu gelişmenin en gene temsilcileri birbirleriyle rekabet halindeki u.s.Roboiics ve Rockwetl,tn 57600 hps teknolojileri. Bunlar hız konusunda ISDN modemlere oldukça yakınlar. Modern bir modemin blok devre şemasını bir sonraki sayfadaki şekilde görebilirsiniz. Fosu a£ı ile modem elektroniği arasındaki galvamk izolasyon İçin biı transformatör kullanılır, çünkü normal olarak telefon ve molem, hır ham paylaşırlar. Eğer PC modeme relelon ağma bağlanması gerektiğini bildirirse (komin: ATD>Tı:lelon numarası;-). bir röle telefonu devre dışı bırakır ve modemi hatta bağlar. Modemde bulunan bir LOD bu ılımıma işaret eder (OH, Off Hook) Bir giriş filtresi ve doğru akım devresi üzerinden sinyal transformatöre gider. transformatör telefon ağının modem elektroniğinden zorunlu gal-vanik izolasyonunu gerçekleştirir. Böylelikle PC de telefon hatuna karşı izole edilmiş olur. Transformatörün öbür yanında bir analog dijital dönüştürücü ile bağlantılı olan bir fikre ve bir amplifikatör bulunur, b'ger modemin veri yollaması gerekiyorsa, bu sefer de tam tersine biı dijiuıl analog dönüstürü-eû İle bir amplifikaiör devreye girer. Bu halde sinyal ters yönde analog yoldan geçerek TAE km usuna gider. Buraya ses fonksiyonları için hır modem hoparlörü ve bir mikrofon da bağlanmıştır; MICROCONTROİİER VE DSP OLMADAN HİÇBİR İŞ YÜRÜMEZ Dönüştürücünün dijital giriş ve tıkışları dijital sinyal İstemcisine CDSP) gider. DSP sinyal üretimi ve a-nalizi için Hım önemli lininleri içinde barındıran hir ROM ile donatılmıştır. I emelinde Rockwc.ll Ihmasının chipseli bulunan modernlerde DSP. analog dijital dönüştürücü ve dijital analog dönüştürücü, amplifikatör ve filtre de dahil olmak üzere tek bir I lybrid chip üzerinde toplanmışım U.Ş.Roboücs gibi ölekı Üreticiler ay- MART 199/ MERAKLISINA Modemlerin Çalışma Prensibi Bir Modemin Blok Devre Seması itilaftın HotO oZJ., İtt? Hftresj ac- BaıaL Oc$Hı Akım Devresi rımsformBöJr Te 9İon AO— O rH II r—r DSP Mikrofon -a I ,| ' -¦¦ 3 İâ ;ı ¦ ¦! - :: ' il . r±=t SAM ROM -ı: iixİ-i ¦',>, 1 MUİttÜT'ıîI'ilil'T -o- Y.Mİ2 bps'e kadar frekans modulasyonu devrededir. Sıfırların ve Birlerin transferi için farklı frekanslar hizmet verir. 24CO bps'e kadar faz modülasyonu kullanır. Nihayet 9500 bps'ten itibaren faz ve geniik modulosyonları knmh;pn edilir. ç için birçok devu- kullanır. komut tarım modemdeki Mic- lollcı'dan alır. Microcoııtrol-nin seri arabirim üzerinden ıj*ı AT komutlarını yorumlar. arabirim ve DSP arasındaki ve- ını yönelir. / TRANSFERİ üdeıie: uuahudaki ıııodûlasyotı ulıeı laraluıdaki demotİülasyon erinde aynı tarzda cereyan el- . başka bir deyişle bir noımla- a? ihtiyaç vardır. PC için tüm ola lodemlcr merkezi Cenevre'de n uluslararası bir normlamu ılu ulan CCITT (Corniıe Consul- ıl Bilgiler/ Bit ve Baud latif International Telegrafkjue et Te-lelbniqm:) tavsiyelerine uyar. Norm-laına transfer hızının yanısıra, fcodla-p.ıanııı biçimi, hata kontrolü ve veri sıkıştırma ile de ilgilidir. Transfer yönü ile ilgili olarak temel aynın Full-duplex (eşzamanlı gönderme/alma) ve Half-duple* (bir gönderme/hır alma) yöntemlerinden ibarettir. llall-duplex yonıemi faks ıranslerleri için npik olandır, çünkü resim verileri yalnızca bir yüne gönderilmek zorundadır. Veri transferi için cogu norm Full duplex yuıılenıi ile çalışır. V.21 Ç300bps), V.22 (1200bps) ve V.22bis (240übps) gibi yavaş normlarda bu ayn gönderiri ve alırı kanalları yo- 3ud ve bps [Bit per second) sık sık birbirine karıştırılır. Ba'jd adım hızı için julen birimdir: 24CÜ Baud ahcüiın transfer sırasında saniyede 2400 sin-yöl deĞışıklığinı tanıyabileceği demektir. Bir sinyal değişikliği için ne kadar bilgi kc nacağı modülaisyunun türü ile İlgili bir sorjndur. Bu Dİlgi V.21 yöntemine ı Hp-İMi' iıi" "rt-kır-H ıınr!iı:~sv'iıuını:H S'f'yal o^ö/skli^ hasma bîr bittir; bu- rada bps ve Baud oranı binbirire eşittir. Ttım modern trorsfe" standart!arın-dî den fazla değere sahip modulasyon türler Kufo'ulır 3j sırada sinyal ba-birden fa?la bit transfer edilir ve bps oram Baud oranının birkaç kaçıdır. CHIP tuyla işler. Her İki modemden hangisine hangi kanalın ayrılacağı arayanın ve arananın kim okluğuna bakılarak tayin edilir. Önceden akustik bağlantı sağlayıcılar tarafından kullanılan V.21 yöntemi bunun için 980 Hertz, 1180 Hertz, 1650 Hertz ve 1810 Hertz frekanslarını ayırır. Frekanslar arasında geçiş yaparak gerçekleştirilen bu kodlama yöntemi Irekan.s modütas-yomı (F'MÎ olarak bilinir. Belirgin bir biçimde daha iyi transfer oranlan elde etmek için, taşıyıcı frekanslar ytikscUilem.cz, çünkü telefon hattının barı d genişliği yalnızca 3100 Hertz kadardır. Geriye, çıkış yolu o-larak yalnızca daha efektif modulasyon yöntemleriyle bir zaman birini İnde daha fazla veri gönderme yöntemi kalır. 1200 hps garantisi veren \'.21 normu onaya çıktığından beri faz mo-dûlasyonuyla çalışılmaktadır. Taşıyıcı sinyalin (C.arricr) sinüs dalgası bu işlem sırasında transfer edilecek Hu örneğine bağımlı olarak kendi fazında kaydırılır. Böylelikle dört olanaklı faz açısı farkı iki bitin tam olarak kodiartma- MAH7 1997 MERAKLISINA Modemlerin Çalışma Prensibi an.ıkh kılar. Somu; olarak r hızı ikiye kailanır. Q*M YÜKSEK VERİ TRANSFERİ DBMEKTİR l-.ıı -.ıınaki hızlandırma basamağı faz ı ülasyonuna ek olarak kullanıl-m başlanan genhk modûlasyomı il ığıldı. Böylelikle V.22bis yöntemini b hat özerinden her adımda .' fi durum gönderilebilir Bu mösyön yönteminin adı QArvTdir. l itke veriler haı üzerinden 24İ10 bpş ili1 koşuşturup dururlar. ¦fpajıslcr hızını 9-600 bps'ye İV.32) t-k.ııııiiik ivin, ıııodi'iıı teknisyenleri Icriei ve ^lıcı frekanslarını ılsi '¦ koydular. Humınla adım hızı dörde katlanarak 9600 Batıda çıkar. -amanda transfer luı iki yonı el da gci'çekleşıiginden, alıcı bö-eşzarnanlı olarak gönderilen üta^yonunn alınmış mödüiasyo- n çıkarmalıdır kr.ik bakundan bu lıic de kolay ir. Günkü, gönderilen dalganın i alınan dalganın seviyesinden yüz kaı daha yüksektir ve ayrına yankılanmalar onaya çıkmaktadır Modern PSP'ler kendi Uchdii'e Uyum sağlayan libreler ger-cefclrşl irme konusunda yardımcı olukladır. Bu liltrcleı bağlamının ku-sırasmdaki alıştırma aşama-h sonra bu işi tatminkar bir birimde yerine getirmekledirler. %00 bpsV. gmlik modülasynmı yüzünden transfer halaları yoğunlaştığından. V.32'dc rahatsız edilmeye karsı mu-kavemeü artıran bir mekanizma eklendi: Trellis kod-laması, irelhs-lncoder belirli sayıdaki bitlerden (V.32\\e 4 bit) bir bil ile u-zaulmış bir bil dizisi kodlar. Bu ek bil gereksiz yere tekrarlanmış bîr veridir. Ahu modemdeki ireli is-Dreoder bir sonraki bilginin oîası o-larak nerede onaya çıktığını hesaplar ve böylelikle bitlenil eşleşmesi büyük çapta kolaylaşır. Eğer şimdi bir bu yanlış olarak alınmışsa. De-eoder ilgili bil örneğini olasılığı en yüksek olanla değiştirir. V.32bis standardı tam olarak V.32 standardı gibi çalışır, ancak 1.4400 bpslik hızım ek faz ve genlik basa-maklarıyla elde eder. Aynı oluşturma örneğine göre V.34 yönteminde transfer u-ranı 53600 bps^e kadar çıkarılmıştır. Ayrıca V.Î4 haili ölçer ve buna göre modü- lasyon bakmaklarını, adım |______ hızını ve fiftre parametrelerini konligure etler. Son moda ise 57600 bps hızındaki iran si eri erdir. Alna bunlar hır yönde, Örneğin Dowııload sırasında bu hızla Bitlerin Madülasyonu :"..: ..:¦ 300 bps'e kadar frekans modlılasyonu devededir. Sıfırların ve Birlerin yansferi ıçîr farklı frekanslar hizmet verir. 24CC bps'e kadar ureöcıler faz modülasyununu kullanır: Transfer ediiecek bit kombinasyonuna göre smus dalgası kendi fazı İçinde kaydırılır. 9SCO bps'ten itibaren faz ve genlik modulasyonu kombine halde çalışırlar. Uzmanlar İçin/ Düdük Çaldı adem başka bir modemi aradığında, bu ikis: bnce bir transfer normu oda anlaşırlar. V.34 standardı dışında bu işlem şöyte gerçekleşir: Ara- rtrdor- kendisinin en iyi transfer normu için karakteristik nlnn birtaraDma jq yuilar. Eğer ou islem sırasında modemin hoparlörü devredeyse. bu ses i- :ji- biçimde ısitıiebilir. Eğer aranan modern buna uygun bif karsı sesle vermerse. birinci nıodem bir düşük hızdaki normun tanıtım sesini göno'e- 4 yöntemi genişletmek yalnızca zor. değil, aynı zamanda hatalara da açık-¦¦¦ yUzder V.34 V.8 olarak betimlenen başka bir teknik kullanılır: Başlandı 1 har iki modam 300 bps ila V.Sfe göre bağlantı kurar. Arayan modam si tararından desteklenen standartların bir listesini yollar Aranan modem ¦.uden kendisinin hakim olmadığı standartları ayırarak listeyi geri yollar. i v sanra her iki modem ortak listenin sunduğu performansı en yüksek 1 jPIŞSçerfer ve akabinde tost. verilen alıp göndererek battı ölçerler Modenı-i_ sırada tahmini adım hızları, filtre katsayıları ve frekans sapmalarına da- ¦istikr vnrilee loplar. Bu bilgiler modemler tarafından yine karşılaştırılır ve > ca transfer karakteristiğinin oluşmasına katkıda bulunurlar. CHIP çalışmakladırlar hu işlevisin koşulu alıcının dijital bîr santrala bağlı olmasıdır. Gönderici de transfer yolunun diğer ucunda dijital baglann sahibi olmalıdır. F.ğer koşullar yerine getirilmişse, transfer yolu üzerinde yalnızca bir dijital analog dönüştürücü var de inektir. Dönüştürücü gönderen ve alan modem tarafından lam olarak ölçülür. Sonra gönderici kendi veri akışı m S Kilohertz dönüştürücü frekansına senkronice eder ve onun dûııüş-itlıme basamakları üzerinde (8 bit) dijital bilgileri modüle eder. leorik olarak olanaklı oian saniyede 64 Ki lobil pratikte gerçeklenmez. Buna karşılık geri dönüş kanalı, örneğin Upload sırasında normal olarak 2S800 bps ile çalışır Bu da kullanıcı İçin veri ablarında sötf yaparken ki stllayıcı bir unsur değildir. H J.K.'dan çeviren (İaro Anıikaaoglu MART 1997