CHIP Online - Arşiv: Şubat 1999 DOWNLOAD Mini Test: Hoparlörler

Mini Test: Hoparlörler Konuşan Kutular Büyüteç Altında HM * *, 1 Ya / s MİNİ TEST: HOPARLÖRLER Ses, insan kulağının duyabileceği titreşimlere verilen addır. İnsan kulağı saniyede 2ü ile 20 bin a-i34i titreşim duyabilmekte. Bu arada saniyedeki titreşim sayısına Hertz dendiğini ve llz ile gösterildiğini de helmelim. Ses, yayılabilmek için çeşitli ortamlara ihtiyaç duyar. Bu ortam lar, kan, sıvı ya da gaz olabilir. Ses dalgalarının ile tik bilmesi için hu şarttır. Ouynlahitir frekans aralığında Titreşim yaran bir malzeme, havayı mudille e düzenekler içerirler. Bu düzenekler. çoğu saman ses dalgalarının çarptığı bir zara (membran! sahiptir, npkı kn-lak zan gibi. Mikrofon sayesinde, e-lckiriksel ilel ilere dörıüşiürıile.n ses dalgalan, bir şekilde tekrar ses olarak bize dönmelidir. Bu dönüşüm işlemi, hoparlörlerle gerçekleşir. Güçlendiriciler (Amplifikatörler) Ses kaynaklarından gelen seslerin yüksekliği, mutlaka seslendirilecek ortamın ihtiyaçlarına göre güçlendirilmelidir. Yükselticiler (Amplih'kaıor-ler) bu görevi yerine geıiıirler. Genel olarak yükselticiler, düşük sinyallere duyarlı hır ön kuvvetlendirici ve esas yükseltim işlemini gerçekleştiren çıkış kâtından oluşur. Ön kuvvetlendirici, düşük güç iraıı-sislörleri içerir ve sinyali çıkış katilim girişine uygulanabilecek düzeye geti rir. Çıkış konuda pozitif ve negatif dalga, iki ayrı kısımda eşlenik güç iranstsıorlcri ile güçlendirilir. Güçlendiricilerin kalitesini belirleyen birçok kriter vardır. Duşuk dislor-siyon seviyesi çok önemlidir. Çıınkıı girişi- uygulanan sinyal ile çıkışla elde edilen yükseltilmiş sinyal arasında, genlik dışında fark bulunmaması islenir. Sinyal, Irarısıstörlcrle yükselıılır, fakat transistörier mükemmel değildir. hır miktar güniltü üretirler. Dip gürültüsü denen bu görûUü a- zahılahilir, ama laınanıeıı yok edile mcz. Müzik dinlerken dip güriıltüsu mi hissetmek zoıduı, fakat güçlendirici girişme sinyal uygulanmadığında. dip gürültüsü hışmı şeklinde kendini helli eder. Yükselticilerin çıkış gücü konusunda uzun suredir mm bir kargaşa yaşanıyor. Çıkış gücü, güç mınsisıörleri-nin verimine, yapısına ve besleme gerilimine bağlıdır. tienel olarak çıkış gıicu denince, sinyalin tepeden tepeye yüksekliği anlaşılırsa da, özellikle Uzakdoğulu üreticiler, lukelleileri kandırabdccek bazı kelime oyunları i-le pireyi deve yapıyorlar. Örneğin arabalar içm tasarlanan yûksdtiriterrrj çı kış gücünün 'HMHV olması fiziksel olarak İmkansızdır. I 2Vlik akü geril i-mıylc elde edilebilecek çıkış güeiı bellidir w devre ne. kadar İyi lasarlanırsa tasarlansın. bunun üzerine çıkılamaz İkinci hır akü ve genlım katlayıcılar, bu konuda üretilmiş çözümlerdir. Fa kat bu sistemler sorun çıkarır ve lavsi ye edilmezler. Masaüsıû sistemleri de tıpkı araba yükselticileri gibi du>ük sayılabilecek gerilimlerle beslenir. Bu yüzden, as buda İD-20 W çıkış gücüne sahip sistemleri si-e I00W diye satmaya Çalışan üreticilere inanmayın. iler halükarda 30W.Uk çıkış gücü ev için yeler de anar bile. Hoparlör: Elektriği Sese Dönüştüren Sihir Hoparlörler bir anlamda nıikroloıı-lara benzer, lakaı burada işleyiş tanı tersine gerçekleşir. Mikrofonlar titreşimleri elektriksel iletilere dönüştürürken, hoparlörler elektriksel İletileri titreşimlere dönüştürür. Aslındı teorik olarak lu:r hoparlör, aynı zamanda mikrofon görevi de görebilir. Bu, en çok \Valkman kulaklıklarında açıktır. Hoparlörler, genel olarak, melal bir kasnak, mıknatıs, bobin ve metal kasnağa tullumimuş memhrandan oluşur. Memhran, kağıt ya da kanon benzeri ınal/.emelerden oluşabilir Mcıııb-ranın sertliği, kasnağın çapı ya da hoparlörün içinde bulunduğu kahinin yapısı, frekans bandını etkileyen ö-nernlt faktörlerdir. Hoparlörün vere bildiği alt ve ust frckaıısüu arasındaki bölgeye, frekans bandı denir. Empedans-Frekans-Distorsiyon İlişkisi Hoparlörlerin girişlerine uygulanan gerilime gösterdikleri dirence *İ mpe-dans" denir. Pınpcdans, sıbit değildir ve frekansla değişir. Ba> frekanslarda Empedaos düşme eğilimi gösterir. Bunun sonucunda, hoparlör üzerinden geçen akım artar ve seste bozulmalar göndür. Bazı ses düzeneklerinde, bas seslerde oluşan bozulmaların scl>elıi budur. Ilu hozutmalara fîisıorsiyon" y CHIP .179 T est denir. Birçok dİslorsiyon lüriı vardır. Fakat genel olarak distorsıynn, grafik-sel olarak hakıldıgında. ses dalgasının kırpılması TC sesin deforme olmasıdır. Bazı durumlarda, özellikle islenirse de (şekırogitaristler buna bayılır) Hi-Fi sisi emicide. mümkün oldukça dfeUMf-styoıı oluşumunun önüne geçilmeye. çalışılır. Bunun İçin birçok yonıem kullanıl inakla. ideal olanı, yüksek empe-da nsl ı m b i r hoparlör kullanılmasıdır. lakaı hu du rıımda çıkış güeu düşeceğinden. üreticiler bu yöntemi pek kul-nmazlaı. Genci ilde kullanılan nem, yükselliei-lcrın lrekans bandını. empedansı gözö nünde bulundurarak a-yarlanıaklır. Kayıpların konıpanzas-yoııu için hoparlör kahini üzerine de likler açmak bir tözüm olabilirse de, bu dUduılli uygulanması gereken bir yöntemdir. /ıra hu konuda herhangi bu* formül bulunmadığı için, deneyerek sonuca ulaşmak, ideal kombinasyon için lek çaie gibi görünmekte. Hoparlör kabinindekı delikler sayesinde bas frekansların vurgu lan masının bir dezavamajı da, bazı durumlarda seste uğultu oluşmasıdır. Fazla Hoparlör Göz Çıkarmaz Aslında teoride ve pratikle, kanal hasma tek ya da iki hoparlör, tüm işi-tilebilir frekans aralısının UclUmesi i- cin yeterli değildir. Kaliteli müzik sistemlerinde kanal başına en az 1 ya da ¦I hoparlör kullanılır. Özel bobin de.v-K'leıi. yükseltici çıkısının toplanı frekans bandını, bas, orta ve uz gibi çeşitli bölgelere ayırır. Aynlan bu frekans bölümleri, ayrı hoparlörlere gönderilir. Böylece her frekans için özelleştirilmiş hoparlörlerin kullanılması da ıntunkün olur. Tiz sesler için kû-Cûk hoparlörler kullanılırken; bas s65r ler. büyük çaplı hoparlörlerle daha iyi unlar. 'İmlama demişken, hoparlörle riıı ı misini etkileyen bir diğer kriter de. idinde bulundukları kahindir. Ahşap bir malzeme ile plastiğin titreşim! (rezonansı), nıkdir edersiniz ki farklıdır. Ahşap, yapı itibariyle çok daha uygunsa da, maliyeti yüksektir. Masa üstü Hoparlör Sistemleri Masaüslü bıgisayarlnr İçin üretilen hoparlörler, fazla yer kaplamamahdn. lîu yüzden ürcıieileı küçük çaplara sahip hoparlörle. geniş bir frekans spektı umunu duyurmaya çalışırlar Kahin İçin kullanılan plastik malze meııinse hiç bir ma2ereü yok. Bulabi-İnseniz alışap kabinleri tercih edin. Özellikle Sufnvnofer olarak hu im ka binlere rastlayabilirsiniz. SubwO-ofeı'laı. 100 1 İz civarı frekansları duyurmak için kullanılan lıopaı kirlerdir. Küçük masaüslü hoparlörlerin veremediği alt frekans bileşenleri, bu hoparlörlerle elde edilebilir. Müzik sislcminiz ne kadar iyi okusa o İmi n, iş hoparlörlerde hirer llıin-yaııııı parasını ödeyerek aldığım? bir müzik sisremi, kalitesiz hoparlörlerle hiçbir işe yaramaz. Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler > lenelhkle alışveriş sırasında dikkat edüen, yükselticinin çtkı&gııeıı ya da l.quaüzer gibi göz boyayan kriterlerdir. Kaldı ki hoparlörlerin ebatları bi-le, çoğu zaman uikriieılrrı kandın rca-suıa büyük olmasına rağmen, ses kalitesi düşük olabilir. Sız siz olun hoparlör alırken sadece kulağınıza güvenin Dinleyip hecemi idiniz ilk hoparlör sizi etkilemesin. Dİğeı a hematitleri de gözöm'uıdc bulundunın. Mümkünse hoparlörleri alışık olduğunuz bir sistemde. hatla dıTalarca dinlediğiniz biı müzikle test edin. Beğendiğiniz hoparlörler, daha önce defalarca dinlediğiniz şarkıda size yepyeni sesler duyulabiliyor mu? Ya da daha iyisi (eger yapabİliyorsanız), eııslrumaıılan ayrı ayrı duymaya çalışın Fğcr hoparlörler buna izin veriyorsa, lrekans spekıru-mu ileniş bir hoparlör setim test ediyorsunuz demektir. Davulun tok sesi, zillerin uzayan tınısı ya da gitarların zengin ve parlak tonları tansiyonunu zu yükseltiyor mu? Cevabınız evetse, kesinlikle gönlünüzden geçen hoparlör .selini almakta tereddüt etmeyin. Pişman olmayacaksınız. Hoparlörleri Nasıl Test Ettik? Hoparlörler tesi edilmesi en zor bileşenlerdir. Akustik ölçümlerin yapısal zorlukları, sayısal teknik veri ekle edilmesini zorlaştırır. Bu durumda, sübjektif gözlemler, kullanım kolaylığı ve fiyat gibi özellikler öne. çıkar. Bu aşamada tesi editörünüzün konserva-mvar eğitimi aldığı ve absolit müzik kulağına sahip olduğunu belirtmekte fayda vaı (Alisolit kulak, doğada duyduğu sesleri notalar halinde duyar. Normal birisi için sıradan bir ses, o-nun için si ya da do olabilir). şopaı-lorlerİ test ederken, kahin boyut lan. dip gürültüsü ve praıikıekî frekans ka rakı eristiği, başlıca kriterlerimiz oldu. Her üretici duyulabilir frekans bandını gatanii ediyor. Fakat lrekans lamı genel frekans handı üzerindeki dağılımı, farklı farklı oluyor ve genel tuuyı da saten hu oluşturmakta. Yani l Khz frekansındaki bir keman sesiyle, ayıtı frekanstaki soprano sesini kolayca ayırt edebilirsiniz. Burada farkı o-lusturan oge, toplanı İreakans değil, alı armoniklerin dağılımı. Bahsettiğimiz sübjektif gözlemler, işte burada devreye giriyor. .Sinin t-ksioğlu > 180- CHLF ŞUBAT 1999 MİNİ TEST; HOPA AX 3017 Ucuz Etin Yahnisi! Sadece iki hoparlörden oluşan İni sel. Subwoofer içermiyor Bunun sunucunda, bas seslerde dikkate değer bir kayıp oluşuyor, işin luhal tarafı, Uz sesler de yelerince doyurucu değil. Kısaca hoparlörler geniş hır frekans bandım kapsamıyor. Bunun sonucunda, grafiksel olarak bakıldığında. belli frekans bölgelerinde onaya Cikan 'delikler' kolayca farkedilebüi-yor. Hoparlörlerin üzerinde herhan gı bir lon komrolü olmaması da ayrı bir dezavantaj. Gerek hoparlör boyutlarının ye* (ersizliği, gerekse Subwoofer eksikliği, bu seti mini testimizin en başarı *ız Urunu yapıyor. Sulıvvoofer eksikliği genel olarak bir dezavautajsa da, az yer kaplama açısından avantaj olarak değerlendirilebilir lakaL yer açısından sorununuz yoksa, 42 dolarlık fiyata rağmen bu seli seçmeniz İçin bir neden yok. Bilgi için : £mpa Tel ; {212)699 30 50 Fiyatı : 51$ O Uygun masaüstü boyutlar Hesaplı fiyat O Yetersiz çıkış gücü. Düşük bas kalitesi. Samsung SMS-5100 Sunta Subvvoofer Kabini Nİyet iyi, ama sonuç daha iyi o'-1 bitirmiş, Samsung, Subwooler kabinini suntadan yaparak usiûmı plastik bir tabakayla kaplamış. Bu iyi, fakat kullandığı Subwooier hoparlör, bas seslerin yüksekliği belli bir seviyelim üzenne tıkınca, kolayca duyulabilir bir şekilde dislorsiyon yapıyor. Bunun sebebi düşük çaplı hoparlör ve yumuşak nıembran yapısı. Hoparlörler masaüstü sistemler için gayet uy gun boyııılarda Pakal eğer mpî tut kamı biriyseniz, ses kalitesi sizi tatmin etmeyebilir. Güçlendirici abandı bir çıkış giıcu sunmuyor, Zira hoparlörle! bunu kaldıramazdı zaten. Her ne kadar 5ubwoolcr çok başarılı değilse de. hu seri iiyaıım dikkate alarak incelemekle fayda var. Zira set, 51$'lık liyatııu kesinlikle hakediyor. Eğer kaliteli ses sizin için Önemliyse, fakal buna ayıracak fazla paranız yoksa, bu sete birgözatmamzda lavda var. Bilgi için . Sentim Tel : (216)466 08 50(3hat) Ryaiı 205$ O Uzaktan kumanda. O Çofâktlorie müzik dinlemek mümkün O Kaliteli ses Çıkışı Eastern Home Theater Evinizdeki Sinema Salonu Kesinlikle adını hakeden bir sistem. Ihı Sistemle evinizi Dolbv sistem destekli bir sinema salonuna çevirebiliyorsunuz. Tam 5 adet hoparlör kabinine sahip olan bu set, mantıklı bir fiyata hayallerinizi gerçekle*! irmenizi saglayahilir. 5 adet hoparlörü doğru bir şekilde yerletiir-nıck biraz zor olabilir. Zira hoparlörler, masaüstü sistemler için büyük sayılabilecek boyutlarda. Özellikle güçlendirici ve Subwooler kahinini çok beğendik. Ayrıca hazır lon kontrolü ve Surround ayaıları sayesinde. Hail, Theater ve l.ive gibi efektlerle müzik dinlemek ımimkün. Düşük distorsiyonhı güçlendirici, oldukça 1-yi tasarlanmış ve güçlü besleme rra-losu sayesinde yüksek çıkış gücüne sahip. EgCr SB I ive gibi bir kana sahipseniz, bu sel sizin İçin biçilmiş kafiıııı. Sete dahil edilmiş olan uzaktan kumandayla sistemin diğer bir arlısı. > 182 • CHIP ŞUBAT 1999 MİNİ TEST; HOPARLÖRLER Eastern AX-5108 Uygun Fiyata Kaliteli Ses Bilgi İçin ; Sentini Telefon : U16) +66 06 50 (îhaO Fiyatı : Ş5S O İyi tasarlanmış nopaılör- güçl&ndirici kombinasyonu O VUksRk fiyal/performan§ oram Senlim israfından merkezimize gönderilen bu set, iki hoparlör kahini ve bit Subwoolcr'daıı olunuyor. Subwoofı*ı Özerinde bas sesletin voUıınımıı ayarlamanızı sağlayan hir dugme mevcul Ayrıca Subwoofer i cinde bulunan yükselticinin iki Sre reo girişi var. Set S0W çıkış görüne. sahip, Bu, sag-söl kanalların ve Sub-vvoofer'ın toplam çıkış gutu Bil Cikıp gücünü lanınılamamu gerekirse, or-lalama bir apartman dairesinde kesin likle sorun çıkararak en mülayim komşunuzu hi İl eli masalı hale getirebileceğini söyleyebiliriz. I lopanorlcr. oria-ıiz sekler bölgesinde basardı sayılabilir. Fakal nasıl ki alı frekans böl gesı için ayrı bir hoparlör tasarlanıyorsa. üst frekans hölges- İçin de ek bu düzeneğin gerekliliği hısseddıyor {Tweeu*r) l.'rcieilcr henüz bunu yaygın olarak desıekleıniyor. Bunun sonucunda. zaman laman lirlerde kayıplar oluşabiliyor. Ser. SubvvGofer hant iki kabinden nlu.>u vur. îakaı her kahinde ikişer hoparlör var. Subvvoolİrr üzerindeki hır düğme ile bas Frekansların voliımunû ayarlamak mümkün. Kabinler iyi tasarlanmış ve ortalarındaki döner kı.Miıı sayesinde, her hoparlör farklı yönlere bakabiliyor. Oldukça düşük gürültü seviyesine .sahip olan yükseltici, güç kaynağından gelebilecek olası parazitlere karşı vınıllı lihrcsiylc donatılmış. Bunun dışında, set, geni; bir frekans bandına sahip ve akuslik olarak iyi tasarlanmış. Genel olarak beğenimizi kazanan bu sel. 100 dolarm alımdaki fiyatıyla, hem kulağınız hem de cüzdanını.: ı cin yerinde bir seçim. Microsoft.DigitalLŞoun^Systeny İftar Topu Bilgi İçin : Vic.-osait Tel : (212)258 59 98 Fiyatı O Vüfcsek Çıkış 9ücu ve başarılı tasarım. O Bas 'romans meraklıları jçin ?ulunmaz hınt kumaşı O Ürünle gelen Kaliteli yazılımlar O USB Desteği İŞle bas frekans konusunda üsl uç bir sistem. Gerek kahinin tasan- nu, gerekse güçlendiricinin praiikie-ki frekans bandı, bu seti bas sesler konusunda uzman yapıyor. Masaüs- ıu sistemler için gayet uygun boyutlarda olan İki adet hoparlör, tiz ses. ler için yetersiz kalıyor, ama kimin umurunda? Bu Atı kesinlikle meraklısını mutlulukları havalara uçur.ıbi-leeek hir sese sahip, Lisede cşjenik Datlfn&ton ıransis-lûrlcriyle güçlendirici sasarımları yapardık. Bir arkadaşını vardı, bas ses. Icre o kadar tutkundu ki, elektronik dopinglerle yetinmez. bas frekansları daha iyi duyabilmek için ıcybin devrini düşürürdü. $u aşka bakın. Aslında bu yolla duyduğu has sesler, daha çok ıığtıtıu sınıfına girse de. o buna bayılırdı. Bu seli görünce Öntl haıırladnn. /Cıra 100 Hz ve altındaki tireşimlı-r çok yüksek bîr şiddete sahip. Öyle ki, Microsoft, ürünün clki-labında. Subwoofer kahininin emniyet için yere konmasını tavsiye ediyor. Iıirai etmek gerekirse, bu ibare bize önce abanıl ı geldi. Fakal seti cahşiırdıgımızda yan odadaki arkadaşla: İftar topu paıladı zannedip o-ruçlarını açmaya yeltenince. "Az bile söylemişler" dedik. Üretici Microsoft olunca ürünle birlikle kaliteli yazılımlar da gelmesi çok normal, 10 band Rqualizcr ve Surround ses sis-ıcnıi bunlar arasında. Setin USU des-U-gİ olduğunu ve selle gelen yazılımların, USB üc kullanıldığında daha verimli olduğunu bclirlmekie fayda var. Mİerosolı'un donanım konusundaki başarısını hep beraber göre ceğiz S 184- CHVP İUİAI im

Arşiv Listesi