Ch ipucu Linux'ta DNS Kurulumu ve Yapılandırılması Linux işletim sistemi ile ilgili yazılarımızı. okurlarımızın Türkiye'deki çeşitli Linux e-mail listelerinde sordukları sorulara ve bize gelen istek mektuplarına uygun olarak seçmeye özen gösteriyoruz. LınıiK işletim Sistemini yakın dan tanıyanlar onun İnternet uygulamalarında ne kadar u yumlu hır rol oynadığını iyi bilirler, Egeı bir l.inux işletim sistemine sahipseniz, Internet uygulamalarının tamamım uygulama şansına sahipsiniz. Bu yazımızda sizleri;, Internct'in temel sunucularından bitişi olan a-lan adı sunucusunun Lînux işletim sisteminde nasıl kurulacağını ve yapılandın iacağını anlatacağız. Alan Adı Sunucusu Nedir? Bu bolumu konuya yabana olanlar için hazırladık. Eğer "ad çözünür- luğü" VC "alan atlı sunucusu nun ne olduğunu biliyorsanız, bu bıılümü atlayabilirsiniz. Dosyanın geri kalan kısımlarını takip etmeniz fçftı temel ağ kavramları hakkında bilgi sahibi olmanız gerekiyor;, Internet'teki bir makineye bağlantı yapacaksanız, o makinenin İP aılresini mutlaka bilmeniz gerekir, İP adresleri 8 bitlik (I bil ikili sayı sıstem-deki bir haneyi belirtir) dürt bölüm den OİUŞlir ve her bir bölüm nokta i le ayrılır. Bir kurumda IP adresleri genelde Rasgele seçilmez, İP adreslerinin otlak olan bölümleri vardır. Örnek olarak ODTÜ içerisindeki makinelerin İP adresleri 14 1.122 ile başlar ve fakültelere göre belirli bir dım-ndc devam eder Eğilim Fakûl-[esİ'ııdekı lüm makinelerin II' adresleri 144.122.45 ile baslar, bu fakültedeki bir makine 144.122.45.7 ile belirtilir. Bu mantıklı İP adreslemesi, bangî makinenin nerede bulunduğuna dair hır fikir verebilir. Eğer ODTÜ Eğirim Fakültesindeki VVeh sunucusuna ulaşmak isliyorsanız, bu Sunucunun 144.122.45 ile başladığını bilir, fakat hangi adresle olduğunu bilemeyebilirsiniz. Nerede Bizim İP Rehberimiz? Bu şekilde dünyada milyonlarca site vardır ve bu sitelerin IP adreslen her zaman yukarıda anlattığımız jnbl mantıklı dağıtılnutyabıliı. 'Aslında dağı nisa ne olacak? Bir siteye bağlantı kurmak için, koskocaman telefon rehberine benzer bir kitaba ihtiyacımız olacak" diye düşünenlerimiz çıkabilir. Internet kullanıcılarını bu dertlen kurtarmak icm "Alan Adı Sistemi |AASİ" (Domain Name Syleııı! geliştirilmiştir. Nedir bu AAS? Bunu kısaca şöyle açıklayalım: istenen İP adreslerine, bulunduğu yere. kurumuna ve verdiği hizmete göre, afalda "kolay kalacak, ve tahmin yürütülerek bulunabilecek isimler verilmeye çalışılır. Örneğin, eğer aradığınız kurum Türkiye'de ise, adresimiz sonuna "rr". bir Üniversite is>- "edu.tr". Bil-kem Üniversitesi ise "hilkenı.e-du.lr'\ aradığınız bir VVçb sunucusu ise "www.bilkent.edu.tr" ile bitiririz. Mantıklı değil miJ işte bu adresler i-Ic IP adreslerim eşleşmen sunuculara "Alan Adı Sunucusu' diyoruz UMX/I.iuu\ işletim sistemi için ta-saı lanmış olan alan adı sunucusunun adı ise "hind 'dır (lîerkeley Internet Name Dacnıon). Linux'ta Alan Adı Sunucusunu Yüklemek Bu yazımızda en çok kullanılan Slaekware ve Red Hal dağıtımlarında Bindin nasıl kurulacağını anlatacağız. Yapılandırma şekli ise hepsinde aynı. Örneklerimizi hep bind4 için yapacağız, bindfi yapılandırmasının tek farkı, sistemde /eıe/mınıcd.bool yerine /cic/nanıed.conf dosyasının olmasıdır. Bu dosyaların örnekleri dağıtımlar de bitlikle gelmektedir. 112- CHLP SUSAT 1999 CHh Kullandığınız Unux Dağıtımı Slackvvare ise Hu dağılımda RıncI paketini bulacağınız seri /slak\vare/'nl İerişidir, l:g>r ycii'l disk veya CD'nizde Slackwarr dosyaları varca, nl serili içindeki biıul Igz dosyasını sisteminize kurun. Kurmak itin / ırooı) dizinine geçin ve aşağıdaki komutu çalıştırın; !# ter -zxvf /slackwara/s:3taİare/n İ'/ bind-tOZ Tabu yukarıdaki komimi. sisteminizde bind.lgz neredeyse buna gÛt* değiştirmeniz gerekmekledir. RedHat ya da Turkuaz Kullanıyorsanız Her iki dağıtımda da Bind ve ilgili komutlar iki ayrı paket İçinde getir Aşağıdaki örnek, bu dosyalan sisteme nasıl kuracağınız konusunda size fikir verecektir. I# rpm H bind-*.i386.rprn |# rpm -i bind-utils-* ı386.rpm * tıachıng-namesen/e^* nnarch rjım Yukarıda İsterseniz ""** karakteri yerine slırımı numarasını yazabilirsiniz. Yazmazsanız bulunduğunuz dizinde hangi sıirum (ya da sürümler) var ise onu yukleyecektu. Birinci pa-keiBind, ikinci paket ise lîind ile kullanılacak çeşitli programlan içerir. DNS Ayarlarının Yapılması DNS ayarının saklandığı dosya /ctc/rcsolv.ı:onşur. Bu dosya içerisi ne. size uygun DNS adreslerini yazmalısınız. İİgVr kendi makinenizi bir DNS Sunucusu yapacaksanız, bu dosya içerisine kendi adresinizi yazmalısınız. Dosyanın yapısı şu şekildedir seaTclı >alan adı> pamasaıvsr >ONS sunucusu İP adresei> DNS'in Doğru Yapılandırması Biz örnek olarak Lunaaıen uydurma bir alan ve gerçek Internet İP ağı Seçtik. Kullandığı m iz I inux dağıtımı RedHat 5.1 ve diğer dağıtımlarda da aynı yapılandırmanın çalışması bek-lenivor. Alanımız mbaser.coin.tr, elireetory /ver/nemed eaclıe rjerned.ee primary C.0.12? maadr arpa nemed.locel prımary mnaser.com u- mbaser-. hoşt pnmary ¦ 166.177.192.in-addr arps mbeser.rev Tablo 1: /eıc/naıiıed.booi dosyasının düzenlenmesi opfcons { dırectıTV Yvar/namad"; fc 'ogsing { ontayciry tame-servers 1 null; 1; cstsgcry cnome ( null;): 1: zane "nmbBser com tr" in [ cype mastar; fite "mbasar hoşt" I: zone -166.l77.192.ın-aridr.arpB*in ( p/pa m ester; filo ¦mBaaeftreVi zone zone V in { type hint; fVle "nameü ca"; "0.0.127.m-addr arps' in [ type ıraster; (ile "nemedlocBİ'; li Simdi de alan adı sunuculuğu yapacak olan Named dnsysfannı yerelim. Bunun için /var/nuriTHd/niaaser.host dosyasına simleri yarın: İN 50A mbaser com.tr, root.mbaser.com.tr. ( S ; Sen no 283CÖ ; Tazeleme 144CO ; Yentoen Umreme seocooo ; Sonlarımı 864C03 : En dUSDfc NS mbaser com.tr. MX 10 mbaser. com.tr. localhoK. A 127.0.0.1 mhaser.com.tr. A . 192.177 166.1 '.VWW ftp gorkam CfJAME mbasercam.w. CN'AME mbaser com.tr. A 1S2.177.166.2 A 192.177.166.3 Tablo 2: /ctc/named.conf dosyasının oluşturulması. İUBAT 1 9-ÎÇ CHIP .113 Ch ipucu algimiz İP afiiise \92.177.166.0 a-gı olsun. Bunun için öncelikle, li-nu.va a£ bağdaştırıcılarınızı tanıtmış olmalısınız. Biz elhO F.ıhcnıet ag bağdaştırıcısın] kullanacağız. Kendi nuı-klnemizın fP adtcsi için 192.17.166.1 verelim. Bu işlemi yaptıktan sonra /eıc/re solv.conl" dosyasına aşağıdaki satırları yazalım: ttomain mbaser.cnm.tr ı&arch mbaser. com.tr h^VJeıv- 'Mİ-/ /'/ )6S 1 Daha sonra yapacağınız işlem DNS sunucusunu yapılandırmak olacaktır. DNS sunucusu (bımbt) yapılandırma dosyalarının nerede olduğunu ATıVnamed.hoot dosyasından alacaktır Bu dosyayı tablodaki gibi düzenleyin (tablo 1). @ İN Burada dikkat etmeniz gereken iMjfctalai şunlardır: 1, İlk satırda DÎ^S yapılandırma dosyalarının hangi dizinde bulunacağı yazılıdır (gencide /var/uamed). 2. İlk siuun DNS türünü, ikinci sulun alanı, üçüncü surun İse bu alanının adres çözünürlüklerinin saklandığı dosya isimlerini göstermektedir, 3- cachc ve prımary 0.0.I27.in-atldr.iiıpii ile başlayan satırlar ve bu satırlarda belirtilen dosyalar, sizin DNS yapılandırmanızdan bağımsız ve her makine için aynıdır. 4. ÜÇÛncû satıra sizin ajanınıza aiı bilgiler yazılacaktır. Prınıary iie başlayın. sonra bir boşluk (ya da TAB) bırakın ve alanınızı yazın, daha sonra lekrar bir boşluk ve bu alanın verilerinin saklanacağı dosya ismini belir- eoa mbaser.oom.n*. root mbaser.cam.ır. ( 8 ; Sen no H88ÜO ; TSzelems 144CO veniden deneme 36CCOOG : Sunlanma 86400) ; En dusuk NS mbaser.com.tr 1 PTR mbaser.com tr 2 PTP jiçrkem.rnbaser.corntr. 3 PTP a>İ8k.müusL-ı iCan.tr. Simdi Named sunucusunu çaHşurm. U /usr/sbin/narned Eşer dosyalarınızı ina+ıangi bır nedenden dolayı yenilerseniz. H /t: sr/sbin/named. restart komutunu c.Hİışüıab>Iİrs:r."ız. Gelin hep tıarabar aisn adı sunucumuzun çalışıp çelişmediğini cest edelim. S nslookup Defaiift Server: measer.com.tr Address: 192.177.166.1 > görkem Server: mbaser.ccım L-Address: 192.177.166.1 Mama: görkem.. mbaser.HKn.ı." Atldress: 192.177.166.2 > 19S.177.165.3 Sorver: mbaser.cDm.tr Address: 193.177.166.1 lîll. 5. Son satırda, lers çözünürlük (hangi IP'ıvin hangi isme es geldiği) alanı yazılıdır. bındH kullanıyorsanız, /ete/na-mcd.eoııf dosyasını tabloya benzer şekilde oluşiıırunOablo 2). Bu dosyanın yapılandırmasındaki teknik detayları vermek yerine., belirtmek istediğimiz birkaç önemli nokıa var: 1. İlk satırda "mbaser.coni.tr" alan adımız, "root.mbaser.com.ir" İse. bu I )\S ten .sorumlu kişinin e mail adresi. Adreslerin sonunda nokıa olduğunu ve. e-mat l adresinde '^ yerine ¦¦ ¦ konulduğuna dikkat ediniz. 2. "Seri no" kısmında ulan rakamı, bu tabloyu ho deriştirdiğin izde nıui-laka anırmaksınız. Aksi takdirde, N'amcd yenilenmiş dosyayı okumayacaktır. 3- NS, alan adı sunucusunu belir-ıir- Bizim alanımız İçin alan adı sunucusu mbaser.com.tr'dır. 4. Bir İp adresine birden [azla İsim atamak İsliyorsanız, bunu C.NAMH salırıyla belirtin. Sondaki noktayı ııntumayın. Tersten adreslen eûztinurmgû ıcin gerekli olan dosyamızı /var/ua-med/mh;ıscr.re\' olarak belirtmiştik. Bu dosyayı da tablodaki gibi oluşturun (tablo 3). Son olarak Yapmanız Gerekenler Klinik: isimiz bu kadarla bilmiyor. Eğer alan adı sunucunuzu lıuenıct'e acık bir kurum için yapmış isc-niz, ISS'ınz. sİ^iıı alan adı sunucusu olduğunu kendi DNS'inde bcliriınek zorundadır DNS yapılandırması ile ilgili diğer bilgileri hlip://\v\v\v.li-nux.org.tradresinden edinebilirsiniz. Önümüzdeki aylarda Lînux işletim sisteminin ag sunucularını anlatmaya devam edeceğiz. H Tablo 3: A.'ar/named/mbaser.rev dosyasının oluşturulması. Ciörkrm Çetin fioıkcıud&limıy org.ır Mıısiafa &aşeı bnscr@yimıx org.tr 114- emp 5UBAI 1999