CHIP Online - Arşiv: Ocak 2002 DOWNLOAD Haberler

10 CHIP | OCAK 2002 İÇİNDEKİLER Bir Konu İki Görüş: WAP ve GPRS gerekli mi? Dijital Kamera Hataları: Çok piksel, çok fazla hata En Yeni Ericsson T68: Multimedya ve Bluetooth Schiphol Havaalanı: Pasaport Yerine Iris Tarayıcı Yaşayan Bilgisayarlar Kapıda: DNA Bilgisayar 12 12 14 14 14 güncel Mobil İletişim Ağı: Mobil telefonlar ile dünyanın her yerinden iletişim kurmak mümkün, ama dünyanın her yerinde cep telefonlarını şarj edebilecek bir priz bulmak kaydıyla... leri çok kısa bir süre içerisinde boşalacaklardır. Ayrıca akaryakıt teknolojisi, ev tekniği gibi farklı alanlarda kullanılmaya başlandı bile. Tipik olarak Hidrojen’in enerji kaynağı olarak kullanılması buna bir örnek. En yüksek etki derecesini ise akaryakıt hücresi sağlıyor. Böylece elde edilen enerjinin yüzde 50 ile 80’i arabalarda kullanılabiliyor. Modern bir dizel motor maksimum yüzde 55 oranında enerji elde edebiliyor. Ancak araba için kullanılabilen bir yakıt, cep telefonu için akım kaynağı olarak kesinlikle uygun değildir.Mühendisler bu nedenle hücreleri mümkün olan en küçük hale getirmeye ve bunların içerisine yeterli enerjiyi paketlemeye çalışıyorlar. Bunun yapılabileceğini ise Fraunhofer Enstitüsü Solar Enerji Sistemleri ISE kanıtladı. Araştırmacılar, alışılagelmiş bir camcorder’ın pilini, ürettiği 10 watt’ lık güç ve 8 voltluk gerilim ile aygıtın tüm gereksinimini karşılayan bir akaryakıt hücresi sistemi ile değiştirdiler. Bir akaryakıt hücresinden enerji elde etmek için içerisinde saklanan akaryakıt, örneğin hidrojen, havadaki okisjen ile tepkimeye bırakılıyor. Hücre iki gözenekli elektrot ve bir elektrolitten meydana geliyor. En yaygın PEM (Proton Exchange Membran) hücresi tipi Plastic Membran’dır. Bu, reaksiyon gazını ayırır ve sadece protonların geçmesine müsaade eder. Proton akışı doğru akımı meydana getirir. Akaryakıt hücreleri haricinde bazı çevre birimler de gereklidir. Pompalar, kondansatörler, vanalar, havalandırıcılar ve birkaç parça daha... Hücrelerin küçültülmesi haricinde elde edilen reaksiyon ürünlerinin de, örneğin su buharı, işlenmesi önemlidir. Hücreler ısınmamalı ve aygıta hasar verebilecek su damlacıklarının oluşması kesinlikle engellenmelidir. Fraunhofer prototipinde akaryakıt tankı olarak Metalhydrid saklayıcı seçilmişti. Bu tank, sadece kibrit kutusu büyüklüğündeydi ve akaryakıt hücrelerinden bağımsız olarak değiştirilebiliyordu. Bir pil ile direkt olarak kıyaslandığında akaryakıt hücreleri biraz daha ağır çekiyorlar. Düşük akımda uzun çalışma süresi için metanol Hidrojen yakıt hücrelerine alternatif olarak metanol de kullanılabilir.Diğerleri-ne kıyasla daha düşük güce sahip olan bu akaryakıt ile çalışma daha uzun süreli olabilir. metanol hücrelerini gelecek teknolojilerin saklı favorisi olarak kılan özellik ise, diğerlerine kıyasla oldukça yüksek olan enerji yoğunluğu. Bu, daha düşük akıma ihtiyaç duyan aygıtların daha uzun süre çalışabilecekleri anlamına geliyor. Bu hücreler özellikle küçük elektronik aygıtlar peşinde olan üreticiler için uygun. Motorola da, diğerleriyle birlikte bu teknoloji üzerinde çalışıyor. Los Alamos’daki laboratuarda çalışan araştırmacılar 2.5x2.5 santimetre boyutlarında ve sadece 2.5 milimetre kalınlığında bir akaryakıt hücresi geliştirdiler. Bu prototip, şu anda aynı boyutlardaki akülerle kıyaslandığında on kat daha fazla enerji sağlıyor. Hücreler, aşağı yukarı mürekkep kartuşu büyüklüğündeki metanol kartuşları ile yüklenirler. Hücrenin anoduyla direkt tepkimeye giren akaryakıt metanol ve en azından yüzde 50 su karışımından meydana geliyor. Yarından itibaren cep telefonu donanımları arasında bir akaryakıt yuvası da yer alabilir. Küçük Fişekler: Akaryakıt hücrelerini sonradan yüklemek için kullanılan metanol kartuşları neredeyse dolmakalem mürekkep kartuşu büyüklüğündeler. Methanol Akaryakıt Hücreleri: Metanol ve sudan oluşan karışım hücre içerisinde havadan alınan oksijen ile tepkimeye girer. Kimyasal bir reaksiyon sonrasında doğru akım meydana gelir. Havadan alınan oksijen Karışım Tankı Atık su karışım tankından tekrar kullanılır Atık olarak ortaya çıkan CO2 Oksijen ile Kimyasal Reaksiyon Akaryakıt hücreleri böyle çalışıyor CH3OH + H2O Methanol Kartuşları CH3OH Su H2O Doğru Akım H2O 11 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2002 Yakıt hücresi Dört veya daha yüksek megapiksel değerlerinki resimlerde daha çok hata oluşuyor. Yeni bir teknik bunu tersine çeviriyor. Kamerlarda, 3 megapikselden itibaren yeni problemler ortaya çıkıyor. Bunlar genellikle şaş süresinin bir saniyeden daha fazla olduğu gece çekimlerinde görünüyorlar. Birkaç High End ürün, elektronik filtreler ile bu sorunu ortadan kaldırabiliyorlar. Olympus, C-40 Zoom ve E-20 ile bu tekniği tüketici pazarı na sunuyor. İki fonksiyon, kameraları n suçlu CCD’lerinin (Charge Coupled Devices, resim bilgilerini elektrik sinyallerine dönüştürüyorlar) hatalarını kontrol altına alıyorlar: Pixel Mapping ve Noise Reduction. Pixel Mapping, her bir resim noktasını tanır, pozisyonuna dikkat eder ve Interpolation ile yanındaki pikselin değerlerini yerleştirir. Bu sayede beyaz yıldı zlar veya noktalar tarihe gömülüyorlar. Noise Reduction, uzun süreli aydınlanmalarda etkili olur ve 12 Haberler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2002 KISA... KISA... 3 Gima’dan Sen-Al Market Gima marketleri, online satış servisini, Gima online marketinden sonra telefonla sipariş verilebilen Alo Gima ile güçlendirdi. 444 1000 numarasından ulaşılabilen servisle, alışveriş listenizi ve adresinizi operatöre bildiriyorsunuz, kapınızda ödeme yapılmak üzere siparişleriniz yola çıkıyor. Bilgi için: www.gima .com.tr 3 Intel’den Terahertz Geliyor Intel, yeni bir transistor yapısı geliştirdiğini duyurdu. Yeni teknoloji sayesinde 2005 yılından itibaren, mevcut olanlara oranla çok daha hızlı ve çok daha az enerji harcayan işlemciler üretilebilecek. Terahertz isimli yeni transistor sayesinde işlemciler bugünkünden yaklaşık 500 kat daha hızlı çalışacak Bilgi için: www.intel.com 3 Film ve Oyunlar için TFT Monitör Hızlı değişen ve hareket eden ekran görüntülerindeki özel bir düzenleme ile NEC’in yeni 15 inç LCD1550m TFT monitörü özellikle DVD’lerin oynatılması ve 3B oyunlar için uygun hale getirilmiş. 450:1 oranındaki kontrast ayarlarda 300 CD’lik ışık gücü değeri elde ediliyor. Bilgi için: www.nec-mitsubishi.com 3 Mini Lazer Yazıcı Lexmark, ilk defa tamamen kendi geliştirdiği siyah beyaz yazıcıyı piyasaya sundu. Yeni model, dakikada maksimum 1.200 dpi çözünürlüğe sahip 16 sayfa çıktı verebiliyor. Oldukça küçük olan boyutları sayesinde yazıcı çalışma masası üzerinde rahatlıkla kullanılabiliyor. Bilgi için: www.lexmark.com Dijital Kameralar’da Hata Düzeltme Daha Fazla Piksel, Daha Fazla Hata Olasılığı BİR KONU-İKİ GÖRÜŞ ,% GPRS'in yavaş ve pahalı olduğu iddiası doğru de- ğil. Mevcut GPRS cihazları nın büyük bir çoğunlu ğu 4/1 yani 48 Kbit'lik bant genişliğine sahip olduğundan, mevcut GPRS şebekesi de şimdilik bu hızı destekliyor. Teorik olarak 170 Kbit’- lik bir bant genişliğini destekleyen paket anahtarlamalı bu ağ, 6 ve 8 kanallı cihazların piyasaya düşmesiyle daha da hızlanacak... Turkcell'in açıkladığı GPRS tarifesi epey cazip. 1 MB veriyi internetten almanın maliyeti sadece 600 bin lira. Kısacası, 5 MB'lık veriyi cep telefonunuza 3 milyona indirebileceksiniz! Telsim ise yeni yılda uygulamaya koyacağı yeni tarifesiyle, "sınırsız" GPRS'i dial-up abonelik rakamlarından bile ucuza sunacak! Peki GPRS en çok kimin işine yarayacak? Başlangı çta, ellerinde barkod okuyucuları ile Anadolu'yu bayi bayi dolaşan satış elemanlarının! Eskiden merkeze bilgi akışını SMS ile gerçekleştiren dağıtım şebekeleri işlerini GPRS'e geçirmeye başladılar bile... Size bir sır vereyim mi? GPRS, SMS'den daha ucuz! 5 MB veriyi bir zamanların en ucuz yöntemi olan SMS üzerinde taşımanın maliyeti 200 dolardı! GPRS'le ise şimdi 2 dolar! WAP ve GPRS servisleri ülkemizde yeterli veya gerekli mi? WAP ve GPRS teknolojileri Türkiye’nin, özellikle, mevcut ekonomik şartları altında biraz daha desteklenmeyi, sübvanse edilmeyi gerektirmektedir. Dörtyüz milyon liralık cihazlarla ve iletişimde tekelciliğin olduğu bir piyasada GPRS’in yaygınlaşması kolay olmayacaktır. WAP ve GPRS teknolojilerinin iletişim alanı nda yararlı hatta gerekli birer adım olduğu da açıktır ama ne yazık ki Türkiye şartlarında henüz, sadece bilgi sormak amacıyla kullanılan interaktif bir hizmetten öteye geçememiştir. GPRS konusunda yatırım yapan bir operatörümüzün, cep telefonları üzerinden kredi kartları ile alışveriş yapabilmemizi, ihtiyaçlarımızı ma- ğazalara gitmeden karşılayabilmemizi sağlayacak bir sistem üzerinde çalıştığını biliyoruz, ancak bu aşamaya gelinceye kadar WAP ve GPRS servisleri, 3.nesil telefon hizmetleri ile erişebilece ğimiz geniş imkanlara bir geçiş süreci olarak kalacaktır. Özellikle Microsft’un mobil cihazları n internete entegrasyonunu sağlayacak teknolojileri barındıran .net sistemi yaygınlaştıktan sonra, WAP, GPRS veya başka bir isimle kar- şımıza çıkacak servislerin yıldızının parlayacağı açıktır. EVET HAYIR , % Cem Şancı, CHIP Haber Merkezi Editörü Ali Işıngör, IT Business Weekly Haber Müdürü gece çekimlerinde oluşturulan renkli pikselleri temizler. 14 Haberler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2002 Schiphol Havaalanı Pasaport Yerine Iris Tarayıcı Amsterdam’daki Schiphol havaalanı yolcu kontrolü için iris tarayıcı kullanan ilk havaalanı olma ünvanını kazandı. Bir bilgisayar iris üzerinde yakaladığı dikkat çekici noktaları bir chip üzerindeki biyometrik verileri ile karşılaştrıyor. Avrupa Birliği sakinleri bu kartı satın alabilirler. 45 Euro karşılığında kontrol işlemi hızlı bir şekilde gerçekleştiriliyor. Bilgi için: www.schiphol.com Konsol Rekabeti Kızıştı Oyuncak Savaşı Hararetlendi Sony, Microsoft ve Nintendo arasında süren konsol oyun piyasası na hakim olma savaşı tüm hızıyla sürüyor. Microsoft milyarlarca dolar zararı göze alarak Xbox ile piyasaya girmiş, Nintendo da 200 dolar fiyatla sattığı Game Cube cihazı ile rakiplerine üstünlük sağlamaya çalışmıştı. Playstation 2’ye rakip olmayacakları söylenen Xbox ve Game Cube’ün satış rakamları Aralık ayı itibarı ile birer milyona yaklaştı. Piyasaya çıktığı Kasım ortası nda 10 gün içinde 500 binlik satışa ulaşan Game Cube’ün yılbaşı na kadar 1.3 milyon adetlik satış gerçekleşmesi bekleniyor. Bilgi için: www.microsoft.com, www.sony.com, www.nintendo.com Şubat ayının ilk günleri, yeni yı- lın ilk teknoloji fuarına da tanıklı k edecek. Compex Digital ile, dijital teknolojinin yaşamımıza yansımalarını sergileyen Compex fuarında bu Şubat ayında ziyaretçileri bir sürpriz de bekliyor. Akıllı Ev teması nın işleneceği fuarda, akıllı eşyalarla donatılmış bir akıllı ev prototipini gezebilecek katılımcılar, dijital çağa entegre olmuş yaşamı kısa süreliğine olsa da tecrübe edebilecekler. Bilgi için: www.compex.com.tr En Yeni: Ericsson T68 Multimedya ve Bluetooth Ericsson, T68 ile renkli ekrana sahip GPRS cep telefonunu piyasa süren ilk firma oldu. Bu çok işlevli küçük alet yeni bağlantı tekniklerini d e s t e k l i y o r . Bluetooth, GPRS, Infrared, POP3 e-posta fonksiyonu ve WTLS ile WAP bankacılığı özellikleri kullanı cıya asıl amacı haricinde bir çok haberleşme imkanı sağlıyor: Ses kalitesi de biraz iyileştirilmiş. Testte her iki kullanıcının sesi T68’de biraz metalik ve düzeltilmiş olarak geldi. Renkli ekran, çeşitli artalanlar ile donatılmış. Bunlardan on tanesi yüklü olarak geliyor ve isterseniz kendi resimlerinizi de yükleyebiliyorsunuz. Triband Multitalent, 2002 yılında Firmware güncellemesi ile, resimlerin veya küçük video görüntülerinin SMS üzerinden gönderilmesini sağlayan MMS’i (Multimedia Messasing Service) de destekleyecek. Tabii ki renkli ekran ile bunlar daha etkili olacak: Sunduğu altı oyun ile eğlenceli vakit geçirmenizi de sağlayacak telefon SMS’i veya arandığınızı renkli uyarılar ile belirtiyor. T68’in yaklaşık satış fiyatı 666 Euro. Bilgi için: www.ericsson.com 7-10 Şubat Compex Fuarı Dijital Evler Görücüye Çıkıyor İsrailli firma Power Paper, mürekkep şeklinde pil geliştirdiğini duyurdu. Kağıda basılabilen pil, küçük cihazlar için esnek bir güç kaynağı olarak kullanılabilecek. Şimdiye dek gerçekleştirilmesi çok güç görünen elektronik kağıt gibi pek çok proje de bu gelişme sayesinde hayat bulabilecek. Power Paper tarafından üretilen pil, sıradan alkalin pillere benzer bir şekilde enerji üretiyor. Pilin özelliği ise mürekkep kıvamında olması. Pilde kullanılan kimyasallar, geleneksel olarak pil üretiminde kullanılan çinko ve manganez dioksitten oluşuyor. Ancak pilin içindeki kimyasalları açıklayan firma, Coca Cola’nın gizli tutulan formülü gibi, kendi formüllerini de büyük bir gizlilik içinde saklıyor ve kimyasalların kullanım oranlarını açıklamıyor. 1.5 volt gücündeki mürekkep şeklindeki pilin, matbaada bası- lan her malzeme üzerinde kullanı labiliyor. Bilgi için: www.powerpaper.com Zarfınızın İçinden Sesler Gelebilir Pilli Mürekkep! İsrailli bilim adamları, DNA’lardaki biyomoleküllerden oluşan nano ölçekli bir bilgisayarlar geliştirdiler. Saniyede bir milyar iş- lem yapabilen bir trilyon kadar bilgisayar, bir deney tüpüne sı- ğabilecek kadar küçük ve yüzde 99.8’lik bir doğruluk oranıyla saniyede bir milyar işlem yapabiliyor. DNA bilgisayarı, input, output, yazılım ve donanımının hepsinin biyomoleküllerden yapı lan ilk programlanabilir bilgisayar. Yeni bilgisayar ile insan hücrelerinin içinde görev yapabilmek ve hastalık nedenlerini içeriden tespit edip önlem almak mümkün olacak. Nature dergisine yapılan açıklamada çalışmaları yürüten bilim adamları, en basit bilgisayar makinelerinin moleküler bir modeli olarak nitelendirdi ği DNA bilgisayarının, belli ‘evet-hayır’ sorularına cevap verdiğini belirttiler. Bilgi için: www.nature.com Yaşayan Bilgisayarlar Kapıda DNA Bilgisayar 16 Haberler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2002 Geçen sene merak uyandırma kampanyası çerçevesinde ne olduğu açıklanmayan, ama bir takım ipuçları ile duyurulan, Amerikalı mucit David Kamen’in tasarımı, Zencefil kod adlı “yüzyılın icadı”nın ne olduğu anlaşıldı. CHIP CD’deki CHIP TV kısmında Segway’in tanıtım filmini bulabilrsiniz. Ginger (Zencefil): Modern Çağın Uçan Halısı Segway’in Ömrü Ne Kadar? _ Segway adı verilen, iki tekerlekli bir çeşit motorlu kaykaya benzeyen araç, saatte 20 kilometre hız yapabilen ve tek şarj ile 28 kilometre yol gidebilen bir ulaşım aracı. Ancak bu basit görünümlü ve yüksek fiyatlı araç, zamanı durduramamak, ölüme çare bulamamak, uzay yolculuğu yapamamak veya insanları ışınlayamamak gibi nedenlerden dolayı bir hayli hayal kırıklığı yarattı. Zira, bir senedir icat hakkında yapılan yoğun spekülasyonlar sonucunda, onun insan hayatına bu kadar kolay girebilecek, bu kadar basit işlevi olan bir araç olması beklenmiyordu. İcadın ne olduğunun bilinmediği günlerde, mucidin, tasarladığı aletin büyütülmemesi konusundaki ısrarlı açıklamaları göz ardı edildi. Birinci ağızdan yapılan bu önemli açıklama yerine, muhtemelen icat piyasaya sürülmeye hazı r hale geldiğinde onu pazarlayacak yatırımcıların ballandı rmalı bilmecelerine inanarak hayal güçlerini çalıştıran batı dünyasının, hayran oldukları doğu efsanelerinden esinlenmişe benzeyen, kubbelerle süslenmiş göklerde uçan halılar misali, havada kayıveren kaykay veya scooter tarzı bir araç hayal etmeleri çarpıcı bir gözlem olarak sosyologların akıllarında yer etti. Evin konforunu ve oturma odasının huzurunu sembolize eden halı ile ulaşım kabiliyetini ve özgürlüğü simgeleyen uçmak fiilini birleştiren uçan halı fenomeninin batı dünyasındaki kar- şılığı uçan kaykayları hayal eden insanları n, trafik sıkışıklığından, ofis stresinden, şehir kaosundan ne kadar bunaldı kları da ortaya çıkmış oldu. Ancak perdenin açılma saati gelince ortaya çıkan “şey” neredeyse kimseyi mutlu etmedi. Tezahüratlarla perdenin açılmasını bekleyen insanların kimileri hayal kırıklığı dolu uğultularla başlarını öne eğip evlerine döndüler. Kimileriyse yumruklarını havaya kaldırıp, kandırıldı klarını iddia ettiler. Oysa Ginger’in ne olup olmadığını, bizzat mucidinin kendisi, daha ilk gün açıklamıştı: “İnsanların ulaşım alışkanlıklarını değiştirebilecek ama abarttığınız kadar da önemli olmayan bir araç...” Toplumsal histeri halinde kurtarıcı beklemek Segway’in devrimsel sayılabilecek tek özelliği, zekice tasarlanmış, elektronik kontrollü bir denge sistemi. Segway, bu denge sistemi sayesinde, insanların bisiklet veya kaykaya binerken yaşadıkları düşme korkusunu minimuma indirerek güvenli ve çevreyle etkileşimini kesmeden ulaşıma imkan tanıyor. Segway iki tekerlekli olmasına rağmen hareket halinde olmadığı zamanlarda bisiklet veya kaykayın aksine kullanıcının bir ayağını yere basmak “zahmetinden” kurtaracak kadar dengeli. Ancak en çok tepki çeken nokta, bu “müthiş” kolaylık için insanları n ödemek zorunda olduğu fiyatın 5000 dolara yaklaşması. Gidonu öne ittiğinizde giden, geri çektiğinizde duran çok basit ve dengeli bir sisteme sahip, çocuk oyuncağı görünümündeki, 30 kilo ağırlığındaki bu motorlu aracı hırsızlardan korumak için özel, elektronik bir anahtarlık sistemi geliştirilmiş. Böylece çalınan aracın kullanı lması engellenmiş ama kolayca kaldı rılıp götürülebilecek kadar hafif olan bu aracı çalanların “yedek parça ticareti” ile uğraşmalarını önleyecek bir güvenlik sistemi henüz geliştirilmemiş. Elektrikle çalışan araç, Boston polisi tarafından ilgiyle karşılandı ve bir parti araç satın alan Boston polisi, parklarda Segway ile devriye gezmeye başladı. Segway’in tanıtılmasıyla ortaya çıkan ilk hayal kırıklığına rağmen aracın en azından gençler arasında büyük ilgi görmesi bekleniyor. Henüz eksikleri bulunan ama gelişmeye de açık bir icat olan Segway, her geçen gün bilgisayarlarını daha da küçülten, hatta üzerine giyme eğiliminde olan insanoğlunun, mini bilgisayarlar, internet bağlantılı mobil telefonlar ile ofislerini kıyafetlerinin üzerine taşıdıklarında, kendilerini taşıyacak alete dair bir ipucu vermiş oldu bize. Çünkü Segway hepimizin hayalindeki uçan halıların çok ilkel öncüsü gibi görünüyor. Bilgi için: www.segway.com Farklı Versiyonlar: Yan donanımlarıyla her ihtiyaca cevap verecek şekilde dizayn edilmiş olan araç ilgi göreceğe benziyor. Rahat Ulaşım: Evinizin kapısından işyerinizdeki masanıza kadar, Segway’den inmeden yolculuk yapabilirsiniz.

Arşiv Listesi