134 CHIP | OCAK 2002 & Tricks Tips Donanım ve yazılım sorunları bilgisayar kullanıcılarının günlük hayatlarının bir parçasıdır. CHIP size sorunları güvenli bir şekilde çözebilmeniz için önerilerde bulunuyor ve rehberlik ediyor. İPUÇLARI OCAK 2002 » WINDOWS 1 Windows 2000: CD’lerin Otomatik Olarak Başlatılmasını Engellemek 134 2 Windows 2000: Donatıları Kaldırarak Windows 2000’i Hafifletmek 134 3 Windows 95/98/Me/2000: Sisteme Dahil Olmak İçin Family Logon 135 4 Windows 95/98/Me/2000: Özel Karakterleri Kullanmak ve Görüntülemek 135 5 Windows 98/Me: Normal Klasörleri Sürücü Olarak Göstermek 136 » UYGULAMALAR 6 Word 97, 2000: Metin İçerisinde Hesaplamalar Yapmak 137 7 Word 97,2000: Girilen Metnin Otomatik Hecelenmesi 137 8 Excel 97,2000: Grafikleri HTML Dosyası Olarak Vermek 137 9 Outlook 97, 98, 2000: Yazdırma Ayarları Hafızasını Düzenlemek 137 » OKURLAR SORUYOR - CHIP CEVAPLIYOR 10 Windows 98/Me: İşletim Sistemi Güncellemesi 138 11 Microsoft: Sertifikasyon Programları 138 12 Dual İşlemciler: Satın Alırken Dikkat Edilmesi Gerekenler 138 13 Windows 95/98: Windows Açılış Hataları 139 14 Sabitdisk: BIOS ve İşletim Sistemi Ayarları 139 1 | Windows 98 CD’lerin otomatik olarak başlatılmasını engellemek İçerisinde program bulunan bir CD sürücüye yerleştirildiğinde, eğer üretici firma CD’yi otomatik olarak açılacak şekilde ayarladıysa, Windows CD’yi çalıştıracaktır. Bu fonksiyon Windows 98 altında Denetim Masası’ndan kapatılabilir. Ancak Windows 2000 altında o kadar kolay değil. İpucu: Windows 2000 altında bu fonksiyonu bir çok yerden devre dışı bırakabilirsiniz. Audio CD’lerinin otomatik olarak çalınmasını engellemek için Windows Gezgini penceresinde Araçlar/ Klasör Seçenekleri komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Dosya Türleri kartını aktif hale getirin. Dosya türleri listesinden Ses Dosyası uzantısını arayın ve bu öğeyi, üzerine tıklayarak seçtikten sonra Gelişmiş düğmesine tıklayın. Bunu takip eden iletişim penceresinde Yürüt komutu bulunur. Bunu seçin ve Kaldır düğmesine tıklayın. Ekrana gelecek güvenlik sorgusunu onaylayın. Artık Yürüt görevi kaldırıldı. Programların otomatik olarak çalışmasını engellemek için de Başlat/Çalıştır komutunu uygulayın ve açılan pencere üzerindeki Aç kutusuna “regedit” yazıp Tamam düğmesine tıklayın. Ekrana gelen Windows 2000 Kayıt Düzenleyicisi penceresindeki “HKEY_LOCAL_MACHINE\ System\CurrentControlSet\Services\ cdrom” anahtarını aktif hale getirin. Şayet bu anahtar mevcut değilse Düzen/ Yeni/DWORD Değeri komutunu kullanarak “Autorun” adında yeni bir öğe oluşturun. Bunun üzerine iki kere tıklayın ve ekrana gelen düzenle penceresine değer olarak “0” girin. Artık normalde CD’lerin otomatik olarak çalışmaması gerekir. Şayet çalışmaya devam ederlerse ikinci bir parametre daha uygulanmalıdır. Bunun için Kayıt Düzenleyicisi’ndeki “HKEY_CURRENT_USER\SOFTWARE\ Microsoft\Windows\CurrentVersion\ Policies\Explorer” anahtarını aktif hale getirin. Burada CDRAutoRun” adında bir ikili değer bulunur. Şayet görünmüyorsa yukarıda anlatıldığı gibi oluşturun. Bu öğenin değerini de aynı şekilde “0” olarak atayın. Kayıt Düzenleyicisi kapatıldığı andan itibaren değişiklikler sisteme uygulanacak ve CD’ler artık rahat duracaklardır. 2 | Windows 2000 Donatıları kaldırarak Windows 2000’i hafifletmek Bazı Windows 2000 donatıları, kendilerine ait bağlantılar olmadığı için Denetim Masası üzerinden kaldırılamazlar. Örneğin oyunlardan kurtulmak isteyenler bu işlemi tek başına yerine getirmek zorun- Otomatik çalışma: Audio CD’lerinin otomatik olarak çalışmasını dosya türü bağlantısını kullanarak engelleyebilirsiniz. 1 Tips&Tricks » Windows AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET 135 CHIP | OCAK 2002 dalar. Hem de program artıklarının sistemde kalıp kalmadığını bilmeden. İpucu: İstemediğiniz programları Denetim Masası üzerinden kaldırabilmek için SYSOC.INF dosyasında değişiklikler yapmalısınız. Sabitdiskinizde bulunan WINNT sistem dizini altında bulunan INF klasörünü görüntüleyin. Şayet bu görünmüyorsa Araçlar/Klasör Seçenekleri komutunu çalıştırın. Ekrana gelen pencere üzerindeki Görünüm kartını aktif hale getirin ve Gizli Dosya ve Klasörler başlığı altında Gizli Dosya ve Klasörleri Göster seçeneğini işaretleyin. Bir sonraki adım: INF klasörü içerisinde bulunan SYSOC.INF dosyasına farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve nesne menüsündeki Kopyala komutunu çalıştırın. Daha sonra Düzen menüsünü açın ve Yapıştır komutunu çalıştırın. Bu sayede, dosya içerisinde değişiklik yaparken sorun çıkma ihtimaline karşı SYSOC.INF dosyasının bir güvenlik kopyasını oluşturduk. Daha sonra SYSOC.INF dosyasını bir metin editörü yardımıyla açmak için üzerine iki kere tıklayın. Ekrana gelen metin içerisinde aşağıdaki paragrafı arayın: ;old base components İleride Denetim Masası üzerinden silmek isteyeceğiniz bileşenler ve bileşen grupları için virgüller arasındaki HIDE ifadesini kaldırmalısınız. DİKKAT! Virgülleri silmeyin. Örneğin oyunlar için aşağıdaki satırı Games=ocgen.dll,OcEntry, games.inf,HIDE,7 aşağıdaki gibi değiştirmelisiniz: Games=ocgen.dll,OcEntry, games.inf, ,7 İleride Windows kurulum sihirbazını kullanarak söz konusu oyunları tekrar yükleyebilmek için “AccessUtil=...” satırındaki HIDE kelimesini de kaldırmalısınız. Dosya içerisinde daha başka değişiklikler yapmayın ve SYSOC.INF dosyasını yaptığınız değişiklikleri kaydederek kapatın. Şimdi bileşenleri kaldırın: Başlat/Ayarlar/ Denetim Masası komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Program Ekle/Kaldır simgesine iki kere tıklayın. Ekrana gelen pencerenin sol tarafındaki Windows Bileşenlerini Ekle/Kaldır düğmesine tıklayın. Kaldırmak istediğiniz donatılara ait seçenekler artık ekrana geleceklerdir. Şayet bunlardan birini seçer ve Ayrıntılar düğmesine tıklarsanız, daha önce gizli olan öğeleri kaldırabilirsiniz. Yukarıda anlatıldığı şekilde bir Donatılar parçasını ayrı ayrı kaldırabilirsiniz. Ancak her seferinde SYSOC.INF dosyasının bir yedeğini el altında tutmalısınız. Çünkü Denetim masası manuel eklemelerde ve Hide komutlarında hata mesajları oluşturabilir. 3 | Windows 95, 98, Me, NT, 2000 Sisteme dahil olmak için Family Logon Family Logon kurulumunda sonra Windows oturumunu açmak için kayıt penceresi ekrana gelmiyor. Yeni bir kurulum çabası ise varolan kurulumu belirtiyor. Farklı kullanıcılar sisteme dahil olup, rahatlıkla çıkabiliyorlar ancak Logon maskesi kullanılamıyor. İpucu: Kurulum sorunsuz olarak tamamlandı. Ancak Windows açılışında hangi kayıt maskesinin ekrana geleceğine bundan bağımsız olarak karar verebilirsiniz. Bunun için Denetim Masası içerisinde yer alan Ağ simgesine iki kere tıklayın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Yapılandırma kartını aktif hale getirin. Burada bulunan Birincil Ağ Oturumu altından istediğiniz kayıt maskesini seçebilirsiniz. Birincil ağ oturumu, kayıt ve diğer işlemler ile ilgili olan Client yani istemcidir. Buradan Microsoft Family Oturum Açma öğesini seçin ve Tamam düğmesine tıklayın.Artık kayıt ve profilleri ağ istemcisini Microsoft Family Logon üzerinden rahatlıkla kullanabilirsiniz. 4 | Windows 95, 98, Me, 2000 Özel karakterleri kullanmak ve görüntülemek Bir metin veya komut satırına normalde klavyeniz üzerinde görünmeyen bir karakter eklemek istiyorsunuz. İpucu: Windows donatıları arasında yer alan Karakter Eşlem aracı bu isteğinizi yerine getirebilir. Bu programa Başlat/ Programlar/Donatılar/Sistem Araçları/ Karakter Eşlem altından ulaşabilirsiniz. Ekrana gelen pencere üzerindeki alanlarda bir karakter grubuna ait tüm karakterleri görebilirsiniz. Pencerenin üstünde bulunan Yazı Tipi altından başka yazı tiplerini, içeriklerini görüntülemek üzere seçebilirsiniz. Örneğin Windings gibi yazı tiplerinde normalde bulunmayan grafiksel karakterlere ulaşabilirsiniz. Şayet programı Donatılar altında bula- Seçim serbest: Birincil Ağ Oturumu altından istediğiniz kayıt pencerelerini seçebilirsiniz. 3 Gizlenmiş: SYSOC.INF dosyasında değişiklik yaparak Windows 2000 donatılarını rahatlıkla kaldırabilirsiniz. 2 136 CHIP | OCAK 2002 madıysanız Program Ekle/Kaldır aracını kullanarak yüklemelisiniz. Microsoft Office paketi içerisinde yer alan Word kelime işlem programını kullananlar söz konusu karakterlere Ekle/Simge komutunu kullanarak ulaşabilir ve dokümanlarına ekleyebilirler. Dikkat! Eğer bu tür karakterlerin kullanıldığı bir metni yazdırmak yerine başka kullanıcılara verecek olursanız, bu kullanıcıların söz konusu karakterleri görebilmeleri için uygun yazı tipinin bilgisayarlarında yüklü olması gereklidir. Standart Windows karakter grupları tüm kullanıcılarda aynıdır. Sadece, örneğin Corel veya Word gibi programlarla özel olarak gelen yazı tipleri kullanıcıdan kullanıcıya farklılık gösterebilir. 5 | Windows 95, 98, Me, NT, 2000 Normal klasörleri sürücü olarak göstermek Bazı programlar saklama konumlarını kendileri belirlerler ve kök dizin içerisine ayrı bir klasör oluştururlar. Eğer bir uygulamayı bir yüzey alta kaydırmak, yani başka bir klasör içerisine kurmak isterseniz ya kurulum programı sorun çıkartacak ya da ileride belirli program bilgileri bulunamayacaktır. İpucu: AUTOEXEC.BAT sistem dosyası içerisine aşağıdaki komut satırını ekleyin: SUBST [HARF]: C:\[KLASÖR] Buradaki “HARF” yerine oluşturmak üzere olduğunuz sürücüye atamak istediğiniz ismi yani harfi kullanmalısınız. “KLASÖR” yerine de kök dizin içerisine kurulmak isteyen programların bulunacağı bir isim kullanabilirsiniz. Örneğin “Oyun” klasörü için söz konusu komut aşağıdaki şekilde görünecektir: SUBST [S]: C:\[OYUN] Komutun boş yere çalışmaması için söz konusu klasör daha önceden mutlaka oluşturulmalıdır. Bundan sonra yapmanız gereken tek şey kurulum programına konum olarak “S:” sürücüsünü göstermek olacaktır. Dikkat!Bu fonksiyon Windows Me altında, her açılışta AUTOEXEC.Bat dosyası bir önceki versiyon ile değiştirildiği için, tam olarak çalışmayabilir. Bunun için söz konusu komutu CMDINIT.BAT dosyası içerisine yazmalı ve bunu da daha sonra “C:\WINDOWS\COMMAND” klasörü içerisine taşımalısınız. 6 | Word 97, 2000 Metin içerisinde hesaplamalar yapmak Sayı değerleri içeren metinler veya tablolar ile çalışıyor ve başka herhangi bir program kullanmadan bu sayılar çeşitli işlemler gerçekleştirmek istiyorsunuz. İpucu: Bunun için ilk olarak Araçlar/ Özelleştir komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencere üzerindeki Komutlar kartını aktif hale getirin. Burada bulunan kategoriler listesinden Araçlar ve Komutlar listesinden de Araçlar Hesapla öğesini seçtikten sonra fare yardımıyla menü veya araç çubuğu üzerine taşıyın. Şimdi üzerinde çalışmak istediğiniz tabloyu açın, istediğiniz hücreyi seçin ve Araçlar Hesapla düğmesine tıklayın. Word, hesaplama sonucunda elde edilen değeri durum çubuğu üzerinde görüntüleyecektir. Aynı zamanda panoya da kopyalanan bu değeri [SHIFT]+[INSERT] tuş kombinasyonunu kullanarak istediğiniz herhangi bir yere veya herhangi bir programa ekleyebilirsiniz. Aşağıdaki tabloda bu yöntemi kullanarak yerine getirebileceğiniz işlemlerin bir listesini bulabilirsiniz. Eğer bir tablodaki hücreler bir alan fonksiyonu ile bağlı iseler Word, Araçlar Hesapla fonksiyonunu otomatik olarak hücre içeriğinde kullanacaktır. Bu tür alan fonksiyonlarına örnek olarak bir tablo içerisindeki “C1” ve “C2” hücrelerinin çarpımı verilebilir. Alan fonksiyonları iletişim penceresini görüntülemek için Ekle/Alan komutunu çalıştırın. Komut satırına aşağıdaki satırı girin: { = C1*C2 \*biçim bağlantısı} Bunun sonucunda içeriği “1,4/2” olan C1 ve “9,1 ve 8,3” olan C2 hücreleri için 12,8 = 0,7*17,4 = (1,4/2)*(9,1+8,3) sonucu elde edilir. Düz metinlerde ise sayı değerlerini içeren metin paragraşarını seçin ve daha sonra Araçlar Hesapla komutunu çalıştırın. İşlem sonucunu aynı şekilde durum çubuğu üzerinde görebilirsiniz.Bu sayede metin içerisindeki farklı sayıların toplamını elde edebilirsiniz. Örneğin “Hava alanından 17 veli ve 7 öğretmen ile beraber 36 öğrenci alındı” cümlesinden elde edilen toplam sonucu 60 olacaktır. Dikkat!Metin içerisinde virgül veya noktalı virgül bulunmamalıdır. Bu işlem hatalarına neden olabilir. Kara kara düşünmeyin: Şayet kullanmak istediğiniz karakteri klavyenin üzerinde göremiyorsanız Windows donatılarından Karakter Eşlem aracını kullanabilirsiniz. 4 METİN İÇİNDE HESAPLAMA İşlem Operatör Örnekler Toplama + veya boşluk “1 + 2” veya “1+1” veya “1 2” veya “1 (Metin) 2” Çıkartma - “2 – 1” veya “2-1” veya “2 (metin)-1” veya “2-(metin)1” Çarpma * “2 * 5” veya “2*5” veya “2(metin)*5” veya “2*(Metin)5” Bölme / “4 / 2” veya “4/2” veya “4(Metin)/2” veya “4/(metin)2” Yüzde % “100 * 16%” veya “16%*100” veya “100(Metin)*16%” veya “16%(metin)*100” Üst ^ ve 1’ en büyük bir sayı “4^4” veya “4(Metin)^4” (4’ün dördüncü kuvveti=256) Kök ^ ve 0 ve 1 arasında bir sayı “256^0,25” veya “256^(1/4) veya “256(Metin)^0,25” veya “256(Metin)^(1/4)” (256’nın dördüncü değerden kökü = 4) Tips&Tricks » Uygulamalar AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET 137 CHIP | OCAK 2002 7 | Word 97, 2000 Girilen metnin otomatik hecelenmesi Hazırladığınız doküman içerisinde satır sonuna denk gelen kelimelerin standart olarak hecelere ayrılmasını istiyorsunuz. Word altında hecelerin otomatik olarak devamlı ayrılmasına ilişkin bir ayar bulamazsınız. Bu nedenle gerekli değişiklikleri genel belge şablonu NORMAL.DOT üzerinden yapmalısınız. İpucu: Word altında Dosya/Aç komutunu çalıştırın ve açılacak dosya türü olarak belge şablonlarını (*.dot) seçin. Bir sonraki adım olarak açmak istediğiniz belge şablonu Normal.dot’un konumunu belirtmelisiniz. Söz konusu dosya genellikle “C:\Program Files\Microsoft Office\ Templates” klasörü içerisinde bulunur. Dosyayı seçin ve Aç düğmesine tıklayın. Daha sonra Araçlar/Dil/Heceleme komutunu çalıştırın ve bunun sonucunda ekrana gelen iletişim penceresindeki “Belgeyi otomatik hecele” seçeneğini işaretleyin. Yaptığınız değişikliği Tamam düğmesine tıklayarak onayladıktan sonra şablonu kaydedin ve kapatın. Bundan sonra oluşturulacak tüm doküman dosyaları bu yeni şablonu temel alacak ve bunun sonucunda heceleme işlemini otomatik olarak yerine getireceklerdir. Yine Normal.Dot şablon dosyası üzerinde örneğin yazı tipi ve paragraşar gibi devamlı kullanacağınız biçimleri belirleyerek oluşturulan her yeni dokümanın aynı özelliklere sahip olmasını sağlayabilirsiniz. 8 | Excel 97, 2000 Grafikleri HTML dosyası olarak vermek Bir Excel grafiğini HTML dosyasına dönüştürmek istiyorsunuz. Bu, grafiği örneğin Bitmap biçiminde kullanmak için başka bir programa verme imkanı tanır. İpucu: İlk olarak her zamanki gibi Excel biçiminde grafiğinizi oluşturun. Daha sonra Dosya/Web Sayfası Olarak Kaydet komutunu kullanarak söz konusu dosyayı HTML biçimine dönüştürün. Dosya verme işlemi esnasında ekrana gelen bir sihirbaz size yardımcı olacaktır. Excel, çalışma kitabının her bileşenini tek tek oluşturur. Dosyanın büyüklüğüne bağlı olarak bu işlem oldukça uzun sürebilir. Excel, bu esnada HTML dosyası haricinde bir çok GIF dosyası da kaydedecektir. Bunlar, temel olarak aynı isme sahiptirler ve numara sırasına göre saklanırlar. Her bir GIF dosyasında direkt olarak ulaşabileceğiniz tek tek grafikler bulunur. Eğer grafikleri Bitmap biçiminde kullanmaya devam etmek isterseniz Excel’in oluşturduğu GIF dosyalarını bir resim işleme programı ile açmalı ve daha sonra istediğiniz dosya biçiminde saklamalısınız. Bu işlem sırasında,Windows donatıları arasında yer alan Paint, Paint Shop Pro veya Corel size yardımcı olabilirler. 9 | Çevirmeli Ağ Bağlantıları Yazdırma ayarları hafızasını düzenlemek Outlook’un Takvim fonksiyonunu kullanıyor ve buradan yazıcı çıktısı alıyorsunuz. Ancak yazdırma biçimini değiştirdiğiniz OUTLPRNT dosyanın bulunmadığı veya salt okunur olduğuna dair hata mesajları alıyor ve bunun sonucunda yazıcıyı kullanamıyorsunuz. İpucu: Outlook, yazdırma ayarlarını Windows klasörü içerisinde saklanan OUTLPRNT (uzantısı yok) dosyası içerisinde saklar. Söz konusu hata, zarar görmüş, var olmayan veya salt okunur özelliğe sahip bir OUTLPRNT dosyasından kaynaklanıyor olabilir. Bu problemi aşağıdaki şekilde çözebilirsiniz: İlk olarak açık olan tüm uygulamaları kapatın. Windows gezgini yardımıyla OUTLPRNT dosyasını arayın ve bulduğunuz dosyanın ismini OUTLPRNT.OLD olarak değiştirin. Daha sonra Windows editörünü kullanarak yeni, boş bir dosya oluşturun ve OUTLPRNT.DAT adı altında kaydedin. Bu dosyayı “C:\Windows\Appilication Data\Microsoft\Outlook” klasörü içerisine taşıyın. Kayıt Düzenleyicisi’nde dosyanın konumunu belirtmek şartıyla isterseniz farklı bir klasöre de taşıyabilirsiniz. Bunun için Kayıt Düzenleyicisini çalıştırın ve Outlook 97/98 için “HKEY_CURRENT_USER\SOFTWARE\ Microsoft\Office\8.0\Outlook\Printing” ve Outlook 2000 için de “HKEY_CURRENT_USER\SOFTWARE\ Microsoft\Office\9.0\Outlook\Printing” anahtarını aktif hale getirin. Sağ tarafta bulunan “Print Settings File” öğesine iki kere tıklayın ve değer olarak OUTLPRNT. DAT dosyasının konumunu girin. Bu sorun antivirüs programlarına bağlı olarak da ortaya çıkabilir. Eğer bir dosyanın uzantısı yoksa bu belirgin bir program değildir ve kaynağı belli olmadığı için de güvenilemez. Bu nedenle bir çok antivirüs programı bu tür dosyaları tehlikeli olarak nitelendirirler ve bu nedenle özelliklerini Salt Okunur olarak değiştirir veya silerler. Bu durumda antivirüs programına OUTLPRNT dosyasının güvenilir olduğunu belirtmelisiniz. Önceden tanımlı: Otomatik heceleme fonksiyonunu belge şablonundan aktif hale getirebilirsiniz. 7 Gözetim altında: Arama fonksiyonu ile dialer araçlarının arkalarında bıraktıkları LOG dosyalarını açığa çıkartabilirsiniz. 9 138 CHIP | OCAK 2002 10 | Windows 98/Me İşletim sistemi güncellemesi Soru: İşletim sistemimi Windows Me ile yenilemek istiyorum. Windows 98'in üzerine kurmak için kurulum CD’sini taktığımda bir kaç hazırlık aşamasından sonra "Bu işletim sistemine Windows Me yüklenemez" seklinde uyarı veriyor. Mevcut programlarımı kullanmaya devam etmek için sıfırdan kurulum istemiyorum. İşlemcimi anakartımı değiştirmeden Pentium II ile değiştirmek istiyorum. Bu mümkün mu? Evet ise CHIP Kasım sayısında anlattığınız şekilde takabilir miyim? Ve 2. el Pentium II'yi temin edebileceğim web adresi biliyor musunuz ? Kasım 2001 CHIP Programlar CD’sini hiç bir yerden açamadım. Sistemim kilitlendi ancak CD başka bilgisayarda sorunsuz olarak çalışıyor. Anakartımın yazılımını güncellemek hızını artırır mı? Mevcut sistemime kaç GB’lık bir sabitdisk ilave edebilirim? Engin Türker Cevap: İlk olarak BIOS’tan Virüs Warning özelliğini iptal etmeniz gerekiyor. Sonraki adım ise anti-virüs programlarını ve 3. parti yazılımlarının çalıştırılmasını durdurmak. Bunları yaptıktan sonra siteminizi Me işletim sistemine upgrade edebilirsiniz. Upgrade seçeneği ile Me kurduğunuzda Windows 98’de kullandığınız konfigürasyon bozulmayacaktır. Sisteminizi Pentium II’ye yükseltmek için yeni bir anakart almanız şart. Eski anakartınıza Pentium II işlemcilerini takamazsınız. Buna ek olarak kasanın da ATX olması gerekiyor. Bahsettiğiniz gibi CD diğer makinelerde açılıyor ama sizin makinede açılmıyor. CD-ROM’un Autorun komutunda bir sorun olabilir. Size tavsiyemiz aygıt yöneticisinden CDROM özelliğine girip Autorun komutunu iptal etmek. Bunu yaptığınızda, taktığınız herhangi bir CD siz çalıştır komutu verene kadar otomatik olarak açılmayacaktır. Anakarta yükleyeceğiniz yeni bir BIOS veya “inf ” sürücüleri ile önemli derecede bir performans artışı yakalayabilirsiniz. Özellikle sistem kurulduktan hemen sonra ve ek birimlerin sürücülerini yüklemeden hemen önce “inf ” sürücülerini kurmalısınız. Mevcut sisteme istediğiniz boyutta bir disk bağlayabilirsiniz. İşletim sisteminiz FAT32 olduğunda herhangi bir sorun yaşamazsınız. Daha sağlam olması amacı ile diski 8 GB aralıklara bölebilirsiniz. Bunu tavsiye etmemizin sebebi, eski anakartların large disk desteği denilen özelliği desteklememesi.. 11 | Microsoft Sistem Mühendisliği Sertifikasyon programları Soru: Göreve yeni başlayan bir bilgisayar öğretmeniyim. Bilgisayarla uğraşırken “015F: BFFAA8CD'de OE özel durumu oluştu” şeklinde bir mesajla karşılaştım. Bu tip uyarılarla zaman zaman karşılaşıyorum. Bunlar ne anlama geliyorlar? Microsoft firmasının düzenlemiş olduğu kursların (Sistem Mühendisliği vs.) içeriği hakkında bilgi verebilir misiniz? Ömer Bilen Cevap: Bahsettiğiniz tipteki uyarılar genelde sistem çakışmalarından dolayı meydana gelir. Genelde bellek, ekran kartı veya kernel (çekirdek) hataları sonucunda bu tür uyarılarla karşı karşıya kalınabilir. Bu uyarıların ne olduğunu belirlemek çok zor. Çünkü verilen örnekte de görebileceğiniz gibi bu uyarılar heksadesimal bir kod ile kullanıcıya yansıtılmakta. Bu hata kodlarının ne tür arızalara karşılık geldiğinde ise ancak Microsoft’un sitesinden öğrenebilirsiniz. Günümüzde sertifikasyon programlarına gösterilen ilginin önemli derecede arttığını söyleyebiliriz.Microsoft, toplam 11 değişik sertifika veriyor. Bunlar MCP (Microsoft Certificated Professional) ) ile MSCSD ( Microsoft Certificated Solution Developer) arasında değişiyor. Bu eğitimler şu anda Windows 2000 işletim sistemleri baz alınarak veriliyor. Daha fazla bilgi edinmek için size tavsiyemiz “http://www.microsoft.com/traincert/ mcp/default.asp” sitesine bir göz atmanız olacak. 12 | Dual İşlemciler Performans Sistem dosyalarının geri yüklenmesi Soru: AMD XP 1500 almayı düşünüyordum, ama eskiden bir yerden duyduklarım üzerine geri adım attım. Duyduğuma göre bir program sadece 1 işlemciyi kullanıyormuş ve sadece 2 program açıkken iki işlemcinin faydası oluyormuş. @ Okurlar Soruyor Yazıcınız çalışmamak için grev mi yapıyor, monitörünüz mü titriyor, Windows’unuz zamanla çöküyor mu? CHIP Hotline çözümünü biliyor. Geçen aylardaki en ilginç olaylar ve çözümlerini burada okuyabilirsiniz. Sorularınızı yardim@chip.com.tr adresine bekliyoruz. Otomatik uyarı: Aygıt Yöneticisi altından ulaşabileceğiniz CD-ROM özelliklerini değiştirerek, yeni takılan CD’lerin otomatik olarak işletilmesini sağlayabilirsiniz. 10 CHIP | OCAK 2002 139 Tips&Tricks » Okur Soruları AKTÜEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET Yoksa sadece Multitaskler değil de Multithreadler mi işlemciler arasında paylaştırılıyor (Windows XP kullanacağımızı göze alırsak)? Peki oyunlara vs. ne gibi etkisi olabilir? Son olarak sorum Dual XP 1500 almak mı yoksa Single XP1900+ almak mı? Dual AMD XP 1500 acaba 3000 MHz’e eşit midir? Metin Yentür & Efe Birol Cevap: İlk olarak şunu belirtelim; iki adet AMD XP beraber çalışmaz. Dual işlemci desteği için AMD’nin MP modelini tercih etmeniz gerekiyor. Program konusuna gelince. Dual işlemci desteği Windows 2000 ve Linux, Unix gibi işletim sistemleri tarafından destekleniyor. Windows daha yaygın kullanıldığı için sizin sorularınızı bu işletim sistemine göre cevaplayacağız. Her programın Dual işlemcileri desteklemediği doğru. Piyasada bu özelliği destekleyen program sayısı gerçekten çok az. Sizin bahsettiğiniz türde bir iş bölümü söz konusu değil. Hatta bazı durumlarda Dual işlemcili bir sistem tek işlemcili bir sistemden çok daha yavaş çalışabilir. Bu yüzden bu tür bir konfigürasyona girişmeden önce bu sistemi ne için kullanmak istediğinizi çok iyi belirlemeniz gerek. Eğer oyun oynama ya da benzeri multimedya çalışmalarının peşindeyseniz size tavsiyemiz tek bir işlemci kullanmak olacak. Ama eğer sistemi bir sunucu gibi kullanacaksanız o zaman Dual işlemci iyi bir çözüm olabilir. Yukarıda bahsettiğiniz eşitlik geçerli değil. Dual işlemcilerde performans artışı genelde yüzde 30’u geçmez. Bu arada Pentium 4’ün de dual özelliğini desteklemediğini belirtmekte fayda var. VIA chipset’ini sevmediğiniz için sizin için en uygun çözüm bir P4 işlemciye sahip olmaktır. 13 | Windows 95/98 Windows Açılış Hataları Soru: 16 MB EDO RAM iken slotların bozulması sonucunda tek 32 MByte SDRAM kullanmaya başladım. Bilgisayar başlarken Microsoft Kayıt Denetleyicisi ortaya çıkarak sistem dosyasında bir hata olduğunu, en son yedekten düzgün bir kayıt yüklendiğini söylüyor ve yeniden başlatmamı istiyor. Bunu üst üste birkaç kez tekrarlıyor. Her açtığımda ise Windows’un en son haliyle karşılaşıyorum. Sistem saati/tarihi her seferinde geri kalmış oluyor. Ve bir kaç saat kapalı kalsa aynı şeyi yapıyor. Pilinin bitmiş olduğunu düşünerek yeniledim, fakat herhangi bir etkisi olmadı. Daha önceden Windows 95 yüklü idi, sonradan Windows 98’in ikinci sürümünü yükledim. Her ikisinde de aynı hatayı veriyor ve bir kaç gün sonra sistemi yeniden yüklemek zorunda kalıyorum. Murat Mert Cevap: Karşılaştığınız sorunun anakart ile ilgili olduğunu düşünüyoruz yani kullandığınız RAM‘lerle ilgili değil. Pili kısa bir süre önce yenilemiş olmanıza rağmen sorun pilden olmasa bile tipinden kaynaklanıyor olabilir. Size tavsiyemiz taktığınız yeni pilin akım ve gerilim değerlerinden emin olmak. Ayrıca anakartınızın BIOS’unun güncellenmesi de bu tür sorunların minimuma indirgenmesinde iyi bir adım olabilir. Yapabileceğiniz diğer bir iş ise, Başlat menüsünden Çalıştır komutu ile MSCONFIG.EXE dosyası ve Sistem Yapılandırma Hizmet Programı’nı çalıştırmak olabilir. Açılan pencerede sistem dosyalara çeşitli ayarlamalar yapabilirsiniz. Buna ek olarak sistemi geri yüklemek de bu bölümde mümkün. 14 | Sabitdisk Ayarlar BIOS ve işletim sistemi ayarları Soru: Bir ader Maxtor marka, D740X serisinden 6L040J2 model numaralı, 40 GB kapasiteli Ultra DMA133 7200 RPM sabitdiskim var. Bu sabitdiskle birlikte kullanılacak veri kablosu, daha önce kullandığım 3.2 GB Quantum sabitdisk ile farklılık gösterebilir mi? UDMA 133 performansı için farklı bir kabloya ihtiyacım var mıdır? Sistem Özellikleri/Aygıt Yöneticisi altından disk sürücüsü ayarlarında DMA'nın yanında yer alan kutucuğu işaretlemenin donanımın işleyişine bir faydası ya da zararı var mıdır? Zira bu seçenek işaretlendiğinde donanımınızla ilgili problemler oluşabilir diye bir mesaj ekrana geliyor. BIOS ayarlarında DMA 1'den 5'e kadar çeşit mevcut. 3, 4 ve 5 seçildiğinde 80 pin’lik kablo kullanılmaması durumunda sorunlar yaşanabileceği belirtilmiş. DMA tipini neye göre belirlemek gerekir ve bunun sonucunda ne tür farklılıklar oluşur? Tuğrul Durkut Cevap: Farklı bir kablo kullanmanız gerekiyor. UDMA 133 disk için eski IDE kablosunu kullanırsanız U-ATA133 özelliğine de sahip olmazsınız. Ancak disk sorunsuz olarak çalışmaya devam edecektir. Bu kutucuğu işaretlediğinizde performansta bir artış gözleyebilirsiniz. Özellikle optik sürücüler için bunu tavsiye ediyoruz. Böylece daha önce kesik kesik seyrettiğiniz videoları sürekli olarak seyredebilirsiniz. DMA tipini anakart kendisi ayarlıyor. Size tavsiyemiz bu ayarları pek değiştirmemeniz. Çünkü anakart zaten en iyi performansı baz alarak bu ayarları otomatik atıyor. CHIP Cevaplıyor MSCONFIG. Gizli Araçlar: MSCONFIG aracını kullanarak Windows’un gizli ayarlarına kullanıcı dostu bir arayüzle ulaşabilirsiniz. 13 İÇİNDEKİLER Internet Servisleri: Online hizmetler En İyi Siteler: Online kütüphaneler Web Gözcü: Güncel güvenlik açıkları Internet Explorer 6.0: İpuçları ile daha verimli Daha Hızlı Internet: En iyi internet araçları Adres Defteri Taşıma: Hesaplar arasında transfer Internet Evleri: Geleceğin akıllı evleri Doğru Arama: Aradığınızı daha kolay bulun 170 166 162 152 146 145 144 142
 
 
Cep telefonları | Ekran kartları | Masaüstü | Notebook | Ses kartları | Webcam | Klavye & Fare | Yazıcılar | Tablet Ev Sineması
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Fotoğraf Makinesi | Taşınabilir diskler | LED & LCD Tv | Monitörler | OEM | PDA
Navigasyon | Oyun Konsolu