Daha Hızlı İnternet _WWW yani "World Wide Web" ya da yaşattığı yavaşlık dolayısıyla kullanıcılar arasında yayılan "World Wide Waiting" deyimi kullanılmaya başlayalı hiç de uzun bir süre geçmedi. Endüstri ise adeta damlayan veri iletimi standardı sorunlarının geçmişe dayandığını savunuyor. Eninde sonunda kıtalararası kalın kablolar ve hızlı DSL modem bağlantıları büyük dosya kümelerinin iletiminde yol gösterici konuma gelecekler. Bununla birlikte (servis sağlayıcı karşılaştırmalarında dikkat edilen) büyük bant genişlikleri hızlı dosya transferleriyle harcanmaya devam edecek. Fakat bu dar geçitler sonucunda oluşan trafikte çaresiz kalmamalısınız. CHIP’in ipuçlarıyla işletim sisteminizi bağlantının daha hızlı yapıldığı, www dünyasına daha hızlı ulaşılabilen dosya parçalarının etkin taşındığı bir ortam haline getirebilirsiniz. İnternet tarayıcınız da optimizasyon konusunda önemli bir yere sahiptir. Her ne kadar HTML görüntülerinden oluşan web sitelerinin tamamen sabitdiske kaydedilmesi diskinizin yararsız dosyalarla dolmasına neden olsalar da bunun yerine iyi bir önbellek yaratma stratejisi ile başarıya daha rahat ulaşabilirsiniz. Bu tür işlemler web gezginlerinin huzurunu bozan birçok veri için de kullanılabilir. Örneğin gereksiz resimler, can sıkıcı Pop-up pencereleri ve sürekli çoğalan reklam alanları bekleme süresini artırır ve sinir bozucu olurlar. Bunun için web sitelerini kandıran, çok hızlı önbellek hazırlayabilen, Pop-up pencerelerini engelleyen ve büyük veri paketlerini uygun hale getiren ek yazılımlardan yardım alabilirsiniz. Büyük dosyaların alımı sırasında bağlantı kesilmelerine karşı ise dosya transfer yöneticileri vazgeçilmez hale geldiler. CHIP en iyi dosya alım yöneticilerini sizin için araştırdı ve bunların arasında FlashGet’i daha detaylı incelemeye aldı. Bu yeni araç bir dosyayı birçok farklı kanaldan açarak alıyor. Böylelikle kendiliğinden yavaş olan sunucular "Jets" adıyla tanınan yöntem ile başarılı bir şekilde hızlandırılıp, masaüstü bilgisayarınızın önündeki acımasız bant genişliği sorunları biraz olsun ortadan kaldırılabiliyor. İnternet Bağlantınız İçin İpuçları Web İçin Maksimum Hız Basit ayarlar ile Windows’unuzu internet için ideal hale getirebilirsiniz ve ardından büyük web sitelerini kolayca açabilir ya da sürekli aksayan dosya sunucularına hızlı bir flflekilde ulaflflabilirsiniz. İçindekiler 219 İnternet tarayıcısı: Önbellek ayarları ile biraz daha hız 220 Doğru sörf: Trafikte yolunuzu kaybetmeyin 222 Web için Windows: Ağ iletiflim kuralında izlenecek yollar 228 Acımasız dosya transferi: Bant geniflliği ve reklam düflmanı araçlar OCAK 2 0 0 1 | 219 Daha Hızlı İnternet Netscape Navigator ve Internet Explorer yazılımlarının her ikisi de önbelleğe (cache) sahiptir. Ayrıca internetten sabitdiske alınan dosyaların bir arabellek sayesinde sonradan görüntülenmesi sağlanır. Bu önbellek HTML iletişim kuralına bağlıdır ve tüm tarayıcılar ile sorunsuz çalışır. Microsoft’un Internet Explorer önbelleğine ulaşmak için Araçlar menüsünden Internet Seçenekleri penceresine geçin. Burada Genel bölümü altında Geçici Internet Dosyaları bölümünü göreceksiniz. Ayarlar düğmesine basarak geçici internet dosyaları ayarlarını değiştirebilirsiniz. Netscape Navigator’un önbellek ayarları için ise Düzenle menüsünde yer alan Tercihler seçeneğinden İleri Düzey altındaki Önbellek seçeneğine tıklamalısınız. Asla asla deme! Önbelleğin otomatik güncellenmesi Web’de gezinti sırasında en fazla hızı, doğru önbellek ayarlarının yapılmasıyla yani internet dosyalarının geçici olarak saklanmasıyla elde edebilirsiniz. Internet Explorer’ın yeni sürümü saklanan sayfaların önbellekte daha yeni sürümlerini denetlemek için dört farklı yöntem sunuyor. Netscape Navigator ise "Önbellekteki belgelerin ağdakiyle karşılaştırılması:" ayarları altında üç seçenek bulunduruyor. Internet Explorer altındaki ilk seçenek "Sayfayı her okuduğunda" adını taşıyor. Burada tarayıcı her seferinde seçilen sayfayı orijinaliyle karşılaştırıp ihti- "Yenile" ve Netscape Navigator’da ise "Ynd Yükle" düğmelerine tıklamanız gerekecektir. Internet Explorer: Sabitdiskin önbellek tarafından iflflgali Aslında sabitdisk üzerinde sayfaların saklanması için hangi önbellek seçeneğini seçmiş olduğunuz pek fazla bir şey değiştirmeyecektir, çünkü her durumda bu sayfalar ve içerdiği veriler sabitdiskinizden büyükçe bir pay alarak kapladığı alanı büyütmeye devam edecektir. Örneğin 2 GByte’lık bir disk bölümünde Internet Explorer 380 MByte gibi korkunç bir alana sahip olmak isteyecektir. Bu yüzden "Geçici Internet dosyaları klasörü" seçeneği altında yer alan "Kullanılacak sabitdisk alanı" çubuğunu istediğiniz değere göre ayarlamalısınız. Netscape Navigator’da ise bu boyutu küçültmenize pek gerek kalmaz, çünkü tarayıcı zaten oldukça tutumlu davranır. Önbellek saklama konumunun değiştirilmesi ise ancak iki ya da daha fazla sabitdiske sahip bilgisayarlar için önemli rol oynar.Örneğin üç senelik eski bilgisayarınızdaki 1-GByte’lık sabitdiskin yanına yeni bir 15-GByte’lık sabitdisk bağladığınızda internet sayfalarının saklanması için büyük ve hızlı olan yeni diski tercih etmek daha uygun olacaktır. Netscape Navigator yazılımında ise bu işlem "Klasör Seç" seçeneği ile yapılabilir. İnternet Tarayıcısı: Önbellek Ayarları ile Biraz Daha Hız yaca göre biraz zaman harcayarak yeni sürümünü görüntüler. Güncel bilgilerin önem taşıdığı konular ile ilgileniyorsanız, her zaman en yeni verileri ulaştırmayı garanti eden bu seçeneği tercih etmeniz uygun olacaktır. Bu ayar Netscape Navigator yazılımında "Her seferinde" adı altında kullanılmaktadır. İkinci seçenek "Internet Explorer’ı her başlattığında" ile adından da anlaşıldığı gibi tarayıcınızı her kapatıp açtığınızda sayfaların güncel sürümleri kontrol edilir. Netscape Navigator’da ise bu işlem "Oturum başına bir kez" seçeneğiyle yapılır. Sadece Internet Explorer’da bulunan "Otomatik olarak" seçeneği daha çok düzeltme işlemi üzerinde duruyor. Her zaman aynı olan resim ve sayfa bölümlerinin sabitdiskten okunması ve sadece diğer bölümlerin yüklenmesi, bu önbellek stratejisinin en faydalı yanı. En hızlı gezinti imkanı ise, her iki tarayıcıda da önbellek kontrol özelliğinin "Hiçbir zaman" olarak değiştirilmesiyle sağlanabilir. Böylelikle sayfalar hiçbir şekilde kontrol edilmeden sadece önbellekten okunurlar. Yine de bu yöntem sadece hiç değişim yapılmayan ya da çok az değişikliğe uğrayan web sitelerini geziyorsanız uygun olacaktır. Örneğin Yahoo gibi katalog sayfalarının en yeni halini görmek için Internet Explorer’da Zeki çözüm: Internet Explorer’ın yeni içeriği web’den resimleri önbellekten okuyabiliyor. Hafıza tasarrufu: Netscape’de 32 MByte ya da daha az RAM ile RAMCache değerini 0 yapmalı sınız. Bu durumda Swap ifllemi sabitdiskinizi kaplayacaktır. ? 220 | OCAK 2 0 0 1 Daha Hızlı İnternet Bazen hızlı internet bağlantısı bir yana sayfaların açılmasında bile güçlüklerle karşılaşabilirsiniz. 2 Kbyte dosya alım hızının bile üzerine çıkamamanızın sebebi internete bağlanmak için yanlış zamanı seçmiş olmanızdan kaynaklanabilir. Örneğin büro çalışanlarının öğle tatilinde olduğu zaman ya da akşam saatleri, servis sağlayıcı kullanım trafiğinin artmasından ötürü bağlantı işkence halini alır. İhtiyacınız olan dosyaların alınması için sabahın erken saatleri ya da gece yarısı en uygun zamanlardır. Dört ile altı saatleri arasında veri otobanı en boş halini alır. Eğer bu saatlerde internete bağlanamam diyorsanız küçük hileler ile uzun bekleyişleri atlatabilirsiniz. ? Eğer bir site üzerine dosya almak için birkaç alternatif yer alıyorsa (Mirror Server) bunların arasından Avrupa’da yer alanları ya da Türkiye’ye en yakın olanı seçmelisiniz. ? Proxy-Sunucu kullanın. Pratik olarak tüm internet servis sağlayıcılarında bulunan bu ara alan ile büyük konfora sahip olabilirsiniz. Bunun temelinde servis sağlayıcıda yer alan ve bir kez ulaşılan bir dosyanın sabitdiskte saklanmasını sağlayan bir sistem kullanılır. Böylelikle web sunucusuna bir istek gönderildiğinde web tarayıcınız öncelikle bu sayfaların bulunup bulunmadığını proxy üzerinden kontrol eder. Eğer sonuç olumlu ise proxy sayfaları hemen gönderir. Proxy ile tarayıcınız arasındaki bu iletişim sonucunda sayfalar eskisine göre daha hızlı açılırlar. netten mi kaynaklandığını nasıl anlarız? Sorunun cevabı,Windows’un içinde gizlice bulunan ve kolay kullanıma sahip "Ping" aracındadır. Windows 98 altında bu aracı çalıştırmak için Başlat menüsünden Çalıştır seçeneğini seçip açılan penceredeki satıra "Command" yazın ve Tamam’a tıklayın. Açılan DOS penceresinde ping komutuna parametreler vererek bağlantınızı kontrol edebilirsiniz: Örneğin: "ping www.yahoo.com" Ping atıldı: Sunucu araçlarıyla hata arama Daha sonra ping, sunucuya küçük veri paketleri gönderir. Sunucu da bu paketleri aldığı anda olabildiğince çabuk bir şekilde geri gönderir. Böylelikle ping bir cevap alma süresi belirler. İyi bağlantılarda bu sayı 100 ms’nin (milisaniye) altında bir değerdir. Eğer cevap süreleri 300 ile 400 ms arasında ise, iletimde gecikmeler var demektir: Yani sisteminizde ya da kullandığınız sunucuda dar geçitler oluşmuştur. Bu sefer aynı şekilde DOS penceresinden "tracert www.yahoo.com" komutunu yazın. Bu yazılım da ulaşmak istediğiniz sunucuya kadar izlediğiniz yolların cevap sürelerini belirleyecektir. Eğer değerler çok yüksek çıkarsa şansınızı tekrar denemelisiniz. Çünkü servis sağlayıcınızda teorik olarak dünya üzerinde ulaşım sağladığınız sunuculara en uygun yolu belirleyen bir Router donanımı bulunur. Bu yüzden sayfayı yeniden açtığınızda (Yenile) ulaşım sağladığınız yollar değişir ve daha hızlı bir bağlantı kurulabilir. Doğru Sörf: Trafikte Yolunuzu Kaybetmeyin Kısaltma: Dosyalar web yerine Proxy’den Proxy-Sunucu ayarlarına ulaşmak için Internet Explorer’de Araçlar menüsündeki Internet Seçenekleri penceresini açın ve Bağlantılar alt bölümüne geçin. Eğer çevirmeli ağ bağlantısını kullanarak internete bağlanıyorsanız, bağlantınızı seçip Ayarlar seçeneğini tıklayın. Öte yandan eğer ağ üzerinden bağlantıya sahipseniz Yerel Ağ Ayarları’na tıklayarak, "Proxy sunucu kullan" kutucuğunu işaretleyin ve ardından Gelişmiş tuşuna tıklayın. Burada Proxy- Sunucu ayarlarını girebileceğiniz bir liste göreceksiniz. Genelde kullanıcı hizmetlerinden öğrenebileceğiniz bu adresler servis sağlayıcınıza özeldir.Örneğin Superonline kullanıcıları aşağıdaki proxy’leri kullanabilirler: Proxy sunucu adresi: gateway.superonline. net Sunucu IP no: 194.242.73.254 Bağlantı noktasına HTTP için 8080 yazmalısınız. Proxy kullanılmaması gereken bazı istisnaları aşağıdaki kutuya yazabilirsiniz. Netscape Navigator’da bu ayarlara Düzenle menüsündeki Tercihler seçeneğinden İleri Düzey altındaki Yetkili Sunucular ayarlarıyla ulaşabilirsiniz. "El ile yetkili sunucu yapılandırma" ve ardından da Görüntüle’yi tıklayın. Bu alana internet servis sağlayıcınızdan aldığınız değerleri taşıyın. Proxy, web’i hızlandırmanın yanında internete ulaşamamanıza da neden olabilir. Bu durumda hemen akla gelebilecek sorulardan biri de şudur: Bunun kendi ayarlarımızdan mı yoksa inter- Mükemmel gezinti: Proxy sunucular ara bellek görevi üstlenir. Burada Netscape Navigator ile PrizmaNet ayarlarını görebilirsiniz. Uzun iletiflim: Tracert komutuyla örneğin yahoo’ya ulaflırken üzerinden geçtiğiniz tüm sunucuları görebilirsiniz. ? 222 | OCAK 2 0 0 1 Daha Hızlı İnternet Çevirmeli ağ bağlantısı internet bağlantınızın yapısı için gerekli olan bir çok imkan sunar. Ancak bu ayarlar internet bağlantısı kurarken bağlantı süresinin uzamasına neden olur. Bu yüzden bazılarından kurtulmanız gerekebilir. Çevirmeli ağ bağlantısı klasöründen kullandığınız bağlantının özelliklerini açın ve Sunucu Türleri bölümüne gelin. Bu diyalog sayfasında TCP/IP dışındaki tüm seçenekleri pasif hale getirebilirsiniz. Bir sonraki bağlantınızda sisteminiz bağlantı kurulurken ihtiyacınız olan TCP/IP dışındaki hiçbir ağ iletişim kuralı ile boş yere anlaşmayı denemeyecektir. Servis sağlayıcınızda bulunan Windows sunucularının çoğu serbestçe ağ kuralınızı seçmenize izin vermez. Ve böylelikle seçim sırasında boşa harcanan zamandan ve yavaşlamadan kurtulmuş olursunuz. Dosya alımı sırasında bilgisayar batelefonunuzun boş yere meşgul edilmesine neden olacaktır. Bu değişikliği Internet Seçenekleri/Ayarlar altında bulunan Gelişmiş penceresinden yapabilirsiniz. "Bağlantı ... dakika boş gelirse kes" seçeneğinin yanında bulunan kutucuğu işaretleyin. Standart değer olan 20 dakika çok uzun olduğu için uygun değildir. Bu alana yazacağınız değer beş ile on dakika arasında olmalıdır. Bunun yanında "Gerek kalamadığında bağlantıyı kes" seçeneğini de aktif hale getirebilirsiniz. Tüm internet yazılımlarının kullanımı sona erdiğinde bağlantıyı kesmek için bir uyarı penceresi karşınıza çıkar. Zaman limiti de aktif olduğu için her iki seçeneğin seçilmesi çifte güvenlik sağlayacaktır. Bağlantı hızının sisteme göre uyumlandırılması Veri akışı kesin olarak garantilenmediği gibi otomatik dosya alımı oturumları bağlantı kesilmesi sonucunda kapatıl- Web için Windows: Ağ İletiflim Kuralında İzlenecek Yollar şında değilken bağlantınızın kesilmesi de sinirlerinizi bozacaktır. Çünkü eğer bağlantının kaç dakika içinde kesileceğini belirlemezseniz elektronik gürültü, Tümüyle anlamsız: Windows gereksiz ağ iletiflim kurallarını kontrol ediyor. Oysa sadece TCP/IP’ye ihtiyaç duyuluyor. Linux ağ üzerinde ortaklafla gezinti imkanı sağlasa da zayıf kalabiliyor. Örne- ğin birçok kullanıcı bir yöneltici (Router) üzerinden bağlantı sağladığında önbellekler arasında iletiflim olmadığı için aynı nesnelerin birçok kez yüklenmesine engel olunamıyor. Bunun çözümü ise ortak çalıflan bir proxy sunucusunda yatı yor. Bunun için yeterli olacak örneğin Squid gibi bir önbellek yazılımı her da- ğıtım ile birlikte sunuluyor. Bu sayede internet üzerindeki tüm sorgulamalar bir proxy üzerinden yapılı- yor. Böylelikle dosyaların daha önceden alınıp alınmadığı ve zaman aflımı süresi kontrol ediliyor. Eğer elinizdeki kopya çok eski ise nesne internet sunucusuna ulaflıyor ve dosyayı yerel sabitdiskine kaydediyor. Güncel dosyalarda da bu ifllem uygulanıyor ve internetin genel performansı arttırılmıfl oluyor. Bu ifllemlerin tek flartı ise, gerçekten zahmetinize değmesi için kullanılmak üzere sabitdiskinizde birkaç Gigabyte’lı k bofl alanın bulunması. Ayrıntılı bilgi için www.squid-cache.org adresini ziyaret edebilirsiniz. Eğer Router aracılığıyla bağlantı kurulan ağınızda bir bilgisayarı Sendmail yazılımı kullanan posta-sunucusu haline getirirseniz ek hız kazancı sağlayabilirsiniz. Sunucu gönderdiğiniz postaları alarak yerine ulafltırılması için ifllemler yapar. Böylelikle postalarınız bilgisayarı- nızdan ağ hızında ayrılacak ve zaman kaybına neden olmayacaktır. Sendmail her defasında ayarlar için kısa bir ara verir ya da posta gönderimini yoluna koyup haberleri dağıtmaya devam eder. SuSE Linux dağıtımında gerekli ayarları yardımcı araç Yast ile tamamlayabilirsiniz. Eğer aceleniz yoksa Sendmail’i tüm haberleri topladıktan sonra örneğin çalıflma süreleri dıflındaki belirli bir zamanda yerlerine dağıtılması için de ayarlayabilirsiniz. Kuflkusuz bu tür yöntemlerin uygulanması Sendmail ayarlarında daha büyük yeteneklere ihtiyaç duyacaktı r. Ek bilgilere aflağıdaki adresten ulaflabilirsiniz: www.linux.org/docs/ldp/howto/mini/ Sendmail+UUCP.html ? LINUX ALTINDA HIZLI INTERNET Squid ve Sendmail: Penguene Ödünç Verin Kolay değil fakat yararlı: Sendmail’in ayarları oldukça zor, fakat posta iletimini oldukça kolaylafltırıyor. 224 | OCAK 2 0 0 1 Daha Hızlı İnternet madığı için PC’niz ile modem arasında oluşabilecek potansiyel dar geçitleri engellemeniz gerekecektir. Bağlantı kurduğunuz modemin mümkün olan maksimum bağlantı hızını gerçek değerinden daha yüksek tutmalısınız. Bunun sebebi gelişmiş modemlerin iletilmeden önce verileri sıkıştırmasıdır. Kullanılan modem, alınan verileri de açar ve PC’nize hızla ulaştırır. Modem ile PC arasındaki hız Denetim Masası’ndan ayarlanır. "Modem" simgesine tıkladıktan sonra modeminizi seçip ardından da Özellikler’e tıklayın. "En yüksek hız" değerini 115.200 olarak değiştirebilirsiniz. ISDN için bu ayar görülmeyecek ve diğer bağlantı çeşitleri de dahil olmak üzere bir fark oluşturmayacaktır. Yanlıflfl paket boyutları: Veri parçalarının optimizasyonu Internet trafiğinde yavaşlamamak için paket büyüklüklerine de dikkat etmelisiniz. Problem Windows 98’in ağ dosyalarıyla uğraşırken otomatik olarak bir paket büyüklüğü seçmesinden kaynaklanır. Microsoft 576 Byte büyüklüğünde paketler önerir. Bu internet için de kullanılan alışılagelmiş bir boyuttur. Fakat yavaş ve kötü bağlantılarda büyük olabilir. Eğer bağlantınız yavaşsa ya da sık sık kesiliyorsa, farklı bir paket boyutunu denemelisiniz. Kötü bağlantılar için CHIP 296 Byte boyutunu öneriyor. Fakat yine de ideal bir boyutun var olduğu söylenemez. Farklı durumlarda daha az ya da fazla değerler ile de daha iyi sonuçlar elde edebilirsiniz. Bu değerleri denemek için sistem kayıtlarına (Registry) el atmalısınız. Her ihtimale karşı üzerinde çalışmadan önce bu kayıtların bir yedeği alınmalıdır. Eğer kendinize güvenemezseniz bu ayarları gelişmiş bir araç yardımıyla da yapabilirsiniz. Derin müdahale: Tampon bellek boyutunu değiştirmek Sistem kayıtlarını düzenlemek için Başlat menüsünde yer alan Çalıştır penceresine "Regedit" yazın ve Tamam ile onaylayın. Burada "HKEY_LOCAL_ MACHINES\System\Current- ControlSet\Services\Class\NetTrans" anahtarını bulun. Daha sonra TCP/IP verisine sahip "DriverDesc" anahtarını arayın. Daha sonra, Düzen menüsünden Yeni alt menüsünde yer alan "Dize Değeri" yaratın. "Yeni Değer #1" adını da MaxMTU olarak değiştirin. Bu verinin üzerine çift tıklayarak "Değer verisi" alanına 296 değerini girin. Böylelikle tampon bellek büyüklüğünü değiştirmiş olursunuz. MTU olarak 296 girildiğinde Buffer değeri 1080 olarak denenir. Bu değeri kaydetmek için " H K E Y _ L O C A L _ M A C H I - NES\System\CurrentControlSet\Services\ VxD\MSTCP" anahtarına gidin. Buraya yeni bir dize değeri yerleştirin ve DefaultRCVWindows olarak yeniden adlandırın. Bundan sonra üzerine çift tıklayarak paket sayısı olarak 1080 değerini girin. Karıflflıklık: Tampon belleği ve paketi birlikte ayarlamak Windows’u tekrar başlattıktan sonra internet veri trafiğinin sorunsuz gerçekleştiğini kontrol edin. Bunun için servis sağlayıcınız üzerinde yer alan bir dosyayı alarak deneme yapabilirsiniz. Eğer PC’niz yönlendiricili (Router) bir ağ üzerinde yer alıyorsa aslından 1500 olan MTU değerini değiştirmek zorunda kalmazsınız. Ancak DSL kullanıcıları büyük değerleri de deneyebilirler. Paket büyüklüğünün ve tampon boyutunun en ideal şekilde nasıl birlikte ayarlanacağını ise uzun zamandır akılları yoran bir konu. Genel olarak tampon bellek MSS (Maximum Segment Size" kadar olmalıdır. Bu, paket büyüklüğünün 40 eksiğine denk gelen bu 40 Byte veri paketlerinin adresine ayrılır. Buna göre 296 boyutundaki MTU 256 olarak kabul edilir. Bazı durumlarda bu değer 4 ile çarpılır ve 1024 halini alır. Bu tanıtım ekinde 296 Byte büyüklüğü ile tampon bellek 1080 olarak kullanılır. Değerlerdeki denemeler için MSS * 4 formülü iyi bir yardımcıdır. Kayıtlarda Hack: Eğer MaxMTU anahtarı nı değifltirirseniz internet çıkıflınız hızlanabilir. Otomatik bağlantı: Windows, herhangi bir servis sağlayıcı varsayılan olarak belirlendiğinde, kendiliğinden bağlantı kurabiliyor. Can sıkıcı girdilerden kurtulmak: İsim ve flifrenin otomatik olarak girilmesi kolayca sağlanıyor. OCAK 2 0 0 1 | 225 Daha Hızlı İnternet Çoğu zaman internet çıkışı yüzünden dosya transferi hızı yeterli olmadığında web siteleri hiçbir anlam ifade etmez. Bu sırada size daha da engel olacak gereksiz verilerin alımını küçük araçlar ile engelleyebilirsiniz. Reklam alanlarını saklamak, HTML sayfalarını arka planda yüklemek ve yavaş sunucuların hızlanmasına yardımcı olmak için hangi yazılımlara ihtiyacınız olduğunu CHIP sizin için inceledi. FlashGet: FlashGet bir kez kurulduğunda tarayıcınız ve internet arasında Rolls Royce konumuna gelen bir yazılımdır. Dosya üzerine bir fare tıklaması ya da birçok bağlantının işaretlenmesi ile yazılım aktif hale gelir ve dosyaları parçalara ayırıp paralel olarak internetten alınmasını sağlar. Bunun için FlashGet sunucuya uygun sayıda bağlantı kurar ve eğer sunucu aynı IP’- den birçok bağlantı kurulmasına izin veriyorsa bant genişliği sınırının ortadan kaldırılmasına yardımcı olur. FlashGet sekize kadar paralel dosya transferi yönetebilir ancak bu görev işlemciye yük getirecektir. Aynı zamanda yazılım dosya adları, bulunduğu yer ve ek bilgileri, bir veritabanı üzerinde saklar. Bunun yardımıyla karşılaştırma yaparak boş yere dosya alımının önüne geçebilirsiniz. Ayrıca yazılımın Türkçe desteği de bulunmaktadır. FlashGet çalışma sırasında reklam alanına sahip olduğu için Adware olarak tanımlanıyor. Eğer reklamlardan kurtulmak istiyorsanız kayıtlı kullanıcı olmak için 15 dolar ödemeniz gerekiyor. Bilgi: www.amazesoft.com Netsonic: Herşeyden önce yazılım kurulumu sırasında kullanıcıya birçok soru yöneltiyor. Daha sonra TCP/IP adreslerinin, web grafiklerinin, HTML sayfalarının saklandığı ve MTU ayarlarının yapıldığı bir önbellek yöneticisi karşınıza çıkıyor. Bir kez çağırılan sayfalar önbelleğe alınıyor ve bir sonraki açılışta biraz daha hızlı şekilde görüntülenmesi sağlanıyor. Netsonic arka planda sayfaların yenilenip yenilenmediğini sürekli kontrol ederek, isteğinize bağlı olarak güncellemeler de yapabiliyor. Böylelikle Netsonic zamanla web gezintisi davranışınıza göre ideal önbellek yönetimi sağlıyor. Yazılımın kayıt gerektirmeyen sürümü ücretsiz, fakat Adware. Bilgi: www.netsonic.com Webwasher: Siemens’in ücretsiz yazılımı kimileri için kaygılara neden oluyor. Yorumcular reklam alanlarının engellenmesinin e-ticaretin sonunu getireceğini savunuyorlar. Bununla birlikte reklama dayalı internet endüstrisi alışılmamış ölçüler ortaya çıkararak ya da Java-Script’lere başvurarak reklamların anlaşılmasını zorlaştırmayı hedefliyorlar. Yine de Webwasher vazgeçilmesi zor bir yazılım olmaya devam edecek. Çünkü yazılımcılar aracın veritabanını geliştirmekten ve yeni reklam formlarını dahil etmekten vazgeçmeyecekler. Webwasher yazılımının proxy sunucusundan temiz sayfalar elde edebilirken "gerçek" bir Proxy üzerinde bunlardan vazgeçemeyeceksiniz. Bilgi: www.webwasher.com MS / Murat Karslıoğlu (murat@odak.net) Dosya Transferi: Bant Geniflliği ve Reklam Düflmanı Araçlar Getright: Getright da FlashGet gibi web tarayıcısı ve sabitdisk arasında iş yapar. Bu yazılımda da zamana ayarlı dosya alım özellikleri bulunur. Getright’ın yönlendirici aracılığıyla sağlanan internet bağlantılarında kullanıcılar için ilginç özellikleri bulunur. Çünkü özel dosyaların uzun dakikalar boyunca transferi tıkamasına engel olunur. Getright burada hız sınırlaması ile yardımcı olur. Zamanın planlanması ile Getright bağlantı kurulmasını, dosyanın alınması ve tekrar bağlantının kesilmesini sağlar. Sürekli yenilenen dosyalar internetten günlük olarak alınır ve ardından bilgisayar kapatılır. Getright da Adware bir yazılımdır ve 20 dolar karşılığından reklamlardan kurtulabilirsiniz. Bilgi: www.getright.com Naviscope: Araç web tarayıcınızı birçok özellik ile zenginleştirir. Bunların arasında zaman kaybettiren reklam alanlarının engellenmesinden DNS adreslerinin saklanmasına kadar birçok özellik yer alır. Aynı sayfa ikinci kez çağırıldığında DNS sunucuya sorulanları saklanması sağlanıyor. Naviscope, web sayfalarında "next" ile geçilecek ileriki sayfaları tıkladığınızda hızla açılmasını sağlamak için sayfayı önceden okuyarak zaman kazanır. Önceden okuma için gerekli adları tanımlayabilirsiniz. Sistem saatinizin internet üzerinden atom saati hassaslığında karşılaştırılması ya da sinir bozucu yanıp sönen yazıların engellenmesi gibi ufak tefek kullanışlı özellikler de sunuluyor. Bu freeware yazılımla bağlantınız için en yüksek transfer hızını da kendiniz değiştirebiliyorsunuz. Bilgi: www.naviscope.com Jet hızı: FlashGet "Jets" olarak adlandırılan birçok download kanalı açabiliyor. Banner düflmanı: Naviscope Banner’ları, yanıp sönen resimleri eleyip, web sayfalarını belleğine alıyor. Hızlı önbellek: Netsonic web sayfalarını daha hızlı açıyor ve tüm siteyi saklıyor. 226 | OCAK 2 0 0 1