Asus’un web sayfasında BIOS Update’in nasıl gerçekleştiğini ve bunun için hangi dosyalara ihtiyaç duyulduğunu kolayca bulabilirsiniz. Windows 1. Windows 98, Me, 2000: Tüm Sürücülere Hızlı Bir fiekilde Erişmek ..................260 2. Windows 98: Küçük Ağlarda Bilgisayar Açılışını Hızlandırmak ........................260 3. Windows 98: Kayıt Düzenleyicisi’ne Metin Dosyası Yardımıyla Yazmak ..........261 4. Windows 98: Gizli Sistem Programlarını Bulmak ................................................261 5. Windows 98, Me, NT, 2000: Monitör Enerji Tasarruf Ayarları ............................262 6. Windows Me, 2000: Menülerin Kapanmasını Engellemek ..................................262 7. Windows 98: Yazı Tiplerini Yazıcı Olmadan Göstermek ......................................262 8. Windows 98, Me, NT, 2000: Windows Gezgini’ndeki Tıklama Sesi ....................262 9. Windows 98: Windows 98 Altında da Pinball Oynamak ......................................263 10. Windows 2000: Uygulamalar Cevap Bekliyorlar..................................................263 11. Windows 98: Yazıcı Kuyruğu Önceliğini Ayarlamak ..........................................263 Uygulamalar 12. Excel: Sadeleştirilmemiş Kesirlerle İşlem Yapmak ............................................264 13. Excel: Binlik Ayırma İşareti ve Virgül Sonrası Basamaklar ..............................264 14. Excel: Klavye ile Grafik ..........................................................................................264 15. Access: Çapraz Tablolarla Karmaşık Değerlendirmeler....................................265 16. Excel 97: Geri Al Adım Sayısı ................................................................................265 17. Word 97: Sadece Metin Görünümünü Kullanmak ..............................................265 18. Paint Shop Pro 6: BMP Biçiminde Yerden Tasarruf ..........................................265 19. Word 2000: fiablon İçerisine Katlama Çizgisi Eklemek ......................................266 20. Word 2000: Tablo Başlığını VBA ile Belirlemek ..................................................266 21. Access 2000: Veritabanını Kapanışta Sıkıştırmak ..............................................267 22. Çevirmeli Ağ: Windows 2000’de Otomatik İnternet Bağlantısı ........................267 23. Star Office: Farklı Üstbilgi ve Altbilgi Alanları Eklemek ....................................268 24. Corel Draw: Dualboot Sistemde Tek bir Corel Draw ..........................................268 25. Outlook Express 5: İleti Klasörünün Konumunu Belirlemek ..............................269 26. Ağ: hata Kontrolü: Ağ Çok Yavaş Çalışıyor ..........................................................269 27. Klavye: Klavyede USB Hub ....................................................................................269 260 | ŞUBAT 2 0 0 1 Windows Windows 98, Me, 2000 Tüm Sürücülere Hızlı Bir Şekilde Erişşmek Sürücülerinizden birinin içine göz atmak istediğinizde, şimdiye kadar ilk olarak masaüstünde bulunan Bilgisayarım simgesini kullanmak zorundaydınız. Bu işlemi daha kolay yerine getirebilirsiniz. Çünkü Windows görev çubuğuna bilgisayarım bileşenlerini yerleştirebilirsiniz. Bu görünüme ulaşmak için her sürücüye simge olarak bir karakter atayın. Bunun için aşağıdaki işlemleri yerine getirin: İlk olarak karakter şeklindeki simgelerini internetten almalısınız. Bunun için www.chip.com.tr/abc adresinden zip dosyasını indirin ve bunu "C:" kök dizini içerisinde bulunan ICONS klasörüne açın. Şayet böyle bir klasör yoksa dosyayı açmadan önce oluşturmalısınız. Şimdi araç çubuğunu oluşturun. Farenin sağ düğmesini kullanarak görev çubuğu üzerinde boş bir alana tıklayın ve açılan nesne menüsündeki Araç Çubukları/ Yeni Araç Çubuğu komutunu çalıştırın. İletişim penceresi üzerinden Bilgisayarım’ı seçin ve Tamam düğmesine tıklayın. Bunun sonucunda, Bilgisayarım içerisindeki tüm simgeler, görev çubuğu üzerinde ayrı bir araç çubuğu olarak ekrana geleceklerdir. Ancak yeni çubuk metin etiketleri ve başlıklar ekran üzerinde oldukça fazla yer kaplayacak ve görev çubuğunun kullanım alanını daraltacaktır. Bu nedenle farenin sağ düğmesini kullanarak yeni çubuğun sağ sınır çizgisine tıklayın ve nesne menüsü üzerindeki Metni Göster ve Başlığı Göster komutlarındaki işaretleri üzerlerine tıklayarak kaldırın. Sürücüleri birbirinden ayırabilmek için şimdi her sürücünün kullandığı isme göre simgesinin uygun bir harf ile değiştirilmesi gereklidir. Bunun için Başlat/Çalıştır/Regedit/Tamam komutunu kullanarak Kayıt Düzenleyicisi’ni açın. Ekrana gelen pencere üzerindeki "HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\ Microsoft\Windows\CurrentVersion" anahtarını aktif hale getirin. Burada bulunan Explorer altanahtarına farenin sağ düğmesiyle tıklayın ve nesne menüsü üzerindeki Yeni/Tuş komutunu çalıştırın. İsim olarak DriveIcons atayın. Farenin sağ düğmesiyle bu yeni anahtar üzerine de tıklayın ve Yeni/Tuş komutunu tekrar çalıştırın. Bu yeni anahtar ismi için, örneğin disket sürücü için sürücü ismi olan "A" kullanılmalı. Farenin sağ düğmesini kullanarak bu anahtar üzerine de bir kez tıklayın ve DefaultIcon isminde yeni bir anahtar daha oluşturun. Şimdi bu anahtara ait pencerenin sağ tarafındaki Varsayılan değerine iki kere tıklayın. Ekrana gelen pencereye " C : \ ICONS \ A.ICO,0" (Şayet Zip dosyasını farklı bir klasöre açacak olursanız, buradaki konum tanımlamasını uygun olarak değiştirmelisiniz) değerini girin. Bu değerde kullanılan "0" rakamı ikon dosyası içerisindeki ilk simgeyi temsil ediyor. Bu işlemi diğer sürücüler (C, D vb.) için de, ancak uygun dosya isimlerini (C.ICO vb.) kullanarak yerine getirin. Daha sonra Kayıt Düzenleyicisi’ni kapatın ve yeni simgelerin ekrana gelmesi için Bilgisayarım penceresinin içeriğini [F5] tuşuna tıklayarak güncelleyin. Daha sonra Bilgisayarım klasörünü gösteren araç çubuğunun sol sınır çizgisi üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve açılan nesne menüsü üzerindeki Yenile komutunu çalıştırın. 1 Hızlı Ulaşşım: Tüm sürücüler görev çubuğu üzerinde harşer şeklinde görünürler. Sadece tek bir tıklama ile sürücü içeriğine göz atabilirsiniz. Windows 98 Küçük Ağlarda Bilgisayar Açılışşını Hızlandırmak TCP/IP protokolünü kullanan ağlara bağlı bilgisayarların açılışlarını hissedilir derecede hızlandırabilirsiniz. Çünkü bilgisayarlar normalde açılış esnasında otomatik olarak bir IP adresi alırlar. Eğer ağ üzerinde bu dağıtım işlemini üzerine alan bir DHCP kullanılmıyorsa, bu işlem daha da uzun sürecektir. Bu süreyi sabit IP adresini bilgisayara manuel olarak tanıtarak kısaltabilirsiniz. Bunun için ilk olarak Denetim Masası içerisindeki Ağ simgesine iki kere tıklayın. Ekrana gelen pencere üzerinden ağ kartı için kullanılan TCP/IP Ağ öğesini seçin ve Özellikler düğmesine tıklayın. IP Adresi kartını aktif hale getirin ve bir IP Adresi Belirt seçeneğini işaretleyin. Bunun için "linklocal" IP havuzundan bir değer kullanmanız tavsiye edilir. Alt Ağ Maskesi ise her zaman "255.255.0.0" değerini alır. Bu sınırlar içerisinde kalanlar IP adreslerinin hem internette bulunduğundan hem de seçtiğiniz bir DHCP sunucuda bulunduğundan emin olabilirler. 2 Sabit IP: Bilgisayarının IP adresini önceden belirleyenler, PC’lerinin daha hızlı açılmasını sağlayabilir. ŞUBAT 2 0 0 1 | 261 Windows Windows 98 Kayıt Düzenleyicisi’ne Metin Dosyası Yardımıyla Yazmak Windows işletim sistemindeki tüm konfigürasyon bilgilerinin tutulduğu Kayıt Düzenleyicisi’ne uzantısı REG olan bir metin dosyası yardımıyla otomatik olarak eklentiler yapabilirsiniz. Ancak bu metin dosyalarının belirli, sabit bir yapıya sahip olmaları gereklidir. Dosyanın ilk satırında "REGEDIT4" ifadesi bulunmalıdır. Ancak bundan sonra bir anahtar tanımlayabilirsiniz. Bu anahtarın ekleneceği konumu köşeli parantezler kullanarak belirtirken her bir anahtar bilgisini Backslash (Ters bölme) işareti yardımıyla ayırmalısınız. Daha sonra ise her bir girdi tanımlanmalıdır. Her bir girdi ve bunların değerlerini kendi ayrı satırlarına yazmalısınız. Dize Değeri, İkili Değeri veya DWORD Değeri girebilirsiniz. Her satır girdi için geçerli ismin tırnak işaretleri arasında yazılması ile başlatılır. Bunu boşluk bırakmadan bir eşitlik işareti ve arkasından da değer takip eder. Eğer bir Dize Değeri eklemek istiyorsanız girdinin içeriğini tırnak işaretleri arasında belirtmelisiniz. Tırnak işaretleri arasındaki bu tanımlama içerisinde ise boşluk karakteri kullanılabilir. Eğer değer olarak sabit disk üzerindeki bir konumu kullanmak isterseniz oldukça dikkatli olmalısınız. Bu tanımlama içerisinde katmanları belirten her ters bölme işaretini iki kere yazmalısınız. Windows tanımlanan konumu ancak bu şekilde doğru okuyabilir. DWORD Registry değeri ise "dword" anahtar kelimesi kullanılarak belirtilebilir. Bu biçimdeki bir değerin içeriğini ise ancak 16’lık sayı sistemini kullanarak tanımlamalısınız. Dikkat! Windows İkili Değeri tipindeki girdilerin değerlerini "hex:" kelimesi ile başlatır. Bir iki değer ise sıfır ve bir sayılarından oluşan ikili gruplardan meydana gelir. Bu gruplar virgüller yardımıyla birbirlerinden ayrılırlar. İçerisinde tüm değerlerin kullanıldığı aşağıdaki örnek metin dosyasını inceleyin: REGEDIT 4 [HKEY_USERS\Kadir\Test\Test1] "DizeDegeri"="Benim Adım" "Path"="C:\\Belgelerim\\Test" "İkiliDegeri"=hex:10,10,10,10 "Dword-Hex"=dword:0000000a [HKEY_USERS\Kadir\Test\Test2] "DizeDegeri"="Senin Adın" Windows donatıları arasında yer alan Not Defteri gibi bir metin editörü kullanarak oluşturduğunuz bu dosyayı .REG dosya uzantısını kullanarak kaydedin. REG uzantısına sahip bu dosya üzerine tıklanması içerisinde tanımlanan değerlerin Kayıt Düzenleyicisi’ne eklenmeleri için yeterli olacaktır. Dosyanın çalıştırılması ile elde edilen sonucu Kayıt Düzenleyicisi’nin resminde görebilirsiniz. 3 Windows 98 Gizli Sistem Programlarını Bulmak Microsoft, Windows CD’sine örneğin sabit disk bakım, işletim sistemindeki hataları tanıyan ve bunları düzelten, programların kontrolü ve bilgi toplama araçları ve bunlar gibi çeşitli programlar gizlemiştir. Bu Chipucu’ndaki tablo tüm önemli araçları bulundukları konum ile beraber bulabilirsiniz. Bunları devamlı olarak Başlat/Çalıştır yolunu kullanarak değil de özel kısayollar oluşturarak da çalıştırabilirsiniz. Bunun için masaüstüdeki boş bir alana farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve açılan nesne menüsündeki Yeni/ Kısayol komutunu çalıştırın. Komut Satırı kutusuna aşağıdaki tablodan yararlanarak programın konumunu girin ve uygun bir isim belirleyin. Bu kısayolu Sürükle&Bırak yardımıyla istediğiniz klasöre taşıyabilirsiniz. 4 Kaydetme: Bir metin dosyası kullanarak Kayıt Düzenleyicisi’ne eklenti yapabilir veya içindeki girdileri değiştirebilirsiniz. Program Konum (Sabit Disk/Widows 98 CD) Kısayol Açıklama Sistem Dosyası Denetleyicisi C:\windows\system\sfc.exe Sfc İşletim sistemindeki zarar görmüş dosyaları arar. Sistem Yapılandırma Hizmet Programı C:\windows\system Msconfig Açılış işlemlerini ve bu sırada, isteğe bağlı Msconfig.exe olarak devre dışı bırakabileceğiniz, çalıştırılan programları kontrol eder. Sistem Yapılandırma Düzenleyicisi C:\windows\system Sysedit Sistem dosyaları için editör Windows için Donanım Bilgisi Hizmeti C:\windows\hwinfo.exe Hwinfo /ui Kurulu ve hatalı olan donanımlar hakkında bilgi verir DirectX Diagnostic Tool C:\windows\system\dxdiag.exe Dxdiag Ekran ve ses kartı testleri ve hakkındaki bilgiler Windows 98 Resource Kit CD F:\Tools\reskit\setup.exe - Windows 98 (SE) CD’sindeki sistem programlarının toplamı Telnet – İstemci IP C:\windows\telnet.exe telnet Terminal programı TCP/IP C:\windows\winipcfg.exe winipcfg Yapılandırması Konfigürasyonu hakkında bilgi Winver C:\windows\winver.exe Winver Windows 98’in versiyon numarasını bildirir Energy Star standartlarına uyan bir monitöre sahipseniz Windows’un Görüntü Özellikleri çerçevesinde monitörün enerji tasarruf moduna geçeceği süreyi veya tamamen ne zaman kapatılması gerektiğini belirleyebilirsiniz. Ancak monitörün tasarruf moduna geçmesi veya tamamen kapanması için geçmesi gereken süreyi ancak Windows Güç Yönetimi’nin size sunduğu seçenekler arasından belirleyebilirsiniz. Eğer burada sunulan 1,3,5,10,15... gibi belirli bir düzende ilerleyen dakika süreler işinize yaramıyorsa veya bunlardan farklı bir değer kullanmak zorundaysanız bu Chipucu işinize yarayacaktır. Windows Kayıt Düzenleyicisi üzerinden monitörünüzün güç yönetimi ayarlarında değişiklik yaparak burada istediğiniz süreleri kullanabilirsiniz. Bunun için ilk olarak Başlat/Çalıştır/ regedit/Tamam komutunu kullanarak Kayıt Düzenleyicisi’ni çalıştırın. Ekrana gelen pencere üzerindeki "HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\Desktop" anahtarını aktif hale getirin. Bu anahtar altında "ScreenSaveLowPowerTimeout" ve "ScreenSave- PowerOffTimeout" adında iki girdi bulunmalıdır. Şayet bunlar mevcut değilse Düzen/Yeni/Dize Değeri komutunu çalıştırın ve sırasıyla bu isimlerdeki girdileri oluşturun. Enerji tasarruf modu için kullanılan "ScreenSaveLowPower- Timeout" ve monitörün kapatılması için kullanılan "ScreenSavePowerOff- Timeout" girdi değerleri saniye cinsinden olmalıdır. Yani eğer monitörün yedi dakika bekleme süresi sonrasında kapatılmasını istiyorsanız "Screen- SavePowerOffTimeout" girdisine değer olarak "420" sayısını girmelisiniz. 262 | ŞUBAT 2 0 0 1 Windows Windows 98/Me/NT/2000 Monitör Enerji Tasarruf Ayarları 5 Windows 98 ve Office 2000’i beraber kullanıyorsanız, Windows Yazı Tipleri klasörü içerisinde yüklü bulunmasına rağmen Word altında kullanılamayan, gösterilmeyen yazı tiplerinin bulunduğu dikkatinizi çekecektir. Garip ama gerçek! Windows’un yazı tiplerini gösterebilmesi için grafik uyumlu bir yazıcı sürücüsünün, bu tür bir yazıcıya sahip olmasanız dahi kurulu olması gereklidir. Şayet bir yazıcınız varsa uygun sürücüyü donanım ile gelen CD-Rom veya disketten, eğer bunlar mevcut değilse de üretici firmanın ana sayfasından yükleyebilirsiniz. Herhangi bir yazıcınız yoksa da Windows CD’si ile beraber gelen uygun sürücülerden birini (örneğin Hewlett Packard Laserjet 4) kullanabilirsiniz. Bu işlem sonrasında yazı tipleri sorunsuz olarak görüntüleneceklerdir. Bu sayede söz konusu yazı tiplerini metin düzenleme veya diğer programlarda kullanabilirsiniz. Windows 98 Fontları Yazıcısız Görüntülemek 7 Windows Me 2000 Akıllı Menülerin Kapatılması Win 98/Me/NT/2000 Gezgin’deki Tıklama Sesi İlk olarak Office 2000’de karşımıza çıkan Akıllı Menüler yeni nesil işletim sistemlerinin de standart özellikleri arasındaki yerini aldı. Eğer Windows 2000 veya Windows Me altında bazı menü öğelerini uzun süre kullanmayacak olursanız sistem bunları bir süre sonra ekrana getirmeyecektir. Daha sonra bunlara ulaşabilmek için her seferinde menü altındaki ok simgesine tıklamak veya bir süre beklemek zorunda kalırsınız. İsterseniz bu fonksiyonu devre dışı bırakabilirsiniz. Bunun için görev çubuğu üzerindeki boş bir alana farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve açılan nesne menüsü üzerindeki Özellikler komutunu çalıştırın. Burada bulunan Kişiselleştirilmiş Menüleri Kullan seçeneğindeki işareti üzerine tıklayarak kaldırın.Windows bundan böyle tüm menüleri ekrana getirecektir. Windows Gezgini içerisinde hareket ederken, örneğin bir klasörü açmak için üzerine iki kere tıkladığınızda devamlı olarak ses kartı üzerinden bir tıklama sesi duyulur. Bazen oldukça rahatsız edici olabilen bu sesi isterseniz kapatabilir veya değiştirebilirsiniz. Bunun için ilk olarak Kayıt Düzenleyicisi’ni çalıştırın ve "HKEY_CURRENT_ USER\AppEvents\Schemes\ Apps\Explorer\Navigating\.current" anahtarını aktif hale getirin. Duyulan bu ses REG_SZ veritipindeki "(Varsayılan)" değerinde tutulur. Burada bulunan değer "C:\Windows:\media\ start.wav" şeklindedir. Şayet Windows farklı bir klasör veya sürücüde kuruluysa, bu değer de ona göre değişiklik gösterebilir. Eğer bu sesi kapatmak istiyorsanız "(Varsayılan)" girdisindeki bu değeri silin veya başka bir sesin çalınmasını istiyorsanız da buna uygun olarak istediğiniz konumunu ve ismini eksiksiz olarak girin. 6 8 Tasarruf: Windows Güç Yönetimi uygun donanımlara sahip olduğunuz sürece size enerji tasarrufu için farklı seçenekler sunar. Bu yazıcıya sahip olmasanız dahi sürücüsünü kullanarak sistemdeki tüm yazı tiplerine ulaşabilirsiniz. ŞUBAT 2 0 0 1 | 263 Windows Windows 98 Windows 98 Altında da Pinball Oynamak Windows 95 işletim sistemini daha eğlenceli hale getirmek için piyasaya sunulan Plus! paketinde çeşitli araçlar, oyunlar, sesler, masaüstü temaları vs. bulunur. Ancak örneğin Plus paketinde bulunan Pinball isimli Tilt oyununu Windows NT standart donanımında dahi yer almasına karşın Windows 98’e direkt olarak kurmak mümkün değildir. Windows 95 Plus paketinde yer alan Pinball’un Windows 98’e kurulabilmesi için Windows 98 kurulum CD’sindeki TOOLS/MSUTILS klasörü içerisinde PINBALL. INF dosyası bulunur. Bu dosyayı sabit diske kopyalayın. Bu dosyanın üzerine farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve açılan nesne menüsündeki Yükle komutunu çalıştırın. Ancak kurulumun gerçekleşebilmesi için Plus CD’sinin "D:" CDRom sürücü de bulunması gereklidir. Şayet kurulum buna rağmen gerçekleşmeyecek olursa oyunu manuel olarak kurabilirsiniz. Bunun için aşağıdaki dosyalara ihtiyacınız olacak: _ PINBALL.* ismindeki tüm dosyalar (Uzantıları EXE, HLP, MID, DAT, DOC ve CNT) _ SOUND*.* ismindeki tüm dosyalar (Aşağı yukarı 42 tane) _ FONT.DAT _ WMCONFIG.EXE _ PINBALL2.MID _ WAVEMIX.INF _ TABLE.BMP Söz konusu dosyaları PLUS_2.CAB ve PLUS_3.CAB isimli dosyalardan istediğiniz bir program klasörüne kopyalayabilirsiniz. Bunun için CAB dosyalarının içini görüntüleyebilen ve seçili dosyaları çıkartabilen Winzip aracını kullanabilirsiniz.Winzip’in en son sürümünü CHIP CD’sindeki Basic Kit içerisinden yükleyebilirsiniz. Eğer tüm dosyaları kopyaladıysanız PINBALL. EXE dosyasına iki kere tıklayarak oyunu başlatabilirsiniz. 9 Windows 98 Kuyruk Önceliğini Belirlemek Eğer yazıcıya gönderdiğiniz işlerin uzun süre beklemesi sizi rahatsız etmeye başladıysa, yazıcı kuyruğunun işlem 0önceliğini değiştirerek yazdırma işlemlerinin daha hızlı gerçekleştirilmesini sağlayabilirsiniz. Bunun için Kayıt Düzenleyicisi’nde değişiklik yapılması gereklidir. İlk olarak Başlat/Çalıştır/Regedit/Tamam komutunu çalıştırın ve ekrana gelen penceredeki "HKEY_LOCAL_ MACHINE\ System\ Current- ControlSet\ Control\ Print" anahtarını aktif hale getirin. Burada bulunan Dword tipindeki "SchedulerThreadPriority" isimli girdiyi bulun, şayet mevcut değilse oluşturun. Bu öğenin değerini değiştirmek için üzerine iki kere tıklayın. Yazıcı Kuyruğunun maksimum önceliğe sahip olması için pencere üzerindeki kutuya "1", normal önceliğe sahip olması için "0" ve önceliğinin minimum olması için de "FFFFFFFFF" değerlerini girin. 11 Windows 2000 Uygulamalar Cevap Bekliyorlar Eğer aynı anda birden fazla program çalıştırdıysanız ve arka planda çalışan bir program bu esnada sizden bir cevap bekliyorsa, görev çubuğu üzerinde bu programa ait olan düğme üç kere yanıp sönecektir. Düğme üç kere yanıp söndükten sonra ise program 200 saniye daha bekler. Bu bekleme süresi sonunda arka planda sizden cevap bekleyen program otomatik olarak öne çıkacaktır. Söz konusu bekleme süresi ve düğmenin uyarı için yanıp sönme sıklığını Windows standart ayarlarını kullanarak değiştiren bir araç maalesef yoktur. Ancak eğer bu değerler sizin için önemliyse, Windows 2000 Kayıt Düzenleyicisi’nde değişiklik yaparak sizden cevap bekleyen programın istediğiniz gibi davranmasını sağlayabilirsiniz. Başlat/Çalıştır/Regedt32/Tamam komutunu kullanarak Windows 2000 Kayıt Düzenleyicisi’ni çalıştırın. Ekrana gelen pencere üzerindeki "HKEY_CURRENT_USER \ Control Panel\Desktop" anahtarını aktif hale getirin. Bu anahtar altında REG_DWORD "ForeGroundflashCount" ve "ForeGroundLockTimeout" adında iki değer bulunur. Sırasıyla "3" ve "30d40" standart değerlerine sahip olan bu girdilerden "ForeGroundflashCount" görev çubuğu üzerindeki program düğmesinin kaç kere yanıp söneceğini, "ForeGroundLockTimeout" ise programın otomatik olarak öne geçmesi için beklemesi gereken süre bilgilerini tutar. 10 Top Dönüyor: Windows 95 Plus paketinde bulunan Pinball isimli oyunu birkaç işlem sonucunda Windows 98 altında da oynayabilirsiniz. Bekleme Süresi: Arka planda cevap bekleyen uygulamaların öne geçmeleri için beklemeleri gereken süreyi Kayıt Düzenleyicisi içerisinden belirleyebilirsiniz. 264 | ŞUBAT 2 0 0 1 Uygulamalar Eğer Excel çalışma tablosuna kesirli bir ifade girecek olursanız, bu kesir işlemleri kolaylaştırmak amacıyla otomatik olarak sadeleştirilecektir. Ancak sadeleştirilmiş kesirler her zaman gerekli değildir. Bu nedenle Excel çalışma tablosundaki hücrelere kesirli sayı girerken temel olarak dikkat etmeniz gereken noktalar vardır: Eğer hücrenin tipi Kesir olarak belirlenmediyse Excel, örneğin "4/20" şeklindeki bir ifadeyi tarih olarak algılayacaktır. Bu nedenle girilen ifadenin kesir sayı olduğunu belirtmek için "0 4/20" şeklinde yazmalısınız. Excel kendi içerisinde kesirleri de sayı olarak alacaktır. "0 4/20" ifadesi hücre içerisinde daha sonra "0,2" olarak ekrana gelecektir. Diğer bir problem ise hücre tipinin kesir olarak belirlenmesi sonrasında Excel’in paydayı tanımamasıdır. Bunun sonucunda kesir, belirlenen kesir biçimindeki sabit payda kullanılarak veya sadeleştirilerek ekrana gelecektir. Bu nedenle sadeleştirilmemiş kesir ancak metin biçiminde elde edilebilir. Bunun için hücre içerisine yazmaya Apostroph "’" işareti ile başlamalı ya da hücre biçimini daha önceden metin olarak belirlemelisiniz. Ancak bu durumda işlem nasıl yapılır? Kesirli ifade daha önce anlatıldığı gibi sıfır kullanılarak girilirse "SayıyaÇevir" Excel fonksiyonu yardımıyla sayıya dönüştürülebilir. Bu dönüşüm için kendi fonksiyonunuzu hazırlayabilirsiniz. Bunun için Araçlar/Makro/Visual Basic Düzenleyicisi komutunu çalıştırın. Ekrana gelen pencere üzerindeki Ekle/ Modül komutunu çalıştırın ve aşağıdaki kaynak kodu girin: Function KesirDegeri(X) Dim Pos, Pos2 X = Trim$(CStr(X)) Pos = InStr(X, "/") If Pos > 0 Then Z$ = Left$(X, Pos - 1) N$ = Mid$(X, Pos + 1) Pos2 = InStr(Z$, " ") If Pos2 > 0 Then G$ = Left$(Z$, Pos2 - 1) Z$ = Mid$(Z$, Pos2 + 1) End If KesirDegeri = Val(G$) + Val(Z$) / Val(N$) Else KesirDegeri = CDbl(X) End If End Function Bu uygulama bileşenleri bir karakter dizisine dönüştürüyor ve boşlukları kaldırıyor. Sonra kesir çizgisi elde ediliyor. Eğer bu bulunamazsa bu değer "CDbl" yardımıyla sayıya dönüştürülüyor. Eğer kesir çizgisi varsa karakter dizisi pay ve paydaya ayrılıyor. Eğer pay kısmında bir boşluk bulunursa, bu ifade pay ve tam sayı kısmından oluşan birleşik kesir olarak hesaplanıyor. Bu bileşenler de oluşturulduktan sonra söz konusu parçalardan kesir değeri hesaplanıyor. Visual Basic Düzenleyicisi penceresindeki Dosya/Kapat ve Microsoft Excel Uygulamasına Geri Dön komutunu çalıştırın. Kullanmak istediğiniz kesri şimdi karakter dizisi halinde girin. İleride bu ifadeleri kullanarak işlem yapmadan önce KesirDegeri fonksiyonunu uygulayın. Parçalanmışş: Özel hazırlanan bir fonksiyon Excel altında farklı kesir biçimlerini tanıyabilir ve bu sayede doğru sayı değerini elde edebilir. Excel Sadeleşştirilmemişş Kesirlerle İşşlem Yapmak 12 Eğer Excel altında yapılan bir işlemde oldukça büyük sayılar elde ediliyorsa sayının daha kolay okunması için nokta gibi bir binlik basamak ayıracı kullanılmasında fayda vardır. Bu sayı görünüm şeklini, hücre biçimini Sayı olarak atayarak elde edebilirsiniz. Ancak bu durumda varsayılan değeri "2" olan virgülden sonraki ondalık basamak sayısını da belirlemelisiniz. Eğer virgülden sonraki basamakları istediğiniz gibi kullanmak ve binlik ayırıcısının görünmesini isterseniz, bunun için herhangi bir hücre biçimi yoktur. Excel bu kombinasyonu kullanmanıza imkan tanımaz. Ancak aşağıdaki örnek formül yardımıyla, A8 hücresinde bulunan sayıyı yukarıda anlatıldığı şekilde biçimlendirebilirsiniz: =METNEÇEVİR(YUVARLA(A8;0);"#.##0") &SAĞDAN(A8;UZUNLUK(A8)-UZUNLUK (TAMSAYI(A8))) Eğer acil olarak basit bit grafiğe ihtiyacınız varsa grafik sihirbazının grafik oluşturmak üzere size sorduğu soruları yanıtlamanıza gerek yok demektir. Sihirbazı basit bir şekilde egale ederek kendi grafiğinizi oluşturabilirsiniz: Bunun için ilk olarak Excel çalışma sayfası üzerine grafik oluştururken ihtiyaç duyacağınız verileri girin.Ancak bu esnada tablonun sol üst köşesindeki hücrenin boş kalmasına dikkat edin. Sütun başlıkları değerlerin açıklamalarını oluşturuyorlar: İlk sütundaki değerler X değerlerini ve diğer sütundakiler de Y değerlerini temsil ediyorlar. Daha sonra [F11] tuşuna basarak basit bir sütun grafik oluşturabilirsiniz. Excel Binlik Ayıracı ve Basamaklar 13 Excel Klavye ile Grafik 14 Noktaya Hizalı: Excel büyük sayıları bu formül yardımıyla binlik ayıraçlar ve esnek ondalık basamaklar ile görüntüler. › ŞUBAT 2 0 0 1 | 265 Uygulamalar Excel 97 Geri Al Adım Sayısı Microsoft Office programlarında doküman içerisinde değişiklik yapan işlemlerin sonucunu eğer beğenmeyecek olursanız bunları geri alabilirsiniz. Örneğin Excel 97 altında siz çalışırken kaydedilen ve daha sonra geri alınmasına izin verilen değişiklik sayısı standart olarak 16’dır. Eğer bu sayı sizin çalışmalarınız için yeterli değilse ilk bakışta ümitsizliğe kapılabilirsiniz. Çünkü Excel altında direkt olarak bu sayıyı değiştirebileceğiniz bir seçenek bulunmaz. Bu durumda Windows altında en ince ayarların yapılmasına izin veren Kayıt Düzenleyicisi yardımınıza yetişir. Bu sayıyı direkt olarak Kayıt Düzenleyicisi içinden değiştirebilirsiniz. Bunun için ilk olarak Başlat/Çalıştır/ Regedit/Tamam komutunu kullanarak Kayıt Düzenleyicisi’ni çalıştırın. Dikkat! Kayıt Düzenleyicisi’nde yapabileceğiniz yanlış bir işlem geri dönülmesi mümkün olmayan zararlara yol açabilir. Ekrana gelen pencere üzerindeki "HKEY_CURRENT_USER\ Software\ Microsoft\ Office\ 8.0\ Excel\ Microsoft Excel" anahtarını aktif hale getirin. Söz konusu işlem sayısı burada bulunan "UndoHistory" girdisi ile belirlenir. Şayet böyle bir öğe mevcut değilse Microsoft Excel alt anahtarı seçili durumdayken pencerenin sağındaki bölümde boş bir alana farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Yeni/ DWORD Değeri komutunu çalıştırın. Bu öğeye isim olarak "UndoHistory" verin. Kaydedilecek işlem sayısını belirlemek için son olarak bu yeni girdi üzerine iki kere tıklayın ve açılan pencere üzerinden istediğiniz sayıyı girin. 16 Access Çapraz Tablolarla Değerlendirmeler 15 Verilerinizi değerlendirmek için Access altında sorgular oluşturabilirsiniz: Böylece bir seçme sorgusu yardımıyla birçok tablo içerisinden belirli bir şartı doğrulayan bilgileri toparlayabilirsiniz. Örneğin 1997 yılında 10.000.000.0000 TL’den fazla alış veriş yapan müşteriler gibi. Ancak bunun sonucunda sadece söz konusu müşteriler hakkında yani tek bir bilgi edinebilirsiniz. Buna karşılık bir çapraz tablo sorgu veritabanından aynı anda iki bilgi çekilmesini mümkün kılar. Bir çapraz tablo, eksen tablosu olarak da adlandırılabilir, verileri aynı anda iki farklı kritere göre gruplandırır. Bu ikili gruplandırma sonucunda verilerin çok daha açık bir şekilde okunabildiği bir çapraz tablo oluşturulur. Bu sayede dikkate alınmayan hesapları vadelerine ve firma isimlerine göre gruplandırabilirsiniz. Access ikili gruplandırma için tablonun hem satırlarını hem de sütunlarını adlandırır: Tablonun solundaki satır başlıklarında vade tarihleri tutulurken, sütun başlıklarında ise firma isimleri saklanır. Satırların ve sütunların kesiştikleri noktalar ise tablonun eksenini oluşturur. Örneğin Access bu kesişim noktalarında hesap bilgilerini tutabilir. Bu sayede elde edilen tablo size hem her müşterinin ödeme tablosunu hem de alacaklarınızın değerini gösterecektir. Bu eksen tablosunu isterseniz Microsoft Access örnek veritabanları arasında yer alan Northwind’i kullanarak oluşturabilirsiniz. Bunun için Ekle/Sorgu komutunu çalıştırın. Ekrana gelen pencereden Çapraz Sorgu Sihirbazı’nı seçin, Tamam düğmesine tıklayarak sihirbazı çalıştırın ve ilk pencereden Sorgular seçeneğini işaretleyin ve ekrana gelen listeden veri kaynağı olarak kullanılmak üzere Invoices’ı seçin. İleri düğmesine tıkladıktan sonra satır başlığı olarak OrderDate’i ve bir sonraki pencerede de sütun başlığı olarak ShipName’i seçin. Pencerenin altında, oluşturulan eksen tablonun bir örneği ekrana gelecektir. Sütun ve satır başlıkları olarak kullanılacak alanları seçtikten sonra sadece tablonun içeriği eksik kaldı. Geriye sadece Access’in eksen tablosuna alacağı hesap değeri kaldı. Bunun için de dördüncü pencere üzerinden alan olarak Extented Price ve fonksiyon olarak da Toplam’ı seçin. Bunun haricinde Standart Sapma, Varyans veya Ortalama Değer (Ort) fonksiyonlarını da kullanabilirsiniz. Eğer "Evet, satır toplamlarını ekle" seçeneğini işaretleyecek olursanız Access bu tarihteki sipariş toplamlarını hesaplamak üzere tabloya bir alan daha ekleyecektir. Sihirbaz: Sihirbaz desteği sayesinde çapraz tabloların çok daha hızlı bir şekilde gruplandırılması ve hesaplanması mümkün. İstediğiniz Kadar: Normalde Excel altından değiştiremeyeceğiniz Geri Al’ınması mümkün olan işlem sayısını direkt olarak Kayıt Düzenleyicisi’nden değiştirebilirsiniz. Örneğin artalan resimleri için Windows veya Microsoft bağlantı noktası olan Direct Draw altında BMP resim biçimini kullanmak zorundasınız. BMP resimleri, GIF ve JPG gibi diğer resim dosyası biçimlerine kıyasla sıkıştırılarak kaydedilememe gibi bir dezavantaja sahipler. Bunun sonucunda da normal olarak oldukça fazla yer kaplıyorlar. Ancak Paint Shop Pro’nun 6 versiyonu ile çalışıyorsanız, BMP biçimindeki resimleri de sıkıştırma şansına sahipsiniz demektir. Bunun için ilk olarak sıkıştırmak istediğiniz BMP biçimdeki dosyayı açın ve File/Save As komutunu çalıştırın. Ekrana gelen pencere üzerinden Kayıt Türü olarak "Windows or OS/2 Bitmap (*.bmp)" seçeneğini işaretleyin ve yine aynı pencere üzerinde bulunan Options düğmesine tıklayın. Bunun sonucunda ekrana gelen Save Options penceresindeki Encoding başlığı altındaki "Run Length Encoding" seçeneğini işaretleyin. Bu seçeneğin, aslında resmin kodlanma yönteminin arkasında resim verilerini yüzde doksan oranında küçülten ve bu sayede BMP biçimindeki resim dosyalarının sabit disk üzerinde daha az yer kaplamasını sağlayan bir sıkıştırma algoritması bulunur. Ancak bu algoritmayı kullanması da belirli sınırlar arasında mümkündür: BMP biçimindeki resim dosyalarının sıkıştırılması ancak renk derinliği 256 olan resimlerde mümkündür. 266 | ŞUBAT 2 0 0 1 Uygulamalar Excel 97 Sadece Metin Görünümünü Kullanmak Kimi Word kullanıcıları, durum çubuğu haricinde hiçbir şeyin metin görünümünü engellemediği eski, kullanışlı Word Perfect zamanlarını özleyebilirler. Görünüm/Tam Ekran komutu kullanılarak Word altında da buna benzer bir görünüm elde edilebilse de bunun bir dezavantajı bulunur. Word altında bu görünüm moduna geçildiğinde, üzerinde pencere görünümüne geçmek için kullanılacak bir düğmenin bulunduğu araç çubuğu ekranda oldukça önemli bir alan kaplayacaktır. Eğer bu araç çubuğu sizi de rahatsız ediyorsa bir makro yardımıyla araç çubuklarından tamamen arınmış, sadece metin sayfasının ekrana geldiği bir görünüm elde edebilirsiniz. Bunun için Araçlar/Makro/Makrolar komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Makro Adı kutusuna "TamEkran- Görünümü" yazın ve sırasıyla Yarat ve Düzenle düğmelerine tıkladıktan sonra ekrana gelen VB Düzenleyicisi penceresine kutudaki kaynak kodu girin. Makroyu Araçlar/Makro/Makrolar penceresi üzerinden ilk defa çalıştırdığınızda dokümanlar için nesne menüsü üzerinde "Tam Ekran" komutu ile aynı simgeye sahip yeni bir komut ekrana gelecektir. İleride normal görünüm moduna geçmek için yapmanız gereken tek şey doküman üzerindeki boş bir alana farenin sağ düğmesini kullanarak tıklamak ve ekrana gelen nesne menüsü üzerindeki Pencere Görünümü komutunu çalıştırmak olacaktır. Pencere görünümüne geri dönmek için kullanılan araç çubuğu ise makro tarafından kapatılacaktır. Makroyu daha hızlı kullanmak için Araçlar/Özelleştir komutunu kullanarak bir kısayol tuş kombinasyonu atayabilirsiniz. Özelleştir penceresindeki Klavye düğmesine tıklayın, ekrana gelen pencere üzerindeki Kategori listesinden Makrolar’ı ve bunun sonucunda ekrana gelen sağ taraftaki liste içerisinden de kullanmak istediğiniz makroyu seçin. Daha sonra atamak istediğiniz tuş kombinasyonunu girerek kullanımda olup olmadığını anlayabilirsiniz. Eğer bu tuş kombinasyonunu kullanmaya karar verdiyseniz Tamam düğmesine tıklayarak onaylayın. Sub TamEkranGörünümü() Dim cBar As CommandBarControl Dim cNew As CommandBarControl Dim cCap(1) As String Static n As Integer cCap(0) = "Tam Ekran" cCap(1) = "Pencere Görünümü" Set cBar = CommandBars ("Text").FindControl(Type:= msoControlButton, Tag:="FULL") If cBar Is Nothing Then Set cNew = CommandBars ("Text").Controls.Add(Type:= msoControlButton, Before:=1) With cNew .Style = msoIconAndCaption .FaceId = 69 .Tag = "FULL" .OnAction = "TamEkranGörünümü" .Caption = cCap(0) End With Else With ActiveWindow.View .FullScreen = Not .FullScreen End With CommandBars("Full Screen"). Visible = False n = n Xor 1: cBar.Caption = cCap(n) End If End Sub 17 Daha da zayıf: Paint Shop Pro’nun 6.0 versiyonunda BMP biçiminde saklanan resimlerin de sıkıştırılması mümkündür TPaint Shop Pro 6 BMP Biçiminde Yerden Tasarruf 18 › › › › › ŞUBAT 2 0 0 1 | 267 Uygulamalar Word 2000 Şablon İçerisine Katlama Çizgisi Eklemek Hazırladığınız faturaları daha rahat ayırt edebilmek için ilk olarak başka bir pencerece görüntüleyip, burada doküman içerisine büküm işaretleri koymak zorunda kalabilirsiniz. Ancak her fatura basımından önce bu işlemi tekrarlamak hem sıkıcı olacak hem de size oldukça vakit kaybettirecektir. Bu nedenle söz konusu dönüm işaretlerinin Word 2000 yazdırma biçimi şablonuna eklenmesi çok daha kolay olacaktır. Bunun için aşağıdaki işlemleri uygulamalısınız: İlk olarak Dosya/Aç komutunu kullanarak içine dönüm noktası eklemek istediğiniz yazdırma biçimi şablonuna açın. Bu sırada Aç iletişim penceresi üzerindeki Dosya Türü kutusunda Belge Şablonu (*.dot) ifadesinin görünmesine dikkat edin. Şimdi şablonu çıktıya uygun bir şekilde görmek için Görünüm/Sayfa Görünümü komutunu çalıştırın. Şayet Çizim araç çubuğu görünmüyorsa bunun Görünüm/ Araç Çubukları/Çizim komutunu kullanarak ekrana getirin. Dönüm noktalarının ileride bu yazdırma biçimi şablonu kullanılarak hazırlanan dokümanların tüm sayfalarında görünmesi için, bu işaretleri Üst veya Altbilgi satırları ile bağdaştırmalısınız. Bunun için Görünüm/Üstbilgi ve Altbilgi komutunu çalıştırın. Artık Çizim araç çubuğu üzerinde bulunan araçları kullanarak söz konusu işareti ekleyebilirsiniz. Yerini tam olarak belirlemek için sayfa görünümünde, Görünüm/Cetvel komutu ile ekrana gelen cetvelleri kullanabilirsiniz. Çizim araç çubuğu üzerinde bulunan Çizgi düğmesine tıklayın. Artık fare yardımıyla dokümanın sol kenarına küçük çizgiler çizerek söz konusu dönüm noktasını oluşturabilirsiniz. A4 büyüklüğünde bir dokümanın yüksekliği 29,7 cm olduğuna göre sayfayı yarısına kadar katlayabilmek için aşağı yukarı 14,9 cm’lik bir işarete ihtiyacınız olacaktır. Eğer sayfayı üçe katlamak, yani aşağı yukarı bir mektup zarfının içine sığabilecek şekilde boyutlandırmak istiyorsanız 9,9 cm’lik işaret yeterli olacaktır. Üstbilgi ve Altbilgi görünümünü kapatın ve belge şablonunda yaptığınız değişiklikleri kaydedin. Ancak bu dönüm işaretlerinin NORMAL. DOT şablonunda kullanılması tavsiye edilmez. 19 Mektuplar için: Çizim araç çubuğundaki araçları kullanarak bir Word dokümanı içerisine katlama işaretleri ekleyebilirsiniz. Word Tablo Başşlığını VBA ile Belirlemek Hazırladığınız dokümanların özellikle aynı şekilde görünmesi gerekiyorsa aynı biçimlendirme özelliklerinin her bir doküman için aynı olması gereklidir. Bir şablon hazırlayarak her bir dokümanın yeniden biçimlendirilmesi gibi sıkıcı bir işlemden rahatlıkla kurtulabilirsiniz. Ancak örneğin tablolar gibi belirli parçaların doküman içerisinde aynı görünmesi gerekiyorsa da, bunu makrolar yardımıyla zahmetsizce yerine getirebilirsiniz. Ancak bu makroların da versiyon değişimlerine ayak durmaları gerekebilir. Örneğin Office 95 altında tabloların biçimlendirilmesi için sorunsuz olarak kullandığınız bir makro Word 2000 altında sayfa değişimi esnasında tablonun ilk satırının, yani sütun başlıklarının diğer sayfalar üzerinde görünmemesi ve bunun sonucunda tablonun okunmasının zorlaşması gibi bir sorunla karşılaşılabilir. Office 95 altında oluşturulan makroda tüm tablo "Selection.Tables(1).Select" ifadesi ile seçilir ve bunu "Selection. Rows.HeadingFormat=True" ifadesi ile de başlık satırı olarak tanımlar. Ancak bu komut maalesef Word 2000 altında çalışmaz. Buradaki sorunu aşmak için "HeadingFormat" özelliğinin tablonun sadece bir satırı için "True" yani doğru olarak tanımlanması gereklidir. Bunu "Selection.Rows" listesindeki bir indeks üzerinden gerçekleştirebilirsiniz. Sadece ilk satırı başlık olarak atamak için de "Selection.Rows(1).HeadingFormat= True" VBA komutunu kullanmalısınız.Word 2000 altında sorunsuz olarak çalışacak olan makro ise aşağıdaki gibidir. Sub TabloFormat() Selection.Tables(1).Select Selection.Tables(1). AutoFormat Format:= wdTableFormat TabloBicimi, ApplyBorders:=True, ApplyShading:=True, ApplyFont:=True, ApplyColor:=True ApplyHeadingRows:=True, ApplyLastRow:=True, ApplyFirstColumn:=True, ApplyFirstColumn:=True, ApplyLastColumn:=False, AutoFit:=True Selection.Tables(1).Select Selection.Tables(1).Rows. LeftIndent = CentimetersTo Points(0) SelectionTables(1).Pre FerredWidth = 400 Selection.Rows.AllowBreak AccrossPages = False Selection.Rows(1).Heading Format = True Selection.MoveRight Unit := wdCharacter, Count:=1 End Sub 20 › › › › › › › › 268 | ŞUBAT 2 0 0 1 Uygulamalar Devamlı olarak bilgi girişi yapılan veritabanlarının sabitdisk üzerinde kapladıkları alanı kontrol etmek bir süre sonra imkansız hale gelebilir. Bu nedenle sıkıştırma veya dosyanın başka bir yere kopyalanması gibi işlemlerin otomatik olarak yapılmasında fayda vardır. Bu işlemler yerden tasarruf sağlamalarının haricinde veritabanının güvenliği için de gereklidir. Access 2000 veritabanının kapatıldıktan sonra otomatik olarak sıkıştırılmasına imkan tanır ancak her bir veritabanının çıkışta otomatik olarak sıkıştırılıp sıkıştırılmayacağının tek tek belirlenmesi gereklidir. Bunun için ilk olarak söz konusu veritabanlarını Access 2000 altında açın. Daha sonra Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın ve ekrana gelene pencere üzerindeki Genel kartını aktif hale getirin. Bu kart üzerinde bulunan en alttaki "Kapatırken Düzenle" seçeneğini işaretleyin. Access 2000 bundan böyle söz konusu veritabanını kapatırken düzenleyecektir. Program düzenleme işlemi sırasında veritabanını birleştirecek (Defrag), parçalar halindeki veriler ve nesneler silinecek ve bu sayede veritabanının saklanması ve ulaşımı daha kolay olacaktır. Söz konusu düzenleme fonksiyonu bunlar haricinde otomatik değer alanlarına sahip tablolarda, şayet tablonun sonundaki veri gruplarını sildiyseniz bu otomatik değer alanlarının içeriklerini geri döndürecektir. Access 2000 bu işlem sırasında bir sonraki veri grubu için kullanılacak otomatik değer için söz konusu sütundaki, uygulamanın otomatik olarak bir ekleyeceği, en yüksek değeri göz önünde bulundurur. Güvenlik ya da interneti daha yoğun kullanabilme gibi çeşitli nedenlerden ötürü Windows 2000’e geçiş yaptıysanız, siz de Windows 2000’in aslında görünüşte Windows 98’den pek bir farkının olmadığı görmüşsünüzdür. Ama bu görünüşteki benzerlik, temelde bir çok işlem için benzerlik anlamına gelmez, çünkü Windows 2000’de işlemler daha farklı yollarla gerçekleşir. Windows 98 altında Çevirmeli Ağ için Başlangıç klasörüne bir kısayol oluşturup bağlantı penceresindeki Parolayı Kaydet seçeneğini işaretledikten sonra internet bağlantısı Windows altında otomatik olarak gerçekleştirilir. Bu Chipucu yardımıyla Windows 2000 açılışında internet bağlantısının otomatik olarak kurulmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için ilk olarak Başlat/Programlar/ Donatılar/Ağ ve Çevirmeli Bağlantılar ve Gelişmiş/Çevirmeli Bağlantı Tercihleri komutunu çalıştırdıktan sonra ekrana gelen pencere üzerindeki Otomatik Çevir kartını aktif hale getirin. "Konuma göre otomatik çevirmeyi etkinleştir" alanındaki "Yeni Konum(Geçerli Konum)" seçeneğini işaretleyin. Ayrıca internet bağlantısı kurulurken onay penceresinin ekrana gelmesini engellemek için "Otomatik olarak çevirmeden önce her zaman sor" seçeneğindeki işaretin kaldırılması gereklidir. Windows 2000 açılışında internet bağlantısının sorunsuz bir şekilde otomatik olarak gerçekleştirilmesi için "Uzaktan erişim otomatik bağlantı yöneticisi"’nin çalışır durumda olması gereklidir. Bunun için Denetim Masası içerisinde yer alan Yönetimsel Araçlar ve daha bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerindeki Bilgisayar Yönetimi simgelerine iki kere tıklayın. Bilgisayar yönetimi penceresi üzerindeki Hizmetler ve Uygulamalar başlığı altından Hizmetler’i seçin. Seçili olan Hizmetler öğesine bağlı olarak ekranın sağında görünen araçlar arasından "Uzaktan erişim otomatik bağlantı yöneticisi"ni seçin ve üzerine farenin sağ tuşunu kullanarak tıklayın. Ekrana gelen nesne menüsü üzerindeki Özellikler komutunu çalıştırın ve bunun sonucunda açılan pencere üzerindeki Genel kartını aktif hale getirin. Başlangıç Türü açılır listesinden Otomatik’i seçin ve Tamam düğmesine tıklayın. Windows 2000 açılışında internet bağlantısının otomatik olarak oluşturulabilmesi için son olarak Başlangıç klasörüne kullandığınız Web göz atıcısının bir kısayolunu oluşturmanız gerekli. Bir sonraki sistem açılışından itibaren browser’ınız otomatik olarak çalışacak ve size bir internet bağlantısı sunacaktır. Uzaktan erişim otomatik bağlantı yöneticisi ise standart olarak tanımlanan çevirmeli bağlantıyı kullanacaktır. Veri Sıkışştırma: Access 2000 altında veritabanı seçeneklerinden veritabanının kapanışta otomatik olarak sıkıştırılıp sıkıştırılmayacağını belirleyebilirsiniz. Otomatik Başşlangıç: Bu ayar sayesinde Windows 2000 açılışında internet bağlantısı otomatik olarak oluşturulabilir. Access 2000 Veritabanını Kapanışşta Sıkışştırmak Çevirmeli Ağ Windows 2000’de Otomatik İnternet Bağlantısı 21 22 › › › ŞUBAT 2 0 0 1 | 269 Uygulamalar Star Office Farklı Üstbilgi ve Altbilgi Alanları Eklemek Uzun metinlerde Üstbilgi veya Altbilgi alanlarını kullanarak o an aktif olan sayfa veya dokümanın geneli hakkında bilgi edinebilir, çeşitli bilgilerin (günün tarihi, değişiklik yapan vb.) otomatik olarak eklenmesini sağlayabilirsiniz. Örneğin çalıştığınız dokümana bağlı olarak üstbilgi ve altbilgi alanları ilk sayfada ayrı ve tek veya çift numaralı sayfalarda da farklı görünecek şekilde düzenlemek isteyebilirsiniz. İlk olarak üst ve altbilgi alanlarını ilk sayfaya eklemek için imleci dokümanın başına taşıyın ve Format/Styles&Templates/ Catalog komutunu çalıştırın. Pencerenin üstündeki açılır listeden Page Styles’ı seçin ve bunun sonucunda ekrana gelen alttaki listeden de First Page öğesini seçin. Daha sonra Format/Page komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencereden Organizer kartını aktif hale getirin. Biraz önce seçtiğiniz First Page öğesi Style olarak gri renkte görünecektir. Nest Style açılır listesinden Left Page öğesini seçin. Pencere üzerindeki diğer kartları kullanarak sayfanın görünümü üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. Örneğin Header kartını aktif hale getirin ve bu sayfa üzerine bir üstbilgi alanı eklemek için Header On seçeneğine tıklayın. İmleci şimdi ikinci sayfaya taşıyın ve Format/Page komutunu çalıştırın. Burada Style olarak Left Page görünür. Next Style açılır listesinden bu sefer Right Page’i seçin. Diğer kartları kullanarak sol sayfanın görünümü üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. Daha sonra imleci üçüncü sayfaya taşıyın ve Format/ Page komutunu çalıştırın. Bunun sonucunda ekrana gelen Page Style penceresindeki Nest Style açılır listesinden tekrar Left Page’i seçin. Bu sayede bir sonraki sayfanın stilini belirleyebilirsiniz.Doküman penceresi üzerindeki üst veya altbilgi alanlarından biri ile çalışmak için kutu içerisindeki boşluğa tıklamanız yeterli olacaktır. Insert/Fields komutunu kullanarak aktif olan üst veya altbilgi alanına tarih, saat, sayfa numarası, toplam sayfa sayısı gibi bilgilerin eklenmesini sağlayabilirsiniz. Bunun haricinde istediğiniz bir metin girebilir ve bunu biçimlendirebilirsiniz. Bunu hem ilk sayfa hem de sağ ve sol sayfalar için yapabilirsiniz. Bunun sonucunda görünüm aynı stildeki tüm sayfalar için geçerli olacaktır. Eğer uzun bir doküman farklı üst ve altbilgi alanları oluşturmak istiyorsanız, ilk olarak her bir başlık için gerekli olan biçimi Format/Styles & Templates komutunu kullanarak tanımlamalısınız. Penceredeki açılır listeden Page Style’ı seçin ve New düğmesine tıklayın. Yeni stil için bir isim girin ve Next Style listesinden uygun bir stil seçin. Son olarak takip eden stili doğru belirlemek için bir önceki stili yeniden düzenlemelisiniz. İmleci metin penceresinde başlığın değiştiği yere taşıyın ve burada Insert/ Manual Break komutunu çalıştırın. Page Break düğmesine tıklayın ve yeni başlık için geçerli olmak üzere açılır listeden Next Style’ı seçin. İsteğe baplı olarak Change Page Number seçeneğini işaretleyerek bir sonraki başlığın yeni bir sayfa numarası ile başlamasını sağlayabilirsiniz. Diğer biçimlendirmeler ise önceden tanımlanan stillere uygun olarak gerçekleşecektir. 23 Eğer kullandığınız bilgisayarda Windows 98 ve 2000 işletim sistemlerini paralel olarak kullanıyor ve her sistemde de sabit diskte oldukça fazla yer kaplayan Corel Draw’a ihtiyaç duyuyorsanız, Draw’ın sadece tek bir sisteme kurulması yeterli olacaktır. Bunun için Corel Draw kurulum programını ilk olarak Windows 98 altında çalıştırın. Windows 98 altındaki kurulumu tamamladıktan sonra Windows 2000’i çalıştırın. Windows 2000 altında dosya aramak için Başlat/Bul/Dosyalar veya Klasörler komutu ile açılan pencere üzerindeki Ad kutusuna "*.reg" girin ve arama yapılacak konum olarak da Windows 98 altındaki Corel Draw kurulum klasörünü seçin. Şimdi Bul düğmesine tıklayarak arama işlemini başlatın. Arama sonucunda bu klasörde bulunan Registry dosyaları Bul penceresinde listelenecektir. Bu dosyalara tek tıklayarak çalıştırın. Bu dosyalar çalıştırıldığındaCorel Draw ayarları otomatik olarak Windows Kayıt Düzenleyicisi’ne eklenecektir. Artık Corel Draw’ı Windows 2000 altında da sorunsuz bir şekilde kullanabilirsiniz. Sayfa Biçemleri: Bir sonraki sayfa için seçtiğiniz stilin özelliklerini Page Style penceresi altındaki Contains kutusunda görebilirsiniz. Corel Draw Corel Draw’ı Bir Dualboot Sistemde Kurmak 24 270 | ŞUBAT 2 0 0 1 Uygulamalar Outlook Express 5 İleti Klasörünün Konumunu Belirlemek Artık oldukça fazla sorun çıkarmaya başlayan Windows 98’i yeniden kurmaya karar verdiniz ve sabit diski biçimlendirmeden önce önemli verilerinizin kopyalarını aldınız. Örneğin yedeklerini aldığınız Outlook Express veritabanı dosyalarını kurulumdan sonra yeni sistemde kullanmak isteyebilirsiniz. Bunun için söz konusu dosyaları sadece ait oldukları klasörlere kopyalamanız yeterli olacaktır. Ancak eğer sabit diskinizde fiziksel veya işletim sisteminizde geri dönüşü olmayan bir hata meydana gelseydi tüm dosyalarınızı kaybedebilirdiniz. Bu nedenle Outlook Express veritabanı (*.DBX) dosyalarının mümkünse Windows’un kurulu olduğu diskte değil de başka bir sabit diskte saklanmasında fayda vardır. Outlook Express altından DBX dosyalarının saklanmasını istediğiniz klasörü belirleyebilirsiniz. Bu sayede verilerinizi bir arada saklayabilir ve rahatlıkla yedekleyebilirsiniz. Bunun için ilk Outlook Express penceresinde Araçlar/Seçenekler komutunu çalıştırın. Ekrana gelen pencere üzerindeki Bakım kartını aktif hale getirin ve burada bulunan Depo Klasörü düğmesine tıklayın. Veritabanı dosyalarının saklanacakları konumu değiştirmek için Saklama Yeri penceresindeki Değiştir düğmesine tıklayın. Klasöre Gözat penceresinden kullanmak istediğinizi klasörü seçin ve Tamam düğmesine tıklayın. Eğer bu yeni seçtiğiniz klasöre DBX dosyalarını daha önceden kopyaladıysanız Outlook Express Saklama Yeri penceresi kapatılırken, sizin tarafınızdan belirlenen klasör içerisinde ileti dosyalarının bulunduğunu bildirecek ve bunları kullanmak isteyip istemediğinizi soracaktır. Bu soruya Evet cevabını verin ve Outlook Express’i yeniden başlatın. Şayet bu dosyaları henüz kopyalamadıysanız, Outlook Express’i kapattıktan sonra kopyalayabilirsiniz. 25 Ağ Hata Kontrolü: Ağ Çok Yavaşş Çalışşıyor Evde kurduğunuz ağı daha da hızlandırmak için 100 Mbit veri transfer hızına sahip bir ağ kartı aldınız. Gerekli dosyaların Windows CD’sinden yüklenmesinden sonra ise tüm hayalleriniz bir anda yıkıldı: Başka bilgisayarlara erişebiliyor, ancak veri aktarımı ya aşırı yavaş oluyor ya da hiç gerçekleşmiyordu. Bu tür bir problemi çözebilmek için ilk olarak nedenini bulmalı, bunun için de aşağıdaki soruları tek tek cevaplamalısınız: Sürücü uygun mu? Kurulan sürücünün sizin kullandığınız modele ait olup olmadığını kontrol edin, eğer mevcutsa kart ile beraber gelen sürücüyü yükleyin. Kullandığını kablo doğru mu? 100 Mbit/s hızında veri aktarımının gerçekleştirilmesi için profesyonel olarak hazırlanmış bir ağ kablosu gereklidir. Eğer bilgisayarları koaksiyel kablo kullanarak birbirine bağladıysanız kablo yolu boyunca bir hata olup olmadığını kontrol edin. Çünkü kablodaki bir hata tüm ağdaki veri transferini etkileyecektir. Muhtemel hata nedenleri ise uygun olmayan BNC yuvası veya hatalı T parçalarıdır. Yuvalar doğru olarak yerleştirilmiş mi? Parçalar birbirleri uyumlu olmalı örneğin bu nedenle ISDN kablosunu aynı yuvada (RJ45) kullanamazsınız. Şüpheye düştüğünüz durumlarda bilgisayarcıdan 100 Mbit/s için sertifikalı bir ağ kablosu alın veya bağlantıların bir firma tarafından yapılmasını sağlayın. Tüm kartlar aynı desteğe sahip mi? Ağ üzerindeki diğer bilgisayarlardaki kartların da 26 Konumlandırma: Outlook Express’in DBX veritabanı dosyalarını tutmasını istediğiniz yeri Saklama Yeri penceresi üzerinden değiştirebilirsiniz. Her şşey Uygun: Kullandığınız kart için uygun sürücü yüklü olmalı. Veri transferi ancak bu şartlar sağlandığından yüksek olacaktır. Klavye Klavyede USB Hub Eğer Microsoft’un üzerinde USB Hub bulunan ergonomik klavyesini USB üzerinden kullanıyorsanız USB aygıtlar direkt olarak PC’de sorunsuz çalışmalarına rağmen, klavyeye bağlandıklarında çalışmayacaklardır. Bu sorunun çözümü de en az kendisi kadar basit: USB Hub’ın bağlı aygıtlara sinyal gönderebilmesi için klavyeyi bir akım kaynağına bağlamalısınız. Bunun için aynı zamanda normal bir PS/2 ucuna da sahip olan klavyeyi PS/2 bağlantısına bağlamalısınız. Klavye USB Hub’ın çalışması için gerekli olan 5 Volt’u buradan alacak ve bunun sonucunda diğer USB aygıtlar da sorunsuz olarak çalışacaklardır. 100 Mbit/s desteklerinden ve uygun ayarların yapıldığından emin olun. Hub’da bu hızı destekliyor mu? Ancak bu soruların tümünün cevabı evet olduğunda, 100 Mbit/s veri aktarım hızına sahip bir ağa sahip olabilirsiniz. 27