CHIP Online - Arşiv: Şubat 2001 DOWNLOAD Bilgisayarla Müzik

226 | ŞUBAT 2 0 0 1 Bilgisayarla Müzik _ Geçtiğimiz ay, ilk basit sample denememizi gerçekleştirmiş ve Sf2 uyumlu ses kartımızda nasıl kullanacağımızı gürmüştük.C iddi anlamda sample elde etmek, aslında oldukça zahmetli, emek isteyen bir iştir.Sample edilecek olan enstrümanın sesleri faklı oktavlardan kaydedilir ve en temiz tınılar elde edilene kadar dikkatlice uygulanan filtreleme işlemlerinden sonra son şekli verilir. Vienna Soundfont Studio ile ince ayarlar Programın Open komutunu kullanarak, harddiskinizde var olan bir Sf2 dosyasını açın.Di yelim ki gitar sample’ı barındıran bir Sf2 dosyası açtınız. Instrument Pool dizini altında, Gitar sample’ını oluşturan tüm alt sesleri göreceksiniz. Eğer sesi tek bir sample olarak görmek isterseniz, Melodic Pool bölümünde gitar sample’ını işaretlemeniz gerekecek.Editing işlemini, dilerseniz sample’ı oluşturan her alt sesi tek tek, dilerseniz de, sample’ın son halini bir bütün olarak ele alarak gerçekleştirebilirsiniz. B iz size, sample’ın son halini editlemeyi göstereceğiz.Z aten işlemler her iki uygulamada da aynıdır ve deneme yanılma yöntemiyle yapacağınız işlemlerin sonuçlarını, daha iyi algılayacak ve daha sonra kendi kendinize alt sesleri de editleyebileceksiniz. Melodic Pool altındaki Sample’ın editlenmesi Melodic Pool’da, üçüncü basamak olan Gitar sample’ını işaretlediğinizde, programın en altını oluşturan bölümdeki seçeneklerin aktif hale geldiğini göreceksiniz.B u bölümdeki seçeneklerin ne olduklarını öğrenmeye, alt-sol taraftan başlayacağız. PITCH ile sample üzerinde yapılabilecek ince ayarlar Bu başlık altında iki ayar Coarse Tune ve Fine Tune’dur. Coarse Tune, seçtiğiniz sample sesin oktavını yarım ses arttırmaya veya azaltmaya yarar.Ör neğin, klavyenize aynı anda kullanmak için iki ses yerleştirdiniz. Sağ oktavlara Piyano sesi yerleştirdiğinizi farz edelim.Eğer oktav üzerinde oynama yapmazsanız, Piyano tonunu yalnızca yüksek oktavlardan duymak zorunda kalacaksınız.Eğer , Coarse Tune’u eksi yönde, tam bir oktav kalın olacak şekilde düşürürseniz, piyano sesini daha alt oktavlardan da çalabilirsiniz. B urada dikkat etmeniz gereken şey, sesi tam bir oktav arttırmak için +12, tam bir oktav kalınlaştırmak için –12 yapmak.A ynı şekilde, iki ve katları oktavlar için +24, -24 gibi ve bunun katları şeklinde ayarlamalarınızı yapmalısınız. Fine Tune ise, sesin tınısında daha ince ayarlar yapabilmeniz içindir.Öz ellikle üşemeli çalgıların, orkestrasyon dahilinde, ince ayara ihtiyaçları vardır.A ynen Coarse Tune’da olduğu gibi, sesin tınısı üzerinde oynamalar yaparak, sample’ınızın en doğru şekilde duyulmasını sağlayabilirsiniz. Sf2 Dosyaları İçin İnce Ayarlar Örnek Sesleri Filtreleme Bu ay sample edilecek olan enstrüman sesleri üzerinde yapılacak ince ayarları, çeşşitli eklenti ve araçlarla yapılabilecek filtreleme işşlemlerini açıklıyoruz. ŞUBAT 2 0 0 1 | 227 Bilgisayarla Müzik EFFECTS ile sample üzerinde yapılabilecek ince ayarlar Bu bölüm altında, Filter Q, Filter Cutoff, Reverb, Chorus ve Pan seçeneklerini göreceksiniz. Filter Q, sesin Rezonans değerinin arttırılıp azaltılmasında kullanılır.R ezonans, sesin, derinlik, temizlik, eko gibi değerlerini oluşturur.Filt er Q’nun etkilerini, minimum ve maksimum değerler vererek daha iyi algılayabilirsiniz. Filter Cutoff, sesin tınısı üzerinde direkt etkisi olan frekans ayarıdır.En düşük değerde, sesin daha kısa sürede kaybolduğunu ve tınısının rengini kaybettiğini göreceksiniz.Yüksek değerlerde ise daha canlı, daha parlak bir ses elde edeceksiniz. Reverb hepinizin bildiği derinlik efektidir. En düşük değer olan sıfırda, sese Reverb efekti uygulanmaz.B u efektin uygulanması için ses kartınızın efekt osilatörlerine sahip olması gerekmektedir. Çünkü verilen değerler, direkt olarak osilatörlere gönderilir ve ancak bu şekilde sese istenilen efekt uygulanır. Chorus, aynı şekilde Chorus osilatörlerine gerekli sinyalleri göndermede kullanılan değerleri atamamızı sağlar.B ildiğiniz gibi Chorus efekti uygulanan bir ses, daha dolgun duyulur. Pan ise sesin, Stereo olan ses kartımızın, hangi kanalından (sağ-sol) geleceğini belirtmemize yarar.Eğer değeri 100 olarak verirsek, ses, sadece sağdan, -100 verirsek sadece soldan gelecektir. Ara değerler ise, sesin her iki taraftan belirleyeceğiniz oranlarda gelmesini sağlayacaktır. VOLUME ENVELOPE ile yapılabilecek ince ayarlar Midi ile ilgili yazı dizimize ilk başladığımız sayılarda, Note On komutunun, klavyemiz üzerinde herhangi bir tuşa bastığımızda oluşan bir Midi Sinyali olduğunu ve sisteme hangi tuşa basıldığını bildirdiğini anlatmıştık.N ote On komutuyla tetiklenen sesin, tuşa basıldıktan sonra duyulmasına kadar geçen bir zaman vardır ve bu zaman aralığını dilediğimizce değiştirebiliriz. Bu işlem için, değerleriyle oynama yapacağımız komut, DELAY komutudur. Delay kelimesi İngilizce’de gecikme anlamına gelir ve buradan da anlaşılacağı üzere, sesin ne kadar gecikmeyle duyulacağını belirlememize yarayan değerleri atamamızı sağlar.0.01-100 arası verebileceğiniz değerlerle, sonucu deneyerek görebilirsiniz. Attack (Attack Time), sesin Delay safhasından çıktıktan sonra, en yüksek noktasına ulaşması için geçen zamanı ayarlamamızı sağlar.Öz ellikle Pad seslerde, sesin yavaş yavaş yükselişe geçmesini istiyorsak, Attack değerini düşürmeliyiz. Hold, sesin en yüksek noktasında, düşüşe geçmeden önce ne kadar kalacağını belirtmemize yarayan ayardır.Böylece sesi, tepe noktasında dilediğimiz kadar duyabiliriz.Y ine belirtmemizde fayda var, bu değerlerin yaratacağı farkları en iyi Pad seslerde anlarız.Piyano, gitar gibi sesler tek vuruşluk kısa sesler olduğundan, yapacağınız değişiklikleri yeterince iyi algılamayabilirsiniz. Decay (Decay Time), sesin minimum seviyeye düşmesi için belirleyeceğimiz zaman aralığıdır.B u ayarı ne kadar yüksek tutarsak, ses o kadar uzun sürede minimum seviyeye, yani değer olarak sıfır seviyesine düşer. Sustain, klavyemizde tuşun basılı tutulduğu sürede, ne kadar zaman duyulacağını belirten değerdir.Di yelim ki piyano sesi yüklü olsun ve tuşa basıp bırakmadınız.Eğer Sustain değerini düşük vermişseniz, tuş basılı olsa dahi, piyano sesi daha kısa bir süre duyulacaktır. Release değeri, tuş bırakıldıktan sonra sesin sıfır noktasına düşeceği zamanı belirler. Initial Attenuation, sesin yüksekliğini doğrudan etkileyen ayardır.B u değeri –10’a çektiğinizde, sesinizin volume değeri tüm oktav boyunca desibel birim üzerinden –10 daha düşük duyulacaktır. A yarı 0’da bıraktığınızda, seste hiçbir değişme olmadığını göreceksiniz. Ör neğin, oluşturduğunuz sample, çok yüksek seviyede olmuş ve volume dengesini kendi içinden ayarlamak istiyorsunuz. B u ya da tam tersi bir du- Sample sesimizin Pitch ve Efect değerlerini, programın alt sol tarafındaki bölümlerden dilediğimizce değiştirebiliriz. Volume Envelope başlığı altındaki bölümler, sesin zamanlama ile ilgili tüm sayısal değerlerinde değişiklikler yapmamıza olanak tanır. Sesin Pitch değeri ile oynayarak, sample sesinizin daha üst ya da daha alt oktavlardan duyulmasını sağlayabilirsiniz. Instrument Pool altında, sample’ı oluşturan sesleri tek tek seçerek gerekli editing işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz. ? 228 | ŞUBAT 2 0 0 1 Bilgisayarla Müzik rumda, harici mikserlerden volume dengesi sağlamak yerine, sample sesinizin Initial Attenuation değeri ile oynama yaparak, dengeyi sağlayabilirsiniz. Keynum To Hold: (Keynum=Key Num- ber) Midi sinyalleri vasıtasıyla, sesin Hold Time değeri üzerinde değişiklikler yapabiliriz.B unu yaparken değişikliğin ne derece olacağını Keynum To Hold vasıtasıyla belirtiriz.60 no’lu tuş vasıtasıyla verilen değerde Hold sıfır değerini alır. Keynum To Decay: Aynı şekilde, Decay Time için girilecek olan değerin derecesini ayarlamak için kullanırız. Modulation Envelope ile ses üzerinde ince ayarlar Burada göreceğiniz değerlerin açıklamaları, Volume Envelope’daki gibidir. Ancak değişiklikler sese uygulanacak olan Modülasyonu etkiler.Volume Envelope bölümünde görmediğimiz, To Pitch’in ve To Filter Cutoff ’un görevleri ise şöyledir: To Pitch, sesin perdesini etkileyecek olan,Modülasyon değerini belirler.Verilecek olan artı değer, sesin perdesinde yükselmeye, eksi değer ise alçalmaya neden olacaktır.Ör neğin, +100 değeri verirseniz sesin perdesinde yarım tonluk bir yükselme olacaktır. To Filter Cutoff, modülasyonun, sesin Cutoff değerindeki etki değerini belirler. Eğer +1200 değeri verirseniz, sesin Cutoff Frekansı bir oktavlık değişikliğe uğrar. Modulation LFO ve Vibrato LFO bölümlerindeki ayarlar ile de, modülasyon ve vibrasyon osilatörlerinin ayarlarını yaparak, sesinizin farklı tınlamasını sağlayabilirsiniz. Öz ellikle, enteresan efektler elde etmeyi istiyorsanız, bu iki bölümde denemeler yapabilirsiniz. Bahsedilen tüm ince ayarları yaptıktan ve sesinizi, ihtiyacınız doğrultusunda tüm filtrelerden geçirdikten sonra saklayabilir ve gerektiğinde ses kartınıza yükleyerek kullanabilirsiniz. Alternatif programlar kullanarak sisteme Sf2 yükleme Sisteminize Sf2 yüklemek için, ses kartınızla gelen programları kullanabileceğiniz gibi, işinizi daha da kolaylaştıracak, kendi ses bankalarınızı rahatça oluşturabileceğiniz, alternatif programları da kullanabilirsiniz.B u programların en kullanışlılarından biri de, AWE VIRTUAL BANK programıdır. Awe Virtual Bank ile Sf2 yönetimi Programı kurduğunuzda, biri General Midi bankası olmak üzere toplam 128 farkı set oluşturabileceğinizi ve her sete 128 Sf2 yerleştirebileceğinizi göreceksiniz. H emen belirtelim "ne kadar RAM o kadar Sf2" kuralı maalesef bu programda da geçerli. Çalışmaya başlamadan önce, küçük bir ayarlama yaparak, olası bir elektrik kesilmesi yada sistem çökmesi durumunda, saatlerce uğraşarak oluşturduğunuz setin kaybolmasını önleyebilirsiniz. V iew/Preferences > Settings sayfasında, en altta göreceğiniz Auto Save fonsiyonunu aktif hale getirerek, örneğin, Every 5 Minutes seçeneğini işaretleyin. Böylec e tıpkı Office programlarında olduğu gibi, çalışmanız, her 5 dakikada bir otomatik olarak bilgisayarınızın Hardiskine kaydedilecektir. Harddiskteki Sf2 klasörlerinin programa tanıtılması Bilgisayarınızda saklı bulundurduğunuz Sf2’leri kullanabilmeniz için, öncelikle içinde bulundukları dosyaları program dahilinde kısayol oluşturarak belirtmelisiniz.B unun için,programın en solundaki Shortcuts bölümünde sağ klik yaparak, "New Shortcut" seçeneğini işaretlemeli ve ardından, Sf2’leri barındıran bir klasörü belirlemelisiniz. Eğer birden fazla Sf2 klasörünüz varsa, aynı işlemi herbir klasör için yapmalı- Sound Fontlarınızı daha gelişmiş bir ortamda sisteme yükleyebilir, kolayca değişiklikler yapabilirsiniz. Önce tedbir... Saatlerce uğraşarak oluşturduğunuz Sf2 bankanız uçup gitmesin. Fontlarım nerede ?. . Panik yapmayın. Program fontlarınızın yerini hızlı bir aramayla bulacak ve listeleyecek. Programa ilk önce Sf2’lerin bulunduğu klasörleri tanıtmalısınız. ? ŞUBAT 2 0 0 1 | 229 Bilgisayarla Müzik sınız. Bilgisayarınızda yüklü olan Sf2 fontlarının yerlerini, olur ya, unutmuşsanız menüdeki dürbün simgesine tıklayarak, belirleyeceğiniz disk bölümlerinde, bilgisayara Sf2 araması yaptırabilirsiniz. Klasör içindeki seslerin seçilmesi ve bankaya dahil edilmesi Artık Sf2 klasörleriniz içinden istediğiniz sesleri seçip, bankaya ekleyebilirsiniz. B unun için, sol tarafta kısayolunu oluşturduğunuz dosyalardan birini seçin. Dosy a içindeki Sf2’lerin hemen sağda belirdiğini göreceksiniz. Eğer seçtiğiniz Sf2 dosyası, birden fazla alt ses barındırıyorsa, tüm sesler ekranın en sağında belirecektir.Şimdi gelelim sağda beliren bu seslerin bankalara taşınmasına.B u işlemi iki basit yöntemle yapabilirsiniz.B irincisi, seçtiğiniz sesi sürükle bırak yöntemiyle istediğiniz banka numarasına taşımak, ikincisi ise önce taşınacak banka numarasını işaretlemek ve ardından da taşınacak olan sesin üzerine çift tıklamak. İşt e bu kadar basit.İlk yöntemde Shift + ok tuşlarını kullanarak, birden fazla sesi aynı anda seçebilir ve yukarıdaki bankaya taşıyabilirsiniz.F arklı klasörlerden, farklı sesleri dilediğinizce seçip yerleştirebileceğinizi belirtmek isteriz. Bankalara yerleştirdiğiniz sesleri duymak için, banka penceresinde istediğiniz sesi seçin ve klavyenizin tuşlarına dokunun.Eğer bilgisayarınıza bağlı bir klavyeniz yoksa, menü çubuğunda göreceğiniz klavye simgesine tıklayın ve ekranda belirecek olan sanal klavyenizde sesi deneyin. Bankaya yüklenen sesler üzerinde Editing işşlemleri Üstte yüklediğiniz seslerden birini işaretleyin ve sağ klik yapın.B urada kesme, kopyalama, silme, isim değiştirme gibi klasik işlemleri gerçekleştirebilirsiniz. P roperties (özellikler) sayfasına girdiğinizde ise daha ciddi ayarlamalar yapabileceğinizi göreceksiniz.Açılan pencerede Patch bölümünde yüklemiş olduğunuz sesleri görebilirsiniz. Sound Font bölümünde ise Vienna SoundFont Studio programındaki gibi, ayrıntılarını anlattığımız edit işlemlerini yapabilirsiniz. DSP bölümünde ise, program, daha da ileriye giderek seslere Amplifikasyon, Limiter, Gate gibi profesyonel filtre ve efektler uygulanmasına olanak tanıyor.B u işlemler için Add tuşuna basarak, açılacak olan listeden istenen efektlerin seçilmesi ve ayarlarının yapılması gerekiyor. İstediğiniz gibi bir set oluşturduğunuzda, son olarak yapmanız gereken tek iş Save etmek.Oluştur duğunuz bankayı, programın kendi formatı olan .vsf formatında saklayabilir ve sonra yeniden çağırabilirsiniz.Dilerseniz de File/Export komutuyla, bankanızı Sf2 formatına dönüştürerek saklayabilirsiniz. Programın oldukça kullanışlı olan diğer bir özelliği ise, bankayı oluşturan seslerin isimlerini kullanarak Instrument Definition dediğimiz ve Cakewalk’un kullandığı .ins dosyası oluşturması. B ildiğiniz gibi Cakewalk, bu dosyayı kullanarak Enstruman isimlerini hafızasına alıyor.B u işlem için Export komutu sayfasında "Save as type" bölümünde *.Sf2 yerine *.ins seçeneğini işaretlemeniz yeterli olacak. Oluşturduğunuz banka Device/Clear all Banks seçeneğini işaretlemediğiniz sürece bilgisayarınızın hafızasında yüklü kalacaktır.Y ani bilgisayarınız açılıp kapansa bile, sistem hafızasında seçmiş olduğunuz fontlar, kullanıma hazır halde bulunacak.A weV Bank ile ilgili bilgiye http://www.megota. com/awevbank/index.ht ml adresinden ulaşabilirsiniz.Önümüz deki ay, sistem Ram’ini kullanmadan çalışan ve Harddiskinizdeki boş alan kadar sample yükleme olanağı sunan, Giga- Sampler ve Giga Studio programlarını tanımaya başlayacağız. Murat Ay (aymurat@ixir.com) Yüklediğiniz sesleri Vienna Sf Studio’da olduğu gibi edit edebilir ve seslerin parametrelerini değiştirebilirsiniz. Awe Virtual Bank programına profesyonel filtreleme opsiyonlarının dahil edilmiş olması oldukça güzel. Eğer içinde birden fazla ses barındıran bir Sf2 dosyası seçerseniz, dosya içerikleri ekranın en sağında belirecektir. Sf2 klasörlerinden birini seçtiğinizde içeriğini hemen sağda göreceksiniz

Arşiv Listesi