I nternet -+ --¦ '¦ Sizin de Söyleyecek Bir Çift Lafınız Olacak Evet, olduğundan daha zor göründüğü doğru. ancak doğru araçlar ve komutlarla Internet üzerinde sohbet (Chat) etmek aslında çocuk oyuncağı. CHIP bu yazıda herşeyin nasıl işlediğini açıklıyor. Inıerııenn en güzel yanı, dünyanın her köşesinden insanla saniyeler içinde sohbete başlama lir-san vermesi. Gerçi ekran ûzt-rfrtdeki bu sohbetler. yani Chaı etmek çeşitli Online hizmetlerinin Chaı seçenek İcri kadar kolay gerçeklenmiyor, ancak o kadar zor da olmuyor. Internet uzt'i indeki sohbetlere (IRC- Internet Rtkıy Chat) katılmak İsleyenler özel araçlara (Tools) ihtiyaç duyacak ve onların nasıl ayarlanması gerektiğini öğrenmek zorunda kalacak. WİndOWS dünyasında IRC- Client \IIRC. standart olarak gelişmiş durumda. Diğer elektronik sohbet programlan arasında en çok tam nanlar l'IUC ve Microsoft Chaı. Bu programlan Internet Üzerindeki sha-reware kaynaklarında veya. CHll' CD*lerinde bulabilirsiniz. Doğru Server'ı seein: IRC Cli-cnı'laıı diğer kanlının larfa bağlantı ¦'-( :'-> =-0 >>> ¥ :-)= B-) :-=,- kuruıak İçin özel Internet Serv-er (arını kullanırlar World\vide alanda bu Lip IRC- Servcr'kırından yaklaşık birkaç yüz tane var. Konforlu IRC is-ıcmeileri kullanıcılarımı birtakım seçenek listeleri dahi sunarlar. Örneğiı M IRC programı başlangıçta olunıa-lik olarak çeşitli Server'lar için seçenekler sunan bir kurulum (Setup! penceresi açar. Buradan seçeceğim? Servet, coğrafi olarak en yakınınızda ki sunucu olmalıdır. Ilger haklanmak istediğiniz Servet, programın size sunduğu listede bulunmuyorsa- Serveti kendiniz de. eklcyebiIİrSİmz. IRC programınız Server isminin dışında başka bilgilere, de ılıliyaç du- yacak. Bu bilgilerin en önemlisi kullanacağınız "Hickname" (takma ad). Burada vereceğiniz İsim- sizi IRC'de temsil edecek olan itimdir. Kullana cağınız bu isim en fazla 9 işaret Türk IRC Sunucuları irc.emu.edu. ti irc.raKsnet.com.tr ircdoruk.noî.tr irc.aidaia.com.ir irc.ofos.net.tr ircacia.net.1f ırc.markolweb.not.tr ıre sutıefcniine.com 1 9-1 • CHIP SUBA1 1*99 j tuM ¦ UÂY CHAT HASIL ÇALIŞIR? uzunluğunda olahlllr ve boşluk İşareti veya virgül içermemelidir. Hunim dışında tüm işaretleri kallanabilfrst- iiiz. Prensip olarak belirli bir isini de kullanabilirsiniz. Ancak yine de bu İsmin çok saçma veya uygumuz olmamasına dikkat edin, aksi takdirde ciddiye alınmama ihıinıati çok yüksek, Önemli ukın kullanacağını;: "Niekııaıuc'in Server özerinde tek olması. lifti1! kullandığınız Nickrıa-me'in aynısı sunucuda varca. IRC" programı ini bilgiyi İçeren bir hata mesajı verecektir ve bağlanmanız mümkün olmayacaktır. Her IRC oturumunda farklı bir isim kullanabilirdiniz. Bu tamamen İşleğinize bağlı. Ancak Clıaı'eiler genellikle belirli bir İsmi kullanırlar. çılnku böylelikle daha önee sohbet ettikleri kişiler onları tanıyabilir. Islenıediftinız takdirde kimse ismi nizi öğrenemez. Siz İstemezseniz Adınızı Öğrenemezler Ancak dikkat: "Sarışın Bomba" Nickıumıe'ûıin ardındaki kişinin cinsiyetini kendisi istemediği lakdirdc kimse bilemez. Nickname ve Server ismi dışında, Server işletmecilerinin bilmek istediği diger bilgi İse gerçek isımııiz ve e-mail adresiniz. Ancak verileriniz kontrol edilmeyecektir. Kimliğinin bilinmesini is-temeyen pek çok Chaı katılımcısı bu alana hayalı bilgÜcr giriyor. IRC Server bağlamınız kurulduğu anda. çeşidi teknik hilgiler kendiliğinden gelecektir. Bu bilgiler arasında. IRC katılımcılarının ve açık ka nalların sayısı da var. bundan sonra katılımcı olatidv kabul edilirsiniz, Bunun ardından birtakım temel açıklamalar gelir; Server hakkında daha fazla bilgi edinmek için Web adresi gibi. Server, selamlama (aslından sonra "lind nf/MOTD Commmantf mesajını verir. MOTD'ıtin anlamı "Messa-ge of the Day* (günün mesajıjdlr. MOîD, IRC dünyasındaki pek çok kısaltmadan sadece bir ianesi. Bu kısaltmaların avantajı ise daha hızlı yazabilmenizi sağlaması. Kısaltmaların hepsi İngilizce cümle ya da ifadelerden oluşuyor. Hn çofe kullanılan kısaltmalar, CU: See Yoıı (Moşçakal, sonra görüşürüz), BRB; Be Right BaCk (Memen geri geleceğim) veya THX: Thankı (Teşekkürler). Alışılmışın dışındaki ifadeler de bazen kısabiliyor. Örneğin İANAL: I anı not a Lawyer (Avukat değdim) ya da İME: İn My l'xperieııce (Benim Klavye Üzerinden Yönetmek: En Önemli IRC-Komutları Internet Relay Chat içinde metm olarak girdiğin:/ komutlarla hareke! edebilirsiniz. Herhangi bir kelimenin önüne koya-cağımz Slasn İşareti İle bu kelimenin bir Komut olduğunu belirtmiş olursunuz. Bazı komutlar buna ek farklı ifadelerle tanımlanırlar Slash koymadan yazdığınız herşey normal metin olarak algılanır Burada en önemli nokta Slash'in giriş alanının en başında yar atmasıdır Stasrı'in önünde boşluk bıraktığını? takdirde, yazıtım bu komutu ncrmai bir metin olarak algılar ve o şefcirde ekrana yansıtır. .'HELP komutu tüm goçerlı kornuBaftn içerildiği Bir liste verir. Eğer du komuta belirli bir komutu eklerseniz (/HELP İkomut:^. sözkonusu komu' bakkncîa bir açıklama getir /HELP NEWUSER yeni gelenle' rjâfcklşdâ öze! bilgiler verirken, ıHELP INTRO Internet Relay Cnal hakkında kısa bilgiler verir. ¦LIST, Servet içindeki tüm aktif kanalları gösterir Ba/> popüler Serve:'la/dh >-.-nai sayısı binlerce olabilir ve bı; yüzden üslenin tamamlanması biraz zaman alabilir. Ancak diterseniz listeyi sınırlandım-bitlisini, Örneğin /LıST -M1N 20 Komutu çindo en az 20 katılımcına. ol- duğu kanatlan listeler. -MAX ile de en la/fa kullanıcı sayısı ifade edilir •LIST >#Kanal> belli bir kanat hakkında bilgiler verir. •JOIN >İKanat> komutu dilediğiniz kanala kalılrnanızi sağlar. Eğer talep etliğiniz isimde bir kanal mevcut değilse, otomatik olarak oluşturulur. Bazı kanallar ş İ-reler de korunurlar. Böyle durumlarda bu kanallara girebilmek için /JOIN >#Ka-nal>>Şılre> komutunu yazmam? gerekir • LEAVE komutu ile içinde bulunduğunu* bir kanatı îerkedebilirsiniz. ı'NICK kend Nıckname'inizi gösterir. ¦NICK >yoni lslm> ile Nickname'iniz c'e-ğîşfiretjişrstrftz, 'QUERY>Nicknome> le yazdığınız metin sadece seçtiğim? >Nickname>'doki k ş .:: gönderilir Bu şekilde özelde sohbet edebilirsin^. ,'WHO komutu ilo bir kanal veya başka bir Chat katılımcısı hakkında bilgiler edi-neyi'siniz. /WHO>#Kar>al> söz konusu kanalda bulunan tüm katılımcıların Nîek-name'lö'inı llstöîef AA/HO>Nicknönie> belidi bir kullana hakkında ûügller posta f, ,".vl-OiS>Wick^amo> komutu ıfeka-tılırncı nakkmda ulaşılabildiği oranda daha ayrıntılı bilgiye erişebilirsiniz. AVHO- WAS Nickname'ı en son kullanan kişi hakkında bilgi verif- Vanı herhangi biri Chat'i terketıikten sonra bİ&Cbu komut i-le o kullanıcya ait bilgiler' gerebilirsiniz. /MSG >Nickname> >Mettn> komutuyla başKa bir IRC'ci ile. kimse ne yazdığınızı goımedon birKaç cümle yazışabilirsiniz. >'ME kendi yazdıklarınızla ilgili birtakım şeyler yapmanızı sağlar. İRC'de /ME yerine kendi Nickname'iniz görünür. Örneğin UFO Nickhame'ini kullanan birinin '/ME eve gidiyor" mesajı, iRC'de "UFO ovo gidiyor' şeklinde görünür. •DESCRIBE, /ME komutuna benzer çalışır. tek fark burada mesajın belirli bir kullanıcıya yönelik olmasıdır. Örneğin 05VVALD Nickname'ini kullanan bir kullanıcı 7DESCRIBE Ufo eve gidiyor" cümlesini yazarsa, bu İRC'de 'XXX???>UFO: OSVVALD eve gidiyor." Olarak görünür. /IGNORE>Nlckname>ALL söz konusu katıftmcu n rness^anfU etkisiz hala getirir. .'NOTIFY>Nickname> IRC-Clienta belli bir kuliantcımrı haia îRC'de olup olmadı ğmı görmesini ve bu konuda bilgilenmesini sağlar. fviokname'in önüne eksi İşareti koyarsanız, katılımcının adı Nciily listesinden silinmiş olur *UBAt 1999 CHIP • 195 ınternet IRC Programı MIRC'm En Önemli Fonksiyonları icat*** |ı-jt*twj| &*ı¦ I u*u|nwi I*Lİ °**.l J*J [dr* _____ ı;,wwırı:.*w' 3 ;tt>tfAAiıı.rıü5-ı>.- Fy-*tİıo* General Optlons: Mtrc'in genel koniigûnısyonunu yapmanızı sağlar. ... ..-ı™l "- ı .-¦ r - .....— OK C*İl HOp t j-.. e;.------ i-,' .— ¦' ***M I" >c*™>fİ ¦¦¦İ' ¦' ¦ ı-. • '¦¦¦•¦- r--—v—İ '"*•ı" ¦"""*" ¦MM " "-¦ -¦-¦"•¦ teİ*c Setup ıtüo Buraya adınızı, ıskma adınızı ve elektrruk posta adresinizi girin. Connet EO IRC server: Mire Sel up'ta ayarlı sunucuya baglanu kurar Ckanell Folden Kanallar İçin bir çesiı adres defteri. Listeyi lsn*.diginiz zaman geıüsldebi!irsiniz. List Cnanelîs: Irc sunucusundaki mevcut kanalbn listeler. :¦-¦..... 1^— lli^l I IHş •¦¦•l '!•(¦ I"ı™ ¦>* ıİİI **•ı¦•¦* " ı ,¦*İ• I- "HcTp" Programın yardım dnsyasım açmanızı sağlar Il^ii-iMİSSi DCC l^3*1051 'C1" ayarlar yapmanızı sağlar. -.Çİii-^AlL^l'Ji^i^ilPi ^° kaulımcı arasında doğrudan chat bağlantısı başlatır. DCC Send a Rje ro someonc: Bir dosyayı doğrudan istediğiniz abaya göndermeni^ İçin bir pencere açar ı -ı Durum penceresi: Programın merkezi bileşeni Sunucunun verdiği bütün mesajları gösterir. Dıger ire programlan da benzer şekildedir. Renklen Burada belirli durum mesajlan ve metinler için renkler verebilirsiniz. V— ••— T - ' ¦ MIHC ı tı&r başlattığınızda, program olc-ına-.i-s -¦ :..•¦-¦• Sc io Divalca -'hth,- i a çar. Eğer sık sm farklı .simler kullanıyor vo farklı IRC-Serve^lartna bağlanıyofsn- (/. bu sizin için çok pradK tur &slem. Eyer ge-ne!dö aynı Serveti ve aynı ismi kullanıyor- sanız. bu pencerede harnangi bir dao; şife-ı k yapmanıza gerek yük ûenıeklır. Yanı bu duıunıcla kayıt kartındaki "OpUons" seçe-noğjnöeki "Pop Up Setup Dialog on Sıar-tup" seçeneğini ıpigl edin. Böylece IRC-Cltenl'ı başlangıçta bu üiyatoğu atlaya- caktır. Eğet "Connect on Startup' seç&ne-utrı fârefrı ödersiniz. MIRC belirtmiş olduğunu/ Şİvete hemen bağlanacaktı' Aksi takdirde 'Cc^noct lo IRC Server' imge-afrı vşya "FIIö7 Connect" menusunu ma-nuel olarak. kullanmanız gerekir tecrübelerime göre! gibi. Belli Bir Sohbet Kanalı Seçin Server. mesajını verdikleri sonra MIRC "Ghanael l'older" adında bit diyalog gösterir. Bu kutuda Chal odalarının, yani IRC katılımcılarının SOnbci elliği kanalların listesi bulunur. Kaımlhıım isimleri genellikte * veya & İşareti ile baslar. Teorik olarak binlerce IRC kaiı-luncısı aynı anda iletişim kurabilir. Ancak böyle bir sohbeti kimse takip edemez. Düzeı sağlayabil m ek için de Chat kanalları oluşturulmuştur. Bir IRCScrver'ında her zaman birkaç hin kanal bulunur. Ancak bu kanal hırın sayısı sürekli dc-gişir. çıYnkü kanallar herkes tara- fından açılabilir ve genel olarak kısa ömürlü olur Deiaylı bir düzenleme de bulunmaz. Zaten IRC mantığı bilimsel tartışmalardan çok eğlenceye yönelik olduğu için düzenlemelerin olmaması çok daha doğru. MIRC kanalların lîslesinf alfabetik olarak verir. Böylelikle, listeyi tanımak daha kolay ulur. Bu nedenle sürücüleri IDriver) İle hası dertle olan 196- CHLP ŞUBAT 199? ,:•:;¦ Y.CHAT HASIL ÇALİŞİR? biri. IKCdc sorununa çözüm aramak yerine. Useuet'leki haber gruplarını (Newsgroup$) taramalıdır. Tabii diğer yandan çok eğlenceli bir Online şohbei sırasında hiç beklenmedik biçimdi* süruciı İOlttnlai ıııa çözüm bulmak da mümkün. I-.vcı, İlginç bulduğunu;', bir kanal secin Baîen kanalların isimlerine ek bir bşŞİlk ya dil kanal hakkında daha Farla bilgi içeren bit Weh sayfasının adresi de verilmiş oluyor. Ancak kanalın adı çoğunlukla kendi basma konu hakkında yelerince bilgi içeriyor. Kanalı seçtikten sonra bir pençen: açılacaktır. Hu pencerede kanalın "geneK'ınde geçen sohbel akar. Program, pencerenin çağında tüm k.ıl ılımcı lan n isimlenilin yet aldığı bir liste bulundurur. Mesajların yazıldığı satırların basında mesajın aiı olduğu ki$iye aû Nieknaıne yazılı olur. Alt kenarda ise kendi konuşmalarınızı yazıp "Kııler" luşuyla gönderdiğiniz bir giriş salın bulunur. Bir kanalda belli bir katılımcı ile. sohbet etmek için Söz konusu kişinin Mcknameinin üzerine iare ile çili uklayııı ve bir nıclin yazın. Ufo: Selam böylelikle mesajınız Ufo Nirkna-me'İııi kullanan kişiye adreslenmiş. oluyor. Eğer sobbcıi sonuçlandırmak istiyorsanız, pencereyi kapatın ve programı sonlandmn ya da başka bir kanala ^cçııı. Dilerseniz birden fazla kanalda ayın anda sohbel edebilirsiniz. Herkes Kendi Sohbet Mekanını Yaratabilir Bir Cbal kanalı, içinde en azından bir katılımcı bulunduğu sürece var olur. Kanal, son kullanıcı tanışma grubunu terk etliği unda. başka bu Online kullanıcı aynı ismi hır daha kullanana dek kapanır. Kendi sohbet ıııckaııınırıızı yaratmak için M1RC deki Cbannel Folderda dilediğiniz ismi girin ve Adıl" değmesini çilr tıklayarak kanalı listenize ekleyin. ardından kanala girin. Popüler kanallar genellikle dünyama don biı yanına dağılmış ChafçHer taralından gece gündüz Ziyaret edilirler. Bu ıip kanallar sürekli kanlıma bulundurdukları için çok uzun ömürlü olurlar. Pek çok kanalda İngilizce ortak dil olarak kullanılıyor. Yani İngilizce'nizin kuvvetli olması sizin açınızdan bir avantaj, çünkü dıger kullanıcılar ile Helisim kurmanın birinci koşulu bu. Ama hemen haya İki rık lığına ugra-mayııı. Türkçe'nin kuİllandtlıgı kanal sayışı aslında veledi. Bu kanalları kanal listesindeki isimlerinden çıkarabilirsiniz. Ancak ıııuıınıaym ki ingilizce'nin hüküm sürdüğü bir kanalda Chat yapmak iyi bir İngilizce kursuna gereksinim anlamına th geliyor- Rilbıdiği Üzere işleyen demir ışıldar. IRC Komutları Online Sohbetleri Yönetir Mli'vCın Server'm selamlama mesajını İçeren durum penceresinde bir bilgi giriş satırı göreceksiniz. Buraya klavye konanlarınızı girebilirsiniz. Tüm komutlar âtilerine konan bir Slash ile verilmelidir (bkz. kutu "Klavye ile Yönetmek" Sayfa 205). Kullanılan koumil.tr komut uyumlu bilgisayar arabirimleri döneminden kalma. Günümüzde grafiksel kulla' nıcı arabirimleri sayesinde bu ko-ınulları İare tıklamaları ılc yönelmek mümkün kılınmış dununda. Ancak iare yerine klavyeyi tercih edenler el-bel komutlarını yazabilirler ve tamamıyla klavyeye konsantre olabilirler. Server üzerinde aktif olan mm kanalları görmek için /ÜST komuuı kullanılır. /JOIN konunu Efe kanala girilir. /JOIN ç|.->iaubul komam kullanıcıya "İstanbul"" sohbel kanalına bağlar. Eğer böyle hır kanal yoksa. OtOntâtik olarak yaratılır. Jom komuuı ile. birden fazla kanalı aynı anda açabilirsiniz Bunun için kanal isimlerini virgül işareti ile birbirlerinden ayırın: /JOIN ıkanail. #kanal2, aka- Operatörler İçin Komutlar Biı kanalın operatörü olarak kanalı yönetebilmek içm özel komutlar vardır: /K!CK >Nickname> herhangi bir katılımcıyı kanaldan çıkarır ;1NVITE başka bir katılımcıyı kendi kanalını/a davel eder /TOMC bir kanaiın başlığım tanımlar. Bu komut SMODE +T (bkz aşağıya karşılık gelir MODE Komutu /MODE kanaun madunu değiştirir, Bu komut en kuvvetı komutlardan biris-dir. Komutun dı/llışl şöyle: /MO-DE>#KanalxMod ianımiaması>>Pa-nwriâVe>, Mod tanımlaması için her zaman eksi veya artı işareti kullanılır. Ara işareti sez konusu Özelliği aktive öder, eksi I-şaroti ise doaklive eder. Buna ok olarak başka veriler de eklenebilir. Mod tanımlamaları şunlardır I: Katılımcılar davet edilmeden kanala katılamazlar Bunun için /INVITE (bkz.yukarı) komutunu kullanmanız gerekir. k: Kanaia bir şifro verir, .'MODE +k rasla" komutu, örneğin katılımcıların .JOIN komutunu ";asia" şıtresi ise ta-mamlamalan gerektiği anlamına gelir AlOiN kanal rasta Vlrtt aynı şekilde gişeyi kaldırmak içm de eksi işareti kutlanılır. loayo: Katılımcıların sayısını sınırlar. VMODE *¦! 20" en tazia 20 kullanıcının aynı anda kanal içinde olmasına izin verir. m: Bu komut İle sadece operatörler konuşabilir. Gerçi yazdığınız mesajları goreoillrsiniz. laka! bunlar kimseye ulaşamaz. o>Nlckname>: Kanal l&Mmcalaiindarı Dirine operatör ŞatÜSÖOU venr. p: Kanalı özel (Pnvatej kana) haline getirir. S: Kanalı gizli {Secreı} tuıaı. : t: Bir kanatın başlığını İBrMmlar. MODE -ti yerme sadece /TOPIC. komutun- da kuHân^to.rlirstntz Cbkz. yukarı). v: Sadece operatörler larelmüa- kullanılan kanalda ( m komutu ile) operatör -:.¦*¦.>¦-..'; olmayan katılımcının konuşmasını sağlar. ŞUBAT 1999 CHIF . 197 I nternet ¦¦¦i:f^^..^l^-'l..v> nal3,... Dir kanalın adı en fazla 200 işaretlen ibaret olabilir. Ancak boşluk işa-r?ii ve virgül ıçerenıez. /LbAVE. konunu ile içinde bulunduğunuz kanalı terkede bil irsiniz. /QUIT komutu ik* butun )RC oturumu kapanır. İpler Operatörün Elindedir Yem hir kanala girdiğiniz zaman bazı katılımcıların isimlerinin önünde @ ibarelinin bulunduğu dikkatinizi çekecektir. Bu kişiler operatör olarak adlandırılırlar ve kanal ile ilgili leknik denetimi ellerinde bulundururlar. Kınaca "Op" olarak adlandırılırlar. Her kanalın en azından bir operatörü var. Yeni kanal açan birisi otomatik olarak Operatör olur. Varolan bir kanalın operatörü alternatif olarak kendi kanalının kullaınıılann-dan dilediğine, operatörlük verebilir. Bu işlem için özel konttular var (bkz. kulu " Klavye üzerinden yönelmek". sayfa 283). Internet-Chat'te de Davranış Kuralları Hakim Oplar ayrıca İRCde temel davranış kurallarına dikkat ederler. Yani Online-Chal'te de katılımcıların uyması gereken bağlayıcı kurallar var Uygunsuz davranırlar dikkate alnın. Kaıılımıaların kimliklerinin belli olmaması temel davranış kurallarının ihlaline neden olabilir Internet Rclay Chal'in kullanım kuralları hakkında daha aynnnlı bilgi Çeşitli IRC bilgi suıuıculannda mevcut. DCC İle Veri Transferi İçin Doğrudan Bağlantı Katılımeılann IRC.-Server üzerinden ba&lanlı kurmasının dışında, DCC bağlantısı (Direct Cliem-io-Clİ- enti adı verilen bir bağlantı şekli de mevcut. İki kullanıcı arasında, arada Server olmaksızın duamdan bağlantı kuruluyor. Bu şekilde Chat sırasında dosya alışverişi yapmak mümkün oluyor. Başka bir katılımcıyı IX C-Chat'c davet etmek için şu komutu yazm: /DCC CHAT >nickname> MÎRC'da bunu grafiksel kullanıcı arabirimi ile yapabilirsiniz. Katılım inini Niekııanıe'lnı &ag fare lusuyla tıklayın (söz konusu kullanıcı ile aynı kanalda bulunmak şartıyla) ve tıkan menfiden "'DCC/ Clıal"'i secin. Yine bu şekilde katılımcıdan katılımcıya doğrudan vcıi akıanmnu gerçekleştirebilirsiniz. Bunun için ise -DCC/SENDH'i seçin. Böylelikle dilediğiniz veriyi tercih çimeniz için bir diyalog kutusu acalûcakur. Buna eşdeğer IRC komutu /DCC SI ND >Nickname> >Veri djziııi>. Eğer size herhangi bir veri göftdfr-rilecekse. birinin veri göndermek istediğini belirten hır mesaj gelecektir. Bu mesajı kabul etmeniz gerekir. t^lg Kankalürlerle T Sohbet: İ Mtcrosoft'un n ehat programı IRC , programlan . içerisinde en ¦ eğlenceli olanlarından biri. ğ., M IRC programında bir diyalog Kutusu belirir ve sizin sadece. GET tuşuna basmanız yeterli olur. Böylelikle gönderilen veri genel ayarlarda belirtilmiş olan dizin altına kaydedilir. Buna karşılık gelen IRC komutu ise, /DCC GET >Nickname> >Vcri dizini. Klavye İle dizin ve dosya adım girehilırsimz. Gp koni utlar ımıı en ü-nenıltlcn arasında AMODE komutu gelir. Operatör böylelikle kanal içinde bulunan dilediği herhangi bir kullanıcıyı kanaldan atabilir. Daha fazla bilgi için -:Nickuame>!>userna-me>@HosT kalıbım kullanabilirsiniz. Hissedemeyen Kanaldan Atılır En önemli yönetim konuuları. Operatör olarak aşağıda belîrtih.-n parametreleri kullanabilirsiniz: t-h ufö: Ufo Nickname'iue sahip kalıluncınm kanala girmesini engeller. Bu komut İ-b ufo *@*'m kısabilmiş hali. +b M'®ınedia.*; Media Hoşt bilgisayarı üzerinden gelen kaiılıınçılann girmesini engeller. -b "'/©".ir: Tr- alanından giren tüm katılımcıların kanala girişini engeller Gördüğünüz gibi, Batın komutu çok güçlü; bu komıu ile bir Toplevel Domain'm tüm kullanımlarını dikişiz hale getirmek mümkün. Ayrıca hu komut sadece henüz kanala girmemiş olan kullanıcıları etkiliyor. Eğer kanaklaysanız, ancak /KILL komimi ile uzaklasın ılahilirsiniz. Eğer operatör olarak kanal üzerin-de halihazırda hangi Bann'lann hu-lundugnrıu görmek isliyorsanız, şu komutu yazmanız gerekir: /MODE >r>kanal adı> h Ancak bu yazıda tanıtılanların yanında daha pek çok komtıi var. Bu konuyla daha yakından ilgilenenler IRC! hakkında aynnnlı Online yardımı "hltp://ıre..market\veb.net.lr/" \Vi-b sayfasından edinebilirler Ü }oachfm PrrVı'den ilerleyen AIis Sınmayan 198 . CHVP ŞUBAî 1999