CHIP Online - Arşiv: Ocak 2001 DOWNLOAD Bilgisayarla Müzik

Bilgisayarla Müzik _ Geçtiğimiz ay, bilgisayarımızda düzenlemelerimizi oluştururken kullanabileceğimiz kaliteli seslere sahip olmamızı sağlayan, Sound Font teknolojisine değinmiştik. Sf2 destekleyen ses katları için pek çok firma, sample ses (örneklenmiş ses) üreterek, müzisyenlerin kullanımına sunuyor. İnternet üzerinden ücretsiz olarak Sf2 download edebileceğimiz pek çok sitenin yanı sıra, oldukça ucuza sample CD’leri satan siteler de mevcuttur. Ancak meraklı okuyucularımızın hazırla yetinmeyip, kendi Sample seslerini Sf2’ye dönüştürmek ve bu sesleri klavyelerinde çalmak isteyeceklerini tahmin ederek bu ayki yazımızda Sf2 oluşturmada kullanabileceğimiz programları tanıtmaya başlıyoruz. Kendi Sf2 kütüphanemizi nasıl oluflflturabiliriz? Gerçek anlamda profesyonel sample sesler elde etmek oldukça zahmetli bir iştir. Çok hassas ve özel mikrofonların kullanılması ve titiz bir çalışmayla, seslerin kaydedilip filtrelerden geçirildikten sonra, klavye düzeni içinde seslerin tuşlara atanması gerekmektedir. Örneğin, bir piyano sesi birkaç Kbyte’lık bir sample’dan, birkaç Gbyte’lık bir sample’a kadar boyutlanarak, çok değişik kalitede sample oluşturulabilir. Piyanonun tüm tuşları, her vuruş hızı için ayrı ayrı birden fazla alt kayıttan oluşturulup, tek tek kayıtlanırsa, ortaya oldukça gerçekçi ama büyük boyutlu bir sample ses çıkar. Eğer sadece bir tuşun sesi kaydedilir ve yalnızca bu ses kullanılarak sample oluşturulursa, ortaya çıkacak olan ses, az yer kaplayan, ancak tam olarak da piyano sesine benzemeyen bir sample olacaktır. Tamamen sizin kararınıza ve zamanınıza bağlı olan bu kayıt süreci, işin en önemli kısmıdır ve ne kadar titiz yapılırsa o derece kaliteli Sf2 sesler elde edersiniz. Ancak bu işle fazla ciddi uğraşmayacaksanız ve zaten gerekli profesyonel ekipmanınız da yoksa, size zorlanmadan basit bir programla nasıl Sf2 oluşturabileceğinizi anlatmaya hemen başlayalım... Sound Font Yaratmak Sound Font Editörleri Kendi örnek seslerini Sf2’ye dönüflfltürmek ve klavyede çalmak isteyenler için Sf2 oluflflturmada kullanılabilecek programları tanıtıyor ve Preset seslerin kullanımını açıklıyoruz. Creative Studios tarafından ücretsiz olarak dağıtılan bu programı kullanarak, kendi Sf2 dosyalarınızı oluflturabilirsiniz. OCAK 2 0 0 1 | 211 Bilgisayarla Müzik Vienna SoundFont Studio programı ile Sf2 oluflflturma Sound blaster serisi ses kartlarının kurulum CD’lerinde bulabileceğiniz ya da eğer yoksa Creative’in internet sitesinden ücretsiz olarak download edebileceğiniz bu programı kullanarak, kendi Sf2 dosyalarınızı oluşturabilir ve kaydettiğiniz seslerin üzerinde çeşitli parametrik ayarlar yapabilirsiniz. İşe başlamadan önce, bir Sound Font Bankası’nın ana yapısına değinmek istiyoruz... Bir Sf2 Bankası üç basamaktan oluşan bir yapıya sahiptir: Bunlar, Sample, Enstruman ve Preset basamaklarıdır. Şimdi sırasıyla bu basamakların ne anlama geldiğini inceleyelim. İçinde birden fazla sample barındırabilen Sample Level Önceden de bahsettiğimiz gibi bir sample, bünyesinde bir ya da birden fazla ses barındırmaktadır. Bu sesler çoğunlukla Wav. formatındadır ve her biri ayrı ayrı adlandırılmıştır. Kullanıcı bu isimleri referans alarak, sesleri daha kolayca ayırt edebilir. Her sesin, yine ayrı ayrı audio verileri kullanıcı tarafından istenildiği gibi değiştirilebilen parametrik değerleri vardır. Bu parametreler, sesin hangi seviyede kayıt edildiğine, ses döngüsünün (Loop) başlama ve bitiş değerlerine kadar pek çok bilgiyi içermektedir. Bilgisayarımız bağlayıp kaydettiğimiz bir müzik enstrümanının oluşturduğu verilerde, Sample Data olarak Sample Level’da kayıtlı bulunmaktadır. Enstrümanlardan oluflflan Instrument Level Bu basamakta yaratmış olduğunuz enstrümana dilediğiniz ismi verebilirsiniz. Yaratmış olduğunuz enstrümanın klavyeniz üzerinde hangi aralıklarda duyulacağını da kendiniz belirtebilirsiniz. Bu alana, Instrument Zone adı verilir. Gerçekte her enstrümanın belirli perde aralıkları vardır ve siz kendi sample seslerinizi oluştururken bu aralıklara bire bir uyarsanız, elde edeceğiniz sample daha gerçekçi olacaktır. Örneğin, çok tiz seslerde tınlayan bir bas gitar sample’ı gerçeklikten uzak olacaktır. Bu basamakta perde aralığının yanı sıra, seslerin minimum ve maksimum yükseklik değerlerini de ayarlayabilirsiniz. Böylece tuşa ne kadar hızlı basılırsa basılsın, ses sizin belirleyeceğiniz maksimum yükseklikte duyulacaktır. Bir de, tüm sesleri etkileyen genel bir alt bölüm vardır. Örneğin, tüm alt seslerin aynı Chorus ya da Reverb değerini almasını istiyorsak Global Zone’da bir kere yapacağımız ayarlama yetecektir ve tüm sesleri tek tek ayarlamaktansa bu işlemi bir kere yapacağımızdan, zamandan da tasarruf sağlayacağımız ortadadır. Her enstrüman için yalnızca bir Global Zone mevcuttur.Ancak, bir enstrüman dahilinde birden fazla klavye alanı oluşturabilir ve her alanda birbirinden bağımsız değerlere sahip seslerin duyulmasını sağlayabiliriz. Böylece bir yüklemede klavyemizin değişik bölgelerinden farklı sesler çalınmasını sağlayabiliriz. Örneğin, klavyenin en sol oktavlarında bas gitar çalarken sağ oktavlarından da piyano eşliği sağlayabiliriz. Önceden kaydedilmiflfl sesler barındıran Preset Level Preset olarak adlandırdığımız sesler, piyano, gitar gibi melodik, ya da perküsyon seslerden oluşmuştur. Bu seslerin her birinin bir ismi, bir ses bankası numarası, bir preset numarası, bir veya birden fazla ses bölgesi ve bir genel (global) bölgeleri vardır. Yaratacağınız preset için dilediğiniz ismi seçebilirsiniz. Ses Bankası numarası’nın görevi ise, Midi konusuna ilk değindiğimiz sayılarda bahsettiğimiz Midi Bank Number sinyallerinin işleviyle aynıdır ve bu değer kullanılarak, sample sesin içinde bulunduğu ses bankasının, Midi vasıtasıyla seçilmesi sağlanır. Bank numarası melodik sesler için gereklidir. Perküsyon sesler için Bank Number kullanılmaz. Preset numarası da aynı şekilde, istenen sesin seçilmesinde kullanılacak, sese atanmış olan nümerik değerdir. Preset’lerin melodik ve perküsyon seslerden oluşmuş iki ana gruptan oluştuklarını belirtmiştik. Birer örnekle bunları daha iyi anlayalım. Melodik Preset Sesler: Tuflfl aralıkları Örnek 1’de, iki sample sesten oluşturulmuş bir piyano sesimiz olduğunu farz edelim ve bu sesi seçelim. Böylece, piyano sesini oluşturan alt sample’ları da çağırmış oluruz. Her iki sample sesi, klavyemizin dilediğimiz bölgelerinde duyulacak şekilde yerleştirebiliriz. Eğer şekilde verdiğimiz değerlere göre bir yerleştirme yaparsak, ve klavyemizde 0-63 arası bir tuşa basarsak, piyano sesini oluşturan seslerden Sample 1’i duymuş, 64-127 arası bir tuşa basarsak da, Sample 2’yi duymuş oluruz. Sadece Sample 1’i tüm klavye alanında duyulacak şekilde yerleştirebiliriz. Ancak bu sefer, tek düze bir piyano örneklemesi elde ederiz. Sample 1 alanına bir bas gitar sesi koyabilir, böylece aynı anda hem bas gitar hem de piyano çalabiliriz. Dilersek tuş aralıklarını çakıştırabilir, tek tuşa basarak her iki enstrümanın da aynı anda duyulmasını sağlayabiliriz. Perküsyon Preset sesler: Set hazırlamak Çoğu synthesizer’lar üzerlerinde davul ve perküsyon setleri bulundururlar. Eğer bu setleri incelediyseniz, her tuş üzerinde ayrı bir perküsyon aletinin sesi olduğunu görmüşsünüzdür. Yani, tek bir Perküsyon Preset ses seçtiğinizde, birden fazla sese sahip bir set seçmiş olacaksınız. Perküsyon setler oluştururken hiçbir kısıtlamanız yoktur. Dilerseniz tuşlara melodik enstrüman sesleri de yerleştirebilirsiniz. Örneğin araya bir piyano sesi de katabilirsiniz. İhtiyaçlarınız doğrultusunda dilediğiniz seti oluşturmakta özgürsünüz. Dilerseniz sadece Latin Örnek 1: Üç basamaktan oluflan örnek bir Sf2 bankası. İki farklı enstrüman sesini aynı anda elde edebilmek için, bu flekilde bir yerlefltirme yapabiliriz. ? 212 | OCAK 2 0 0 1 Bilgisayarla Müzik perküsyonlarının, sadece Afrika perküsyonlarının ya da her ikisinin birlikte bulunduğu setler hazırlayabilirsiniz. Vienna SoundFont kullanarak adım adım Sf2 oluflflturma Diyelim ki sahip olduğunuz gitarın sesini, Sf2 olarak düzenlemelerinizde kullanmak istiyorsunuz. Ya da kendi sesinizi kaydedip, klavyenizin tuşlarına bastığınızda duymak istiyorsunuz. Hemen belirtelim, bilgisayarınıza kaydedeceğiniz ya da hazırda bulunan tüm .wav formatlı sesleri programa yükleyerek Sf2 oluşturabilir ve istediklerinizi gerçekleştirebilirsiniz. Programı çalıştırın ve hemen ardından diğer tüm programlarda olduğu gibi, yeni bir projeye başlamak için ön hazırlıkları yapın. Açıklamalara başlamadan önce, bilgisayarınızda yüklü .wav formatlı ses dosyalarınızın olduğunu, yoksa bile, müzik enstrümanlarınızı bilgisayara bağlayıp, nasıl kayıt yapıldığını bildiğinizi varsayıyoruz. Bu konuda problemleri olanlar, e-mail yoluyla bize ulaşıp gerekli yardımı alabilirler. ’? Öncelikle, örnekleyeceğiniz enstrümanı bilgisayarınıza bağlayın. Diyelim ki gitarınızı kullanarak bir sample elde edeceksiniz. Bunun için eğer varsa, gitarınızı öncelikle bir miksere bağlayın ve mikserinizin çıkışlarını ses kartınızın Line-in girişine bağlayın. Eğer mikseriniz yoksa, gitarınızı doğrudan Line-in girişine bağlayabilirsiniz. ?Basit bir sample denemesi için, bilgisayarınızda yüklü olan herhangi bir .wav kayıt-edit programıyla, gitarınızın herhangi bir telini tınlatarak, bu tınıyı tamamen yok oluncaya kadar kaydedin. Eğer kaydınızın başında ya da sonunda gereksiz boşluklar varsa, Wave Editor programınızı kullanarak, bu alanları işaretleyin ve silin. Tatmin edici bir kayıt gerçekleştirdiyseniz, kaydı isimlendirip harddiskinize .wav uzantılı olarak kaydedin. ?Vienna SoundFont programını çalıştırın. Programın sol tarafında, bahsettiğimiz basamakları (Level) göreceksiniz. Basamakları kontrol ettiğinizde, içlerinde herhangi bir şey olmadığını göreceksiniz. Şimdi kolları sıvayıp işe başlayabiliriz. ? Öncelikle Sample Section bölümünde göreceğiniz, User Sample Pool’a, yani, kullanıcının kendi oluşturduğu sample sesleri yükleyeceği alana farenizin sağ tuşuyla tıklayın. Burada Import User Sample(s) seçeneğini göreceksiniz. Bu seçeneği kullanarak az önce .wav olarak kaydettiğiniz gitar sesini programa yükleyecek ve kullanıma hazır hale getireceksiniz. Eğer gitar kaydını stereo olarak gerçekleştirdiyseniz, Left-Right olarak her iki kanalın ayrı ayrı yüklenmiş olduğunu göreceksiniz. Sağ ve sol kanal gitar kayıtlarının üzerlerine ayrı ayrı çift tıkladığınızda, sample’ları grafiksel olarak da görebilirsiniz. Bu pencerede döngüye alınmış olan sesin başlangıç ve bitiş zamanlarını ayarlayabilirsiniz. Yine sağ tuşla tıklayarak, seslerin isimlerini değiştirebilir ya da sesleri tamamen silebilirsiniz. ? Artık programa bir gitar sample’ı yüklediğimize göre isimleri, yani Gitar( L) ve Gitar(R) olan sesleri, tek bir isim altında toplamamız gerekmektedir. Bunun için, Instrument Pool bölümüne gelin ve sağ tuşla tıklayın. New Instrument seçeneğini işaretleyin ve açılacak olan pencereden yaratacağınız sample’a bir isim verin. Ne olduğu fark etmez ama bu ismi mutlaka vermek zorundasınız. Çünkü bu isim, daha sonra sample ses Midi vasıtasıyla çağırılırken referans olarak kullanılacaktır. Dilediğiniz ismi yazıp enter tuşuna bastığınızda, bir pencere açılacak. Bu pencerede, yüklemiş olduğunuz sample sesi, yani sağ ve sol kanal gitar sesini göreceksiniz. Eğer birden fazla ses yüklemişseniz, tüm yüklenen seslerin listesini bu alanda göreceksiniz. Program burada sizden, hangi Sample sesleri kullanacağınızı belirtmenizi istemektedir. Dilediğiniz sesi veya sesleri Ctrl tuşuna basarak seçtikten sonra Add (ekle) tuşuna basın. Instrumen Pool bölümü altında seçtiğiniz alt sesleri içeren Gitar adında bir sample ses oluştuğunu göreceksiniz. ? Programın sol tarafında yukarıda, sanal bir klavye dikkatinizi çekmiştir. Şimdiki adımımızda yapacağımız işlemler çok önemlidir ve bu alanda, yaptıklarımızı denetleme imkanımız vardır. Yaratmakta olduğumuz sample ses, iki kanaldan meydana geldiğine göre, sample’ımızı stereo oluşturup, daha profesyonel bir sonuç elde edebiliriz. Bunun için Gitar(L) alt sample sesini Her tufla ayrı bir perküsyon aleti yerlefltirerek zengin bir perküsyon seti elde edebilirsiniz. Sound Font oluflturmada kullandığımız Vienna SoundFont programı, baflında bolca vakit geçireceğiniz, çalıflması oldukça keyifli bir program. OCAK 2 0 0 1 | 213 Bilgisayarla Müzik klavyenin sol tuşlarından, Gitar(R) alt sample sesini de klavyenin sağ tuşlarından çalınacak şekilde yerleştirmeliyiz. Alt sesleri klavye düzeni içinde nasıl yerleflfltirebiliriz? Harici Wave Editor programı kullanarak kaydettiğimiz .wav uzantılı sample sesi programa import ederek kullanıma hazır hale getirmeliyiz. ? Instrument Pool altında, Gitar adı verdiğimiz sample sesi oluşturan her bir alt sesin üzerine tıkladığımızda, sağ taraftaki klavyenin hemen altında bulunan ilgili bölgenin (Zone ), seçili hale geldiğini göreceksiniz. Her iki ucu bir dikey çizgiyle sınırlandırılmış olan yatay çizgiyi uçlarından tutup çekerek, ilgili sesin klavye üzerinde tınlayacağı alanı belirleyebilirsiniz. ? Diyelim ki, tüm ayarlarını yaptığınız halde, kullanılmakta olan sesi değiştirmek istiyorsunuz. Birden fazla Gitar sesi kaydetmiş olabilir ve deneme yanılma yoluyla en iyi sonuç verecek olan sesi seçip, kullanmak isteyebilirsiniz. Bu durumda, tüm işlemleri baştan yapmaktansa, size kolaylık sağlayacak başka bir yöntemi kullanmanızı öneririz. Instrumen Pool altındaki sesin alt sesleri seçiliyken, sağ tuşla tıklayın. Reassign (yeniden ata) seçeneğini işaretleyin. Açılacak olan pencerede, önceden yüklediğinizi varsaydığımız alternatif seslerin bir listesini göreceksiniz.Bu alanda değiştirmek istediğiniz sesin yerine kullanacağınız alternatif sesi işaretleyin. İşlemi tamamladığınızda, herşeyi sil baştan yapmadan, zahmetsizce yeni sesin eski sesin yerini aldığını göreceksiniz.Tatmin edici bir sonuç alıncaya dek, bu işlemi dilediğinizce tekrarlayabilirsiniz. ? Artık sample sesimiz hazır. Ancak yapmamız gereken son bir işlem kaldı. O da hazırladığımız sesi son basamak olan Melodic Pool’a ya da Percussive Pool’a aktarmak. Böylece yavaş yavaş oluşturacağımız ses bankasının ilk sesini kullanıma hazır hale getirmiş olacağız. ? Diyelim ki sesimizi Melodic Pool’a aktaracağız. Melodic Pool seçeneğini işaretleyin ve sağ tuşla tıklayın. New Melodic Preset seçeneğini işaretleyin. Açılacak olan pencerede Preset sesinizin adını belirlemelisiniz. Çalışmanızı genişleteceğinizi varsayarak, bu Preset sese Gitar1 adını verin. Bu alanda, sesin hangi ses bankası altından, hangi Preset numarasıyla çağrılacağını da belirtebilirsiniz. Bu numaralar, daha sonra Midi tarafından kullanılacak olan numaralardır ve her ses eklediğinizde bunları belirtmek zorundasınız. ?Onayladıktan sonra, bir önceki basamakta olduğu gibi yine karşınıza bir pencere açılacak ve sizden önceki basamaklarda oluşturduğunuz sample’lardan hangilerini bu banka altında kullanacağınızı belirtmeniz istenecektir. Gitar adını verdiğiniz sample sesi işaretleyip, Add tuşuna basın.Melodic Pool altında 000-000 Gitar1 adlı bir ses yarattığınızı göreceksiniz. Bu sesi tıklayıp işaretli hale getirdiğinizde, artık klavyenizde çalarak sonucu duyabilirsiniz. ? Son basamak olarak, oluşturduğunuz sample sesi Sf2 formatında kaydederek saklamak kalıyor. File menüsünden Save As seçeneğini kullanarak, diğer tüm programlarda olduğu gibi bir isim verdikten sonra yeni Sf2 dosyanızı daha sonra kullanmak üzere saklayabilirsiniz. Yarattığınız dosyanın boyutunu ve diğer istatistiksel bilgileri almak isterseniz, File menüsündeki Statistics seçeneğini işaretleyin. Burada oluşturduğunuz dosya boyutunu byte cinsinden öğrenebilir, ses bankanızın içinde kaç alt Sample olduğunu, toplam kaç Preset ses yaratılmış olduğunu görebilirsiniz. Programın dahilinde, oluşturduğunuz sample’lar üzerinde daha üst düzey ayarlamalar yapabilirsiniz. Bunların neler olduğunu önümüzdeki ay inceleyerek, daha karmaşık sample oluşturma yolunda profesyonel Editing işlemleri üzerinde duracağız. Murat Ay (aymurat@ixir.com) Sample’ımızı oluflturacak alt sesleri, grafiksel ortamda inceleyebilir ve bafllangıç-bitifl noktaları üzerinde değifliklikler yapabiliriz. Yaratmıfl olduğunuz ses bankasının önemli özelliklerini, Statistics seçeneğini iflaretleyerek görebilirsiniz. Yeni bir Sample yaratmada kullanılacak olan sesle önce programa yüklenir. Program dahilinde yüklü olan seslerden hangilerini kullanacağımızı da ayrı bir pencerede iflaretleyerek belirtmemiz gerekmektedir. Alt seslerin klavyenin hangi bölgelerinde çalınacağını, bu sanal klavye üzerinden belirtebiliriz. 214 | OCAK 2 0 0 1

Arşiv Listesi