CHIP Online - Arşiv: Ocak 2002 DOWNLOAD Biyometrik Tanıma

116 B nsanlık tarihinin en büyük terör saldırısından sonraki ilk gün, IT sektörünün bir kesimi kendilerini acil durumlarda kurtarıcı olarak tanıttılar: Dünyanın dört bir yanından biyometri firmaları yardım arzlarıyla birbirlerini geride bırakmayı denedi. Bu firmalar kamera, veritabanı ve entelektüel yazılım ile bir korunma kalkanı oluşturulabileceğini vaat ediyorlar. Tüm bunların büyük olasılıkla fedakarlıktan ziyade katı ticari çıkarlarla ilgisi olsa gerek: İşletmeler soru bombardımanına tutulu- ABD’deki terör saldırılarından beri kovuşturma yazılımlarının itibarı artmış bulunuyor. Bunların en başında öncelikle hassas biyometri sistemleri geliyor. Ancak pratikte otomatik gözetleme sık sık başarısızlığa uğruyor. Gözetliyor yor, borsadaki değerleri ikiye katlanıyor. “Terör yüzsüz değildir” diyor, yüzlerle özel bir ilgisi olan Joseph J. Atick. Onun firması Visionics, otomatik yüz tanımalı gözetleme sistemleri üzerinde uzman. “Güvenliği, teröristlerin yüzlerini kapsayan veritabanlarından ibaret tanıma sistemleri yaratmak suretiyle yeniden oluşturabiliriz. Bilgisayarla yüz tanıma, teröristleri ülkeden ülkeye takip etmek için kullanılabilir.” Ancak pratikte aşılması gereken epey fazla sayıda engel var. Otomatik tanıma sistemleri geçen yıllarda epey geliştirildi, ama hala her koşulda güvenilir bir biçimde çalışmayı pek de beceremiyorlar. Başarılı bir işleyiş için önkoşul, izlenen kişinin yüzünün önceden bir veritabanında depolanmış olması. Kendisini o ana kadar göstermemiş bir teröristin, kovuşturma yazılımından korkmasının bir anlamı yok. Binbir zahmetle nasıl bu kadar az şey elde edilebileceğini PC’ler Teröristleri Nasıl Görüyor? Biri Bizi GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET 117 CHIP | OCAK 2002 k Amerikalılar yaptıkları büyük çaplı denemelerle çoktan gösterdiler. ABD eyaletlerinden Florida’daki Tampa’nın sakinleri ve ziyaretçileri “Area Under Video Monitoring/Gözetim Altındaki Bölge” tabelalarını tanıyorlar: Tarihi eğlence mahallesi Ybor City’de 36 video kamera caddelerdeki her bir hareketi kaydediyor. Sessizce dönüyor ve neon ışıklarıyla aydınlatılmış cephelerin önünden geçenleri izliyor. Ziyaretçilerin çoğunun bilmediği bir şey var: Ziyaretçiler direklerdeki kameralarla yalnızca gözlem altında değil; yüksek derecede gelişkin gözetleme yazılımı, kalabalık içinden her bir yüzü analiz etme ve varolan verilerle karşılaştırma yeteneğine sahip. Kameraların zumladığı resimler yakındaki polis merkezinin monitörüne gayet net bir biçimde ulaşıyor. Tek tek yüzler yalıtılıyor ve aranan kişiler ile karşılaştırılıyor. Boyutu hızla büyüyen dosya, aranan suçlulardan tutun da evden kaçmış çocuklara kadar binlerce yüzü içeriyor. Yüz tanıma, bir parmak izi ya da bir DNA analizi gibi, insanları birbirinden tümüyle farklı kişisel belirtileri üzerinden tanıyan biyometrik bir yöntem. Programlar özel algoritmalarla depolanmış örneklerle ve şüpheli eylemlerle uyuşum olup olmadığını araştırıyor. Gözlemlenmiş davranışın normal olup olmadığını önce bir bilgisayar belirliyor. Sonuç kurulan hayalleri yıkacak cinsten: Sistem aranan kişileri en iyi durumda yüzde 80’lik bir isabet oranıyla tanıyor. Ayrıca bilgisayar çoğu zaman yanlış alarm da verebiliyor. Zamanında örnek proje olarak sunulmuş olan proje, artık dondurulmuş bulunuyor. Proje kapsamında yalnızca az sayıdaki birkaç hafif suçlu ağa takıldı. Florida kökenli Big-Brother senaryosu biyometri yazılımının çok aşırı ölçüde bir uygulaması. Bir kişinin parmak izi, iris ya da yüzünü tanıma yöntemleri, normalde öncelikle erişim denetimlerinde kullanılıyor. Böylelikle Kamuya açık yerlerde şahsi alan beklentisi içine giremeyiz Erwin Chemerinsky, Hukuk Profesörü Big Brother’dan selamlar: İngiltere’de otomatik yüz tanımalı video gözetleme uygulanıyor. 118 Biyometrik Tanıma GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2002 PC’de ya da özellikle emniyet altına alınmış kapılarda yetkili kişiler meşruiyet kazanıyor. Otomatik tanıma güvenlik kapılarında çok daha iyi işliyor, çünkü burada kamera tüm yüzleri yakından ve her zaman aynı bakış açısı altında algılıyor. Büyük olasılıkla yakın zaman içinde biyometrik kontroller havaalanlarında daha da artarak kullanılacağa benziyor. Tüm kusurlarına rağmen Tampa usulü geniş alan gözlemleme artık tek değil. Florida’da daha önceden Amerikan futbolu finali Super Bowl’da geniş çaplı bir deneme gerçekleştirilmişti. Stadyumdaki 100 bin ziyaretçi taranmış ve 1.700 sabıkalının verileriyle karşılaştırılmıştı. Ama sonuç burada da kısıtlıydı: Yalnızca karaborsa bilet satan bir kişi yakalanmıştı. Gözetleme konusunda başı çekenler İngilizler. George Orwell’in anavatanında, resimleri gitgide daha sık otomatik olarak değerlendirilen gözetleme kameraları günbegün milyonlarca insanı izliyor. Tanıma, tabiri caizse, yoldan geçerken gerçekleşiyor. Konvansiyonel kameralar yüz tanıma için resim kaynağı olarak kullanılıyor. Kayıtları PC değerlendiriyor. Yalnızca Londra’nın banliyösü Newham’da polis 300 kamera ve FaceIt yazılımı ile caddeleri geniş çaplı bir biçimde tarıyor. Birmingham’da da aynı oranda zahmet harcanıyor. Oradaki ağırlık merkezleri dükkanların bulunduğu mahalleler ve alışveriş merkezleri. Karşılaştırılabilir bir gözetleme yoğunluğuna, ancak İsrail’in Gazze şeridinde ulaşılıyor. Gözetleme önlemleri ABD’de yurttaşlık hakları koruyucularının yoğun protestoları ile karşılaşmış bulunuyor. Top yekun optik kontrollerin yasallığı hakkında hukukçular da tartışıyor. Yetkili makamlar doğal olarak Kaliforniyalı hukuk profesörü Erwin Chemerinsky’nin temsil ettiği görüşler yönünde bir eğilim gösteriyor: “Kamuoyuna açık yerlerde mantıksal olarak şahsi bir alan beklentisine giremeyiz, buralarda görülebiliriz ve fotoğrafımız da çekilebilir.” Araştırmalar ve biyometrik tanıma sistemleri projeleri ABD Savunma Bakanlığı biyometrik tanıma sistemlerinin kusurlarıyla birlikte potansiyelinin farkına varmış bulunuyor. Şimdi Pentagon yüz tanımanın performans yeteneğini yükseltmek yönünde güçlü bir ilgi sergiliyor. Pentagon gelişmeyi hızlandırıyor: Hedef 150 metre uzaklıktaki kişilerin de tanınması. Defence Advanced Research Projects Agency (DARPA) yaklaşık 20 adet bu türde gözetleme projesi gündeme getirmiş bulunuyor. Amerikalılar “HumanID” projesine 50 milyon dolar pompalıyor. Hedef bununla yurtiçindeki ve yurtdışındaki ABD kuruluşlarının potansiyel teröristlere karşı korunması. Sistemin bir kişiyi daha 150 metre uzaklıktayken tanıması gerekiyor. Pittsburgh Carnegie Mellow Üniversitesi’ndeki araştırmacılar başka bir gözetleme tekniği üzerinde çalışıyorlar. Hyperspectral Imaging şimdiye kadar öncelikle uydu resimleriyle mineraller bulmak ya da askeri kamuşajları ortaya çıkarmak için kullanılmış olan bir yöntem. Bu göründüğü kadarıyla kişileri derilerinin renk spektrumunu ölçmek suretiyle bulabilecek durumda. Deri tek tek kişilerle eşleştirilebilecek belirli renk örneklerini soğuruyor, yansıtıyor ve yayıyor. Üniversiteden yapılan açıklamalara göre bu şimdiden laboratuarda çalışıyor, ancak şimdilik bir deneğin, yaklaşık Biyometri en önemli IT yeniliği olacak Bill Gates, Microsoft Futbol stadyumu örneği: Almanya’da da video gözetleme uygulanmıyor değil. Otomatik tanımaya geçiş mümkün görünüyor. Mobil tanıma: Taşınabilir algılayıcı cihaz Ibis ile ABD’li polisler, fotoğraf ve parmak izlerini telsizle iletiyor. Şüpheli, verilerin karşılaştırılması için merkeze davet ediliyor. k 120 Biyometrik Tanıma GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2002 beş saniye, bir sensör yüzlerce dalga boyunu algılayana dek bir sandalyede hiç kıpırdamaksızın oturması gerekiyor. Bir teröristin böyle yakalanabilmesi mümkün mü, ne dersiniz? “Bunlardan hangisinin belirli bir insan için gerçekten karakteristik olduğunu bir kere bildiğimizde, olay çok daha hızlı gerçekleşecektir” tutumunu takınıyor bilgisayar bilimcisi Robert Collins. Başka bir proje ise bir video ağının resimlerini değerlendiriyor. Ama burada yüzlerin tanınması değil, beden ölçülerinin ortaya çıkarılması deneniyor. Karakteristik veriler bacak uzunluğu ya da kalça kapsamı gibi sonuçlar veriyor. “Bunlar ısmarlama giysi diktirirken bir terziye verilen değerlerle karşılaştırılabilir,” diyor Collins. Vasat başarılara rağmen kısmen uçuk gözetleme yöntemleri için araştırma bütçeleri ve fikirler yok değil. Georgia Institute of Technology’de bilimciler sensörlerle döşenmiş ve kişileri ayaklarının yere bastığı “güç profili” üzerinden tanıyacak “entelektüel” zeminler geliştiriyor. Ve Princeton’da özel bir kamerayla kişileri 100 metreden fazla bir uzaklıktan irisin renk, şerit ve beneklerine bakarak tanıyacak bir antiterör teknolojisi üzerinde çalışılıyor. Gözlerin hızlı hareket etmesi işi zorlaştırıyor. Bu çok uzaktaki bir kamera için bir roketi izlemek gibi bir şey ,uygulanan teknolojiler de buna tekabül ediyor. IBM tarafından tümüyle başka amaçlar için geliştirilmiş bir yöntem de aynı şekilde gözetlemeye yarayıp yaramadığı yönünde sınanıyor. Blue Eyes yüz ifadelerini ve göz hareketlerini analiz ediyor. Korku, sevinç ve öfke gibi duyguları tanıma yeteneğiyle program başlangıçta insan ile bilgisayar arasındaki etkileşimi kolaylaştırmaya yönelikti. Program şimdiden kayıtların mağazadaki reklamların etkisini iyileştirmesine hizmet edeceği şekilde mağazalarda kullanılıyor. Bununla çok yakında insan davranışının çok daha büyük bir spektrumu otomatik olarak incelenebilecek. Top yekun kontrol: Gözetleme için kameralar, tanıma için veritabanları Araştırmalar için iyi donanımlı veritabanları belirleyici bir rol oynuyor. 300 milyondan fazla kayıtlı resim ile dünya çapında en büyük resim veritabanı bir Alman işletmesinin, Kassel’daki Cobion AG’nin elinde bulunuyor. Firma kendine özgü bir yöntemle örneğin internet ya da büyük resim verileri dağarcığı kökenli statik resimlerde dijital yüz tanıma üzerinde uzman. İnternetteki kayıp çocuklar ve devlet düşmanı semboller arayışı Cobion’a ün kazandırmış bulunuyor. 11 Eylül’deki saldırılardan hemen sonra Cobion, Berlin’deki BioID AG ile işbirliği yaptığını duyurdu. Bu işletme Video-Live-Streams gibi hareketli resimlerden yüzleri çıkarsamada deneyimli ve insanları otantikleştirmede kendine özgü bir yöntem kullanıyor. Firmalar, teknolojilerini birbirleriyle bağlantılandırarak, alanların ve binaların gözetlenmesini ya da havaalanlarındaki güvenlik kontrollerini iyileştirmek istiyor. Uganda ve Meksika bir çırpıda yurttaşlarının kapsamlı resim dosyalarına ulaşıyor: Seçim sahtekarlığını önlemek üzere tüm seçmenlerin yüzleri kaydediliyor ve depolanıyor. Şimdi Uganda’nın elinde 10 milyon depolanmış resim arasından altı saniye içinde bir yurttaşını tanıma olanağı bulunuyor -tabii ki yalnızca seçim gününde değil. MF / Garo Antikacıoğlu, agaro@chip.com.tr BİYOMETRİ NASIL ÇALIŞIYOR? Yüz tanımaya yönelik biyometri yöntemleri, kamera kayıtları ve önceden veritabanları nda depolanmış bilgiler arasında bir uygunluk olup olmadığına bakıyor. MIT’de geliştirilmiş bir teknoloji, bir yüzde 128 değişik yeri ölçüyor. Karakteristik olanlar örneğin göz yuvaları, burun biçimleri, ağız açıları ya da elmacık kemikleri. Bir yüzü yeniden oluşturmak için yalnızca 14 belirti gerekiyor. Yüz ile ilgili bilgiler geometrik karakteristiği betimleyen bir matematiksel denklem olarak depolanıyor. Böylelikle yüzün imgesi 84 byte boyutunda bir dosya halini alıyor. Visionics kökenli program FaceIt, matematiksel karşılaştırma üzerinden depolanmış resimlerle uyuşum olup olmadığına bakıyor. Bu işlem sırasında “Eigenfaces” denilen araçlarla çalışılıyor: Nasıl ki her bir renk ana renklerin karıştı- rılmasıyla elde ediliyorsa, her bir yüz de Eigenfaces yardımıyla oluşturulabiliyor. “Yüz izi” daha iki yaşındaki bir çocukta nihai biçimini alıyor ve artık bir ömür boyu değişmiyor. Bir iris tarayıcının yaptığı da gözün foto ğrafından başka bir şey değil. Bu işlem sırasında bir program yaklaşık 260 serbestlik derecesi kullanıyor; bunlar birbirinden bağımsız özellikler. Şeritleri ve lekeleriyle (benekleriyle) iris, yalnızca 60 ila 70 serbestlik derecesi sunan parmak izinden önemli ölçüde daha fazla bilgi sağlıyor. Iris’in çizimi bir insanı n en kişisel belirtisi olarak kabul ediliyor. FaceIt gibi programlar kamera kayıtlarını (sağda) veritabanlarındaki bilgiler ile karşılaştırıyor. »Ömür boyu kalan özellikler Hedefsiz gözetleme, samanlıkta iğne aramaya benzer Dr. Thilo Weichert, Alman Veri Koruma Birliği CHIP | OCAK 2002 _ Ucuz, hızlı ve zahmetsiz bir haberleşme imkanı sunması nedeniyle e-posta kullanımı her geçen gün yaygınlaşıyor. Özellikle bayram, yılbaşı ve evlenme gibi önemli günlerde yoğun olarak gönderilen ya da alınan iletilerle başa çıkmak bazen oldukça zor olabiliyor. Bu gibi durumlarda Microsoft Outlook ve Outlook Express’in kural sihirbazları yardımıyla oldukça ağır bir yükün altından rahatlıkla kalkabilirsiniz. Nasıl mı? Microsoft Outlook 2000: Yılbaşı sabahı posta kutunuzu açtığınızda karşınızda belki de onlarda yılbaşı kutlamasından oluşan korkunç bir ileti yığını ile karşılaşabilirsiniz. Eğer e-postaları nızı çok seyrek kontrol ediyorsanız durumunuz daha da kötü demektir. Bu iletileri tek tek cevaplamak yerine oluşturacağınız bir kural ile istediğiniz kriterlere uyan tüm iletilerin otomatik olarak cevaplanmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için ilk önce otomatik olarak göndermek istediğiniz iletiyi hazırlamalısınız. Yeni bir ileti oluşturun, içerisinde istediğiniz değişiklikleri, metni girin ve bunu Dosya/Farklı Kaydet komutunu kullanarak Outlook Şablonu (*.oft) biçiminde kaydedin. Gönderilecek ileti hazırlandı ğına göre geriye bunu uygulayacak olan kuralı hazırlamak kaldı. Bunun için de Araçlar/ Kural Sihirbazı komutunu çalıştırın ve Yeni düğmesine tıklayın. Bunun sonucunda ekrana gelen Kural Sihirbazı size yardımcı olacaktır. İlk penceredeki işaretli seçeneği (Ulaştığında iletileri denetle) olduğu gibi bırakın ve İleri düğmesine tıklayarak denetlemek istediğiniz koşulları belirleyin. Örneğin size yılbaşı kutlaması gönderenleri yanıtlamak isterseniz konu satı- rında “Yılbaşı” kelimesi içeren veya size e-posta gönderen herkesi yanıtlamak isterseniz “belirtilen hesabı üzerinden alındığında” koşulları nı seçip gerekli bilgileri girebilirsiniz. Oluşturdu ğumuz kuralın en önemli aşaması, “İletiyle ne yapmak istiyorsunuz?” başlığı altındaki listeden “belirli bir şablon kullanarak yanıtla” seçene ğinin işaretlenip, aşağıda ekrana gelen “belirli bir şablon” bağlantısına tıklandığında, biraz önce hazırlanan tebrik iletisinin açılması- dır. Kuralın uygulanmasını istemediğiniz istisnaları nı belirleyebilir ve kural için uygun bir isim atayarak işlemi sonlandırabilirsiniz. Eğer isterseniz bu kuralı posta kutunuzda zaten varolan iletiler için de uygulayabilirsiniz. Outlook Express 5.0: Outlook Express’e gelen iletileri de otomatik olarak cevaplandırmak için yukarıdakine benzer şekilde kural oluşturulmalı dır. Bunun için Araçlar/İleti Kuralları Posta komutunu çalıştırın ve ekrana gelen İleti Kuralları penceresindeki Yeni düğmesine tıklayı n. Gerekli tüm düzenlemeler burada tek bir pencerede gerçekleştirilir. İlk olarak kuralın uygulanaca ğı koşulları belirlemelisiniz. Daha sonra da koşulları yerine getiren iletilere uygulanacak eylemler seçilmelidir. Burada “İleti ile yanıtla” eylemini seçin. Kural açıklaması kısmı ndaki “İleti” bağlantısına tıklayarak göndermek istediğiniz iletiyi seçin. Dikkat! Kurallardaki koşulları ne kadar çok ileti yerine getirirse o kadar çok cevap e-postası gönderilecektir. Bu durum yavaş bağlantılarda uzun süreli beklemelere neden olabilir. Ayın CHIPucu Otomatik Cevaplama iPack Pocket PC’nizin performansını yükseltin! Küçük bir bedava araç yardımıyla Compaq el bilgisayarınızda dikkat çekici bir performans artışı elde edebilirsiniz. İÇİNDEKİLER Sürpriz Yumurta: Powerpoint sürprizi Ayın Hatası: LG yazıcı hataları Hızlı Windows: Windows Optimizasyonu 6 Adımda Kolay Çözüm: DiskDump ile yedekleme Tips&Tricks: Windows, uygulamalar... Okur Soruları: Okurlar soruyor, CHIP cevaplıyor 138 134 132 124 123 123 pratik 122 Otomatik Cevap: Microsoft Outlook ve Outlook Express kuralları yardımıyla, gelen iletileri daha önceden hazırlayacağınız örneklerle otomatik olarak cevaplayabilirsiniz.

Arşiv Listesi