Ch ipucu v.u ¦ ¦ id rlHiİ:ii Linııx/GIMP'te True Type Yazıtipleri Bu yazımızda Windows altındaki ttf yazıtiplerinin Linux'a aktarılması ve bazı uygulamalarda kullanılmasını gösteriyoruz. Daha renkli bir masaüstü için geçin klavyenin başına. d.e.a.d.b.e.elf CIIÎP dergisindeki yazılarımızı takip edenler. GIMI'in ne kadar güçlü hır grafik editörü olduğunu hatırlayacaklardır. Ancak GIM1ı programını kullanmak isleyenleri bekleyen en büyük sıkıntınıı yeleri kadar TÛrkçe yazııipuıin olmayışıdır. Lı-ıinx ile birlikte gelen yazı tiplerinde di" saten yazılar büyüdükçe harşerin bozulması can sıkındır. Bu yazımızda sadece GIM1' seçerleri değil. Li-nux'la yeıcri kadar Türkçe yazı tipi sıkıntısı çekenleri hayretler içerisinde bırakacak, x Window için ttf ya-ziıipi sunucusunu anlatacağız. Ne yazık ki, henüz ttf yazHiplerim yazı cidan çıkartabilecek bir sunucu ge bstirilemçuıişür. Bu alandaki çalış-malar, fedakar (iNU/Llnux yazılımcıları tarafından devam ettirilmekledir Bu başarıldığında, artık Unus'tan tıl Türkçe çıktı alma problemi üuihe ka-vusacakur. Şu anda uf yazı tiplerini 1 inux\uı kullanabileceği yaziiipt fnr-m.ıiına çeviren pek çok program nıc CUt olmasına rağmen, bunlar Türkçe harşerde problem çıkartmaktadır. Bu programlan gelişi iıciilcr ile yapacağımız görüşmelerde, Türkçe ıılyazııip-ferini de .pfb, .afin gibi yazıtipi maı-rislerinc dönüştürmeyi başarırsak, bunu en kısa zamanda sizlere duyurmayı hedeşiyoruz Türkiye'de l.iuux işletim sistemini ofis içlerinde kullanan insanların bü- yük çoğunluğunun Red Hat l,inu.\'u kullanıyor olması dolayısı ile bu yazınızdaki ıı'tm açıklamaları bu şümullere göre yapacağız. Diğer sürümleri kollanan okurlarımız ise vereceğimiz adreslerden kaynak kodla rırıı alıp derleyerek, yazdıklarımızdan rahatlıkla yararlanabilirler. İlk yapmam;- gereken, elinizdeki Türkçe .tlf uzantılı dosyaları istediğiniz bir dizine kopyalamak. Biz, Li rmx'un doğal yasııipi dizini olan, /usr/XllUMIih/Xll/lonls dizini altında tıfj'onls adlı bir dizine kopyaladık ve denemelerimizi buna güre yaptık. Sizin herhangi bir dizini seçmenizde sakınca yoktur. ^inıdi gerekli olan iki paketi kuralım, hunini için Itp.gele-cek.eom.tr/pub/chip adresine girin ve freetype-l.]-3.İ W6 rpm ile xlsfı 0.lg-I.i386.rpnı dosyalarını çekin Aşağıdaki kıımııt yaıdmuyla bu iki paken sisteminize kurun, I H ppm -ı freetype-1.1-3 İ3BB.rprri #rpm-i xfgft-0.1g-1.i386.rpm Bu paketlerden ilki xfsfı (uf font stınıtcıısu) İçin gerekli kıuılphaueleri içermektedir. İkincisi ise bizi* ttf ya-zıriplerini sunacak sunucudur. I.inux kullanıcıları bilirler ki X altındaki her yazıüpi dizininde fonts.dir ;idli bir do-ya vardır. Bilme yenler de simdi bakacaklardır. Bu dosya içerisinde, o dizinde bulunan tüm yazıtiplen ve bunlara ait ı'zellik Iit yazılıdır. Şimdi ttf yazıtipleri doa-yalarını kopyaladığınız dizine geçin > 132- CHkP NİSAN 19" Ch ipucu m'iMMjfşş (tereihöl Aısr/Xl 1 R6/Uih/Xl 1/fomV lif lonls) ve aşağıdaki komutu çalış Unu: # lirnkfdir > (onts dir Bu kumul ile dizinde bulunan iıım lomlata ait özellikler hmis.dır dosyasına yazılmış olacaktır. Bu dosyayı inreleyecek olursanız, sadece Türkçe (iso8859-9) çözünürlükleri degü, ili dosyalarının içerisindeki ınm dillere aiı çözünürlükleri d* görece ksuıiz. CüMP ve diğer uygulamalarda, yazıti-pimizın. on tanımlı olan isu8839 1 çözünürlüğüne düşmemesi için, dosya içerisinde bulunan ve çözünürlüğü iso88:>9-9 olmayan bütün satırları silelim. I-"ger benim gibi 71'î tane .uf dosyanız var ise bu isi el ile yapma nın ne kadar vakit alabileceğini tah min bile edemezsiniz. Bizim isimiz size kolaylıkları sunmak ise hemen aşağıdaki Ped beliğini bir mel in yazı cısı (nedir, yi, picu...) dosya içerisine yazın. #!/usr/bm/perl opsn(dosya. "/ıısi'/X1 1 fİ6/llıb/X11 / foMs/lÜJunts/fnnts dİ""l: >& f di ilü İ > ö osyo>. nlose dosya; @turkeİ-urHp|/ 59-9/. @fontsj; $n-@turkoe; ci(*İ.(riosyB, ->/uc.r/X11 R6/llıb/X1 / fonts/td ..loııLs/fonts. dir"J; print dûSyn "$n\n"; peinl dosya ^turtece; Ilıı dosyayı herhangi bir yere turk-cele ismi ile kaydettikten sonra, bu dosyanın bulunduğu dizin içerisinde nr ıintıiU'ti ?.1 (K'Cfi) lâBE? rUJ, ...iıja re ılğĞüÜşŞöÖçÇ I ¦J ıݧĞüÜ*ŞöÖ>Ç j : lİjjGiiÜşş'ööçç \l lİğĞüÜşŞöÖçÇ] ; liğöüüşŞööçç i lİğĞüÜşŞöÖçÇ I i Yaznipleri lamdık geliyor, değil mi? ılğGüUşŞöOçÇ Linux alımda çalışan grafik programı GIMP aşağıdaki konunu çalıştırarak, çalıştırılabilir bale. getirin.____________ # chmod ıx ./UKttele Şimdi de bu programı çalıştırın. # ./Uırkoote Bu program, fonıs.dir dosyasındaki istenmeyen bülün çözünürlükleri ayıklayacak ve sadece İSOÖ839-9 (Türkçe.) çözünürlükleri kalacaktır. ^>imdi Xtslı yazı tipi sunucusu için bir yapılandırma dosyası oluşturmamız gerekecektir. Sevdiğiniz melin düzenleyiciyi açıp aşağıdaki satırları yazın. ckîiıMımıt- 10 clnne-setf - on - Aısr/X11R6/llib/X11/ fbnte/ttl_runts/ riBtautt-point san - 1P0 delauJU-Bstılııtjnns = 100.100.75.75 usB-şyslog - off Bu dosyayı Amc dizim altında İli.conl olarak kaydedin l:ger kullanıcı saymız-10 dan lasta ise. ilk saiır-dakı clıenı-limir değişkenini islerinize göre artırın. Simdi anık xlsft sunucumuzu aşağıdaki komut yardımıyla çalıştırabiliriz. S xfeft -conlig /elc/tll.cnnr-port 7100 Hğer makinanızda 7100 ııoriıırıda başka bu sunuetf çalışıyor ise, 7100 yerine boş olan bir portu seçmeniz gctckcceküı. Ancak. X .sunucusunun yeni yazıtiplerindcn haberdar olabilmesi için aşağıdaki komutu da çalıştırmalısınız. I # mel +fp tq>/İocalhost:7100 xfsli yi başka bir poriia çalıştırmış iseniz, 7100 yerine o pottu yazınız. Hepsi bu kaçla/, arlık 1 musunuz da islemediğiniz kadar Türkçe yazıl i-pine sahipsiniz. Ancak bu yaznipleri ni kullanırken, telif haklarına dikkat eımelisiniz. Aşağıdaki adreslerde daha delaylı te kullanılan bir truc lype yiizıüpi. hilgileti. ve pakederın eri son sürümlerim elde edebilirsiniz. Red Hal kullanıcısı değilseniz, frceiype. kûiüpha-ııesi ile xfsTt yazıtipi sunmuşunu yine hu adreslerden edinebilirsiniz: Iıup://'AWA'treotvpş.org hup://*vww.dcs.öd.ae.uk/home/jec/ programsAfsft/__ İyi, hoş da In-rı her selefinde X'fslVyi her seferinde yemden çalısı irip, yazı-tipı dizinini X"e lekrar mı tatulaca gını? Hayır! I.irıux'unuzun her seferinde bunları otomatik olarak yapması için önce Ane/rcd/rclocal dosyasının allına aşağıdaki sanrı ekleyin. Sonuna "&¦" isareuu koymayı ııııııt-mayııı. xfsft cc-ıliy /etc/ttf.confjört 7100 fi Ardından /elc/Xll/xirıil/Xclienis dosysının ikinci sanrına ise su salın ekleyin JîDia oyuı ma ot hcİMû901 ndrt bl İûustnm?36 bi ııfcnnaOI 1 btK bt I mı ı— fcrwanotfit fc* 01 ic*a.ıûûît bt kabftbkOl teûeldmbt fcatoel .tw öt halici >jlt bt kaufmann bd bt kaufmann bt IJîbt kcrrnabl kıi6nst480 bik bt kusıısMSv bt I3-|İ5---------- Foundry ' W*ght Slaıt Set\w31h • Soıcing Ragisrry Encodrg Pnets -I Earcier ıiûĞPmşöocc OK Ca-tfr Kullanıcı, sol taraftaki truc lype yazıtıplerinden istediğini seçmekle serbest. 134" CHIP ISftN 1999 Ch ipucu UNUX İÇİM YAZİ TİPLERİ xset -İp lc-p/localhr>Kt:71CO& Yeni Türkçe yazıiipleri ile doııaid-mış Unux*tınuzo güle göle kullanın. ttf Yazı Tiplerini Typel Yazıtipine Dönüştürebilir-miyim? Hu baslığı auıfcnmza göre SOFUDUn cevabı da otomatik olarak "Evet" oluyor. Ancak bu dönüştürmeyi yapmak hem zahmetli bir iş, hem de Türkçe harşerin kaybolması problemi vat. Dönüşümü yapabilmek İçin bazı programlara İhtiyacınız OlacSKUr. bu programlar ıı2pil ve ilasın programlarıdır;. bu programlan yine yukarıda verdiğimiz fıp adresindeki ııfutıl.ıgz dosyası içinde bulacak^ ıı iz. Şimdi ııl_uıil adlı bir dizin oluşturun. * rr.krtr /ttl.ıltll Bu dizin İçerisine UİİUİl.Igz paketini açın # car -zrt rthaaı t$/ iletilen bu dizuıe bir ttf yiızııipi kopyalayın. Biz örnek olarak co-mic.uryaziiıpıni kopyaladiL ilk ola • • GllU$S0OCÇ\ iç GIMP'te rrue type yazıtipİerinin kullanılmasına başka biı örnek. rak ıı Tipli programini kullanarak .İli dosyasını pla dosyasına çevireceğiz. uf_ımi dizinine geçin ve aşağıdaki komutu çalıştırırı: # /ıtf?pt1 cornİ;.ttf camie Dizinde connc.pla adlı bir dosyanın olurluğunu görürsünüz. Bu dosya ASCII iornıatmdatlu. Dunu ıkılî (binaryı f curnata çevirmek için t ./tîagm b comic.pta •- comîe.ptfa komutunu çalıştırmalısınız. Arnk co micplb I.inu.\ unuzda kullanılabilecek bir yazHipi dosyamı haline gelmiştir. Ne yazık ki bu yaztüpinde anık l'ıırkçe harşer yoktur. Bu yazııipim /usr/Xl 1R6/Iıb/Xl 1/ruııls/I'ypel dizinine kopyalayınız (bazı dağıtımlarda V Bac*. :':rv.: ¦ ¦ jı. j-i HWtt Saa i SUM6 Pnnt Sscurtly Q ^ğ' BÖOtMfMKl .i locEİOÎl; Jıt-ty .'A.-V-J. İinıp: C"ç T".'l-.-l.~! ¦-/¦,¦ -. u (:". ûi .),-.:> I W ;¦,.¦; '.okıjp New&Cool -itiı Office 4.0*1 runl kuracağım? Örcetikie y^M>wnız gfiskü'-. Sur Office -ı.u. yu>öiıdj ı-mlen l>jg>tılıla>''ibııısı^'in' tdjı i... Bu d64Çrt*ı n v.ir.in f ^o: //fto. 11 r ı^j. r"^f gi ¦¦'-¦¦ --i-. "-_"'' '¦> &¦' âdıesinder irdirmiş v? i>. —¦..'..- ı :¦.,.¦ ( ..•¦¦v.ı fey 'ı 1.1 .î.-ı-i £,¦-!/ lınuı dalımı ılefatı'ikte geler. :bc nîn 5 4.22 d*~cUia *¦£>!> rŞebunu fîee İfipBıtlörrttrtizO >5M>ıİıt-.ît'. 8*tnuy4fMnitrun nn kfi&tw ^"tfjMşjşftff'n'lillfr fT?***;'**1 r MÖnP ' *ıMlı İJtacak; ı Bunun içiıvpdVeıi ir^rdiım -t irdirtlığri; yeıde v;>r : ^¦'n-'irp-.r^p" 4 0- '386.ro* frf Ü --âl #r eiS> \£ P Sadece GIMP değil, X Wiadow aitmda çalışan her uygulama ırue type yazıtipleri kullanabilir, /usr/XllR6/lib/XII/foniViy|ien. tt cp /comc.prb /usr/X11R6/tih/ j X1l/lv::,l Dosyayı kopyaladığınız dirine geçin. Bu dizin içerisinde fonisdir ve. fonıs.scale dosyaları bulunacaktır. Bu dosyaları bir ınelin yazıcı ile açm. Bi rinei satırda bulunan takamı bit arh-rın (hu rakam, kaç: İane yazılipi olduğunu belirtir). Dosyanın en altına aşağıdaki gihi bir satır ekleyin m edium-r-normal—O-0-O-O-p-Ö-isoB8S9-1 cooper.plb -mcaser-bemmcooperim- X'inizi yeniden başlattığınızda artık. benimcooperim adlı yeni bıryazıiipi-niz olacaktır. Serbest yazılım ile paylaşıma gideu yolda hepinize mutluluklar dileriz. S MvsUth Bsjîö mba&eiwiwux.org,tt CİOtkcnı Çetin gorkcmfü'gelccck c'o/n. ı r Lînux Haberleri Konak'ın Seçim Programı UnuxTta Yazılıyor İZmtf Merkez Konak İlçe Seçim Kuru-lu'nun tüm seçim programları Unu*. ile yazılıyor Ana veritabanı sunucusu olarak kullanılacak makinanırı üzerinde Red Hal Linux işlelim sistemi ile birlikle inteıbase veritabanı çalıştırılacak Proje sorumluları ünux'u "daha güvenli bir şekilde bilgi tutulması amacıyla" kullandık-lannı belirttiler Unu* işielim sıste'im-açık kaynaİ Kodu. geliştiricilere ve kulla-nıcıîara ûaha esnek bir ortam yataltyor SuSE Linux 6.0 Çıktı Su^ Lİnux'un 6 0 sörümû çıktı Bu sü-ı _: ide KDE 1.0. X VVindc.v sunucu Xlree 3 '¦•¦-l. StarOffİco 5.0 var. Çekirdek sürü-r ... nala 2,0.36'da kalmış. İlk asla komple glibc2 desteği İle bnıkk geteı SuSE'nırt busürümcie hala eksiklikleri olduğu göze çarpıyor. SuSE'y1 Üp ya'Ûı-mıyia makinanıza indıret;ilı, ya da Turki-v1..ÜCtafcl bir CD satış rneıkezinden alabi-iirsîniz. SuSE'nin Internet adresi ise www.suse.co"* Aylık Türkçe Linux Dergisi DeadBeef Yayında Deadbı t '-:. abalrtt bir yazar topluluğu tarafından hazırlanan bir Unu. dergisi Aylık Oiı üergiolan DeadBeei, espirili diliyle Ulusa yeni baslü.-ms ©kuyuaı sesleniyor Delgide aylık haberler, rö-potlaıiarve ünux işletim sislemine ffişldn yazılar yeralıyo* Lınux'u merak ediyoj-¦¦¦-:¦¦ t nar ay '•'••ee yayınlanan bu dergiyi hem okuyacak, hem de doya doya ağ NiBÇSKsİnİz Oeadbeef deadbe> eî.otympos.O'g adresinde. 136 • CHiP KSAh 1999