108 Sorunsuz Geçiş Windows XP’ye Terfi GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET 109 CHIP | OCAK 2002 özellikleri mevcut. Bu ek özellikler; çok işlemci desteği, Remote Desktop, domain üyeliği, geliştirilmiş ağ imkanları, özel giriş kontrolü, kullanıcı grubu yönetimi ve birçok dil destekleyen arabirime sahip uzaktan kurulum hizmeti (Remote Installation Service) olarak sıralanabilirler... Tüm enerjinizle işe girişmeden önce PC’nizin Windows XP için uygunluğun- Windows XP’nin kurulumu sırasında, Windows 98,Me kurulumlarıyla karşılaştırıldığında, çok az etki imkanına sahip olduğunuzu göreceksiniz.XP kullanıcıya hangi temel yazılımları kurmak isteğini sormuyor.B u durum hem “Tam” hem de “Yükseltme” sürümleri için de geçerli. Windows XP’yi kurarken önünüze üç seçenek çıkıyor: Tam, Yeni ve Paralel kurulum. Y eni ve Paralel kurulum prensipte sadece Windows XP için özel bir disk alanı ayıracaksanız farklılık gösteriyor. k dan emin olmalısınız.M icrosft’un XP sayfalarında belirtilen sistem konfigürasyonu şöyle: En azından 233 MHz işlemci (300 MHz ya da üstü tavsiye edilir), 128 Mbyte RAM ve 1,5 Gbyte sabitdisk alanına sahip bir sistem.B u donanımlara sahip bir PC, XP’yi gerçekten çalıştırabilir: Ancak “çalışmak” burada “biraz yerinden kımıldamak” anlamına geliyor.Üst elik çevik Millenium ile XP’yi karşılaştırdığımızda Millenium sisteminin sadece daha hızlı başlatıldığını değil aynı zamanda günlük işlemlerde de daha akıcı çalıştığını söyleyebiliriz. Yeni Windows işletim sistemiyle gerçek anlamda çalışmak için 700 MHz işlemcili, en azından 128 ya da 256 MByte RAM’e ve en yeni donanımlarla donanmış bir bilgisayara sahip olmalısınız.B u sınırın altındaki sistemler verimli kullanılamaz. Ekran kartı konusunda ise gereksinim çeşitlilik gösteriyor.Eğer çoğunlukla 2D düzleminde çalışıyorsanız 8-Mbyte’lık bir kart günlük çalışmalarınız için yeterli olur.O yunseverler ya da grafikle uğraşan kullanıcılar eğer parmak sinemasıyla karşılaşmak istemiyorlarsa bunun için 3D hızlandırıcılı ve en azından 32 Mbyte RAM’e sahip ekran kartlarını kurmaları gerekir.www .microsoft.com/windowsxp /pro/techinfo/planning/appcompat/ AppCompatXP.dox adresinden Windows XP tarafından desteklenen donanımlar hakkında bilgi alabilirsiniz.Eğer donanımınız buradaki listede bulunmuyorsa www.microsoft.com/hcl altında arama işlemi başlatabilirsiniz. Güncel donanımlara sahip yeni PC’ler işletim sistemleriyle genelde büyük sorunlara neden olmaz.A ncak eski ve zayıf bilgisayar sahipleri artık yenileme fikrini tekrar düşünebilirler.Aynı zamanda çoğu üreticinin sürücü desteği konusunda da eski donanımlarını dışladıklarını görüyoruz. H er üretici firmanın internet sayfasında en yeni sürücüleri arayın.XP altında çoğunlukla Windows 2000 sürücüleri de çalışabilir.Fir maların XP için çalışmalarına hız verdiklerini ve beta sürücüler geliştirdiklerini görebilirsiniz. ! Dikkat: XP’nin Modem ya da ISDN kartınızı destekleyip desteklemediğini önceden öğrenin.A ynı durum SCSI aygıtları için de geçerli. XP’nin bir diğer yumuşak karnı da TV kartları gibi donanımlar.B urada Windows 2000 sürücülerini deneyebilirsiniz. Windows XP çok mu güçlü? Ya da PC’niz çok mu zayıf? 1 Kurulum başlıyor: XP’ye uzanan yol 2 Sağlamlık: Microsoft yeni sürücü mimarisiyle işletim sisteminin sağlamlığı- nı arttırıyor Görsellik: Luna ile işletim sisteminin görünümü de değişiyor. Artık her şey eskisine göre biraz daha renkli olacak. Yazılım: XP, kullanıcılarına daha önceden satın almak zorunda kaldıkları birçok yazılımı ücretsiz olarak sunuyor. CD Kayıt: Artık 1:1 yedekleme ve kopyalama için başka bir CD kayıt programına ihtiyacınız yok. Hepsi işletim sistemiyle birlikte geliyor. DVD: Bir DVD-Encoder paketiyle DVD’lerinizi Media-Player üzerinden de oynatabilirsiniz. Cyberlink’in sunduğu yazılım yaklaşık 15 dolara satılıyor. MP3: Windows 98 temelinden gelenler artık MP3’lerini ekstra bir yazılım kullanmadan çalabilirler. Flash5 Player: Bu çalıcı yardımıyla çoklu ortam biçimini internetten seyredebilirsiniz. Sistem Geri Yükleme: Windows Me’den tanıdığımız yedekleme çözümü XP ile birlikte de geliyor. Firewall: Sonunda bilgisayarınızın güvenli ğinden endişe duymanıza gerek kalmadı. Dahili firewall kişisel bilgisayarı nızı yabancı saldırılardan koruyor. Kullanıcı Yönetimi: Görsel değişikler sayesinde artık daha da kolay. XP’NİN GETİRDİKLERİ »Windows XP’ye geçiş için 10 neden Windows XP’ye Terfi GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET 110 CHIP | OCAK 2002 dosyalarınızı Zip ya da CD-R gibi harici bir saklama ortamına aktarmalısınız.A ynı işlemler e-mail’leriniz ve adres defterleriniz için de geçerli olacaktır.Outlook’da bir dosya “export” edip bunu bir yedekleme ünitesine saklayarak verilerinizin kaybolmasını engelleyebilirsiniz. Ayrıca “Belgelerim” klasörünü de farklı bir ortama yedekleyin.Başka bir klasör seçilmediği takdirde Windows bu klasörde sadece kullanıcı tarafından yaratılan dosyaları saklar. Bu yüzden en çok gezdiğiniz web sayfalarını içeren “Sık Kullanılanlar” klasörü de önemlidir.B unu da aynı şekilde yedekleme ortamınıza kaydedin.İler ide bu klasörü tekrar eski konumuna kopyalamak için ihtiyacınız olacak.Güv enlik gerektiren tüm dosyalarınıza da aynı işlemleri niz XP için tamamen hazır.B u sürecin tamamlanması çeşitli nedenlerden dolayı birkaç saatinizi alabilir. Disk birleştirmenin etkileri: Sistem kurulumun ardından sabitdiskin bir bölümünde toplanacağı için küçük bir hız avantajı sağlanabilir.B u işlem okuma kafalarının işini kolaylaştırır ve sürekli olarak sabitdiskin bir bölümünden diğerine atlamasına engel olur. Yeni bir işletim sisteminin kurulumu baştan kolay görünse de aslında öyle değildir; bazen bilgisayar birden bire çökebilir.B u durumda gerekli dosyaların kaybedilmesi canınızı sıkabilir.B u nedenle tüm önemli k Düzenli: Windows XP’nin yeni görünümü kullanımı hızlandırıyor. Sabit: Internet Explorer’in görünümünde pek fazla değişiklik gerçekleştirilmemiş. WINDOWS XP’DEKİ YENİLİKLER Görünüm: Yeni Media-Player için birçok yüzey kaplaması bulunuyor. Microsoft çatısı altında “ürün aktivasyonu” olarak tanınan işlem, kullanıcının bilgileri üzerinde korsanlık yaptığı gerekçesiyle spekülasyonlara neden oluyor. Zorunlu olarak yapılan bu kayıt sürecinin sonunda Bill Gates’in ne gibi bilgilere ulaştığını şu ana kadar kimse bilmiyordu. Ancak sonunda anlaşıldı: Tabii ki bu amaçla Microsoft bilgisayarınızdaki donanımların ayrıntı lı bir listesini çıkarmıyor. Ürün aktivasyonu sırasında 50 kayıttan oluşan kodun web ya da telefon aracılığıyla Microsoft’a ulaştırılması gerekiyor. Bunları n içerisinde bilgisayarınızla ilgili 10 özellik yer alıyor. Örneğin CD-ROM sürücünüzün modeli. Ancak 50 kayıtlık kod, modelin tamı tamına ulaştırılması için yeterli olmuyor. Bu yüzden Microsoft’un bilgisayarı nız hakkında her şeyi öğrenmediğinden emin olabilirsiniz. Kaç Parça Donanımı Değiştirebilirsiniz? Windows XP’nin kayıtlı kullanıcısı olduktan sonra yeni bir “Etkinleştirme” işlemi gerçekleştirilmediği sürece sisteminizde sınırlı sayıda değişiklik yapabilirsiniz. Ancak burada Dockingstation’lı bir dizüstü ile normal PC birbirinden ayrılıyor. Dockingstation’lı bir dizüstü bilgisayarda sekiz parça donanım değiştirilebilirken, masaüstü PC’lerde bu sayı üç ile sınırlı kalıyor. XP neleri kontrol eder ve gönderir? 3 Windows-Partition seri numarası 3 Ağ kartının MAC adresi 3 CD-ROM-ID-No 3 Ekran kartı-ID-No 3 İşlemci-ID-No 3 Sabitdisk-ID-No 3 SCSI-Adaptörü-ID-No 3 IDE-Denetleyici-ID-No 3 İşlemcinin modeli 3 RAM’in kapasitesi »Microsoft’a neler gönderiliyor? İSPİYONLANAN KULLANICI Temizlik zamanı: Sağlam bir Windows’un temel taşı 3 Bu adımın zorunlu olmadığı söylenebilir, ancak yine de yerine getirilmesi tavsiye edilir.Sabit diskinizi Windows programı olan Scandisk ile hatalı sektörlere karşı tarayabilir ve Scandisk tarafından otomatik olarak onarılmasını sağlayabilirsiniz.B unun için Windows’un “Bilgisayarım” klasöründe birleştirilmiş bir sabitdisk üzerine sağ tuşla tıklayın.“Öz ellikler” altında “Araçlar” kartına gelin ve Scandisk’in çalıştırılması için “Şimdi Denetle” seçeneğine tıklayın. Bu işlemin ardından diski tekrar birleştirmeniz gerekebilir.A ynı zamanda bu seçeneğe de “Araçlar” altında “Şimdi Birleştir” ile ulaşabilirsiniz.A rtık sabitdiski- Olasılıklar: Kurulumdan önce dosyaları saklayın 4 112 Windows XP’ye Terfi GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET uygulayın.Böylelikle veri kaybından sakınmış oluruz. Windows XP’nin, Windows 98 ya da Me’nin bulunduğu disk alanlarına kurulması tavsiye edilmez.Önc elikle XP’nin kendi görevlerini yerine getirebileceği mantıksal bir disk alanı yaratın.B u işlem için en azından 2 GByte sabitdisk alanı ayırmalısınız.Sabit diskin bölünmesi için yeni sürümünde aynı zamanda yeni dosya yapısını da destekleyen PowerQuest firmasının Partiton Magic 7.0 yazılımını kullanabilirsiniz.Böylelikle değişiklikten önceki disk içeriğinin de kaybolmaması sağlanır ve yeni disk yapısına hızlı bir geçiş yapılabilir.P artition Magic 7 yazılımının deneme sürümünü CHIP-CD’de bulabilirsiniz. Microsoft, ev kullanıcılarının sistemlerini, XP Professional sürümüne yükseltmelerine (update) olanak tanımıyor. Windows XP’nin Home-Edition sürümüne yükseltilmesi ise sadece Windows 98 ya da daha üstü sistemlerden gerçekleştirilebiliyor. W indows 95 ve Windows 3.1 kullanıcılarının ise bu durumda işletim sistemlerini yeniden kurmaları gerekir. Windows 2000 Professional ve Windows NT 4.0 kullanıcıları ise benzer şekilde sistemlerini XP Professional sürümüne güncelleyebiliyorlar.A ncak XP Professional Türkçe’nin tam sürümü ise önümüzdeki günlerde piyasaya sürülmeye hazırlanıyor.Eğer Windows’u tamamen baştan kurmak istemiyorsanız güncelleme sürümleri işinizi kolaylaştıracak. Böylelikle XP eski sistemin özelliklerini kabul ediyor ve “Program Ekle veya Kaldır” altından kaldırılabiliyor.Offic e paketi gibi önceden kurulmuş programlar yeni işletim sisteminin kurulumundan sonra da sorunsuz olarak çalışabiliyor. A ncak bu durumda tüm gereksiz sistem kayıtlarının ve dosyalarının ileride sorun yaratabileceğini düşünebilirsiniz. Dinamik güncelleştirme özelliği kurulum sırasında XP için en güncel yamaların ve güncellemelerin indirilmesini ve sisteme entegre edilmesini sağlıyor. CHIP | OCAK 2002 Yükseltme kurulumu: Yeniler için en konforlu yol 6a »XP’nin ince ayarları TWEAK-XP Windows-Tweaks: Bu simgenin arkasında Windows XP’nin görünümünü değiştirebileceğiniz birçok özellik saklı. Memory Optimization: Böylelikle programlar hafızada düzene sokuluyor ve yazılımlar için daha fazla alan sağlanıyor. Unnecessary Files: Bu araç ile gereksiz dosyaları silebilirsiniz. ”Uninstall some Programs” seçeneği de bulunuyor. Hardware-Tweaks: Burada basit adımlarda ekran kartınızı, CD/DVD sürücünüzü ve PC’nizin anakartını ayarlayabilirsiniz. System Folders and Folder Protection: “Belgelerim” gibi önemli sistem klasörlerini değiştirmek için kullanılır. File Shredder: Burada sürükle ve bırak yöntemiyle dosyalarınızı silebilirsiniz. Tweak-XP geri alınmasını istemediğiniz dosyaların üzerine yazar. Program sensorship: Çocuk koruması programların engellenmesini sağlıyor. Bu sayede sadece şifreyi bilen kullanıcı belirlenen dosyalara ulaşabilir. Zip File Doctor: Bu fonksiyon zarar görmüş Zip dosyaların denetlenmesini ve mümkünse düzeltilmesini sağlar. Delete Internet Explorer cookies: İnternetten gelen tanımlama bilgileri sürekli olarak bilgisayarda saklanır. Buradan bu dosyaları silebilirsiniz Ad Blocker: Tweak-XP, internetteki reklam alanlarının otomatik olarak engellenmesini ve sayfaların hızlı açılmasını sağlar. Pop-Up Blocker: Böylelikle Internet Explorer’ın sürekli olarak, reklam içerikliler başta olmak üzere, yeni pencere açmasını engelleyebilirsiniz. Aralık 2001 CD’mizde de bulabileceğiniz Tweak-XP programıyla Windows’un görünüşünü ve davranışlarını değiştirebilirsiniz. Sistem Performansı Sistem ve Dosya İpuçları Internet İpuçları Eşit paylaşın: Her OS’a bir disk alanı ayırın 5 114 Windows XP’ye Terfi GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2002 Ancak “Dinamik Güncelleştirme” için internet bağlantısının kurulması gerekir. Böylelikle her an için en yeni sistemde çalıştığınıza emin olabilirsiniz. Eğer önceden Windows 2000 tecrübeniz varsa XP kurulumunda hata yapma şansınız oldukça düşük.M illennium kullanıcıları da hedefe güvenilir bir şekilde ulaşabilirler.Çünkü Millennium kurulumundan farklı olarak birkaç ek ayar yapmanız yeterli olacaktır.Eğer geçiş yapmadan önce sistemi yavaş yavaş incelemek istiyorsanız paralel kurulumu tercih etmelisiniz. XP diğer işletim sisteminin yanına kusursuz bir biçimde kurulur ve gerekli bootmanager’i de beraberinde getirir (kurulumdan sonra XP’nin standart olarak başlatılması için 30 saniye bekler). Kurulum oldukça basit şekilde gerçekleştirilir: Mevcut işletim sisteminizi başlatın ve aynı zamanda boot edilebilir XPCD’sini sürücüye yerleştirin.K urulum gerekli adımları yerine getirecek olan sihirbazı çağırır. Eğer yeni kurulumun ardından tüm ayarları baştan yapmaktan korkuyorsanız içiniz rahat etsin, çünkü XP e-mail hesapları, sık kullanılanlar ve bunun gibi önemli dosyaları taşıyacak bir sihirbaz sunuyor.B unu Windows XP-CD’sinin Autostart menüsünde.K urulumun bir sonraki adımında XP’yi kurmak istediğiniz disk bölümünün seçilmesi gerekir. Ancak üzerinde Millenium ya da Windows 98 kurulu bir disk alanını seçmemeye dikkat edin, çünkü aynı disk alanında iki işletim sistemi büyük sorunlar yaratabilir.B ir sonraki adımda dosya sisteminin XP ile entegre edilmiş yeni NTFS-5 sürümüne çevrilmesini göreceksiniz. Windows 2000'in piyasaya sürüldüğü günden bu yana akıllarda dolanan soru hep aynı: Sabitdiski FAT32 ile mi yoksa NTFS sistemiyle mi biçimlendirmeli? CHIP bu iki sistemin farkını açıklıyor! FAT32: FAT sisteminin en büyük avantajı diğer sistemler tarafından da desteklenmesi. Üst elik Linux ve Mac OS gibi işletim sistemleri de FAT32 üzerinde çalışıyor. Eğer birçok işletim sistemiyle bir arada çalışmak istiyorsanız FAT sistemini tercih etmelisiniz.K ullanıcı haklarının yönetilememesi NTFS ile karşılaştırıldığında en büyük dezavantajı oluşturuyor. NTFS: Windows XP, NT dosya sistemiyle gerçek fonksiyonlarına kavuşuyor.Böylelikle sabitdiski şifreleyebilir ya da kullanıcı hakları tanımlayabilirsiniz.B irkaç basit adımda sabitdiskin yabancılara karşı korunması sağlanır.A ncak başka işletim sistemleri tarafından desteklenmez.H er şeye rağmen tercih yaparken güvenlik gereksiniminizi ön planda tutmalısınız. TB / Murat Karslıoğlu, muratk@chip.com.tr Basit: Denetim masası artık belirgin kategorilere ayrılıyor. Sıkıcı: Kurulumun ardından birkaç gün içersinde Windows XP’nin etkinleştirilmesi gerekir. Konforlu: CD kaydetmek için artık ek bir programa ihtiyacınız kalmıyor. HER DURUMA KARŞI XP’NİN KALDIRILMASI HER DURUMA KARŞI »Windows XP’nin kaldırılması Eğer XP’den memnun kalmadıysanız tabii ki bu işletim sistemini silme şansına sahipsiniz. Ancak sistemin kaldırılması sırası nda Windows XP’yi güncelleme olarak mı yoksa sıfırdan mı kurduğunuza göre değişiklik gösteriyor. Güncelleştirmenin kaldırılması: Eski sisteminizi geri getirmek için aşağıdaki adımları izlemelisiniz: Sırasıyla Baş- lat/Denetim Masası/Program Ekle/ Kaldı r’a tıklayıp, Windows XP Kaldırılması kartına geçin ve Değiştir/Kaldır seçeneğine tıklayın. Karşınıza gelecek pencereden de Next’e tıklamanız gerekiyor. Program tüm diğer işlemleri sizin yerinize gerçekleştirecektir. Yeni kurulumun silinmesi: XP-CD’sinizi sürücünüze yerleştirin ve bilgisayarı nızı baştan başlatın. Karşınıza gelen kurulum menüsünde Repair System seçene ğine gelin. Recovery Console konsolu karşınıza gelir. Burada FixMBR komutunu girin ve Exit ile konsoldan çıkın. Sistem yeniden başlatıldıktan sonra önceki işletim sistemiyle açılır. Ancak XP disk alanını tekrar biçimlendirmeniz gerekir. Yeni kurulum: Eski yüklerden kurtaracak temiz çözüm 6b CHIP | OCAK 2002