OCAK 2 0 0 1 Pratik ?_DVD İpuçları _Vizyondaki en yeni filmleri ve sinema klasiklerini DVD’ler sayesinde bilgisayar ekranından da izlemek mümkün. Bunun için ihti yacınız olanlar,bir DVD çalar ve DVD’leri izlemeye yarayan bir programdan ibaret. Gerekli donanım yavaş yavaş günümüz PC’lerinin standart bileşenlerinden biri olmaya başladı. Bu donanımları mevcut bilgisayarınıza dahil etmek istediğinizde onu 100 doların altındaki fiyatlarla temin edebilirsiniz. Filmleri seyretmeye yarayacak yazılımlar ise 15-40 dolar arasında satılıyor. Bütün bu rakamlar alt alta toplandığında PC kullanıcıları,t elevizyonda DVD izlemek için yapılacak harcamaların sadece ufak bir kısmını karşılamanın avantajını yaşayacaklar. Görüntü kalitesi sorunları, DVD sorunlarıyla ilgili en iyi araçlar DVD’ler prensipte disket ve CDROM’lar kadar kolay bir kullanıma sahipler. Ancak bu durum DVD’lerin izlenmesi sırasında sorunla karşılaşmayacağınız anlamına gelmiyor. Videolar gösterilmeleri sırasında,y azılım ve donanımların gereksinimlerinden dolayı sistem kaynaklarının aşırı yüklenmesine sebep olacak miktarda sistem kaynağına ihtiyaç duyuyor. En az 450 megahertz hızında bir işlemciye sahip değilseniz o zaman bir decoder kartını sisteme dahil etmeniz gerekecektir (bkz. DVD-player’lar için satın alma önerileri). Bu ek karttan yoksun PC'lerde rahatsız edici,takılan görüntülerle karşılaşırsınız. Sistem gereksinimlerinin filmleri izleyebilmek için tek başına yeterli olduğu düşünülse bile bu her şeyin yolunda gideceği anlamına gelmez. Diğer sorunlar genellikle yazılımların hatalı konfigüre edilmesiyle ortaya çıkar. Bu yanlış ayarlamaların sonucunda filmlerin sık sık takılması ve hatta gösterilememeleri gibi durumlar söz konusu olabilir. CHIP,bu yazıda,bu teknik sorular dışında; "Çocuklarımın yaş sınırlaması olan filmleri izlemesini nasıl engelleyebilirim?" veya "Amerikan filmlerini orijinal haliyle seyredebilmek için ülke kodunu nasıl değiştiririm?" gibi en sık sorulan soruları cevaplandırmayı amaçlıyor. İpuçları,D VD-player 'ın sisteme monte edilmesinden başlayıp bakımla ilgili tavsiyelere kadar uzanan geniş bir alanı kapsıyor. Hangi yazılım? Önce bilgilenmek daha sonra satın almak Bazı DVD sürücüler yazılımlarıyla birlikte gelirler. Ancak bu durumda muhtemelen programların eski sürümlerini kullanmak zorunda kalırsınız. Bazı durumlardaysa yazılımlar belirli özellikleri sınırlandırılmış halde pakete dahil edilirler. DVD yazılımlarıyla ilgili incelememizi "İnceleme: DVD-Çalma yazılımları" köşesinde bulacaksınız. Dikkat edilmesi gereken bir diğer husus, D VD-yazılımlarının donanımızla Filmlerin Çalıflflmasını Garantilemek DVD’lerle İlgili En İyi İpuçları Dijital sinema zevkini doyasıya yaflflamak isteyenler için DVD ile ilgili en iyi ipuçlarını açıklıyor ve DVD’lerin kopyalanması ve skıflfltırılıp CD’ye basılmasının inceliklerini gösteriyoruz. OCAK 2 0 0 1 | 175 Pratik ?_DVD İpuçları sorun çıkarmadan çalışıp çalışamadığını bilmektir. Bazı üreticiler bu amaçla yazılımlarının internetten ücretsiz olarak indirebileceğiniz deneme sürümlerini hazırlıyorlar. Örneğin hala en iyi DVD Player yazılımı olan Power Player'ı www.gocyberlink.com/english/index. asp adresinden indirerek deneyebilirsiniz. Söz konusu programların kullanımı oldukça kolay. Arabirimler genellikle klasik video cihazlarından öz yüzleri gibi tasarlanmışlar. Mükemmel ses kalitesi için vazgeçilmez olan Dolby Digital standart haline gelmiş durumda. Filmler ya televizyon formatında (4:3) ya da geniş resim formatında (16:9) gösteriliyorlar. Yazılımların pekçoğu ülke kodunu otomatik olarak tanıyor. Sadece temel işlevler dikkate alınırsa programlar birbirleriyle büyük benzerlikler gösteriyorlar. Bu benzerliklerden biri filmin istediğiniz bir sahnesine atlamayı sağlaması. Filmler,D VD'ler üzerinde direkt olarak seçilebilen bölümlere ayrılmışlardır. Birbirleriyle büyük oranda benzerlik gösteren standart fonksiyonların aksine resim kaliteleri ile birbirlerinden hemen ayrılıyorlar. Diğer farklılıklarsa ek fonksiyonlarla ilgili. Power- DVD'de örneğinde program ileri geri oynatmalarda normalin 8 katı bir hıza ulaşıyor. DVD-player’ın ATI marka görüntü kartıyla çalıflmaması durumunda Aygıt Yöneticisi’nden bu aygıt için bir interrupt rezerve edilip edilmediğini kontrol edin. Edilmemiflse BIOS-Setup'ta değifliklikler yapmanız gerekecektir. ? Sisteme yeni bir DVD-player kurmama rağmen bu donanımı bir türlü Windows’a tanıtamıyorum. Hata nereden kaynaklanıyor? Bu durum DVD-player'ın montesi sırasında yapılan ufak bir hatadan kaynaklanıyor olabilir. Sorunun tam olarak nereden kaynaklandığını anlamak zor: Bilgisayarı kapatın ve kasanın vidalarını çıkarın. DVD-player’a güç kablosunun takılı olup olmadığını ve doğru şekilde bağlanıp bağlanmadığını kontrol edin. Geniş veri kablosunun sürücüye doğru bağlandığından da emin olmanız gerekir.Özellikle bu kabloda kırmızı bir çizgiyle işaretlenmiş olan birinci iletim noktasının sürücünün arka yüzündeki PIN1'e bağlı olduğundan emin olun. DVD-player’ınız çoğu IDE aygıt sınıfına aittir. (Bu konudaki teknik verileri cihazın kullanım kılavuzunda bulabilirsiniz.) Hata oluşumuna yol açabilecek bir diğer durumu engellemek için sürücünün arka kısmındaki master-slave jumper ayarlarını kontrol etmenizi öneririz. Master- Slave tanımları genellikle DVD-player’ın sürücü arka kısmında bulunmaktadır. Aksi durumda bu tanımlamaları cihazın kullanım kılavuzundan inceleyebilirsiniz. DVD-player sabitdiskle birlikte aynı kablo üzerinden ana karta bağlanacaksa sabitdisk master,D VD ise slave olarak atanmalıdır. Sürücüyü controller'a bağımsız bir kablo ile bağlamak için master olarak ayarlamak uygun olacaktır. Sürücüyü yeniden ve tam olarak kurduğunuzdan emin olunda güç ve data kablolarını da bağlayın ve deneme yapın. Windows cihazı hala tanıyamıyorsa cihazdan kaynaklanan bir arıza ihtimali de akıllara gelmelidir. DVD-Player Çalıflmıyor Bir süre önce bilgisayarıma Rage-Pro chip'li bir ATI görüntü kartı taktım. Power- DVD kullanarak film seyretmek istediğimde sistem takılıyor ve hatta bazen çöküyor. Sebep ne olabilir ve bu hatanın oluşumunu nasıl engellerim? Bazı DVD-Player yazılımları ATI-Görüntü Kartı için bir kesme isteğinin rezerve edilmesini ister. Bu nedenle ilk önce görüntü kartı konfigürasyonunu gözden geçirmenizi öneririz: Başlat - Ayarlar menülerini kullanarak Denetim Masası penceresini açın. Sistem'e çift tıklayın ve Özellikler penceresini açın. Aygıt Yöneticisi sekmesinden Görüntü Bağdaştırıcıları başlığı altındaki ATI görüntü kartını bulun. Görüntü bağdaştırıcınıza sağ tuşla tıklayın ve Özellikler'i seçin. Kaynaklar sekmesini açtıktan sonra kaynaklar kısmında bir interrupt'ın var olup olmadığını kontrol edin. Şayet yoksa bilgisayarın BIOS'unda değişiklik yapmak ve manuel olarak bir interrupt belirlemek gereklidir. Bu işlem için BIOS dokümanlarını gözden geçirmenizi öneririz. Dikkat: Bazı değişiklikler bilgisayarınızın yeniden başlatılamamasına varabilecek olumsuz sonuçlar doğurabileceğinden emin olmadıkça BIOS'ta değişiklikler yapmamanızı öneririz. ATI Görüntü kartlarıyla ilgili diğer sorularınızın cevaplarını ATI'nin www.ati. com adresindeki internet sayfasında bulabilirsiniz. DVD'ler ve Neden Olabilecekleri Sistem Çökmeleri Master mı slave mi ? Ancak jumper cihazın arka kısmına doğru flekilde takıldıysa cihaz tanınacaktır. 176 | OCAK 2 0 0 1 Pratik ?_DVD İpuçları DVD yazılımlarının çocukların güvenliğiyle ilgili bazı ayarlar içermek zorunda olduğunu duymuştum. Bu doğruysa bahsedilen güvenlik özelliklerini nasıl kullanabilirim? Win-DVD ve Power DVD gibi bazı yazılımlar VHS videolardan farklı olarak bir çocuk kilidine sahip. Filmler ulusal ve uluslararası yaş kategorilerinde değerlendiriliyorlar. Bununla amaçlanan çocukların ve gençlerin kendi yaş gruplarına uygun filmleri seyretmeye yönlendirebilmek. Bilgisayarın özellikle alt yaş gruplarındaki çocuklar tarafından kullanıldığı evlerde böyle bir güvenlik önlemi bir çok mantıklı nedene dayandırılabilir. Az önce sözünü ettiğimiz DVD yazılımlarının menülerinde bu özellik destekleyen ayrı bir pencere bulacaksınız. Buradan parolalar atayarak filmin sadece parolayı bilen kullanıcılar tarafından izlenilmesini sağlayabilirsiniz. Bu desteğin kullanılması için DVD filmlerinin belirli bir kodlamaya sahip olması gerekli. Bu kod yazılım tarafından kontrol edilir ve sonrasında parolanın girilmesi istenir. Dikkat: DVD kutularında daha çok amerikan sınıflandırmaların geçerli olduğunu hatırlatmakta yarar var. Kullanım kılavuzundan hangi ifadenin hangi yaş grubuyla ilgili olduğunu kontrol edebilirsiniz. NC17 sınıfı 18 yaşından büyükler içindir anlamındadır. G veya 0 filmlerin yaş sınırlandırılması olmadan izlenebileceğini gösterir. DVD-Player Yazılımlarıyla Küçükleri Sakıncalı Görüntülerden Korumak Film-DVD’lerini izlerken yetersiz görüntü belleği veya açılamayan overlay’lerle ilgili hata mesajları alıyorum. Bu hataların oluşumunu nasıl engelleyebilirim? DVD'lerin oynatılması sırasında sistem kaynakları; özellikle de işlemci ve görüntü kartı aşırı yüklenebilir. Bilgisayarın DVD-player’ın kaynak gereksinimlerini karşılayamadığı durumlar iki şekilde oluşur. İlk hata görüntü bağdaştırıcısının çözünürlük ve renk derinliği ayarlarında çok yüksek değerler seçilmesinden kaynaklanabilir. Bu durumda bu değerleri yeniden ayarlamakta yarar var: _ Masaüstündeki herhangi bir boşluğa sağ fare tuşuyla tıklayın ve açılan menüden Özellikler'i seçin. _ Ayarlar sekmesini açtığınızda renklerle ve ekran alanıyla ilgili ayarlarlar ekrana yansıyacaktır. Her iki alanda da bir alt değeri seçin. _ Tamam'a tıkladıktan sonra bilgisayarı yeniden başlatın. Aynı hatalarla yeniden karşılaşırsanız ilk üç adımı tekrarlayın. Sistem performansından yeterince faydalanamamasına ve hata mesajlarının oluşmasına sebebiyet verebilecek diğer olay arka planda çalışmakta olan uygulamalardır. Bu uygulamalar bellekte yer işgal ettiğinden DVD'lerin çalınabilmesi için kullanılabilecek boş bellek miktarı azalır. Filmleri izlemeye başlamadan önce aktif durumdaki tüm uygulamaları sonlandırmanızı öneririz. Yüksek performans için sürücünün DMA modu da aktif olmalıdır. Bu konudaki ayrıntılı açıklamayı Yüksek grafik kalitesi başlığı altında bulabilirsiniz. Filmleri İzlerken Karflılaflılabilecek Bazı Hata Uyarıları SÖZLÜK DVD: Digital Versatile Disc'in kısaltması dır. DVD'ler görünümleriyle CD'leri andırsalar da 4.7 ila 17 GB arasında değiflen çok daha yüksek saklama kapasitesine sahiptir. Decoder Kartı: Yeterli sistem kaynakları na sahip olamayan bilgisayarlarda da DVD izlemenizi sağlayan ek kartın adıdır. Interrupts: Bunlar aygıtın ifllemciye gönderebileceği kesme iflaretleridir. PC'ler en fazla 16 kesme isteği kullanabilirler. Bölge Kodu: DVD- Dağıtımın kontrol edilebilmesi amacıyla film DVD'leri bu kodlandırmaya tabi tutulur. IDE: Integrated Device Electronics'in kısaltmasıdır. IDE; sabitdisk ve DVD sürücüler için en yaygın veri yoludur. Master-Slave Ayarları: IDE-Sürücüler ya master olarak ilk sırada yada slave olarak ikinci sırada çalıfltırılırlar. BIOS: Basic Input Output System'in kısaltmasıdır. PC'nin bafllatılması sı- rasında sistemin iflleyebilmesi için vazgeçilmez olan temel komutları içerir. DVD'leri Etiketlendirmek Bir video arşivi oluşturuyorum ve DVD'lerimi kendi istediğim şekilde etiketlendirmek istiyorum. Bunu DVD'lere zarar vermeden nasıl yapabilirim? Temelde DVD'leri adlandırmak için herhangi bir etiket kullanılmamalıdır. DVD,sürücünün içinde çok yüksek hızlarda döner ve hatalı etiketlendirmeler sürücü içindeki yüksek dönme hızlarında titreşimlere ve rahatsız edici seslere yol açar. Bu etiketler genelde kimyasal maddeler içeren yapışkanlar içerdiğinden DVD'nin hassas okuyucusuna zarar verebilir. En kötü olasılık etiketin DVD-Player içerisinde çözülmesi ve sürücünün kullanılamaz hale gelmesidir. Bu yüzden DVD'leri etiketlendirirken son derece hassas olan bu disklerde ancak plastik yüzeye doğrudan yazı yazmanızı sağlayacak özel folyo kalemleri kullanabilirsiniz. Adlandırma işlemi için diskin sadece ön yüzünü kullanmalısınız. Dikkat! DVD’ler çift yönlü yazılmış olabilir. Bu nedenle etiketlendirme öncesinde DVD’nin kutusuna bakmanızı öneririz. Görüntü odaklı problemlerde renk sayısını ve ekran çözünürlüğünü azaltmak yardımcı olabilir. ? 180 | OCAK 2 0 0 1 Pratik ?_DVD İpuçları Bir Amerikan filmini orjinal formatında izlemek istiyorum. Bunun için ülke kodunu Win-DVD ile nasıl seçebilirim? Elbette farklı ülkelerden DVD satın alıp onları kendi bilgisayarınızda izlemeniz mümkün. DVD-paketinin arka yüzünde ülke kodları kayıtlıdır. Amerikan filmleri söz konusuysa bölge kodunu önceden 1'e getirmeniz lazım. Win-DVD kullanıcılarının yapması gerekenler: _ DVD sürücüye herhangi bir film yerleştirmeden önce masa üstündeki kısayola çift tıklayarak Win-DVD’yi başlatın. _ Özellikler seçeneğiyle Özellikler penceresini açın. Burada Genel sekmesini göreceksiniz. Geçerli alanlar bölümünün altında bir kaydının altında "1. ABD,K anada"yı seçin ve Tamam’a tıklayın. Dikkat: Ülke kodunu sadece 5 kez değiştirebilirsiniz. Beşinci ve son değişiklikten sonra seçilen kod sabit kalır. Yine de internetten ücretsiz olarak temin edebileceğiniz yazılımlarla bölge kodunu eski haline getirebilir ve farklı ayarlamalar yapabilirsiniz. Bu amaçla Win-DVD için DVD-Genie adlı programı www.inmatrix.com/files/dvdgenie/ download.html'den indirebilirsiniz. Bölge Kodunu Değifltirmek Dikkat! Ülke kodu ayarlamaları yalnızca befl kez değifltirilebilir. DVD-driver’ı doğru kurmayı başardım. Güçlü bir sisteme sahip olmama rağmen filmler zaman zaman kare atlıyor. Ne yapmam gerekli? DVD-sürücüsünün DMA desteği kapatılmış olabilir. İşlemcinizin aşırı yüklenmesi ihtimali artacağından DVD-player’ın performansı düşer. DMA modunu aktive ederek DVD verilerinin doğrudan belleğe aktarılmasını ve işlemcinin yükünün azalmasını sağlayın. Gerekli ayarlamaları Denetim Masası'ndan gerçekleştirmelisiniz. Başlat/Ayarlar ve Denetim Masası'na tıklayın. Sistem'e çift tıklayınca açılan pencereden tüm donanımların listelendiği Aygıt Yöneticisi sekmesini açın. CD-ROM kaydı altında DVDplayer’ı bulacaksınız. Sağ fare tuşuyla bu yazıya tıklayın ve açılan menüden Özellikler’i seçin. Ayarlar kartında DMA desteği ile ilgili onay kutusunu göreceksiniz Bu onay kutusunu doldurun ve Tamam'a tıklayarak değişiklikleri onaylayın. Yüksek Grafik Kalitesi DVD’lerimden bazıları tozlu ve üzerlerinde parmak izleri var. DVD'lerin CD’lerden daha hassas oldukları doğru mu ve eğer öyleyse onları ne şekilde temizlemeliyim? Veriler DVD’lere CD'lere oranla çok daha sık yazılırlar. Bu nedenle toz,lek e ve çizikler daha olumsuz etkiler yaratabilir ve diskin tamamen bozulmasına dahi yol açabilir. DVD'leri mümkünse yüzeylere dokunmak yerine iki parmakla ya kenarlarından ya da ortadaki delikten tutmalısınız. Bu sayede gümüş plaka üzerinde yağlı parmak izlerinin oluşumunu engelleyebilirsiniz. DVD'leriniz önceden toz ve kirle kaplanmışsa normal toz bezleriyle silmeyi denemeyin: Nötr olan herhangi bir temizlik solüsyonundan iki damla damlatın ve diski suyun altında disk yüzeyine basınç oluşturmayacak şekilde yıkayın. DVD’yi daha sonra yumuşak bir mikrofibril bezle kurutun. Ancak onu DVD üzerindeki izlerle paralellik gösterecek şekilde dairesel hareketlerle değil dıştan içe hareketlerle silin. Silme sırasında dıştan içe hareketler sonucunda çizikler oluşursa çok sayıdaki hata düzeltme bloğunun üzerinden geçersiniz ve DVD sürücünüzün hata düzeltme fonksiyonu bu çiziklerle mümkün olan en iyi şekilde başa çıkabilir. Hiç bir koşulda ev temizlik maddeleri kullanmayın. Alkol,ispir to ve organik çözücüler de kullanılmaması gerekenler listesine dahil edilebilir. Agresif bakım maddeleri DVD'nin plastik yüzeyine zarar verir ve onu kullanılamaz hale getirir. Yüksek sıcaklık ve doğrudan güneş ışığına maruz kalmak da DVD'lerin zarar görmesine neden olacaktır. Bu yüzden diskleri saklamak için koruyucu muhafazalar kullanılmalıdır. Elbette DVD-player’lara hiç bir durumda iç temizlik yapılmamalıdır. Bu son derece hassas olan lazer lenste düzeltilemeyecek hasarlara yol açabilir. DVD Bakımı DMA desteği sayesinde ifllem gücü artacaktır. ? 182