ııpucu ¦ı'^;;....; NT 4.0: Daha Güvenli Windows 95 Yeni NT sürümü başlangıçta "Shell Update" olarak tanımlanmıştı; eski otomobile yeni kaporta. Ancak NT, özellikle profesyonel kullanıcıların vazgeçilmez işletim sistemi oldu. Nedeni ise: Windows NT 4.0 Workstation bugüne kadarki tüm Windows sürümleri içinde en ilginç özelliklere sahip olanı ve en güvenlisi. Winclows 95*in ikinci servis paketi de gıktı. Ancak bu işletim sistemi, yeni özelliklere sahip, eski güvenlik problemlerini aşamamış. DOS ve Windows 3.x uyumlu bit işletim sistemi olarak kalmaya mahkum. Gu vcııliğc önem verenleı için alternatif hazır: Wmdows Yİ 4.0 Workstarion. Önce NT hakkında hiçbir fikri olmayanlar için NT'nin temellerinden NT'nin Hangi Sürümleri Mevcut? Günümüzdeki ürün paletinde Wmdows NT 3.51 ve Windows NT 4.0*ın Worksı,ıtlon ve Şener sû rümleri hulumıyor. Yeni sürücüler, uygulamalar ve sistem bileşenlerinin bulunduğu NT Servis Pack l'ü Mart ayı CHU"-CD'smde bulabilirsiniz. Servis paketinde l)irecrx 3 surumu de bulunuyor. Direct X 5,0'm NT'vi destekleyen sürümü henüz çıkmadı, o yüzden Direcı X 5.0 isteyen oyunları oynayabilmek için biraz beklemeniz gerekecek. Ymc değişik aygıtların NT sürücüleri de bu ayki CD'de bulunuyor. Önümüzdeki aylarda da CD'İerde NT programlarına yer vermeye çalışacağız. biraz bahsedelim: 9 NT 4.0 Woı ksialion sadece net-\vorke baf*h bilgisayarlar için tasar-larıınamışur, zira daha çok resini is-lenie, masaüslü yayıncılık (DTP). CAD ve programlama gibi lliglı-eııd uygulamalar yanında mesela Örfice 95 Pro veya 97 gibi standart programların da VVorkstaıiıın'larda çahş-nnlabileceği bir işletim sistemi ola rak tasarlanmıştır. Hu amaçla Alpha işlemcili ve 1386 tabanlı bilgisayarlar için sürümleri mevcuttur. Yanı gü- İçerik y Kimler NTVe Terfi Bonen > En aptalca önyargılara cevaplat V NT için kullanım senaryoları nümüzün her PCsinde {4Ho veya Pentium) NT çalıştırılabilir. V NT kullanıcıları çoğunlukla yazılım geliştiriciler ve yıllardır NT ile çalışan deneyimli, "fanatik" olarak tanımlanabilecek kişilerdir. Bunlara zamanla Windo\vs 9.1 kullanan ve es- > NT'nin yeni araçlarından biri üe Task Manager: Resimde de görüldüğü üzere sadece çalışan uygulamaları göstermiyor, CPU ve bellek kullanımı hakkında da bilgiler veriyor. Şaşırtıcı benzerlik: Solda, masaüstündeki alışıldık araçlar, NT'ye entegre edilmiş Pluspack'le daha güzel görünüyorlar. Wİndow$ Explorer da size pek yabancı gelmeyecek. NT'yt bilmeyenler Windows 95 kullandığınızı sanabilirler. 72ı CHIP ÎUBAT 1998 ııpucu NT Hakkındaki En Aptal 10 Önyargı /. NT Sadece Networkkr içindir. NT 4.0 WorkslaUon ag bağlamışı olan veya olmayan her bilgisayarda çalışabilir. Neivvork kanı kurmak şart değildir, ancak İsterseniz PCni- zi basit Peer w Peet Neı île diğer başka Wiıı 95 yüklü bilgisayarlarJa bile bağlayabilirsiniz. Neiworking'e daha büyük önem verenler NT Ser-ver kurabilirler. 2. NT normal PC'lerde çalışmaz. 4.0 sürümü en az 48b işlemci ve 12 MB RAM'c ihtiyaç duyuyor, tavsiye edilen ise Peni i um işlemci ve 32 MB RAM. Günümüz POeri tein sıradan değerler bunlar. 3. Sadece profesyoneller NT kullanabilir. NTnin kullanımı Q5*İe aynı, arabirim aynı, menliler de ağırlıklı olarak aynı Şekilde donatılmış, Yardım sistemini ve nesne tabanlı arabirimi 95le birkaç saal çalışmış herkes kullanabilir. 4. NT yaygın yazılımları desteklemez. nt sisteminde M programları; 95 programlan. Windows î.x uygulamaları ve DOS programları çalışabilir. Çalınmayan veya kısıdı olarak çalışan programlar, doğrudan bilgisayarın donanımına erişen ve bunlan kullanan uygulama programlarıdır. 5. NT'de Multimedia 'ya yer yoktur. NT'de ses çalmak, müzik dinlemek Video CD'ler izlemek mümkündür. NT Sürücüleri ©lan her mulumedia donanımı bu işletim sistemiyle çalışabilir. 6. NT'de oyun oynanmaz. NT 4.0'da hazır dört iane oyun bulunuyor. Sistem ayrıca Dİrecl X demeği de sunuyor. Böylece bilgisayarınızı bir oyun makinasına bile dönüştürebiliriniz. 7. NT'de Dialup Networking yoktur. NTde Windows 95'in de kullandığı Ummodem ve Telephony API mevcuttur. Böyle Internet'e. Mailbox'lara bağlanmak mümkündür. 8. Güvenlik NT'yi yavaşlatır. NT. Winriows 95'ten daha yavaş değil dir. ItalUi daha güvenli dosya sistemi NTl'S. NViıuluvvVuıı VHATinden daha hızlıdır. 9. NT için sürücü bulmak zordur. Microsoft, Servis l'ack 3 ile birçok aygıt için sürücü desteği veriyor. Donanım üreticileri de NT kullananların sayısının sürekli artmasıyla birlikle bu sisteme giderek daha uzla destek sağlıyorlar. 10. Intemet'te NT forumları yoktur. Riı arama makinesinde "Win-do\vs NT" ifadesini girerek NT ıcin binlerce Homcpage'c ulaşabilirsiniz, içlerinde birçok .User Group da mevcuttur. ki uygulamalarla (POS veya VViıı-dü\vs 3.x gibi) uyumluluğa fazla önem vermeyen, 95 arabirimi allında SAglam, çökmeyen bir işletim sistemine büyük önem veren profesyonel kullanıcılar (Po\ver User) da eklendi. > Pemiunı Pro işlemcisi ulanlar NT kullanmalıdır, zira NT bu İşlemciyi İşletim sisteminin mimarisi sayesinde doğru ve lam olarak kullanıyor. Win-dows 95 ise Pentium işlemcileri daha İyi kullanabiliyor NT 4.0 ayrıca 386 işlemcili bilgisayarlarla artık çalışmıyor. Bir sonraki holümde bununla ilgili ayruılüı bilgileri bulabilirsiniz. V VVorkstaıinn sürümünün Scrver sürümünden farkı, hır nelvvorke ve bunun veri akımına göre oplimize edilmiş olması değil, zira çoklugörev-de (mnltiıaskmg, çalışan uygulamalar için daha fazla işlem ve grafik gü-cıı sağlamasıdır. Yani NT 4.0 VVorkslation oldukça güçlü bit bilgisayara sahip olan ve kapsamlı, hüyük uygulamalarla çalışan kullanıcılar için idealdir. NT, sistem çökmelerine ve kilitlenmelerine karşı çok güvenli, kaynakları daha iyi kullanabiliyor ve istenildiğinde VVindovv.s veya Novell bilgisayarlarıyla aynı ağ üzerinde bağlanabiliyor. Ancak asıl en büyük avantajı şu: Kullanımı Vv"indo.WS 95 arabirımıyle aynı ve. Windows 95'ın özelliklerinin hü-vük bit bölümü NT'de de mevcut. > İ•n.vMU -^9 *&'9 ! - ı* Vf tıı ii(H .-julfıuıır. ¦>•¦•*• 'il an —-.. ı. ı -.i irer İ•' X) *=J. Windo,vs 95 programları (birçoğu) elbette NT .0 altında da çalışıyor; resimde NT altında çalışan Ye Systemlnto (Sistem Bilgisi) yüklenmiş Wİnword'ü görüyorsunuz. NT biç kuskusuz 95 İçin programlanmış 32 bitlik programları çalıştırabilmek için gerekli teknik altyapıya sahip. 1- i' 1- * ¦ s .ğ .: .?. ,J ..v 'ı•("ıınn^-ıİ & a 4 ¦¦¦'-:'¦¦;¦ -i lr"W Internet'e kolay erişim: Windov/s 95'teInternet'e 32 bit bağlanmak için bayağı uğraşmanız gerekirken, '/•¦itıdons NT'de gerekli tüm araçlar sisteme sağlam bir biçimde entegre edilmiş. Internet Explorer 4,0 NT'ye de yeni bir soluk getireceğe benziyor. 74- CH.P İUBİİ 19'. Ch ipucu Kullanım Senaryoları \"T 4.0'm güvenli, çökmeyen, veri kaybına neden olmayan hır Windows 0*3 olduğunu anlayanlar NT yüklü bilgisayarlarını bir yığın uygulama İçin kullanabilirler, lilbeîte NT'yi Wİndows 95*le aynı bilgisayara kurup kullanabilirsiniz. Hu lip bit makineyi öncelikle 32 bil yazılımın güncel özelliklerinin ve ıûm bunları kullanı-ıııa sunan gerçek bir işletim sisteminin sözkonusu olduğu High-cnd uygulamalar için kullanabilirsiniz. NT burada rolünü, program kilitlenmelerini kaldrrabilen ve birlikte çökmeyen bir sistem olarak oynar. Yani küçük biı program yüzünden lüın sistemin kilitlenme olasılığı çok dûşuk-lür. veri kayhı da dolayısıyla sözko-nusu olmaz. Geçen sayımızda değindiğimiz daha güvenli dosya sistemi N'ITS bozuk sektörleri otomatik olarak ram yabiîiyor ve Çûk büyük dokümanlarla çalışan uygulamalar için daha iyi bir güvenlik sunuyor. İki ya da daha fazla bilgisayara sahip olanlar. NT bilgisayarında verileri (metinler, resimler, tablolar) depolayabilir ve programların kaynak kodlarını oluşturabilir. Bu "Servet (sunucu)" bu tip verileri yönetir ve kullanıcı haklarıyla değişik kullanıcıların bu verilere erişimini düzenler. Bu haklar en alt seviye olan dosya düzeyine dek indirgenebilir, yani mesela bir doküıııaınn Adminislrulor (sistem yöneticisi) dışında sadece belirli tek bir kullanıcı taralından kullanılması sağlanabilir. NT sistemi ayrıca iletişim aracı olarak da nıûkememmeldir: Dialup Neı-woık'ü sayesinde başka bilgi sayarlara veya İnternete bağlanabilirsiniz Posta kumlarına (ınailbox) bağlanıp çeşitli servis sağlayıcılardan e-postalar alıp gönderehüirsiniz. Internet Eplorer 4.0 ve Netscape Conımunicator 4.0 sürümleri Whı-dows NT 4.0*1 da destekliyorlar. Bu tarayıcı programların son özelliklerinden hiçlur kısıtlama olmadan faydalanabilirsiniz. Yeni Sistemin Profili NTye terfi etmekte sabırsızlanıyorsanız, öncelikle bu yazıyı okuyun ve NT hakkında genel bir bilgiye sahip olun. İçerik > NT Hangi Donanımlarla Çalışır > Donanım ve Performans ı Desteklenen Özellikler ve Aygıtlar Yeni bir Windows jenerasyonundan beklentiler genelde çoğunlukla bir sonraki değil ondan sonraki sunimle karşılanabildi. Ancak NT'de durum biraz farklı: Microsofnm Windows NT'yi "nel-work işletim sistemi" olarak yeniden tanımlamalıyla bu işletim sistemi çoğu Wİndo*"s kullanıcısının ufkundan çıktı, rira ağır NT" masaüstü PClcri için pek de uygun değildi. Wmdows NT 3.31 özerine yüklenebilen 'Shell Update'* de bu durumu pek değiştiremedi. NT'nin e" son tesmİ \Vorksialiou sürümü ise çoğu kullanıcıyı Win dows U"3 için opıimtırn şekilde donatılmış bilgisayarlarda problemsiz bir şekilde çalışmasıyla şaşırtıyor. NT tüm bunlara rağmen daha iyi bir WtiKİo\vs 93 değil. Donanım ve Performans Microsoft'mı NT için tavsiye ettiği minimum donanıma aldanmayın: 12 MI! RAM. P0 MB boş sabit disk alanı ve 486 işlemciyle NT'yi çalıştırabilmek dışında hiçbir şey yapamazsınız. Pentium löo işlemci, 32 MB RAM, l GB sabit disk cok daha uygun olacaktır. VVmdovvs NT de °ö gibi ilk 16 MB'ı kendisi için kullanıyor ve diğer uygu lamaları çalıştırmak için de Virtual Memory Manager sabit diskte bir takas dosvası vsvvap file) kulkınmak -orunda kalıyor. Bu da performansı Onetnlİ Ölçüde düşürüyor. Bunun dışında NT için elbette iyi ve pahalı olan her şey faydalıdır Ucuz donanımlarda genelde, az destek bulunuyor. NT 4.0 için bu tip aygıtlarda genelde donanım desıegi bulunmuyor. Servis Pack 3 her ne kadar bu durumu biraz olsun duzeltcbvlse de. siz yine de bit donanını satın al madan önce NI sürücüleri olup ol madiğim öğrenin. Windnws NT Pcn-tium'u gerektiği gibi kullanabiliyor. ancak asıl gücünü Pentium Pro'nun oprimize edilmiş yapılarım efekti: bir şekilde kullanabilmesiyle gösteriyor. Yine yeni nesil Pentium 11 işlemcilerin NT +.0 ile daha iyi çalıştığı ve bu yıl içerisinde çıkması beklenen NT 5.0" m da yem işlemcileri daha iyi kullanacağını söylemek mümkün. VViıı-dOws *>H"in beıa sürümleri beklentileri karşılayamadığı için olsa gerek ki bu İşletim sistemi de, 97'de çıkması beklenirken, 98'in ikinci yananda piyasaya sürülecek. NTnin performansını >ia kûç'ümse- > .-—İn Office 97 bu bilgisayara ecel terleri döktürüyor*!, NT4.0 Microsoft tarafından belirtilen minimum 486 işlemci ve 12 MB RAM'le nasıl çalışabilir? 76- CHIP İUBAÎ 194a Ch ipucu İtîl',,3 -—i ..-ı*.ı,Wi ! Iian>w ¦ >İ-> it Hmıı/ : * -11.11 lllllll.İLLİLü- ¦¦^¦ı¦Iil-ıjı nW4*-ı rh-o——--"-¦ -J£3£_ İ | A* | Plug&Play desteği henüz mevcut olmadığı için Windows NT4.0'ın güncel sürümü için bu Soundblaster hattı gibi klasik kartlara ihtiyacınız var. nıemck gerek. NT 4.0 önceki sürümü 3.51 göre daha hızlı grafiklere ve (NT dosya sistemi NTF5 kurulduğunda) sabit disk erişimine sahip. Ancak mesela Office İygı il amaları bir 95 sisie-uüudckinden daha hızlı veya daha yavaş değiller. Windo\vs \Tnin açılışı gibi detaylar sizi belki biraz sükutu hayale uğratabilir - 9ye göre açılması daha u-zuu sürüyor. Ancak burada NT \Voıksıatioıı'un klasik bileşenler ve eklentiler yanında çok sağlam bir güvenlik sistemiyle birlikte gelmesini ve açılışta bunları yüklemesini, ku-Cük bir neivvorktc- 95"teıı daha faydalı ağ hizmetleri yüklediğini ve belleği de çok daha farklı yapılandırdığını dikkate almak gerekir. NT kudumuı daha kısa okluğu gerçeği, yani Mic-rosoş'un verilerine, güre üçte bir daha küçük olması ve sistemin yaklaşık olarak %50 daha az Inıcrruplla çalınması. özellikle büyük neıvyorklerde laydalarmı gösienyor, NT ııclvvorkie çok daha yüksek veri transfer hızları na sahip. Masaûslü bilgisayarlar içinse hunun pek hir önemi yok. Genel Bakış: NT île Neler Yapılabilir? NT temelde hemen hemen tüm DOS. Windnws 3.x ve 95 programla rıyla çalışabilir. "Hemen hemen", çünkü NT güvenlik nedenlerinden dolayı uygulamaların doğrudan donanımı kullanmalarına olanak lanı-maz. Bunun 32 bitlik donanım sürO-cüleriyle çalışan 95 ve NT program- Win 95'Ic "Sürükle ve Bırak"a alıştıysanız NT 4.0'da da hu özelliği kullanabilirsiniz. Sağ tuş da çalışıyor -resimde sağ tuşla yapılmış hir "Sürükle ¦ ve Bırak" hareketi görüyorsunuz. lan için hiçbir sakıncası yoktur. Ancak hır program doğrudan grafik karımın belleğine erişmek islediğinde veya modem için COM arabirimine erişmek istediğinde NT "Dur baka-ltm!" der. He.nıcn paniğe, kapılmayın: NT yine de çoğu Windows 3.1 programını çalıştırabiliyor. DOS oyunlarında ise büyük bir ihtimalle problemler çıkacaktır. Microsoft bu defa kendinden emin: NT "alundu" arlık DOS yok. Uygulamaları için bu l'P bir DOS'a ihtiyacı olanlar için klasik DOS penceresi muhafaza edilmiş Bilgisayarınızda "gerçek" bir DOS'a sahip olmak İsliyorsanız, ikinci bit parütioruı Sağ Fare Tuşu da Var! Windows NT 4.0 \Vmdows 95'le aynı arabirime sahip. Yani değişik me-nülerdeki yapı değişiklerindeki detayları dikkate almazsak kulhuııın sistemi aynı zamanda nesne ymıf lînı-li. Wm 95te olduğu gibi çogll nesnenin ''Özellikler" i ne sağ luşia lıkkıya-rak ulaşabilirsiniz. Diğer tngu ayrıntı da \Vinduw-. 95 kullaııunuıa benzi yor. Kısaca Wırtdows 93 kullanımdan yabancılık çekmeyecekler. Nesneleri değiştirmek için saf* tuş memteiımı kullanmak yeterli. Küçük Donanım Salın Alma Rehberi NT 4.0*ın Pentium işlemcilerle daha iyi çalıştığı ve Plug & Play desleğı olmadığı gerçeğini gOzönüne alarak herhangi bir donanın: bileşeni *aım bunu kurabilirsiniz veya NTI'S'den vazgeçmeyi göze alıyorsanız PAT kullanıp aynı paniıionda NT :le paralel olarak da kullanabilirsiniz. NT'de açı hstan önce bir lıoot menusu çıkar; bilgisayarı istediğiniz işletim sisteminden açabilirdiniz. Plug&Play'de ise işler biraz köıu görünüyor; Gerçi NT'de "Tlııg And Play" adında hır hizmet hu-lunuyor. ancak bu sadece NT'mn gelecekte donanımlarını kendisinin koııfigurc edebilmesi İçin bir temel oluşturuyor. Yani maııuel olarak kon-figüre edilemeyen Plug&Play donanımlarını NTye kurmak mümkün değil. Yani NT sürücüleri ve. Inıer-rupl'lar ve adresler için jumperları ol mayan aygıtlarda problemler yasamanız kaçınılmazdır. Ancak diğer yandan NT çegu modemi, SCSI denedeyi- tisiııi ve grafik karlını problemsiz bir şekilde desrekliyor. NT 4.0 için Plug & Play ve güç yönelimi desteğinin İTmver Maiiageme.nl) hir servis paketiyle ekleneceği söyleniyordu. Ancak son haberlere göre ancak 1998*de çıkacak olan NT 5.0 sürümünde bu özellikler eklenecek. H Ufuk Y.vnnnktitçoğlıı almadan önce şunları dikk.ite alın: ¦*- tşlcmti, Pentium hatta Pentium II satın alın. Penlium veya eşdeğer işlemciler İsinizi görecektir. I Hellek. Sudan ucuz bellek fiyatlarında NTye 32 hatta 64 MU RAMi çok görmeyin. Bu daiıa.yüksek bir iş lemci sınıfından da daha faydalı hir terli olacaktır. '- Bileşen/er. Pfug&Play donanımlar yerine klasik kanlar kutlanın. >¦¦ Grafik kanlan. NT çoğu grafik karlını destekliyor. Yaygın olarak ;= kullanüan grafik karılarının e.n yeni VI sürücüleri bu ayki CIllP-C'D'sin-de. V Modemler. Timi modemler aynı zamanda standart modem olarak da lanııılabileeeğimlen NT allımla hiçbir problem çıkmaz 78 • CHIP ŞUBAT 191