Okur Mektupları Standart Windows konfigürasyonları Pentium III 500 MHz CPU, Gigabyte BX-2000+ mainboard, 64 MB Ram, Leadtek 32 MB TNT-2 Ultra, 10.2GB Quantum HDD, Creative Sound Blaster Live Value Sound Card, FPS2000 Digital ve 52X Creative Infra CD-ROM`a sahip bir bilgisayarım var... Yenileme amacıyla bilgisayarıma format attım. Formattan sonra modem ve ekran kartının sürücülerini yükledim... Problem yoktu ancak ses kartının driver'ını yükleyip ve bilgisayarımı restart etmemden hemen sonra CD-ROM sürücümü görmemeye başladı. Sanki bilgisayara bağlı bir CDROM driver yokmuş gibi. Sorunun dll’lerden olabileceğini düşündüm ama içinden çıkamadım yine de. Ses kartımı uninstall yaptıktan sonra bir anda ortaya CD-ROM çıktı. Kaç gece sabahladım ama düzelmiyordu. Sonra arkadaşımdan aldığım Creative Live'ın sürücüsünü yüklediğimde her şey düzelmişti ama malum eski sürüm ve kalite farkı biraz fazlaydı. Ayrıca Bilgisayarım/ Özellikler/Başarım menüsünde "C: sürücüsü MS-DOS uyumluluk kipini kullanıyor", "D: sürücüsü MS-DOS uyumluluk kipini kullanıyor" ve "MS-DOS uyumluluk kipi sistem performansını azaltır" gibilerinden bunların hemen altında bir uyarı var... Bu problemi nasıl çözeceğim? Bilindiği gibi bir kartın driver’ları zaman geçtikçe işletim sistemlerinin gereksinimi doğrultusunda değiştiriliyor. Sistemlerdeki ufak tefek birkaç bug yüzünden sistemin normal çalışması etkilenmektedir. Bu yüzden devamlı olarak sürücülerimize ait olan driver’ları, internet aracılığıyla update etmemiz gerekmektedir. Sürücüler devamlı olarak hatalı bulunduğu zaman değiştirilerek tekrardan güncellenirler. Sizin CD-ROM ve ses kartı probleminiz de bunun bir neticesi olarak ortaya çıkmıştır. Diğer sorununuz ise Windows işletim sisteminiz kurulumu sırasında MS-DOS işletim sistemine bağlı birkaç programın yüklenmesinden kaynaklanmaktadır. Bu programlar ya kurulum sırasında ya da daha sonra yüklenen (ses kartı gibi) MS-DOS işletim sistemi tarafından da kullanılması istenilen birkaç donanımın yarattığı sorundur. Bunun iptali için sisteminizin yapılandırılmasını tekrar gözden geçirmeniz gerekmektedir. Başlat\Programlar\Donatılar\ Sistem Araçları\ Sistem Bilgisi’den buraya ulaşabilirsiniz. Voodoo2 kartımı eskisi gibi kullanamıyorum Benim 12 MB Voodoo 2 ekran kartım var. Bir senedir güzel güzel kullanıyordum ama artık kullanamıyorum. Çünkü 3D uygulamalarına, mesela bir 3D oyuna girdiğim zaman monitör kapanıyor. Ancak Windows tuşuyla ya da ALT+TAB tuşuyla çıktığımda monitör açılıyor. Windows’u silip diske format atıp yeniden yükledim olmadı. Driver’larını yeniden yükledim olmadı. Ne yaptıysam olmadı. Acaba problem nedir? Günümüz oyun dünyasında her gün bir yeni oyun çıkıyor (bazen günde birden fazla oyun çıktığını düşünürsek) ve bu oyunlara bağlı olarak da oyunlardaki grafiklerin en iyi şekilde izlenebilmesi için ekran kartları sürekli değişiyor. Tüm bu nedenlerden dolayı, stabil bir sistem kullanabilmek iyice zor bir duruma geldi. Voodoo ekran kartları için herhangi bir söz söyleyemiyoruz. Ancak şu anki bilgisayar dünyasına bakacak olursak Voodoo ekran kartları her geçen gün farklı ve yeni bir ürün ile karşımıza çıkıyorlar. Öncelikle oynadığınız oyunu incelemenizi tavsiye ediyoruz. Minimum desteklediği grafik birimleri, ekran kartınızın desteklediğinden emin olmanız gerekiyor. Bir de devamlı olarak önerdiğimiz BIOS update’ine gitmenizdir... Unutmamalıyız ki BIOS update’ini gerekli adımları sırasıyla takip ederek yapmalıyız. ISA kartlarda adres çakıflflmalarını gidermek Benim çözemediğim bir donanım problemim var. BIOS’la ilgili. Ben iki ISA kartının yerini değiştirdim, yeni bir donanım alacağım için (ISA'nın biri modem diğeri önemsiz). Değiştirdikten sonra modemin yazılımını yükledim, bir problem çıkmadı. Fakat bilgisayarı yeniden başlattım. Tam başladı ki karşıma söyle bir yazı çıktı: "Equipment Configuration Error" yukarısında da BIOS yazıyordu. Bu diyaloğu F1 ile geçtim bilgisayar açıldı. Modemin yanında bir ünlem işareti belirdi ve modem internete bağlanmadı. Daha sonra modemi sildim tekrar yükledim yine aynı ünlem işareti çıktı. Belki parçaların yerini değiştirdim diye bu BIOS sorunu ve ünlem işareti çıktı diye düşünerek tekrar eski yerlerine taktım. Ama aynı sorunlar devam etti. BIOS’un anakart üzerindeki pilini çıkartarak sıfırladım, o da olmadı. Şu anda bendeki BIOS sorunu herhangi bir aksaklığa veya probleme yol açar mı? Veya bilgisayara format atsam ve de Windows’u tekrar yüklesem bu sorunlar ortadan kalkar mı? Ya da, yeni bir modem alacağım, acaba onu taksam hiç olmazsa ünlem işareti kalkar mı? Mainboard üzerine takılan her tür kartın kendisinin kullandığı bir IRQ ayarı vardır. Ancak donanımsal yapılandırma sırasında işletim sistemi iki kartı aynı IRQ aralığına yerleştirmektedir. Bu IRQ hatalarını elle yapılandırarak düzeltebilme şansımız var. Bunun için SüperCHIPMan Cevaplıyor... Okuyucu Mektupları SuperCHIPMan tüketici hakkını arayanların ve bilgisayarla ilgili çözemediği soruları olanların hizmetinde. superchipman@chip.com.tr adresine e-mail yazarak bilgisayarla ilgili tüm sorunlarınızı iletebilirsiniz. Sistem Bilgisi’nde donanım bileflenlerinin kullandıkları IRQ’ları görebilirsiniz. 248 | OCAK 2 0 0 1 Okur Mektupları Bilgisayarım\Özellikler\Aygıt Yöneticisi’ni açtığınızda, karşınıza sistemde bulunan tüm donanımsal aygıtlara ait bilgilerin bulunduğu bir pencere çıkacaktır. Buradan modeminizin özelliklerini incelediğinizde Kaynaklar kısmında bir çakışmanın olduğunu göreceksiniz. "Otomatik ayarları kullan" seçeneğini devre dışı bırakarak "Temel Yapılandırma 0000" veya "Temel Yapılandırma 0001" şeklinde boş olan bir IRQ aralığını seçerek sorununuzu halledebilirsiniz. Dikkat! Mainboard üzerine takılan her tür kartın, bizim için önemsiz bile olsa, bilgisayar için bir donanım olduğunu unutmamalıyız! Anakart BIOS’unun güncelleflfltirilmesi Benim PIII 550, Gigabyte BX2000, 8MB S3TRIO 3D2X ekran kartı, 128 Bit ses kartı ve 10 GB sabitdiskim var. Acaba ben anakartımı nasıl overclok edebilirim? Ekran kartımı ve anakartımın BIOS’larını nasıl güncelleştiririm? Benim bir de WinFast TV 2000 adlı bir TV kartım var. Bu TV kartına anteni bağlıyorum ama, bir türlü kanalları bulamıyor. Kabloları ve kartı kontrol ettim ama yine de sorunu çözemedim, acaba nedeni nedir? Anakartlarda overclock işlemi, geçen sayılarımızda da belirttiğimiz gibi BIOS ayarlarından yapılmaktadır. BIOS özelliklerinden yararlanılarak yapılan tüm değişiklikler, sistemin performansını arttıracağı gibi aynı zamanda sistemdeki donanıma ait birçok problemi de ortadan kaldıracaktır. Ekran kartı ile anakartınızın BIOS’larını update edebilmek için, öncelikle ürünlerinizin WEB sayfalarından size ait kartların update patch’lerini bulup, BIOS’ları tekrar yazmamız gerekiyor. BIOS update sırasında istenmeyen birçok olumsuz olaylarla daha önceleri karşılaşmıştık. En basitiyse update sırasına uygun gidilmediği durumlarda BIOS’un silinip tekrar yazılamaması. BIOS update’lerinin her zaman uzman bir bilgisayarcı tarafından yapılmasını önemle tavsiye ediyoruz. Sizin kartlarınız için BIOS update’ini yapabileceğiniz web sayfaları www.gigabyte. com.tw ve www.s3.com. TV kartlarında iki tür arama vardır. Bunlar CABLE SCAN ve AIR SCAN. Cable Scan, kablolu yayınların bulunduğu ve S bandı geçerli olmak suretiyle arama yapmaktadır. Normal antenler ise Air Scan ile aratılmalıdır. TV kartımızın sürücüleri yüklendiğinde ilk olarak Cable Scan seçeneği ayarlanmış olarak gelir. Siz kanal arama özelliklerinden Air Scan’i ayarlarsanız, sorununuzun çözüleceği kanısındayız. MP3’ten Audio CD nasıl yapılır? Sistemim IBM PC300GL. Yamaha marka bir CD-R aldım ve bu ayki yazınızdaki bilgilerden çok yararlandım ancak yine de birkaç tane sorum var... 1. Kendi audio CD’mi oluşturmak istiyorum ve dergide bu işlem için ilk önce Mp3 şarkıları WAV biçimine dönüştürmemiz gerektiğini okudum ve bu işlemi tamamladım. Bundan sonra teyplerin okuyacağı formata nasıl geçeceğim, hangi programları kullanmalıyım. Varsa ücretsiz bulabileceğim program ismi ve yapacağım adımları yazar mısınız? 2- Kasetteki parçaları da CD ortamına geçirebileceğimizi okudum ancak kaset çalarımı nasıl bilgisayara bağlayacağım bunun için bir kablo mu almam gerek. Eğer kablo almam gerekiyorsa nasıl bir kablo almalıyım, yok eğer bir ara kablosuna ihtiyacımız yoksa biraz ayrıntılı olarak nasıl kaset çaları bilgisayara bağlayacağımı yazar mısınız? Bir de bu işlemde kullanabileceğim ücretsiz ya da ücretli elde edebileceğim bir program ismi ve programın kullanımı hakkında bir genel bilgi verir misiniz? 1. Mp3 formatındaki dosyaları audio CD’ye dönüştürebilmek için Music Match Juke Box (www.musicmatch. com) isimli programı kullanmamız yeterli olacaktır. Music Match Juke Box isimli program hem audio CD’den Mp3 yapmaya, hem de Mp3’den audio CD yapmaya yarayan güzel ve kullanılabilir bir programdır. Programın Options bölümünde yapmak istediğiniz özellikleri ayarlayarak Mp3 formatını veya Mp3 formatından AudioCD’yi işaretleyerek istediğiniz formata çevirebilmek mümkün. Programın çalışma prensibi olarak öncelikle WAV formatındaki dosyaları kayıt edeceği yerleri belirtmeniz gerekiyor. Daha sonra Mp3 dosyalarını WAV formatına çeviriyor. Kendi belirttiğimiz dizinden WAV formatındaki dosyayı alarak AudioCD formatına çeviriyor. Son olarak bizlere düşen görev AudioCD formatına çevrilen dosyaları alıp CD-R’a yüklemek kalıyor. Ancak CD üzerine kaydedilen bu bilgilerin AudioCD player’lar üzerinde dinlenebilmesi için bu aygıtların CD text standartlarını desteklemeleri gerekmektedir. Maalesef eski modeller bu text standartlarını desteklememektedir. 2. Herhangi bir kaseti CD ortamına aktarmak istediğinizde; kaset çalarınızın (genellikle bu walkman oluyor) Line-Out çıkışını Ses kartımızda bulunan Line-In girişine bağlamanız gerekiyor. Bunun için jack denilen stereo başlı çift ucu erkek bir ara kabloya sahip olmalısınız. Ardından bilgisayarınızın ses özelliklerinden Kayıt ederken seçeneğini seçerek bir editör (örnek olarak Cool Edit Pro) yardımı ile kasetteki parçaları WAV formatına çevirmelisiniz. Daha sonra, yukarıda belirttiğimiz gibi, WAV formatından CD’ye aktarma işlemlerinin aynısını gerçekleştirebilirsiniz. RAM satın alırken dikkat edilmesi gerekenler TEKRAM LX bir board'um var ve 512 MB’a kadar Ram desteğine sahip. Şu anda da 32+32=64 MB, tabii 66 MHz hızında RAM’e sahip. Mesleğim gereği sistemimde Auto- Modem yapılandırılmasında Aflağıdaki menüde mutlaka "BU aygıt düzgün çalıflıyor" yazısının olması gerekmektedir. Music Match Juke Box değiflik ama son derece kullanıfllı bir MP3 encoder programı. 250 | OCAK 2 0 0 1 Okur Mektupları CAD, Word, EXCEL gibi yazılımları aynı anda kullanmak zorundayım ama sistem bu kadarını kaldırmıyor ve günde yaklaşık 10 kere kilitleniyor. Bu da sıkıcı bir durum tabii ki. Ben de upgrade yapmayı düşünüyorum ama işlemciyi değiştirmeye kalksam anakart falan da değişmeli, yani oldukça külfetli bir iş. Bu nedenle şimdilik bir 128’lik Ram almayı düşünüyorum ama 133 MHz olmasını istiyorum ki sonra yeni sistemde de kullanabileyim. Yani yeni sistemde 66 ya da 100 MHz Ram kullanmak akıllıca olmaz herhalde. Sonuçta ben 133 MHz Ram alıp 66 MHz 64 Ram'in yanına taksam sistem düzgün bir şekilde çalışır mı? Elinizdeki anakartın tam özelliklerini inceleyecek olursak (www.tekram.com), 512 MB Ram desteğini sadece 66 MHz ile 100 MHz oranında desteklediğini göreceksiniz. Ancak Ram sayısı yükseldikçe 100 MHz’ler bile anakarttan dolayı tam olarak çalışamazlar. 100 MHz destekleyen anakartlara 133 MHz’lik bir Ram taktığınızda, Ram sadece 100 MHz olarak çalışır. Ancak şu anki sisteminizin de 133 MHz desteklemediğini düşünürsek, bazı kilitlenme sorunları ile karşılaşmanız oldukça doğaldır. Anakarttaki veri yollarının desteklenmemesinden kaynaklanan bu kilitlenmelerin çözümüyse, sadece uygun Ram’ler ile çalışmaktır. Yeni alacağınız sisteme de aynı uygulamayı getirirseniz (128 MB+32MB+ 32MB), kilitlenme sorunları ile burada daha fazla karşılaşabilirsiniz. Nedeni ise sistemin 133MHz’lik bir Ram’den çalışması gerekirken, bunun yanında 66MHz’lik iki adet Ram bulundurmanız. 66 MHz’lik Ram’ler 133 MHz’e ulaşamayacakları için sistemde devamlı olarak sorun yaratacaklardır. Eğer uzun süreli çalışmalar yapıyorsanız, ilerleyen zamanlarda Ram’lerin hatta anakartın yanması gibi sorunlarla da karşılaşabilirsiniz. BIOS ayarları ve MSCONFIG dosyası Benim ATX olmak üzere Gigabyte Award BIOS I440LX PII Mainboard üzerine kurulmuş (388 MHz’e overclock edilmiş Celeron 300 A CPU, S3 4MB Ekran Kartı, Creative Ensoniq PCI ses kartı, Motorola 56K. V90 internal faks-modem) bir sistemim var. Rockwell modemim makinama takılı iken bilgisayarımı kapatmak istediğim zaman "Şimdi bilgisayarınızı kapatabilirsiniz" yazısı çıkıyor ve makinam öylece kalıyor. Motorola modemim makinama takılı iken bilgisayarımı kapatmak istediğim zaman ise, "Şimdi bilgisayarınızı kapatabilirsiniz" yazısı çıkmadan makine komple kapanıyor ve bir saniye sonra sıfırdan çalışmaya başlıyor. Makinamdan modemimi çıkarttığım zaman herhangi bir problem yaşamıyorum. Geçen senelerde çıkan bir sayınızda BIOS ayarları ile ilgili bilgiler vermiştiniz. O bilgiler ışığında BIOS’da girmediğim yer kalmadı. Fakat herhangi bir sonuca ulaşamadım. Lütfen bilgisayarımın kapanmasını sağlamama yardımcı olun. Öncelikle BIOS ayarlarınızı eski haline getirin.Ardından Kasım sayısında verdiğimiz BIOS ayarlarını inceleyerek sisteminizi düzeltmeye çalışın. Ancak sistemin kapanıp kapanmama problemi sadece donanımsal çakışmalardan (IRQ ayarlarında) ya da sistemin düzgün çalışmıyor olmasından kaynaklanır. Biliyorsunuz ki donanıma ait yeni bir cihaz yüklerken işletim sistemi, bu donanımı tam anlamı ile çalıştırabilmek için bir takım sürücüleri de yanında ister. Doğal olarak sürücüler yüklendiğinde, sistem dosyaları içerisinde değişikliklere yol açarlar. Eski ve yeni sürüm dosyalar, işletim sistemimizin yapısını değiştirecektir. Her zaman son sürüm olan sürücüleri yüklemek ve işletim sistemimiz ile driver update’ini yapmamız gerekmektedir. Bir diğer ayar ise, Msconfig dosyasındaki hızlı oturum kapatma olayının devre dışı bırakılmasından kaynaklanmaktadır. Buraya girebilmek ve değiştirebilmek için; Başlat\Çalıştır\ Msconfig yazıp karşınıza çıkan pencerede (Sistem Yapılandırma Hizmet Programı) Gelişmiş seçeneğini tıklayın. Ardından "Gelişmiş Sorun Giderme Ayarları" penceresinden "Hızlı oturumu kapatma özelliği devre dışı bırakılsın"ı işaretlemeniz gerekiyor... Windows 2000’de yaflflanan sorunlar 1. Windows 2000 server ailesi işletim sistemlerinin BX2000+ anakartlı bilgisayarlara zarar verdiği söyleniyor. Birkaç kişinin başına gelmiş. Benim anakartım da BX2000 ne yapmalıyım? Şu anda dersini gördüğüm için 2000 yükledim ve PCI basit denetleyicisi ve çoklu ortam denetleyicisini bilinmeyen aygıt olarak işaretledi, kartımın 2000 driver’ını aradım bulamadım ve BIOS’unu güncelledim bu sefer de açılışta BIOS’um "UDMA66 yüklenemedi diye bilgi veriyor" ne yapmalıyım? 2000 driver’ını nereden bulabilirim? 2. Modemle iki bilgisayar telefon hattı olmadan bağlanabilir mi? 1. Öncelikle bilmeniz gerekmektedir ki, işletim sistemlerinin konfigürasyonu düzgün bir şekilde gerçekleştirilirse, hiçbir zaman sistemin donanımsal yapısına zarar vermezler. Genellikle mainboard’lar kullanıcı hatalarından dolayı zarar görürler.Windows işletim sisteminin Gigabyte BX2000+ mainboard’a zarar verebileceğine açıkçası inanmıyoruz. Bunları bir tür spekülasyon olarak nitelendiriyoruz. Yaptığımız test ve donanım incelemelerinde birçok karttan daha iyi çıkan bu kartın böyle bir hatası ile karşılaşmadık. Sisteminiz için aradığınız tüm kartların son sürüm driver’larına internet üzerinden kartınızın sitesinde ulaşabileceksinizdir. Windows işletim sisteminin tüm versiyonlarını bulabileceğiniz kanısındayız. 2. Modemler çalışma prensibi olarak TCP/IP protokolu ve Code–Encode sistemine bağlı olarak çalıştığından sadece telefon hattı üzerinden iş yürütebilirler. Ancak iki bilgisayarın birbiri ile ortak çalışmasını istersek farklı bir ağ yapısı olan NetBEUI veya IPX/SPX sistemlerini kullanmalıyız, ki bunlar ethernet kartları aracılığı ile kullanılabilmektedir. Diğer bir sistemse, iki bilgisayarın paralel veya seri port’lardan bir iletişim kablosu vasıtasıyla bir birine bağlanmasıdır. Bir çok yapılandırmanın değifltirilebileceği ve sistemin tekrar konfigüre edilmesini sağlayan bir Windows Yapılandırma editörü. Formlar CHIP ESKİ SAYI SİPARİfi FORMU Ad: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .Soyad: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .Tarih: / / 2000 Adres: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .İl: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .Posta kodu: . . . . . . . . . Tel: ( ) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .Faks: ( ) . . . . . . . . . . . . . . . . _ 2/2000 _ 3/2000 _ 4/2000 (CD’li) 2.250.000TL _ 5/2000 _ 6/2000 _ 7/2000 (CD’li) 2.250.000TL _ 9/2000 _ 10/2000 _ 11/2000 (2CD’li) 2.250.000TL _ 12/2000 (2CD’li) 2.250.000TL (Gönderi ücreti tek dergi için) 1.000.000TL (Gönderi ücreti iki ve üzeri dergi için) 1.500.000TL TOPLAM..................................................................TL Posta Adresi: CHIP Piyalepafla Bulvarı Zincirlikuyu Ün İfl Merkezi Cad. 231/3 80380 Kasımpafla-İSTANBUL Telefon: (212)297-1724 (Pbx) Faks: (212) 238 73 43 Not: Banka dekontu ya da Posta çekini form ile birlikte göndermeniz rica olunur. _ KREDİ KARTI _ VISA _ Master Card / Eurocard ...........................................................TL Kredi kartı hesabımdan tahsil ediniz. Ö D E M E fi E K L İ Kart No: Son kul. tarihi: Tarih: İmza: _ BANKA HAVALESİ Vogel Medya Yayımcılık San. ve Tic. A.fi. _ Akbank Taksim fib. Hesap No: 28985 Bulunduğunuz birimde bu bankanın flubesi yoksa herhangi bir banka flubesinden EFT sistemi ile havale yapabilirsiniz. _ POSTA ÇEKİ: 105 30 42 ? ÜRÜN BİLGİ KUPONU Lütfen faks ya da posta yoluyla bize ulafltırın* Dergide reklam sayfalarında ya da ürün tanıtım bölümlerinde yer alan ürünler hakkında daha detaylı bilgi almak için lütfen formu doldurun ve fakslayın. CHIP Bilgisayar Dergisi’nin ................... sayısının..................sayfasında .............................................................................. adlı ürün. Ürünle ilgili olarak ek bilgiye ihtiyacım var. Bu nedenle, ? Teknik dokümanlar ? Uygulama örnekleri ? Telefonla bilgilenme ? Temsilci ziyareti sağlanmasını rica ediyorum. Ayrıca ürünle ilgili flöyle sorularım var:............................................................................................................................ ............................................................................................................................................................................................ Adı Soyadı:....................................................................... .................................................................. Firma: ....................................................................... Görev:.............................................................. Adres: ............................................................................. .................................................................... Posta kodu/fiehir/Ülke:..................................................... .................................................................. Telefon:..................................................................... Faks:. .............................................................. e-mail:..................................................................................... ............................................................ *Bu form CHIP Dergisi tarafından ilgili firmalara gönderilmektedir. 252