CHIP Online - Arşiv: Ekim 1997 DOWNLOAD Doktor PC: Sabit Disk Problemlerine Son

Ch ipucu Sürekli maksimum performansla çalışan bir sabit diski, verileri için güvenli bir .sığınak olarak görenler yanılıyorlar, çünkü bugün herkesin basına bu lip problem ler gelecektir. liu problemler çdk çeşitli: Üstenin en başında hiç kuşkusuz ya hiç çalışmayan ya da çok yavaş çalışan eskimiş sabır diskler bulunuyor Bunu termik {aşırı ısınmadan kaynaklanan) problemler ve çökmeler takip ediyor. Bu lip problemler de daha çok arlık birkaç vitz ntt Disk Problemlerine Son! İster E-IDE, ister SCSI olsun: Sabit diskler iyi huylu FC'deki en hassas parçalardan birisidir. Hatalı kullanımlarda hemen veri kayıplarına yolaçabilirler. Doktor PC'nin bu bölümünde almanız gereken önlemleri açıklıyoruz. Doktor PC Problemlerinizi Çözüyor Anafcatt, BIOS ve RAM 9/97 Saföl Diskler 10/97 Graîik Karılan 11/97 CD Sürücüler 12/97 Ses Karıları 1/98 Şu kuralı aklınızdan çıkarmayın: Birincil Port'ta sabit disk, ikincil Port'ta CD'ROM sürücüsü bulunmalıdır. Aynı Port'a bağlı iki sürücü sorun çıkarır. dolara alınabilen yüksek performanslı disklerde ortaya çıkıyor; çoğu bilgisayarda yı'ık>ı:k hızlı ve çabucak ısınan sabit diskler doğru düzgün soğutulmuyor. Sabit diskinizi doğru kullanırsanız, her saat başı "Bilgisayarım kılilleııir mı?" diye kara kara düşünmezsiniz. Normalde sistem çökmeleri, yoğun olarak kullanılan sabit disklerde kapasitenin sessiz sedasız azalmasına ve disk yüzeyinde sürekli daha fazla hatalı sektörlerin (had sectorî oluşmasına neden olur. Ancak önce en sık yaşanılan problemlere bir gözatahm. Yeni IDE Sabit Diskim Çok Yavaş Oldukça düşük olan erişim sureleri genel olarak uygulamanın tı'ırı'mc. ve Cache'in ne kadar yoğun olarak kullanıldığına bağlıdır. Ancak bazı sabit disklerde hemen beili oluyor: Çok yavaş çalışıyor. Bu tip sabit disklerden kesinlikle uzak durun. Pemium'umızun $86 lnzmda çalışmasına neden olabilirler. Sabit diskinizin perfoınıausındaıı ıneuuıuıı değilseniz şu noktalara dikkat edin: ^ Controller; Pratik olarak tüm yeni anakarrlardn dahili bir IDF denetle- yicisi bulunur, bu Controller'in bi rindi (pıiuıary) ve ikincil (secon-dary) Porı'lan mevcuttur. \Vindows 95*16 "Aygıt Yöneticisi / Sabit Disk DeneıU-yieileıi" allında PCI Bus Mastcr IDE Denetçisi için bir sürücünün yüklü olmasına dikkat edin (VX anakarilar için Intel 82371SB). s.— MatanM : Ifİ^-m>.anaUB.BOİiı>İrtw fcİ ¦ Şjj^kt-iMİ jmt* İfratı ~nıı--ir>o 1 !¦-ı.!U.ı >u .?¦ı¦ı' jıı . ılıı !ı!*•"-' iti ¦ . . .: B'W. .V..I-1- 1 ı':\. '::• ::.--¦¦.:--:. ¦¦''/• *'--¦' ^u ' — Bu pencerede (Denetim Masası / Sistem) MS-DOS uyumluluk kipi beüriyorsa, sistemde DOS sürücüleri çalışıyor veya 32 bit disk erişimi iptal edilmiş demektir. Her ikisi de sabit diski oldukça yavaşlatır. 60 • chip ENİM 1997 Ch ipucu :mnımaı.nwwmıiiın. . j _ı v, -,ı. >. ı dıMor. ij ıı. 1 • - ar-** -t nHiMdnHt! pıııİ ¦¦İ¦İ¦ W— — *l) ¦¦ ıH IMıı lİ ¦ •¦ı ¦' 1 '£^i~*£5a MÜ .1 SSş ,ı-•11 MS P/us! paketindeki sistem araçlarının disk(ler)i gerçekten de kendiliğinden hatalara kargı denetlemesi ve tamir etmesi için, sol alttaki seçeneği İşaretleyin. Aksi halde bu araçlar (Scandisk) her hata bulduklarında duracak ve size ne yapması gerektiğini soracaktır. Bu nıaster şiirimi ile anakarnnızdan ve kaynaklarından maksimum performansla yararlanabilirsiniz. Bu Pori'larda sabi! diskin yanında bir de ATAPI teknolojisinde bir CD-ROM sürücüsü de bağlanıyor. Sabil diskinizi yavaşlatmak islemiyorsanız CD-ROM sürücünüzle sabit diskinizi aynı kabloya bağlayıp aynı IDK-PorlAmda çalıştırmayın. Sabil diski itisin birinci l'ort'ta Master olarak ve CD-ROM sunucunuzun de ikinci Porl'ta Masler olarak ba&lı olmasına dikkat edin. Her iki suriıcuyu de biri Masler diğerini de Slave olarak aynı kabloya bağlarsanız, ki teknik olarak bu biç problem değildir, sabil dışkınız tok yavaşlar. İki sabit diski veya ıkı CD ROM sürücüsünü aynı kabloya bağlamak ise hiçbir probleme neden olmaz. Bu durumlarda daha hızlı olan sabit diski Booı diski (C:\) olarak kullanın. Bazı BlOS'lat, boot diskine, bu disk birinci Porı'a bafilı denilse, erişemiyorlar. Bu yüzden sabil diskinizi birinci Pon'a, ikinciye de CD ROM sürücüsü gibi diğer aygılları bağlayın. >• Sürücüler; Çoğu sabit diskler (ve denetleyicileri) Windows 95 £ve NT) alımda 32 bit ınodunda çalışabilirler. Bu mod sayesinde denetleyici daha yüksek veri transfer hızlarını olanaklı kılacak duruma gelebilir. Win-dows 95'i buna rağmen (zorunlu olarak) ^Güvenli Kip'te." açanlar veya M bit disk erişimini iptal edenler ("Denetim Masası / Sistem / Başarım / Dosya Sistemi i Sorun Giderme") ve CD-ROM sürücüsü için DOS sürücüsüyle çalışanlar, çok daha düşük bir ven transfer hızıyla yetiniyorlar. > iVşırı İsınma; Günümüzde E-İDE sabir diskleri dakikada maksimum 10.000 dönüş hızına (rpm) ulaşabiliyorlar. Bu diskler SCSI diskler gibi ek bir soğulmaya ihtiyaç duyuyorlar. Bu konu ile ilgili daha fazla bilgiyi bu yazının ikinci bükününde bulabilirsiniz. "No System" Boot Hatası, Windous Açılmıyor Bu hala mesajı belleğin sayılmasından sonra monitörünüzde beliri-yorsa* bilgisayar sabit diski tanımış ve erişmiş (aksi halde, başka bir hala mesajı verirdi), ancak sistemine eri-se.mb.or demektir. Bn durumda sun- ctffiKk fit*™- 'İıHI'i. bal -¦•>"¦ .¦Ç*MİÜfr-!X*4ı $M Om*ı*-*ı- PD^.'MinMlIMM -i V Scandisk gibi araçlar, kayıp dosya parçacıkları (lost cluster) ve çapraz bağlı (eross linked) dosyalara ne yapılacağı ile ilgili değişik seçeneklere sahiptir. Bunların diskinize kaydedilmesine izin vermeyin, çünkü bu verilerle hiçbir şey yapamazsınız. lan kontrol edin: ** Diskel Sürücü s ünde Disket Var HıZ Sürücüde bir diskel unuttuysanız. ve BlOS'ta önce disket sürücüsünden boot edilmesi öngörülmüşse, bilgisayar açılırken önce A: sürücüsünde bir disket arar. Bu disket bir sistem disketi değilse bitgisavar açılmaz. Bu yüzden disketi çıkartıp bil gisayarı tekrar açın. İlgili bool sırası ayarı BlOS'la BIOS FEATURE SETUP menusu allında bulunur. Bu arada şunu da belirtmekte fayda var: Yeni bilgisayarlar CD-ROM'dan da acıtabiliyorlar, ve sürücüde sislem dosyalarını içermeyen bir CD-ROM bulunduğunda kilitleniyurlar. Bu yüzden en mantıklısı BlOS'ta ilgili ayan lamaınetı İpial edin ve C: sürücüsünden bool edin. çünkü CD'lcr sürücüde çokça umuulabilıyor ^ Bool.Sırası .Doğru Mu? Her yeni BlOS'ta PC'Din SCSI mi yoksa IDE sabit diskinden mi açılacağım belirleyebilmek için bir seçenek bulunuyor, Bu. her iki sabit disk türünü (ve denetleyicisini) de problemsiz bir şekilde birarada bilgisayarınızda kullanabilirsiniz demek uluyor. Ancak BIOS FEATURE SETUP'u sistemin hangi disk üzerinde kumlu olduğunu belirtmeni- gerekiyor. Scandisk Sürekli Daha Fazla Kayıp Dosya Buluyor Aşın yuUlü veya bozulmaya hajla-yan disklerde bir süre sonra problemler çoğalmaya baslar: Scandisk Sürekli daha fazla kayıp dosya parçacıkları (lost cluster) ve bozuk izler bulmaya başlar Bu ve sabil diskin giderek daha gürültülü bir şekilde çalışmaya başlaması, sabit diskin sonunun gelmeye başladığının işaretidir. Bu durumda ise yarar bir çözüm > Üretici başka bir bilgi vermedîyse sabit diski etiketin ve açıklamaların bulunduğu yüzü üst tarafta olacak şekilde veya sağ veya sol tarafı üzerinde duracak şekilde kasaya monte edin. Diğer tüm montaj pozisyonları sabit diske zarar verebilir, 62ı CHİP EKİM 1997 Ch ipucu yoktur: Hemen önemli verilerinizi diskeı gibi başka bir kayıl medvasına yedeklcyin, Yeni bir sabiı diskin salın alınması kaçınılmazdır, Biiyle bit durumda eski ve bozuk sabit diskinizi sillemde ikinci sahil disk olarak kullanmayın, çunku burada da bu sabit diskin çökmesinin çök vahim sonuçları olabilir. Diskin Formatlanmış Büyüklüğü Asıl Kapasitesinden Daha Küçük Bu tip bir efektte mesela 2.1 Gi-gabyu'lan daha büyük kapasiteli ve ya -1095'teu daha fazla silindire sahip sabit disklerde karşılaşabilirsiniz. PC'ııin BlOS'u bu kapasiteyi desteklemesine rağmen diskin sonuçla sadece 2 Ctli formadamr. Ihı tıp bir kayıp yaşıyorsanız. IÎZ-RRIVF. gibi, çoğu sabit disklerle birlikle verilen bir Ulilily kullanın Sabit diskiniz bu sınırın allında hır kapasiteyle çalışıyorsa ve yem bir BlOS'a sahipseniz telaşlanmanıza gerek yok. Buna rag men kapasiteniz eksiW l-DISK'lc ve donlii;u:u seçeneği olan "Bölüm Bi! İisim Göster* ile, sabil diskinizde bölünmemiş (Partition) veya format-larnnaıms alanların bulunup bulun ıımdığım kontıol edin, Bilgisayar ikinci IDE Diski Tanımıyor Bu hata ile sıkça karşılaşılıyor ve bunun dört nedeni olabilir. Bu ne döller de genelde biramda asıl probleme yolaçıyorlar: >¦ Ju.mper: Çoğu durumda aynı de neileyiei Porı'la, birinci sabit disk gibi ikineı bir sabil disk de. çahsıyor-dur. çünkü ikinci Port'tâ CD-ROM suıuuusu bulunur. Bu durumda İlk sabil diski master, ikincisini de slave olarak juınpcrlanıamz gerekir. Veya ilkini, eğer böyle bir ayar mevcutsa. "Master with Slave" olarak tanımla manız gerekiyor. Çoğu Üretici Jımı-pet'lanu pozisyonlarını diskin üzerindeki bir semayla açıklıyorlar. Ancak çoğu kullanıcı İkinci diski Slave olarak jv.mperlayıp. ilk sabit diskteki jumper'ı olduğu gibi bırakıyorlar. ^ Sabit diskinize iyi bakın Tüm sabi; disk ıtırıeri (ve dosya sis serden) kaydedilmiş verilerin frag-nıauuısyonu (sabiı disk üzerinde dağınık olarak bulutlundan; alımda ezilirler Bir dosyaya ait kayıt seg-manları (clusser) zamanla tüm sabit disk üzerinde İarkh alanlara dağıtırlar. Sabit disk bu durumda bu dojya-yı Okumak için daha uzun hır sûreye ihtiyaç duyar Wiııdows Disk Ririeşstriçisı (Defrag} adlı bit sabiı disk aracına sahiptir, bu araç dağınık segmanlan okut ve hi-raraya toplar. Bn aracı \Vindows Gezgininde, gab/İI disk şilugesl üzerine sağ fere tuşu ile tıklayıp, çıkan menliden "Özellikler"' komut un-j seçerek Hır siMir.ık, peno-ıedc de "Araçlar"' ve "Şimdi Birleştir" simge* ferine tıklayarak çalıştırabilirsiniz. %5'den daha fazla bolumu u> biı diski lıiriCslirmeniz daha doğrudur. -&1 bolüımuıs biı disU birleştirmenin bir taydaşı yoktur, Bu işlemi düzenli olarak gerçekleş-minelisiniz, bilgisayarınızLı çok sık Çalışıyorsanız haftada bir kez bu işle-ıni yapmak daha uygun olacakın, Yine N'utLon Uulıtıcsdeki Speedi>k programını da hu amaç için kullanabilirsiniz. Wı;ıdo\vs °ö için i'lus! paketine sahipseniz bu işlemi Win-dows'a devredebilirsiniz: si su* m araçlarım kurduğunuzda sabit diski nîz düzenli ve otomatik olarak hatalara ka?a; deneneneeek. bulunan halalar düzeltilecek ve sabit diskiniz yine otomatik olarak de.fıagıiiaııie edilecektir. Ancak bu sırada çahsiırı-lan bileşenler olan Scandisk ve Dcf- rag'ın yönelimi bir hataya salıip: Her iki araç da standart ayarlarıyla çalışıyor. Yanı halalar bulunduğunda size ne yapılması gerektiği soruluyor. Ancak böyle bir şeyin gerekli olmaması gerekirdi. Otomatik çalışma bu 5e.kiUk: kesintiye uğruyor. Bu yüzden bu sistem hizmetini optinıize etmeli- gerekiyor: Windows'un görev çubuğunduk! sistem hizmeti simgesi üzerine çift tık-lıyıı Şuııdi dv "Scandisk lor Win-dows (Standard'" seçeneğine çift îık-layın, dana sonra da ayarlar düğmesini tıklatın. Açılan pencerede "Hataları otomatik olarak düzelt" seçeneğim İşaretleyin. Böylece diskte hata bulunduğunda her seferinde size ne yapdması gerekliği sorulmayacaktır Daha sonra da "Gelişmiş" düğmesine basın ve "Özet Görümü" bölümünde "Hiçbir zaman" seçeneğini isareüe-yin. Daim sonra "Çapraz bağlı dosya lar' alanında "SiV seçeneğini w "Ka-vtpdosva parçacıkları" alanında da "Boşalt" seçeneklerini işaretleyin Bu >eçenekieılo hatalı yazma işlemleri sonucunda oluşan dosya artıkların, -ilebilirsiniz. Bu dosya anıkları hiçbir işinize yaramaz, bıınUuı kullanamazsınız, o yüzden bunları silmeniz daha doğru olacaktır. Daha sonra tekrar "Scandisk tor U'ındovvs (inierısiv":" va'nepine ıık-uıyın ve yuıe ayıiı adımları uygulayıp gerekli ayarlamaları yapın. Scandı.sk genel olarak Delnıg çalıştırılmadan önce çabşnrılır. daha sonra hatalar düzeltildiğinde otomatik >tbk birleştirme işlemi hasisidir. Master Boot Record'u Bİ$S ayarlarının kontrolundan sonra bilgisayarınız açılmamakla inat ediyorsa. bir Sistem diskctıyli' (Denetim Masası / Program Hkîe/Kaldn / : Başlangıç Disketi" ile böyle bit disket yanılabilirsiniz! boot edin. Boot ettikten sonra O sürücüsüne erişebil: y orsanız. diskin Master Böoi. Record'u hasar görmüş olabilir, fmnu Düzeltmek virüsler ve hana 'nnnual" u) lar da bozabilir. Sabiı ilişkin bu çok önemli izlerim bir sistem aracı ile o- ııa^ıbiHısiniz- Bunun için tapun saiınndun fdisk /mhr girip (I.meri tuşuna basmanız gerekiyor. Bilgisayarı resetlediğiniz- de sabiı disk çoğu durumda tekrar çalışacaktır. 64 • CHIP İHIM 1997 ipucu IDE Disk Çok Yavaş İkinci IDE Dİskİ SCSI Diskleri Boot Edemiyorum Havır CO-Rom aynı Porfta mı? CD-ROM'u ikincil Port'a bağlayın Evet Diski düzenli olarak defragmante edin ikincil diski ikincil IDE Port'a bağlayın SCSI Controtler sürücüyü taratın Tf Diski daha iyi soğutun modda isiyim STOP 2. Dİski yeniden par- lisyonlayıp n H!înîTiF!?n,' Ulilityleri kullanın Diski/Contr oller'I doğru :"¦"¦¦'""¦¦¦ n Coıı troller BlOS'takI seçenekleri kontrol edin Board üzerindeki IRQ çakışmalarını kontrol edin 66 • CHkP ı ,^'j:m > For matla ma: Tıımjnınper ayarları doğruysa, sabit diskin sadece par-tisyonlaııniayıp. aynı -amanda for-maûamraş olmasına da dikkat edin. Yen gelmişken belirtelim: PCnin Bl-OS'u yeni bîr E-1DH sabit diski kendiliğinden taramaz- İlkinde olduğu gibi moS'üi. disk verilerini (silindir, sekıör, kafa savdan} W PIO modunu (genelde 3 veya *) belirleyen analiz aracını (İPE IIDDAUTO DETKCTI-ON') çahsurın. >¦ Kapasite: Hazır ikinci bif sabit diskte de 2.1 GB'ın ı'ızerindeki kapa sitelerin \*\Q$ (aralından tanınması prııblemli olabilir, bir önceki chipu-cunda olduğu gibi, İabıt diske erişe-iniyorsanız veya lüm kapasitesiyle lormatlayamıyorsaniz dönüştürücü bir sabit disk vasılımı kullanın. >¦ Kablo: Pasit problemleri de gözar-dı etmeyin: Genelde deneileyici iControlIe-r) kablosu üzerindeki Disk Montaj Pozisyonları Bir disk çok çabuk bozulduysa bunun garanti süresinin dolması (5 yıl gibi) gibi klasik, nedenleri yanında diski yanlış pozisyonda takmanızdan kaynaklanan nedenleri de olabilir. Çoğu sabit diski ya sürücü elektroniğinden dolayı aşağıya doğru ("yatık olarak), veya uzun kenarlarından biri üzerine (sag veya sol) monte etmeniz gerekli. Asla ve asla (tecrübelerimize dayanarak söylüyoruz, başımıza iki defa geldi de) bir sabit diski kafası üzerine dikey olarak yerleştirmeyin, veya m on re t-uneyİn.Diger pozisyonlar ancak disk üreticisi kılapçı-ğında belirtmişse geçerlidir. Bu arada bilgisayarınızın kasasının konumunu değiştirip değiştiremeyeceğinizi de kontrol edin: Deskıop kasaya monte edilmiş bir sahil. disk. kasayı Tower kasa gibi masanın allına yerleştirdiğinizde kafşüstü duracaktır. SCSI: Neyi Sonlandırmah? Çoj*u kullanıcı C.ontroİlernı kullanma kilavuzımda. veriyolunıın basma veya sonuna takılan bir sonîandıncı ile denetleyici)! sonlandırabileceğini okur. Bu ianıaıncn doğrudur, ancak sadece denetleyicinin bulunduğu veri yolu tarafı (Bus) için geçerlidir. Diğer taraftaki son aygıt da aynı şekilde bu ıip bir sonlandıncıya ihiiyaç duya r.Veriyolunda sadece bir denetleyici ve bir de aygıt bulunduğunda son-landımıa işlemi hiç problem değildir: Bu durumda çevrebmm sonîandıncı (Terminaior) olmadan da çalınacaktır. Satış şirketlerinde Asistanı [Satış Yön &M*%I ¦ Yaz ılımı M • Satış ve teklif takibi • Otomatik teklif oluşturma • Satış tarihçeleri, aksiyonlar • Doküman yönetimi • Raporlama • Yapılacak işlerin takibi - Teklif şablona hazırlama • E-Maii (elektronik posta) • Microsoft e'xcele veri aktarımı • Ürün kartları ve veri tabanı • Veri alma (transfer) riûdülü • Ekrandan ve yazıcıdan listeler - Otomatik telefon çetfrrne • Mektup etiketleri hasırlama • Şiire, yedekleme, Wındcws yardın [AYRINTILI BİLGİ İÇİN) Interdata tfmil 1 1 m/^ı I m .........:¦¦¦ -¦ i luımıı- iNinttRşl$tsratai$iu vtııtiTD.sıi lE;|?îî}*IS5i:3 fİ:SJ?İ'13341* 67 -—¦-ır s r~-> t — _-ı=3p5.İfrgr.-j -- i"iii..-ğ. a, j'İ Ücretsiz demo • www.interdata.com.tr'ı ziyaret ediniz. Ch ipucu renkli (kırmızı) şerit diskin Pin O tarafına gelmelidir, bu da pratik olarak her zaman üç pinti güç kablosunun bulunduğu fiştir. Utma rağmen yine de problemler yasıyorsanız eski Conlroller kablonuzu yenisiyle değiştirip koniakı problemlerinin önüne geçin. IDE Yerine SCSI'den Boot Etmek Teknik olarak anık b.-IDh salın disklerle birlikte SCSI diskler kullanmak hiç problem değil. Eski bilgisayarlar ise IDE aygıtını tanıyıp otomatik olarak Boot cihazı olarak kullanıyorlar, bu durumda bu bilgisayarlarda SCSI bir sabit diskten boot etmek mümkün olmuyor. Ancak çok yeni BIOS sürümlerinde BIOS FE-ATURE SETUP'la HDD SEQUEN-CE'de SCSI/11")!; FIRST seçeneğini bulmak mümkün. Buna rağmen sonradan takılan bir SCSI diskten boot etmek mümkün olmayabilir Bıı durumda da SCSI denetleyicisinin Selupinagirip (Adaptec kartlarda boot sırasında ICtrl] + [Aj tuşları ile), BOOT DEVİCE OPT1-ON'S'da SCSl-lD'nin doğru ayarlanıp ayarlanmadığını kontrol edin. Ayrıca SCSI verıyolundakı ilk ve son aygıtın sonlandırı imasının dognı olup ol madıgmı da kontrol edin SCSI Disk Durup Dururken Çöküyor ... ya da giderek yavaşlıyor. Bu efektler diskin aşın bir şekilde ısınması yüzünden ortaya çıkar. Dakikada 7200 dönüşten (rpm! itibaren sabit diskler büyük bir ısı oluştururlar. Bu aşırı jm umanın önlenmesi gerekir. Ana kural şudur Sabit diske, bilgisayar çalıştıktan çeyrek saat sonra aşın ısınma yüzünden dokunamı-yorsanız. sabit diskiniz aşın ısınma yüzünden hasar görebilir ve bozulabilir. Bu dununda ek biı soğutma sislenil kaçınılmazdır. Bunun değişik biçimleri olabilir: *" E.k soğutucu: Bilgisayarcılarda kolayca bulabileceğini?. 5 voltluk bir fa- SCSl diskiniz asm ısınırsa daha çabuk bozulabilir. Resimdeki gibi diskin önündeki plastik kapaklardan birini çıkartarak ek bir soğutma sağlayabilirsiniz. Buradaki hava akımı sürücüyü yeterince soğutacaktir. nı sabit diskin yakınma bir yere takın. Diske yeterince yakın olmasına dikkat edin. aksi halde hiçbir şeye yaramayacak ı ir. > £îasükJsaprt&-Sök£ux Eski kasalarda (ATX'ie de.gil) güç kaynağındaki fan kasanın içerisine bir hava akımı çeker. E£cr sabit diskiniz sürücü yuvalarından birinde "normal" olarak yerleşikse, bundan faydalanabilirsiniz: Sabit diskin hemen önünde bulunan plastik kapaklardan birini Çıkanın. Böylece sabit diski yeterince soğutan bir bava akımı oluşacaktır. Dikkat: Kasayı kapatmazsanız tüm bunların hiçbir anlamı yoktur. Kasası açık bir PCde sabit diski sadece tamir işleri için birkaç dakikalığına çalıştırın veya dışarıdan. mesela harici bir vantilatör ile soğutun. PC Sadece Reset'ten Sonra Acılıyor Eİ,ki sabit diskler bilgisayar açılırken kendi testlerini çalıştırıyorlarve bu işlem birkaç saniye sürebiliyor. Bilgisayar kendi teslim daha çabuk bitirirse, sabit diske erişemez ve bir boot hata mesajı verir. Bilgisayarı IClrlI+lAHI+İDell ile reseılediginiz-de bu problem ortadan kalkar, çünkü sabit disk kendi Leştim tekrar yürütmez. Bu problemi BlOSla çözebilirsiniz: Burada CjUlCK POWEB ON ŞELF TEST seçeneğini iptal edin (dısab-led). Böylece bilgisayar kendi testi İçin daha fazla zamana ihtiyaç duyacak ve sabit disk de kendini sisteme tanıtabilmek için yeterli sureye sahip olacaktır. TRQ Çakışması Yüzünden HDD Çalışmıyor Nadir rastlanan ama can sıkıcı bir durum: Sonradan ikincil Port'a takılan ikinci sabit disk, bir I rı ter rupi (kesme isteği) çakışması yüzünden çalışmayabiliyor. Çakışmaya ikincil İDE denetçisinin de kullandığı \3. IRQ'ye ayarlanmış bir kart veya sürücü olabilir. Bu problemin çözümü elbette ki çakışmaya neden olar. kartı başka bir IKQ kanalına ayarlamak olabilir, ancak bu da sorun yaratabilir, mesela kart Pkıg &" Play (daha doğrusu Plııg te Pray - tak ve dua et) olabilir, veya kartı ayarlamak istediğiniz 1RQ, başka PnP kartlar taralından kullanılıyor olabilir Bu durumda BlOS'a ve P.\P AND PCI SETUP seçeneğine girin. Şimdi eğer söıkoııusu kart ISA i-sc ve mesela sözkonusu olan IRQ 10 ise, IRQ 10 USED BY ISA seçeneğim YES yapuı. Allcrnaüf olarak bir PCI kanma belirli bir IRQ değerini atayabilirsiniz. Bunun için ilgili kartın hangi slota takılı olduğunu belirleyin. Ana-karl üzerindeki sloılar genelde numaralandırılmıştır Aynı Setup bölümünde (PNP ANı l'CI SETUP) bu slota takılı karlın hangi IRQ'yu kul la nacağını belirleyin. Çoğunlukla 9 ve 15 arasuıdaki IRQ değerlerinden birini seçebilirsiniz. Benzer şekilde bir DMA çakışması olduğunda da aynı yolu izlemeniz gerekiyor: DMAx USED BY ISA ile bu alanda kanal rezervasyonu yapabilirsiniz. H 68 • CHIP [KİM l?97

Arşiv Listesi