CHIP Online - Arşiv: Şubat 2001 DOWNLOAD Donanım Kursu

Donanım Kursu _ CD-ROM'lar bilgisayarlarda kullanılmaya başlandığında herkes multimedya dünyasının kapılarının ardına kadar açılacağının bilincindeydi. 650MB'lık kapasitesiyle bir CD-ROM onlarca diskete bedel bir medya olarak kısa süre içinde popüler oldu. Yüksek kapasitesi sayesinde çeşitli formatlarda ses ve görüntü dosyalarına ev sahipliği yapan CD-ROM'lar, kaydetme maliyetinin düşmesiyle CDRAM özelliği kazandılar.Böylec e ev kullanıcıları bilgilerini yedeklemek ya da transfer etmek için CD'leri kullanmaya başladılar.Şu anda 200 dolar civarında seyreden CD yazıcılar sayesinde hem Mp3, mpeg ya da çeşitli sistem dosyalarınızı kolayca yedekleyebilir hem de okuma fonksiyonu sayesinde ek bir CD sürücüye ihtiyaç duymazsınız. Tabii CD'den CD'ye kopyalama yapacaksanız CD yazıcının yanına bir başka CD okuyabilen sürücü işinizi önemli ölçüde kolaylaştıracaktır.B u konudaki tercihinizi CD sürücü yerine DVD sürücüden yana da kullanabilirsiniz. T abii tek bir sürücü içinde hem CD/DVD okuma hem de CD yazma fonksiyonlarını bulmanız da olanaklar dahilinde.Oldukça becerikli bu combo ürünler, tek başlarına 3 ayrı cihazın yerine geçebiliyorlar. Dikkatli kullanımda sorun yok, fakat çiziklere dikkat! CD'ler kuşkusuz bazı konulara dikkat edilirse oldukça dayanıklı ve güvenilir bir veri depolama ortamı.CD'ler i kesinlikle direkt olarak güneş altında bırakmamak, özen gösterilmesi gereken konuların başında geliyor.B ir diğer önemli konu da CD'lerin veri yazılan bölümlerine dokunmamak ya da sert cisimlerle temasını engellemek. Dokunma sırasında oluşabilecek parmak izi çok önemli sorunlara yol açmasa da veri yüzeyinin sert bir cisimle ya da toz parçacıklarının sürtünmesiyle çizilmesi, okuma problemlerine yol açabilir.Gerçi okuma sırasında kullanılan elektronik ve mekanik bazı hata düzeltme yöntemleriyle problemler en aza indirgenirse de aşırı yıpranmış CD’lerde bu yöntemler işe yaramayabilir. Her halükarda yıpranmış CD’lerde okuma problemleriyle karşılaşırsanız önce yumuşak pamuklu bir bezle CD yüzeyini silmeyi deneyin.İşe yaramazsa CD temizleme kitlerinden birini satın alarak kullanabilirsiniz.T emizleme için kullanacağınız deterjan türevi maddelerin CD’ye zarar verebileceğini unutmayın.A yrıca CD'ler üzerine yazı yazarken kurşun ya da tükenmez kalem gibi sert uçlu kalemler kullanmamaya Donanım Kursu Planı 9/00 Anakart 10/00 İşşlemci 11/00 Sabitdisk ve RAM 12/00 Monitör 01/01 Ekran Kartları 02/01 CD Sürücü, CD-Yazıcı ve DVD 03/01 Ses Kartı ve Modem 04/01 Yazıcılar ve Tarayıcılar 05/01 Network Donanımı 06/01 Oyun Donanımları 07/01 Web Kameraları ve TV Kartları 08/01 Veri Depolama Donanımı 09/01 Diğer Bileşşenler CD-ROM, CD Yazıcı ve DVD’ler Mikroskobik Çukurların Macerası 90'ların sonunda disketlerin sınırlı kapasiteleri birçok kullanıcının canını sıkmaya çoktan başşlamışştı. Örneğin bir Windows kurulumu sırasında, 20-30 disketi sürücüye takıp çıkartmak bir işşkenceydi. ŞUBAT 2 0 0 1 | 127 Donanım Kursu özen gösterin.K eçe uçlu markör denilen kalemler bu iş için idealdir. Çukur ve tümseklerle dolu binlerce sarmal yol Taşıyıcı kısmı oluşturan CD'deki kalın tabakayı çoğu üretici Polikarbon'dan yapmakta.B u taşıyıcı tabakanın üzerinde ise bilgilerin kaydedildiği kısım yer alır.B ilgilerin okunması sırasında lazer bu kısımdan yansır.B ilgilerin yazıldığı kısımdaki koruyucu bir kaplama sayesinde hassas kısım UV ışınlarından korunmuş olur. Ayrıca bu kaplama, CD'nin ön yüzünü de oluşturur.Yazılabilen kısım 0,05 ile 0,1 mikrometre arasındaki mikroskopik çukurlardan oluşuyor.Der inliği 120 nanometre olan bu çukurlara pit denir.Pit ’ler arasındaki araya da yani tümsek kısma da "land" deniyor.Pit ve land’ların yardımıyla iki dijital temel bilgi yani 1 ve 0 oluşmakta.B u iki değer iki harften oluşan bir alfabeye benzetilebilir. B u girinti Bu girintiler ve çıkıntılar, sarmal bir şekilde tüm CD’nin etrafında binlerce kez dönerek izler oluşturuyor. B u izler okuyucu kafa ile takip ediliyor.B unun için kafa okuma işlemi sırasında içten dışa ve dıştan içe hareket ederek CD’nin farklı bölümlerine erişiyor. Bilgisayarın CD üzerindeki binlerce yısıyla ne kadar direnirse dirensin CD sürücülerin gerçekten de çok fazla ömrü kalmadı. Fakat ev kullanıcısıysanız ve multimedya uygulamalarının yanında filmler de ilginizi çekiyorsa satın aldığınız yeni bilgisayarınızda CD sürücü yerine DVD sürücü bulunmasında fayda var. Bunun dışında sadece ofis uygulamalarıyla çalışan bir kullanıcı tabii ki DVD okuma fonksiyonu hiç kullanmayacağı için CD sürücüyle yetinebilir. CD sürücüler ve CD yazıcılar arasındaki fark Bir CD sürücü ile CD yazıcı dış görünüş ve genel mekanik yapı açısından birbirine benzese de kullanılan lazerin yapısı CD sürücü ve yazıcı arasındaki en büyük farkı oluşturuyor.Zir a CD sürücü cihazlar okuma işlemi için düşük güçlü bir lazer kullanırken CD yazıcılarda çok daha güçlü bir lazer kullanılır. Öyle ki okuma için sadece yüzeye yansıması beklenen lazer demeti yazma işlemi için CD yüzeyinde fiziksel değişiklik yapabilecek güce ve yoğunluğa sahip olmalıdır.B u fiziksel değişiklik ısı yoluyla yapılır ve verilerin CD’ye yazılması için elzemdir. Yazma işlemi sırasında CD-R (CD Recordable) disklerde 300 celsius, CDRW (CD Rewritable/yeniden yazılabilir CD)disklerde ise 500 celcius’luk bir ısı ortaya çıkar.CD-R W’lerde yazma işlemi için gereken fazladan 200 celcius önceden yazılan verilerin silinmesi için kullanılır. CD-R ve CD-RW için farklı yazma prosesi CD yazıcılarla artık hem CD-R (yazılabilir) hem de CD-RW (tekrar yazılabilir) medyalar üzerine yazmak mümkün. CD-R ile CD-RW arasında sanılanın aksine ciddi bir fark var.CD-R'larsarmalın içerisinde doğru bilgiye ulaşabilmesi için bu sarmalların başladığı yer olan "Lead-in" kısmında bir içerik listesi bulunmakta (TOC-Table of contents). Oku yucu kafa, CD üzerinden geri yansıyan lazere göre CD’nin ilgili bölümündeki pit ve land’lerin ayrımına varır. X'ler okuma performansı için tek kriter değil Okuma hızı söz konusu olduğunda okuyucu kafanın hareketi kadar CD’yi döndüren mekanizmanın önemi de ön plana çıkıyor.Zir a bildiğiniz gibi CD sürücülerin hızları x’lerle gösteriliyor. Peki bu x neye işaret ediyor? Her bir x aslında saniyedeki 150KB’lık veri aktarım hızını anlatıyor.F akat pratikte okuma sırasında doğrusal bir veri aktarımı göremeyiz.Çünkü CD üzerindeki çizikler, CD’ye kaydedilen dosyaların boyutları ve CD üzerindeki dağılımı gibi birçok kriter yüzünden CD okuyucu cihazlar değişken bir okuma performansı sunarlar.B u aşamada CD okuyucu cihazın kaç x olduğu değil genel yapısı önem taşır.Zir a x sayısının artması CD’nin daha hızlı döndürüldüğü anlamına gelir ki bu da daha başka problemleri beraberinde getirir.Ür eticilerin yüksek dönüş hızının yarattığı problemlere karşı ortaya attığı çözümler genel performansta en çok söz sahibi olan etken.B una en iyi örnek olarak bazı 40x CD sürücülerin kolayca 50x sürücüleri geçebilmesi gösterilebilir. Yoksa CD sürücüler çoktan eskidi mi? Uzun süredir CD sürücülerin son demlerini yaşadığı ve yakında yerlerini tamamen DVD sürücülere ve CD yazıcılara bırakacağı söylene dursun onlar hala piyasada kalmakta ısrar ediyorlar. DVD sürücülerle CD sürücüler arasındaki fiyat farkı gittikçe kapanıyorsa da DVD fiyatlarının pek de düşük olmaması ve DVD yazıcıların hala yaygınlaşmaması gibi etkenler CD sürücüleri tarihin tozlu sayfaları arasına itilmekten alıkoyuyor.Son uçta CD’lerden tamamen kopup DVD ortamına geçilmedikçe CD sürücüler işlevselliklerini bir ölçüde de olsa koruyacaklar.B u konuda üreticilerin aralarında alacağı kararlar doğrultusunda pazar yön bulacak ve bir süre sonra DVD sürücüler/yazıcılar ve CD yazıcılar piyasada kalacak.Dola- Veriler CD yüzeyine çukur ve tümsekler olarak yazılır. DVD’lerde bu çukurların arasındaki mesafe CD’lere nazaran çok daha küçüktür. CD yazma programlarında yazım işlemini kolaylaştıracak sihirbazlar mevcuttur. ? 128 | ŞUBAT 2 0 0 1 Donanım Kursu CD'nizi şoppy disket gibi kullanabilirsiniz CD yazma için çeşitli standartlar mevcutsa da günümüz CD yazma programları kullanıcı dostu arabirimleriyle farklı standartlarda CD yazma oturumlarının fazla deneyim gerektirmeden gerçekleştirilmesini olanaklı kılıyor. CD yazmak için kullanılan programların hepsinin açılış menülerinde yazım işlemini kolaylaştıran sihirbazlar var.P eki ya yazılabilir CD'lerinizi her seferinde yazma programı kullanmadan tıpkı sabitdisk ya da daha doğrusu şoppy disket sürücünüz gibi sürükle bırak yöntemiyle kullanabileceğinizi söylersek? UDF (Universal Disk Format) ile her seferinde ek bir program kullanmaksızın Windows gezgini içinde yeniden yazılabilir CD-R'larınızı yüksek kapasiteli bir disket gibi kullanabilirsiniz. Tabii CD-R'ların yapısı nedeniyle kopyalanan dosyaların silinmesi mümkün değil.Eğer hem yazma hem de silme işlemlerini gerçekleştirmek istiyorsanız o zaman CD-RW'ler için geliştirilen Packet Writing adlı sistemi kullanmalısınız. Packet Writing ya da UDF sistemlerinden faydalanmak için gerekli sürücü yazılımlarını yüklemeniz yeterli.B u yazım standartlarının bir dezavantajı yazım işleminin normalden biraz da fazla zaman alması.A yrıca herhangi bir dosyanın yazılması sırasında ortaya çıkan bir problem yüzünden daha önceden yazılan verilerin de okunamaz da veriler CD yüzeyinin çukur ve tümsek olarak lazer demetiyle yakılarak oluşturulur.CD-R W’lerde ise durum daha farklıdır.CD-RW’lerde yazıcı, CD yüzeyindeki gümüş, iridyum, antimon ve tellür karışımı maddeyi farklı bir evreden geçirerek okuyucu lazer için yeterli olan yansıma parlaklığına getirir. Bir kere yazılabilen CD-R’ların aksine bu teknoloji, CD-RW’lere veriyi defalarca yazıp silebiliyor.CD-R ’da olduğu gibi CD-RW’lerde de metal yansıtıcı bir yüzey üzerinde renkli bir kısım bulunmakta. B u yüzeyde de veri kodlanmış halde saklanıyor. CD-RW’deki renkli kısım iki farklı tipi bir arada bulundurabiliyor.K ristallin ve Amorph.K imyacılar kristalleşmeden katılaşan sıvılara Amorph adını veriyorlar.Ör neğin, cam.R enkli tabakadaki Amorph kısımları ışını yansıtmadan geçirir.Geçen ışık ancak metal kısımdan yansıyarak geri döner.K ristallin kısımlar ise lazer veriyi okurken yansıtır. Kristallin ve Amorph iki farklı yansıtıcı yüzey oluşturur ve bu sayede dijital veriler birleştirilir.CD-R W’nin yazılması sırasında yazıcı renkli yüzeye yoğun lazer ışınları yollanır.B u esnada ısı 500 celsius’u bulabilir.B u işlemden hemen sonra renkli madde hemen soğur ve Amorph bir duruma gelir.Y eniden yazmak içinse Amorph bölgeler 200 celsius’a kadar tekrar ısıtılıp soğutularak kristalleşiyor ve veri siliniyor.Böylece CD-RW tekrar yazılmaya el verişli hale geliyor.B u silme işlemi sırasında CD’nin sarmal kalıbı da yok olmasın diye üreticiler şeffaf olan yüzeye bir de sarmal kalıbı basıyor ve bu sayede tekrar aynı şekilde CD’ye veri yazmak mümkün oluyor. CD’lerde renk ve performansa dikkat Çoğu CD 650MB kapasiteye sahiptir. Ancak bu değer günümüz ihtiyaçları göz önüne alınırsa artık büyük bir kapasite değil.Bazı diskler 655 hatta 700MB kapasiteye sahip olabilir.B unların arasındaki fark sarmalların arasındaki mesafedir. Üreticiler bu sarmalların arasındaki boşluğu daraltarak daha fazla sarmalı disk yüzeyine ekleyebiliyorlar.Yeni mevcut sürücülerin genellikle bu yeni CD’lerle bir sorun olmuyor ancak eski sürücüler problem yaratabilir.CDRW’lerde ise üzerinde yazan hıza dikkat etmelisiniz.Y azıcınızı destekleyen hızlardaki CD’leri almalısınız.Daha ayrıntılı bilgiyi CD’nin paketinin üzerinde bulabilirsiniz.A yrıca CD’lerdeki renk farkları da kalitede rol oynar. Mavi ya da yeşil renkteki CD’ler ucuzdur ancak daha az dayanır (10 sene kadar).A yrıca bu CD’lere Audio kayıt ettiğinizde bazı müzik setleri bunları okumakta zorlanabilir.B u yüzden biraz daha pahalı olan ancak daha fazla dayanan (100 sene kadar) yeşil sarı parlayan altın rengindeki CD’leri tercih edebilirsiniz.CD-R'ler ile CD-RW'ler arasında kısa süre öncesine kadar dikkate değer bir fiyat farkı vardı.F akat zamanla bu fark kapandı.ar tık çok uygun fiyata CD-RW'ler bulmak mümkün. ? CD ve CD-R’lar çeşitli katmanlardan oluşur. İlerleyen teknoloji ile kolaylaşan CO üretim süreci aynı zamanda maliyetleri de düşürmüştür. Etiket Korunma katmanı Alüminyum Polikarbonat Etiket Koruma katmanı Altın Boya maddesi Polikarbonat Compact Disk: İç Yapı CD Recordable: İç Yapı 130 | ŞUBAT 2 0 0 1 Donanım Kursu hale gelmesi olası. Devasa kapasitesiyle harika bir depolama birimi: DVD DVD (Digital Versatile Disc) 4.7GB ve üzeri kapasitesiyle CD'lerin yakın gelecekteki mirasçısı.F arklı kapasitelere sahip DVD tipleri mevcut.İki katman ve DVD'nin her iki yüzünün kullanılması sayesinde DVD'lerin kapasitesi 17GB'a kadar çıkabiliyor.Tek bir DVD ile elde edilen bu yüksek kapasite oldukça etkileyici.B u sayede yüksek görüntü ve ses kalitesinin yanında farklı kamera açıları ve değişik dillere ait seslendirme seçenekleriyle kaydedilmiş filmlerin tek bir disk içine rahatlıkla sığabiliyor. D VD çalıcı cihazların da tıpkı audio CD'lerin kasetlerin yerini alması gibi video cihazlarının yerini alacağı epeydir gündemde olan bir söylem. Gerçekten de DVD'ler VHS kasetlerin aksine küçük boyutları ve esnek yapılarıyla filmler için ideal bir ortam. Görüntü ve ses kalitesinin yüksekliği bir yana DVD'ler dijital ortamın tüm nimetlerinden faydalandığı için disk üzerinde filmin çeşitli sahnelerine kolayca erişebilir, filmi farklı dillerde altyazı hatta seslendirme seçenekleriyle izleyebilirsiniz.Tüm bu avantajlarına karşın DVD filmlerin VHS kasetlere nazaran daha pahalı olması VHS-DVD geçişini yavaşlatan önemli bir etken. Ayrıca DVD çalıcı cihazların da video kaydedicilerden yaklaşık iki kat pahalı olmasına rağmen kayıt yapamamaları kullanıcıların DVD'lere temkinli yaklaşmasına sebep oluyor. DVD sürücülerin çalışma mantığı tıpkı CD sürücülere benzer.En büyük fark DVD üzerindeki çukur ve tümsek kısımların aralarındaki mesafenin CD'ye nazaran çok daha az olmasıdır. Buna bağlı olarak DVD'leri okumak için kullanılan lazer ışını çok daha kısa bir dalga boyuna sahiptir. Kuşkusuz DVD sürücülerin en büyük avantajlarından biri de CD'leri de okuyabilmesi.B unun için okuyucu lazer demetinin farklı dalga boylarında çalışmasını sağlayan özel bir lens kullanılır. B u lens DVD üzerinde farklı katmanlara kaydedilmiş verilerin birbirinden bağımsız olarak okunabilmesinde de başrol oynar.B ilgisayarlarımızda kullandığımız DVD sürücüler,DVD'lerin yanında audio CD, CD-R ya da CDRW gibi yaygın CD tiplerini de destekliyor. Can sıkıcı bir problem: DVD'lerde bölge kodu CD'ler ortaya çıktığında, telif haklarının çiğneneceğine dair şüpheler kısa zamanda doğru çıktığı için, üreticiler DVD'ler konusunda daha sağlam adımlar atmak istiyorlar.F akat bu sırada kaş yapılırken göz çıkarılıyor.D VD'- ler üzerinde kopyalanmaya karşı birkaç çeşit koruma vardır.CSS (Content Scrambling System) ile DVD üzerindeki dosyaların sabit diske kopyalanmasının önüne geçilmeye çalışılırken Macrovision korumasıyla DVD görüntülerinin VHS videolara aktarılmasının önüne geçilir.H er iki koruma tedbiri de çoktan kırıldı. Öte yandan oldukça can sıkıcı olabilen bölge kodu koruması dünyayı 6 adet bölgeye ayırarak farklı bölgeler için üretilmiş DVD'leri başka bölgelerde izlenmesini belli ölçüler içinde imkansız kılmaya çalışıyor.Başka bölgeye ait bir DVD'yi yasal olarak sadece 5 kere izleyebilirsiniz.Kür eselleşme söylevleri bu kadar revaçtayken böyle garip bir ayrımcılık biraz tuhaf kaçıyor.Bölge koruması temel olarak DVD sürücülerin içinde yer alıyor. Firmware denen küçük bir yazılımda saklanan bu bilgi, aynı sürücüyle çalışan fakat bölge koruması bilgisine sahip olmayan yeni bir Firmware ile değiştirildiğinde bölge kodu koruması da ortadan kalkıyor.P opüler DVD sürücülere ait korumayı kaldıran Firmware'ler internette underground sitelerde cirit atıyor.Yapılması gereken tıpkı Bios güncellemesi gibi sürücü içinde kayıtlı bilgiyi değiştirmek.B u kısa işlemin ardından uygun yazılımla her bölgeye ait DVD'leri izleyebilir ya da dinleyebilirsiniz. Yazılabilir DVD'lerin eli kulağında Las Vegas Comdex 2001 Fuarında gördüğümüz en önemli yeniliklerden biri de yazılabilir DVD hakkındaydı.B ildiğiniz gibi yazılabilir DVD'lerin en büyük handikabı uyumluluk problemiydi.Yeni formatlarda ise bu problem çözüldü. Artık evinizde kaydettiğiniz DVD'nizi herhangi bir DVD uyumlu cihazda izleyebilecek ya da dinleyebileceksiniz. DVD+RW ve DVD-RW adındaki bu iki formattan hangisinin daha fazla tutulacağını kestirmek biraz güç.Bekleyelim görelim diyoruz. DVD sürücüye gerçekten ihtiyacınız var mı? DVD ortamı üzerine kayıtlı bir konser ya da film izlemenin keyfine doyum olmuyor. Öz ellikle 17inch ya da üzeri bir monitör ve Dolby Digital destekli bir ses sisteminiz varsa CD sürücü yerine DVD sürücü almanızda fayda var.Öt e yandan 14 ya da 15 inç bir monitörünüz varsa öncelikle monitörünüzü terfi ettirmeye çalışıp video CD'lerle idare etmeniz daha mantıklı olacaktır.1 yıl öncesine kadar CPU'ların gücü DVD filmleri oynatmaya zar zor yetiyordu.Z aman zaman görülen kare atlamalar ve yavaşlamalar yüzünden pek çok kullanıcı donanımsal olarak MPEG2 çözümü yapan kartlara yönelmişti.B u kartlar CPU'ya yüklenmeden akıcı bir DVD görüntüsü sağlıyordu ama CPU çözümü kadar iyi bir görüntü kalitesi vermiyordu.Y eni CPU'larsa MPEG2 kartına ihtiyaç duymadan akıcı bir görüntü sağlıy orlar.Üstelik modern ekran kartları da MPEG2 çözümü sırasında CPU'nun üzerindeki yükü bir miktar alıyor.B u şekilde görüntü kalitesinde kayıp olmadan DVD keyfine varabiliyorsunuz. Şahin Ekşioğlu (esahin@chip.com.tr) DVD’ler tek taraşı ve tek katmanlı olduğunda 4.7 GB kapasiteye sahipken çift taraşı ve çift katmanlı bir DVD’nin kapasitesi 17 GB’tır.

Arşiv Listesi