CHIP Online - Arşiv: Mart 1997 DOWNLOAD Bilgisayar Hastalıkları

ÖTESİ Bilgisayar Hastalıktan Başında Sağlıklı Kalmak... Bilgisayar intikam alıyor: On yıllık PC kullanımından sonra yeni bir meslek hastalıkları dalgası geliyor. Chip en önemli altı tehlike kaynağına dikkat çekiyor ve bunlara karşı korunmanın yollarını gösteriyor. ^^*^W alışıldınız yerde, hemen ¦Ij karcınızda bil canavar ^^¦J^*" oturuyor: Adı PC. Yay-P ilip zehirli maddelerle ı ' boğuyor. I5111 bombardımanına 01, gözlerinize saldırıyor ve kdll Buzdaki ve elk'iini^dcki kasla-k bindiriyor. Sizi iklidarsız ve I sil yapıyor, ensenizi geriyor ve ifnanıza vşk bindiriyor. size abarıılı gelebiliı ık. bilgisayarların işyerlerine İn onuncu ydıuua, doktorlar n adamları alarm durumuna İş durumda. İler yerde bilgisa-vaıla çalışmanın gelirdigi sürekli ylı->u iomıeUıı onaya çıkmaya başlıyor Om bilgisayar çağının hasta-:İ- 1 fare kolu'' gibi komik isimler j: t. ancak hasialanaıılara bit de -' gelmiyor. BÜYÜK BİLGİSAYAR SALGINI a^ına bilgisayar kullanımının en k olduğu Ülke ABD. PC lıasta-iıklan soz kmır.su olduğunda ila önde :.ı. 1 01 Yapılan arasiırmalara göre im meslek hasımlıklarının %f>0'ı bil-¦ laglantıh. İş bununla da bil-rr.tybıl füm bilgisayar kullanıcıları mıı :.; :> gc* ağrıları -e harekeli sag-ıganlardaki ayrılardan ımızda-rin dugdugu ülkede özellikle >ir bilgisayar salcını kol geai-t sendromu "Rcpelılİve Slrain os Angeles ile New York ara- yogun rastlanan meslek has- nın başında geliyor. Malığın onaya çıkış nedeni nda yapılan biıro çalışıuası- gonomik bir biçimde tasarlan ıİması. R51, "sürekli zorlan- ıp G/^J £/İ) ^/^) §/xı \ ma nedeniyle yaralanma', el-kol civarında kronik bir ağrı hastalığı ve yıllar suren bir sureçıe farkına varı I -maksimıı gelişebiliyor. Dosiumuznmş gibi görünen PC çoğunlukla bizden zihinsel bakımdan yüksek performans bekliyor: Klavye üzerinden veri girişi ya da diyalog ve programlama etkinliği sırasında konsantrasyon gibi Ancak bil- gisayar başında altı saatlik bir çabş- nıaııuı sol isarel parmağı için. baeak-larm 40 kılonıelrelik bir yürüyüşle harcadığı performans kadar bir hare keı oranı anlamına geldiğini kim bilebilir. Bu rip yüksek vûkleı neredeyse iskeletin tüm kas yapısında (kafa. ense, omuzlar, sırı. kollar, eller) uuul-malara yol açıyor. Hu noktada ekrana MA III 199 7 11;' 1 -\ t İ ınıre olmak, bedenin uyarı Sİn-ofeua ağrıların erken aigılan-Şİplını engelliyor. R>l'ye tutulmuş kişilerde onaya çı-¦oııuçlardan biri de şn: Bir kah- ncanınm kaldırılması ya da bir lohiliıı direksiyonunun çevri I- gıhı basil bir el hareken bile ar ağrısız sızışız j^frçtlcLo&tiriIoı>i.i - I Avrupa'da da kol geziyor: R-İal Times gazetesinin ekran basında çalışan editörlerinin ııçte birinden fazlamı RSI hastalımdan muzda-\lmaııya"da ise hastalık henüz tanınmıyor. Gerçi Almanya'da kraıı babında çalışanların rl-kni ıklarma yakalanma tehhkesi-ruın nüfusa oranla yedi İla oııiki kal daha hızla olduğu saplanmış, ancak İm bilgisayar salcını genellikle Joıctorlar tarafından başka bir fajsialık olarak ıışhis ediliyor ve ^Horların, .sendikaların ve has-laların diretmesine rağmen hala meslek hastalığı olarak kabul sormuş değil. ALINACAK ÖNLEMLER (Krteııh aralıklarla işi bırakın ve Hnrınızı ve çilerinizi dizgi po-aljyonundan uzaklaştırın. Gerçi il hastalık için henüz teknik, şrgonomik ya d,\ tıbbi önlemle: ı#Ok. Ancak ergonomi k olarak şekillendirilmiş çalışma aletleri-sın^yaratılnıaİı doğru yönde aıı-Itcnk ilk adımdır. Kulu Sonuçları Olan Yanlış Duruş Daha 1°93 yılında Almanya'da tapılan bir araştırma, kontrol e-ifilcjı işyerlerinin %90'ının varo-\B yöneinıehklerindeki erillik taleplere tekabül cıuıc-m\ göstermiş. O zamandan bjüi Jaııa pek bir şey değişmiş deli Makma Magazin dergisinde yılında yayınlanan bir ma e. bilgisayarla çalışılan iş-riııin %80'iniıı hala ergoııo-'olmadıgı tesbil ediliyor. Bu noktada ortalama bit bilgiler işçisinin yaşamı boyunca ayar başında 8006P saat ( 8 eçırdigmi belirtmek gere-üro mobilyaları omurgayı bir biçimde desie.klemı- 1997 yor. Sırı sandalyeye uyum sağlamak zorunda kalıyor, yani olması gerektiği gibi. sandalye sırla uyum saglamı-yot. Omuzlar ve ense geriliyor ve do gal olmayan bir yanlış duruş nedeniyle sertleşiyor. Sonuç ise ense. sırt ve baş ağrıları. Engel Olmak İçin... Cııse ağrılarını monitörü doğru pozisyona getirmek suretiyle önleyebilirsiniz. l:n iyi masa yüksekliğini hesaplayın ve monitörü ekranının üst kenarı ile gözleriniz arasında yatay bir çizgi oluşacak şekilde yerleştirin. Gövdeniz duz duıumdavken, başınız hafif eğik olabilir, Bilgisayar başında kullandığınız sandalyenin konsirük-siyonu, size en fazla haraket serbestliğini sağlayacak şekilde olmalıdır. Ulutma .sırasında bacaklarınızı çok fazla ileri ve uzatmayın, aksine yo de- KOllorın rahatlatılması: Avuçlarınızı masaya dayayın ve bedeninizin üst kısmını bir rahatlık hissedinceye kadar yavaşça arkaya doğru hareket ettirin. Gerilimi birkaç saniye muhataza edin. reeelik bir açı oluşturmaya çalışın. çünkü aksi takdirde sırı kaslarınıza kramp girecektir. Bacak bacak usiune almanız da lavsıve edilmez. Cunkû böylelikle hem sinirler üzerindeki baskı arlar. hem de bacaklardaki kan dolaşımı bu oturuş biçimiyle zorlaşanhnış olur. ZEHİRLİ MADDELER Yeni bir l'(! alanların durumu vahim. çıuıku bilgisayar kasası ve monilûr tuhaf kokular yayar. Ancak bu sıra dan yapay maddi: kokusu zararlı değildir. İnsanın kokusunu alamadığı gazlar çok daha külüdür: Dıoxinler ve Furanlar gibi Her iki çevre zehiri de kanserojendir ve esas olarak monitör kasası ve platinlerde kullanılan alevlenmeye karşı koruma maddeleri İçinde bulunurlar. Gerçi birçok Avrupa ülkesinde çoğu üretici bu tip maddeleri anık monitörlerde kullanmamayı vaad edı yor. Ancak sorun böylelikle ortadan kalkmiş olmuyor, çünkü çoğu ucuz alel çevre normlarına uymuyor. Bu ııp zararlı maddeler normal olarak bir yangın sırasında ona ya çıkıyor, ancak yapıları araş-hr malar bu zararlı maddelerin alışırımız ıslelim ısısında oda havastndaki varlığını kanıtlıyor. Digeı yandan çoğu büroda oıh havasında çeşidi kimyasal maddeler zaten bulunduğundan, bu :ip maddelerin varlığı ek bir yük oluşturuyor. Oda havasında bu tip zararlı maddeleri azaltmanın tek yolu var: Düzenli aralıklarla çalışma odanızı İyice havalandım!. İKTİDARSIZLIĞA GİDEN YOLLARDAN BİRİ Mİ? hkraudan etrafa yayılan elekl-rosmogun yolaçltgı tehlikeleri kimse tam olarak bilnıiyoı. Ancak uzunca bir süre ekran başında çalışan insanlarda yüksek oranda sinirlilik, depresyon. gûçsûdök ve enerjisizlik. cilt tahrişi, alerjiler, harta adet görme bozuklukları ve iktidarsız-Iık gibi semptomların ortaya chip . ^ ÖTESİ Bilgisayar Hastalıkları Tum veriler cm clnsİndendir ".50 "^^^_ 5 onomik bilgisayarlı işyeri: Tavsiye edilen ölçüleri kendi işyerinizdekiletlt arsılastınn. Brgonomik İşyeri PC başında doğru bir biçimde böyle oturursunuz: Monitörün uygun yükseklikte atmasına ve rahat bir el durusuna dikkat edin. Ayarlanabilir bir sandalye, ayak desteği ve bacaklar için yeter derecede serbestlik kendinizi iyi hissetmenize yardımcı olacaktır. Yine de saatte bir kısa çalışma araları vermeyi ve jimnostikle kendinizi güçlendirmeyi unutmayın. çıküğı da bit gerçek. Araştırmacılar bu "Visual display operatör syn-dı-om" olgusunda nedenin PC ve ekranın ürettiği elektromanyetik dalgalat (elckırosmog) olduğunu tahmin Elliyor. Buna bir de elektromanyetik dalgaların stres ürettiği tahmini ekleniyor. ABU ve İsveç'le yapılan araştırma-lar, hamilelik sırasında haftada 20 sa-alıen lazla bilgisayar ekranı babında çalışan kadınların diğerlerine oranla iki kaı fazla çocuk düşürdükleri, er-kçn doğum yaptıkları ya da ölü bebek dünyaya getirdiklerini gösteriyor. Bunun elekırosmogdan mı yoksa başka nedenlerden mi kaynaklandığı tanışma konusu. Yine de hamilelik sırasında bilgisayar ekranı başında çalışmamak gerekliği onc sürülüyor. Eski aletlerin etrafa saçtığı elekı-rosmogu kısıtlamak için elde hiçbir olanak vok. Geriye İ'Cyi monitörü i-lf birlikle çevre normlarına uyan yeni bir aletle değiştirin eklen başka bir v-jl kalınıyor. LAZER YAZICILARDAKİ TEHLİKE Bilgisayar ekipmanından ayrılmayı göze alamayanlar, geçmişte zehirli r> soııa kalkınmak zorundaydılar. Ozon lazer yazıcılarda elektrik yüküyle de oluşuyor. Yeni lazei yazıcılar anık çoğunlukla ozonu filtrelc-e de, yiıu- de temkinli olmamayı gerek ürecek bir durum ortaya çıkmıyor. Çünkü bir dizi büroda. hala eski lazer yazıcılar kııllatulıyor, uslelikyeni yazıcılar ria hiçbir sorun yaratmıyor de-Bu saldırgan gaz yalnızca bunııı, göz ve boğazın mukoza zarını yük sçk derecede lahriş eımeklc kalınıyorlar. ABiVde yapılan uzun süreli hayvan deneyleri ozon ve kanser arasında bir ilişki de teshil etmiş bulunuyor. 11 zamandan beri ozondan kanserojen bir madde olarak kuşkulanılıyor. Binada akla gelen soru şu: Doğada da bulunduğu bilinen ozon, acaba hangi yoğunluklun itibaren düşündürücü bir sağlık riski yaralıyor: Sayısız uzman yazıcılardan kaynaklanan ozon yuküiıu masum gösterirken, bazıları lazer yazıcdarm ayrı bir mekanda bulundurulması ge CHIP MAlş \99? s*- hır indeks olarak in .sol taralında rûk-biliyor ve dokü-ıl üzerinde islenen gidilmesi de kolaylaşıyor. lîuiun Of-irgUyftiılamaları için atİ)li olan Office Art özelliği ile tefest dosyalan üzerinde güzel cfekı-Itf Ol> vuzıbr.cgik yazılar) uyguU-iTuınıkım. VVordün en ilginç o-İse hır doküman üzerindi* Au-romariıe yani özetleme yapabıl-Un azından Türkçe metinler u- e pek başardı olduğu söylene- Esgc] programı da değişimler ıasibıni alnııs. Yeni tablo biçimli eklendiği LxccTcle arlık Uüe e belirtilen formüllerde bödlaı '. satır ve suiınılara verilen ismi nnıanız mümkün hale j>ctiril-ûtre iyinde yer alan, sizin be- ece$rtiz 3eger araltklanodaki ¦lere farklı renk ve fontla ksrak- ı oıomaiik atamanız da müm- Tablolamada düzenleme kolay- gerçek anlamda bir baskı örıiz , geliştirilen diğer l:\cel ozel- RÜerosoft'un sumun progra- an rOWCrppİnt'e ise yeni düzen- leme seçenekleri eklenmiş. Anık boyu tekrar ayarlanırken Bitmap'te bozulma olmamakta. Objelere Ac-tion atanabilmesi ile artık sunumlarda bir objeye otlanarak herhangi bir Imernel adresine doğrudan bağlantı yapılabilmesi hiç Sorun değil. Ayrıca animasyonlar İctu bir onizle-uıe seçeneği eklenmesi ile anık he.r seferinde sunumdan çıkıp animasyonun doğru İlop olmadığını kontrol etme zahmetinden kurtulmuş uluyorsunuz Gustom Shov özelliği ile ise hazırladığınız bir sunumdaki İi>-loğrallarnı yetini değiştirerek bir başka sunum hazırlayabilmeniz sağlanmış. Bütün Ollice birimleri ara ınida ve Inıernel-Tnınmei ile lanı tı-yunı sağlayabilmek İçin İse bütün dosya tontıaıkut da değiştirilmiş. Es k: Office dosyalarını da destekleyen OfTıct* 97 ile hazırlanmış dosyaların eski Ollice pıogranıları ile okunması için ise dönüştürücüler gerekiyor. Oldukça başarılı olan bu ürünün tek eksiği ise Türkçe gramer düzeltme desteğinin bulunmaması. S IBM'den MS Office'97 için ilk virüs yazılımı BM fir-O'j: ."'J-jvv Yü.-k'd;; IBM Ant- ün 2 5.2 aürOrnünûn MS Ofiı- 7 kulları tatarını bilgisayar virtislc-arst koruyacağını duyurdu. Offi-. yeni yapısı ve bundan kaynak farklı dosya bi&rni ile yeni dos-ştururken de. mevcut eski Mio-helgeleınni açarken de unların Isrını ûoöış&rornk, dosyala r*dati vi-eski snüvHıs yazılımlarına Karşı maskelemiş oluyor. Boylecy Micro-ff.ee dosyalarının eski suromle-ulasan virüsleri saptayan antivj-ünleri kullanılsa büe. rnakrü vi-Office'97 ortamında saptan-rı yayılabiliyor. Makrolar belgels-inlendirmek gibi yararl; işler ya-ar, ancak belgeleri degİsP're-a da başka sorunlara neden 0-virtısleri de bsnndırabiliyoHar. e elektronik posta yoluyla belgelerinin değiş tokuş edilma-ı artış ite birlikte, makro vırüsle-ğimiz yıl daha da yaygmlastj 1197 Tüm Cünyaoe yayılOıklan bilmen, ancak Offıce'97 tarafından saptanamayan Luncn, Nicedsy, Rapi.C gibi makro virüsleri yine Office taralından biçimlen deriştirilerek eski kuşak antrvi-rûs yazılımlarından gizleniyorlar. IBM AntMrus 2.5.2 özellikle yeni Offi-se'97 biçimlerini gozönunde bulundurarak tasarlanmış ve Office'97 dosya-inrınoakı makro virüslerini hızlı ve ko lay bir şskilda oulup. temizleyebiliyor. IBM AnttVirüs 2.5.2 MS Officn prta-mıncia yayılan Concept virüslerine ve Wazzu ve Laroux gtbı diğer makro virüsleri dahil, BOGO'in üzerinde virüs ailesine karşı koruma sağlayabiliyor. Şubat ayının ortalarında satışa sunu lan bu Urun eski kullanıcılar' için "Desktop' uyarlamasının hor kutusuyla bedalsî2 bir yükseltme olanağı Bağlıyor ve ek yükseltmeler abonelik yo-luy'a edinilebiliyor. Daha fazla bilgi H cn. http://www.av.ibm.com adresı ne başvurabilirsiniz. Çeviri yazılımının en gelişmiş versiyonu! ..... ' 1.(1 Translator ı—^^m \ ı mtiü İıifîili/c'c'clen Türkçe'ye Rilgisjıy;ı'Dt'Sİf'kİİ Çeviri Sistemi Etkileşimli Çeviri MSlVORD içinde kullanım olanağı İsterseniz Scanner+Çeviri Sadece 485 $ KiTüiiiıiiJi Fiiis ocr & Iraagf İn yazılımlarıyla birlikte. 1 BİLSAG BİLGİSAYAR ITD STİ. Karyağdı Sk. M/6 06690 Çankaya /Ankara Teb 0.312.441 46 34 - 439 28 50 Fax: 0.312.439 93 47 û-mdil:bş&Kjftbitaıg. c oır .rr r ı tlp://www. bifsrig. r om -tr ÖTESİ Bilgisayar Hastalıkları İni ileri sürüyor, Çünkü filtresi çevre normlarına uyun yazı- cskimeye bağlı olarak ozon bilir. Ve temiz hava dolaşımının iadigı yalıtılmış bir odadaki doz tmedik seviyelere çıkabilir. H*tn lli'\vlt'U l'ackard ve Kyo- )i bazı üreticiler açıklamalart- arıık yazıcılarını ozon üret- &*k bir teknolojiyle piyasaya sûrftyprlar l*\dcök eski yazıcılarda şu kural mutlaka uygulanmalı: Düzenli aralıklarla pencereyi acın ve odayı iyice indirin. Ozon temiz hava dolaşımı alımda çözülür ve tehlikesiz bir lir. mrtadığınız zamanlarda yazı-patm Eğer mümkünse, yazıcılığınız odadan ayrı bir odaya irin. Ama bu oda da havalan-i iliı olmalıdır. Bundan başka in ozon libresi olup olnıadığt-nnol edin ve bu libreyi düzenli aralıklarla değişi irin. GÖZLERİM, GÖZLERİM NERDE?... '.- babında çalışmanın yogim bir li de gözleri etkilediğini bir kez olsun gecesini İnleıııcl'ıe sörf yapa içirenler bilir: tilkiler arasında a, gözyaşları, gözlerin kuruma Gözlere iyilik: Avuçlarınızı ışık geçirmeyecek şekilde gözlerinize bastmn. Siyahlığa konsantre olun ve bu ırada da derin nefes alıp verin. sı. göz kapaklarının kızarması, bula nık görme gibi şeyler var. Ancak her iki bilgisayar kullanıcısından birinin sürekli ekran basında çalışmaktan dolayı gözlerine zarar geleceğini çoğu kimse bilmemekte. Sekiz saatlik bir ekran çalışması sırasında 30000 bakış cereyan ediyor. Zorlanan gö2 maalesef yetersiz bir biçimde uyum sağlayabil iv m. Ekranın neı olmaması ve üirek görümü tehlike potansiyelini artırıyor. Ancak ekrana donuk bakış, göz kırpıştırmayı da azaltıyor. Bunun üzerine Sicca sendronuuıun tehdidiyle karşılaşıyoruz: Saydam tabaka kuruyor ve sonuç körleşmeye kadar varabiliyor. Almanya'da "çalışmak ve görmek" başlığı altında bilimsel hır proje, kapsamında deneyler yapılacak ve göze ne kadar yüklen ilebileceği ortaya çıkarılmaya çalışılacak Bu çalışmayı yürütecek uzmanlar arasında daha i Icri gidenler de var. Bunlar bilgisayar basında' çalışmanın görmeyi lekyanhlaştırdu*ı üze rinde duruyorlar. Bilgisayar kullanıcılarının algı ve eylemde bütünsellik bakımından kısıtlı hale geldiklerini ı-lerı .sürüyorlar. Sonuç: Gözlere aşın yüklenme psikosouıaiik şikayetlere ve iskelet ve kas rahatsızlıklarına da yol açıyor Bazı uzmanlar 17 inç monitörleri de bir tehlike odağı olarak görüyor. Büyük ekranlarda daha büyük karakterler kullanmak ve böylelikle gözleri korumak yerine* bilgisayar kullanıcıları monitörü olabildiğince fazla bilgiyle dolduruyor Aşırı küçük karakterlerle çalışılıyor ve Hıgh-Tech monitörlerde olanaklı renk kontrastlarının yüksek olan sayısı da buna eklenerek gözler zorlanıyor. Aydmlık arkı plan üzerindeki siyah yazı gözleri korur. Çünkü renkli ışık değişik dalga boyları vüzünden goz merceğinde farklı oranlarda kırılır ve kırklı uzaklıklarda algılanır. Burada göz de siyah-beyaz resimde olduğundan daha büyük bir uyum sağlama çabası gösterir. Yedi ıram noktası yüksekliğinden daha az bir harf yüksekliği kullanmayın. Resim tekrar frekansı en az 70 Hertz olmak zorundadır. Odadaki ışık değerlerini aytulaştırmaya çalışın. Çalıştığınız yerin etrafı kamaşma ve yansımalar barındı r ma mal id ir Ekran başındaki çalışmanıza zaman zaman ara verin ya da başka işler yapın. Işık kaynağı olarak spckiral bileşimi doğal ışığmkıne yaklaşan kaynaklar kullanın S 5.5 ve P.D.'ıU'n derleyen Gara AntihacıoBlu VART ;-997

Arşiv Listesi