88 Test ve Benchmark Araçları GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET 89 CHIP | OCAK 2002 UYGULAMADA BENCHMARK’LAR »Bu noktalara dikkat! 3 Diğer PC’ler ile karşılaştırabileceğiniz değerler elde edebilmek için bilgisayarı- nızda arkaplanda çalışan tüm programları kapatın. Ancak bilgisayarın çalışması için gerekli uygulamaları kapatmamaya dikkat edin. 3 Karşılaştırılabilir en iyi değerlere ulaş- mak için benchmark’ı bilgisayarın çalıştı- rılmasının hemen ardından başlatın. Ek olarak çalıştırılan programlar benchmark sonuçlarını yanıltabilir. Çünkü bunlar sabitdiske göre daha hızlı olan önbellekte kalır. Eğer donanımların performansını ölçmek istiyorsanız testler sırasında fareyi bile hareket ettirmemelisiniz. 3 Yanlış ayarlanmış donanım sürücüleri sistemi yavaşlatır. Donanımlarınızın doğ- ruluğunu Sistem altında Aygıt Yöneticisi’nden kontrol edebilirsiniz. Eğer bu pencerede herhangi bir donanım bileşeninin önünde ünlem işareti bulunuyorsa kesinlikle doğru sürücünün kurulumu gerekir. 3 BIOS’da yer alan Advanced Power Management (APM) ayarları birkaç saniye içinde işlemcinin enerji tasarrufu moduna geçmesine neden olabilir. Bu durum programlar çalışırken herhangi bir fare hareketi ya da klavye tepkisi olmadığı zamanda gerçekleşebilir. İhtiyacınız olmadığı zamanlarda bu özelliği kapatmanız bilgisayarı n çalışma hızını etkileyecektir. BENCHMARK ARAÇLARI En Önemli Benchmark Programları Sık kullanılan ve en önemli araçlar hakkında bilgi sahibi olabilmeniz için, bunları bir tablo içerisinde sizlere sunuyoruz. Çok küçük boyutlu bazı programların oldukça detaylı bilgiler sunması gerçekten ilginç. Bu programlardan bazılarını CHIP CD içerisinde PC Test Bölümünde bulabilirsiniz. GENEL ARAÇLAR SiSoftware Sandra Professional 2001te Bilgilendirmeye yönelik ve kullanım kolaylığı sağlayan bir araç. Sandra 50 modülü sayesinde geniş kapsamlı inceleme yapıyor. www.sisoftware.co.uk (SiSoftware) OS: Win 9x\Me\2000\NT Fiyat: 25 Dolar Dr. Hardware 2001 h Dr. Hardware ile beş kategori altında tüm bilgilere ulaşabilirsiniz. Donanım, arabirimler, işletim sistemi, kaynaklar ve güç. Tüm önemli PC-Bileşenleri için gerekli Benchmark’lar sunuluyor. http://drhardware.com (Peter Gebhard) OS: Win 9x\Me\2000\NT Fiyat: 25 Dolar PC Analyser 2.75 h PC Analyzer 1400’ün üzerinde PCI aygıt tanıyor ve işlemciyi 200 farklı sistem testiyle denetliyor (Arabirim, CPU-ID, BIOS yada Anakart) www.pcanalyser.com (David Espenschied, Sven Bergemann) OS: MS-DOS Fiyat: 20 Dolar Hardinfo 2001 Professional h Program CPU, DVD-, CD-ROM, sabitdisk ve ekran kartı için Benchmark’lar sunuyor. Highlight: Prefessional sürüm Remote Computing destekliyor. http://www.usro.net (Ultimate Systems) OS: Win Me\2000\XP Fiyat: 29 Dolar CoolInfo 2001 h Donanım ve sistem yazılımları hakkında teknik bilgiler sunan Diagnose yazılımı. Sabitdisk, çalışma hafızası, RAM ve CPU hakkında analizler gerçekleştiriyor. www.tometasoftware.com (Tometa Software) OS: Win 9x\Me\2000\NT Fiyat: 30 Dolar PassMark PerformanceTest 3.4 h Çok fonksiyonlu bu araç CPU, RAM, ekran kartı ve sabit disk ile ilgili Benchmark’lar sunuyor. Değerler ayrı bir pencerede veriliyor. Burada sonuçları diğer bilgisayarları n sonuçlarıyla karşılaştırabilirsiniz. www.passmark.com (Passmark) OS: Win 9x\NT\2000 Fiyat: 18 Dolar PC-Config 9.33 h Sistem analizi bu yazılımın en büyük gücü. PC ile bütünleşik tüm donanımlar tanınıyor ve donanım hataları aranıyor. http://holin.com (Holin Datentechnik) OS: MS-DOS Fiyat: 10 Dolar üretebiliyor. Bunun dışında Sandra bir yerel ağda veri transferini ölçüyor. Yazılım her modül için sisteminizi en iyi hale getirebileceğiniz öneriler sunuyor. [F1] tuşuna basarak her modülün içeriğine göre sıralı yardım konularına ulaşabilirsiniz. CPU için kullanılan Dhrystone- Benchmark yöntemi performansı bulma konusunda endüstri de sık sık başvurulan bir kaynaktır. Ayrıca CPU’nun sayısal operasyon sayısının belirlenmesi de gerekir. Sandra’da sonuç MIPS (saniyedeki bir milyon operasyon sayısı) cinsinden verilir. Bu benchmark’ta elde edilen değerler, diğer işlemcilerle karşılaştırmak için kullanılır. Sandra aslında burada Whetstone-Benchmark’ı için Unix- Benchmark’ının 32 Bit sürümünü kullanıyor. Whetstone-Benchmark, programların akıcı hesaplamalar yapabilmesi için gerekli olan FPU hızını da ölçer. Sandra burada sonucu MFLOPS (saniyede yapılan bir milyon matematik işlem sayısı) cinsinden veriyor. Hafıza işlemleri ise STREAM-Benchmark ile (www.cs.virginia. edu/stream adresine bakın) ölçülüyor. STREAM ile ölçüm yapabilmek için fiziksel hafızanın en azından yüzde 50’sinin kullanılması gerekir.Minimum değer 16 MByte’dır. Bu yüzden Sandra’nın haricinde diğer tüm programları kapatmanız gerekir. Sandra CD-ROM/DVD sürücülerinin hızlarının ölçülmesi için büyük dosyaların bulunduğu (64 MByte’dan fazla) en azından 600 MByte’ı dolu bir CD’ye ihtiyaç duyar. Yazılım normal veri CD’leri dışında video CD ya da bir DVD ile de sürücünün hızını ölçebiliyor. Sandra tüm benchmark’lar için güçlü bilgisayarların yer aldığı karşılaştırma deTest ve Benchmark Araçları GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET 90 CHIP | OCAK 2002 masından kaynaklanabilir. Aynı zamanda test birkaç defa arka arkaya çalıştırıldığında da hata oluşabilir. Bu durumda CPU işlemin sadece bir kısmını tekrarlar ve verileri bilgisayarın hızlı önbelleğinden alır. Bu durum sonucun büyük oranda yanlış görünmesine neden olur. Benchmark testlerini tekrarlamadan önce sisteminizi yeni baştan başlatmanız önerilir. WCPUID 3.0: WCPUID programı kullanıcıya bilgisayarın kasasını açmadan donanımları kontrol etme imkanı tanır. Program işlemcinin dahili ve harici saat frekansıyla ilgili bilgilerini ortaya çıkarır. Böylelikle CPU’nun saat hızı, saat çarpanı (gerçek işlemci hızını öğrenmenizi sağlayacak değer), önbellek boyutu ve merkezi işlemcinin tipi gibi önemli bilgilere erişebilirsiniz. CPU Mathmark: Bu araç işlemcinin yük altındaki davranışını ölçmek için ağır bir test uygular. Bunun için kullanıcıya iki tercih sunuluyor: Bunlardan ilki art arda benchmark testlerinin uygulandığı ve buradan ulaşılan değerlerin hesaplandığı normal bir testtir. İşlemciye özel diğer hassas “Burn-in-Test”inde ise birçok uygulama gelişigüzel çalıştırılarak işlemciye uzun süreli bir test uygulanır. CPU’nuz ile elde edilen sonuçlar daha sonra diğer sonuçlar ile karşılaştırılır. Programda karşılaştırma için kullanılacak değerlerden oluşan uzunca bir liste de sunulur. Kullanıcılar farklı işlemlerde hız değerlerini ölçerek test sonuçlarını ortaya çıkarabiliyor. Bu palet içerisinde basit temel işlemlerden virgülden sonra 250 milyon basamaklı PI sayısının hesaplanmasına kadar birçok işlem yer alıyor. RAM Testi Bilgisayarınızda bulunan hafıza akıcı bir çalışma için oldukça önemlidir. İşletim sistemi, oyunlar ya da CAD programları ğerleri sunuyor. Burada ortaya çıkan değerleri tek başına değerlendirmek mümkün olmayacağından programın diğer bilgisayarlarda çalışırken aldığı değerlerle karşılaştırmak gerekir. Sandra güncelleme özelliğiyle en yeni bilgisayarların karşılaştırma değerlerini sürekli yenileme imkanı sunuyor. Çok işlevli bu programın, her üç ya da dört ay içerisinde, yeni bir sürümü sunuluyor. PC Analyser: Pc Analyser programı DOS ortamında çalışan çok fonksiyonlu bir araç. Üstelik program rakiplerinden farklı olarak geniş kapsamlı bir PCI analizi uyguluyor. Bu şekilde sadece bağlı olan aygıtlar değil, aynı zamanda üreticileri de görünüyor. Erişim ve okuma testleri sırasında PCI BUS’da karşılaşılan hatalar da teşhis ediliyor. Test sayısının fazla olmasının yanı sıra Analyser açık menü yapısı ve ayrıntılı dokümanlarıyla kolay kullanım imkanı sunuyor. Bir PC’yi kurulu olan işletim sisteminden bağımsız olarak analiz etmek için aracı Boot disketinde de çalıştırabilirsiniz. Ancak programın kapsamı durumu karmaşık hale getiriyor: Açılış için kullanılacak disketin yanında bir de PC Analyser arşivinin bulunduğu diskete ihtiyacınız olacak. Bu arşivin nasıl yaratılacağını Analyser’ın yardım dosyalarından öğrenebilirsiniz. CPU-Testi Bilgisayarınızın hızını etkileyen en önemli faktörlerden biri işlemcinizin optimizasyonu olduğundan, kullanıcılar için en ilginç karşılaştırmalardan birisi de daima CPU benchmark’larıdır. Test araçları birbirlerine yakın güçteki bilgisayarlardan alınan sonuçları karşılaştırır. Böylelikle deneyimsiz kullanıcılar bile bilgisayarın nasıl bir değerde çalıştığını görebilir. Dikkat: CPU benchmark’larında hatanın iki büyük kaynağı vardır. Bu hatalar yazılımın işlemciyi tam olarak tanımlayama- k Dacris Benchmarks 4.1 h Sadece farklı bileşenler üzerine değil aynı zamanda bilgisayarı n yazılımlarla ortak performansını da ölçen çok fonksiyonlu bir Benchmark yazılımı www.dacris.com (Dacris Software) OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: 25 Dolar CPU WCPUID 3.0d h WCPUID programı bilgisayardaki işlemci ile ilgili ayrıntılı bilgiler sunuyor. www.h-oda.com OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware CPU Mathmark 3.0 h Basit işlem adımlarıyla bilgisayarın hızını ortaya çıkıyor. www.31337.s5.com OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware Motherboard Monitor 5.09 h Araç PC’nin dahili sensörlerini ayarlanan parametreler ile denetim altında tutuyor. http://mbm.livewiredev.com OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware CpuIdle 5.8 h Yüksek ısıda yada ihtiyaç duyulmadığı durumlarda program işlemciyi yavaşlatıyor. www.cpuidle.de OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: 20 Dolar CPUInfo 2.0 h Bu program bilgisayarınızdaki CPU hakkında detaylı bilgi sunuyor www.pcanalyser.de OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware CPU-Z 1.1 h Bu araç sayesinde aklınızda işlemciyle ilgili hiçbir soru kalmayacak. www.cpuid.com/cpuz.htm OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware Vcool 1.6 Bu program bekleme modunda Athlon ve Duron sistemlerinde işlemcinin kapatılmasını sağlıyor. www.nagglegames.de/vcool/Vcool.html OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware BELLEK GoldMemory 5.07 Program hataları ve diğer düzensizlikleri tanıyarak arızanın giderilmesi için seçenekler sunuyor www.goldwave.cz OS: MS-DOS Fiyat: 25 Dolar System Analyser 2000 h Bu program hangi uygulamanın ne kadar hafızaya ihtiyacı olduğunu gösteriyor. http://sa.yzsoftware.cjb.net OS: Win 9x Fiyat: 15 Dolar Ading FreeRAM 1.2 h Bu program ile çalışma hafızanızı birleştirebilir ve daha fazla alana sahip olabilirsiniz. http://ading.hypermart.net OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: 10 Dolar CacheMaster 1.0.46 h Sabit disk ön belleği ve diğer özelliklerin ayarları bu programla el ile değiştirilebiliyor. www.chip.de OS: Win 9x Fiyat: Freeware BENCHMARK ARAÇLARI Detaylı: Pc Analyser programıyla, bileşenleri açık bir şekilde görüntüleyip analiz edebilirsiniz. 92 Test ve Benchmark Araçları GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET gibi işlemci gücü gerektiren uygulamalarda RAM’de birçok farklı program dizisi oluşturur ve artık yavaş sabitdiskler üzerinde çalışmak istemez. Bir yazılım hafıza modüllerini yanlış tanıdığında tipik zorluklar ortaya çıkar. Bu durumda ekrana bir hata mesajı gelir ya da hiçbir uyarı olmadan bilgisayarınız çökebilir. GoldMemory: Goldware firmasının Goldmemory programı hafızayı hatalara karşı denetliyor. Her ne kadar bu tip uygulamalardan binlercesine rastlasak da bu araç biraz daha fazlasını sunuyor. Yazılım hafıza modülünün hatalı ya da diğer modül ile uyumsuz olup olmadığını ortaya çıkarıyor. Yeni bir RAM satın aldığınızda bu özellik size yardımcı olacaktır. Böylelikle hataların nereden kaynaklandığını hızlı bir şekilde bulmak mümkün olur. Örneğin Windows’un önbellek miktarını yanlış tanıması gibi sistemdeki hatalı ayarlar da program tarafından tanımlanıp anında düzeltilebiliyor. System Analyzer 2000: RAM optimizasyonu konusunda uzman sayılan bu araç, çalışma hafızasını denetliyor ve kullanıcıya ayrıntılı bilgi veriyor. Ayrıca acemilere bilgisayardaki hafızanın nasıl yerleştirildiği de gösteriliyor. Bunun yanında hafızayla yakından ilgili uygulamaları listeliyor. Arkaplanda çalışan ve normalde işletim sisteminin tanımadığı programlar da bu program tarafından ortaya çıkarılıyor. Ekran Kartları Ekran kartları benchmark konusunda her zaman önemli bir yere sahiptir. Oyunlar ve DVD player ya da grafik tasarımlarının hesaplandığı rendering yazılımları kullanıcılar için oldukça değerlidir. Birçok kullanıcı yeni bir bilgisayar alırken özellikle bilgisayarın işlemci ve ekran kartı hızıyla ilgilenirler. Bu yüzden ekran kartı üreticileri tercihleri üzerlerine çekmek için tanıtımlarda 40 Frames/s gibi ekran kartı hızını belirten değerler kullanırlar. Kullanıcıların burada yazan değerlere ulaşması ise oldukça zordur. Ancak kendi testinizi yapabileceğiniz ve ayrıntılı grafik testleri sonucunda gerçek değerlere ulaşabileceğiniz özel programlar bulunuyor. CHIP | OCAK 2002 3Dmark2001: MadOnion firmasının meşhur grafik benchmark programı, geniş ve ayrıntılı test imkanı sunuyor. Programın, ücretsiz dağıtılan sınırlı sürümü ve gelişmiş profesyonel sürümü olmak üzere iki farklı sürümü bulunuyor. Oldukça başarılı testler sunan tam sürüm için 30 Doları gözden çıkarmalısınız. 3Dmark’ın hangi benchmark’ları gerçekleştireceğini kullanıcı kendisi belirliyor. İşlemlerin sonunda uygulama genel bir değerlendirme yaparak sonuçları listedeki diğer bilgisayarın test sonuçlarıyla karşılaştırıyor. Benchmark’larda PC’nin eşzamanlı hesaplamalar yapmasını sağlayacak farklı senaryolar gösteriliyor. Grafik sürekli olarak yenileniyor ve yeni oyunla- Mathlon 3.0 h Bu program kullanıcılarına Athlon sistemlerin L2-Önbellek ayalarını değiştirmesine olanak tanıyor. www.nexus.hu/plusabit OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware MemDefrag h Bu program hafızanın düzenlenmesine ve diğer uygulamalar için de boş yer açılmasına imkan tanıyor. www.mcgsoftwares.com OS: Win 9x\2000\Me Fiyat: 20 Dolar MemMonster 2001 1.1 h Bu program ile Windows’unuzun hafıza yönetimini düzenlemiş oluyorsunuz www.magellass.com OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: 15 Dolar Ram Boost 2.6 h Uygulama Windows’un kullanılmayan dosyaları hafızadan sabit diske atmasını sağlıyor. www.wolffsoftware.de OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware EKRAN KARTLARI 3DMark2001 h Program PC’nin kalbini test ederek geniş kapsamlı bir test sunuyor. www.madonion.com OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: 25 Dolar Quake 3a h Tanınmış Shoot-em-up oyunu ekran kartları için Benchmark yaratılırken oldukça yardımcı oluyorlar. www.idsoftware.com OS: Win 9x\2000\Me Fiyat: Demo DC Genie 1.1 h Bu araç ile birçok ekran kartının gizli kalmış ayarlarını yapabilirsiniz. www.inmatrix.com OS: Win 9x Fiyat: Freeware GeTune 1.0 GeTune ile Athlon sistemlerinde AGP-Bus’larının hızını değiştirebilir ve böylelikle hız artışı sağlayabilirsiniz. www.dbsnet.co.za/detonator/ OS: Win 9x\2000 Fiyat: Freeware Performance Tuner h Bu araç PC kullanıcılarına ekran kartı ayarlarını zahmetsizce sunuyor. www.entechtaiwan.com OS: Win 9x\NT Fiyat: Freeware PowerDesk Resolution Manager 4.1 Eğer bir Matrox kartına sahipseniz buradan tüm çözünürlükleri değiştirebilir ve masaüstü simgelerinin yerlerini bile saklayabilirsiniz. www.matroxusers.com OS: Win 9x\2000 Fiyat: Freeware RivaTuner 2.0 Nvidia kullanıcıları bu programla ekran kartı sürücülerinin gizli kalmış ayalarını düzenleyebilirler. http://guru3d.com (rivatune) OS: Win 9x\2000, Ekran kartı Tweaker Özel Fiyat: Freeware NVmax 3.0 Beta h Detonator sürücülerine sahip Nvidia ekran kartı kullanı cıları için Tweaker. Nvidia sürücleri için güncelleme özelliği de sunuyor. www.nvmax.com (A. Charnley) OS: Win 9x\2000\Me Fiyat: Freeware BENCHMARK-TOOLS ADING FREERAM »İnce ayar: RAM’in düzenlenmesi 3 Ading firmasının FreeRAM programı bir tıklamayla sistemin hızlandırılması- na yardımcı oluyor. Program çalışma hafı zasını düzenleyerek (Defragment) RAM’de programlar için oldukça değerli MByte’lara yer açıyor. Hafızada sistem tarafından korunan program blokları sonlandırıldığında boşalan yerin birleş- tirilmesi için hafızanın sık sık düzenlenmesi gerekiyor. Kullanıcılar FreeRAM aracını belirli periyotlarda ya da sınıra ulaşıldığı anda çalıştırılmak üzere aktif hale getirebilirler. Böylelikle her zaman diğer programlar için yeterli hafıza bulmak mümkün olur. Küçük Ama Kullanışlı: GoldMemory sadece hataları göstermekle kalmıyor, aynı zamanda ortadan kaldırabiliyor. 94 Test ve Benchmark Araçları GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2002 ATI Tweaker 1.40 ATI-Tweaker ATI-Rage_Pro-128 ekran kartları için sistem kaydı ayarlarını düzenliyor(Özellikle DirectX, OpenGL ve DVD ayarları) http://gizmo.4-all.org (Gizmo) OS: Win 9x\Me Fiyat: Freeware RadeonTweaker 1.1 h ATI’nin Radeon ekran kartları için Open-Source bir yazılım projesi. Program kullanıcılarına sadece Overclock için gerekli ayarları değil aynı zamanda farklı Overclock değerleri için profiller de sunuyor. http://sourceforge.net/projects/radeontweaker OS: Win 9x\NT\2000 Fiyat: Freeware Kyro Tools 1.0.2.94 h Bu araç Hercules firmasının Kyro-I ve Kyro-II ekran kartları için DirectX ve OpenGL ayarlarının değiştirilemesi imkanı sunuyor. Aynı zamanda sürücüler hakkında detaylı bilgi veriyor. http://pvr.gamestats.com/Dynamic/Standard. shtml?/kyrotools/kyrotools OS: Win 9x\Me\2000\XP Fiyat: Freeware WickedGL 3.02 h WickedGL 3dfx ekran kartlarında Q,Q2,Q3,Unreal ve diğer OpenGL-Engine tabanlı oyunlarda hız artışı sağlıyor. www.wicked3d.com (Wicked3D) OS: Win 9x\Me\2000 Fiyat: 8 Dolar Artifact Tester 5.0 h Overclock’cular için ideal: Bu araç ekran kartının yüksek değerlerde overclock edildiğinde ortaya çıkarağı sonuçları gösteriyor. www.geocities.com/artifacttester (Alberto Fajardo) OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware MONİTÖR Powerstrip 3.02 h Bu program ekran kartı ve monitör ayarlarınızı optimize ediyor. Ek olarak ekran kartınızı düzenleyip sistem performansını yükseltebilirsiniz. www.entechtaiwan.com OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: 30 Dolar Nokia Monitor Test Program birkaç basit adımda monitörün kalitesini ölçüyor ve ekranın artılarını ortaya koyuyor. www.construnet.hu/nokia/Monitors/TEST/ monitor_test.html OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware HZ-Tool 1.4 h Bu araç yardımıyla monitörünüzü farklı yenileme değerlerine ayarlayabilirsiniz. http://hem.spray.se/doxx OS: Win 9x Fiyat: Freeware Monitor Tester 1.0.5 h Bu program ekran görünümünün ayarlanmasına yardımcı oluyor. www.geocities.com/tvdarekz OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware Test Screens h Bu monitör testi ekran kalitesini belirleyebileceğiniz sekiz farklı test ekranı gösteriyor. www.programming.de OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware SciTech Display Doctor 6.5.3 h Bu program ekran kartı ayarlarını değiştirlmede ve hataları önlemelerde için yardımcı oluyor. www.scitechsoft.com OS: Win 9x Fiyat: 30 Dolar BENCHMARK-TOOLS ra geçiliyor. Uzun süren ve sürekli tekrarlanan testler bir süre sonra sıkıcı bir hal alabiliyor. Ancak 3DMark çoğunlukla ekran kartı üreticileri tarafından da tercih ediliyor, çünkü günlük hayatta ihtiyaç duyulan hız güncel oyunlarla en iyi şekilde ölçülebiliyor. Quake 3Arena: Oyun dünyasında ID firmasının meşhur Quake oyununu tanımayan yoktur. Bu sürüm ise sadece bilgisayar tarafından oynanılan tanıtımı içeriyor. Ancak bu küçük programın arkasında ekran kartları için birçok benchmark testinde kullanılabilecek bir dev yatıyor. Kullanıcı bu sayede en son nesil işlemcili bilgisayarlarda bile ekran kartı hızını karmaşık bir biçimde test etme imkanına sahip oluyor. Böylelikle fps değerlerinin (frames per second) bildirilmesiyle sadece ekran kartının değil aynı zamanda bilgisayarın saniyede kaç resim görüntüleyebileceği de belirlenmiş oluyor. Ancak oyun kuşkusuz sadece ekran kartı gücünü test etmiyor. İyi bir sonuca erişilmesi ve oyunun rahat bir biçimde çalıştırılabilmesi için işlemci yanında tüm bileşenlerin de birlikte çalışması gerekiyor. Monitör Testi Bazı test programları da PC’nin donanım bileşenleriyle ilgilenirler. Bunlar arasında en kolay karşılaştırılabilen bileşenlerden birisi de monitörlerdir. Yanlış ayarlanmış ya da arızalı monitörlerin sağlık açısından zararları ölçülebilir. Aynı yapıya sahip modeller de olsa kalite donanımdan donanıma değişir. Bu yüzden monitör üreticileri monitör kalitesi ve yenileme hızını ölçüp analiz eden araçlar geliştirirler. Powerstrip 3.02: Taiwan firması olan EnTech’in küçük ancak güçlü aracı, diğer yazılımların gösteremediği performansı sunuyor. Powerstrip hem monitör ayarlarının hem de ekran kartının analiz edilip düzenlenebileceği çok fonksiyonlu bir araç. Bunun için kullanıcılara birçok seçenek sunuluyor. Ve bu ayarlar arasında örneğin ekran yenileme hızı ve monitörün renk karakteristiği gibi bilgiler de veriliyor. Özel seçenekler sayesinde monitörün renk ve aydınlık ayarlarını yazılım ile düzenleyip profil halinde saklayabilirsiniz. Powerstrip aynı zamanda bu profilleri sadece bir programın başlatılması sırasında da uygulayabiliyor. Kullanıcı uygulamayı çağırdığında Powerstrip otomatik olarak kaydedilen profile dönüyor ve Monitör yeniden ayarlanıyor. Böylelikle her başlangıçta uygun olmayan ayarlar değiştirilmiş oluyor. Nokia Monitor Test: Bir monitörün test edilmesi için birçok farklı programdan birini tercih edebilirsiniz. Üstelik bunların çoğu oldukça karmaşık ve kullanıcıya yüzlerce fonksiyon sunar. Ancak iyi bir Basit: 3Dmark programıyla fazla bilgiye sahip olamadan da grafik benchmark’ları yapabilirsiniz. System Analyser: Program hafıza içeriğini ekrana getirebiliyor. 96 Test ve Benchmark Araçları GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2002 W.I.R.M 2.0 Bu program görüntü ayarlarını birkaç tıklayamayla değiştirmenizi sağlıyor. www.prometheusuk.freeserve.co.uk/betafiles OS: Win 9x\NT\2000\Me Fiyat: Freeware ZTAGP Tool 1.6 Bu programla örneğin hız gibi birçok AGP-BUS ayarlarını değiştirebilirsiniz. www.zoiah.nl/programming/ZTAGPTool OS: Win 9x\2000 Fiyat: 30 Dolar SABİTDİSK VE SÜRÜCÜ HD Tach 2.61 h Sabit diskler ve ZİP sürücleri gibi disketler için geliştirilmiş bir Bencmark aracı. Program ölçüm sürecinde kendi sürücülerini kullanıyor. www.tcdlabs.com (TCD Labs) OS: Win 9x/Me Fiyat: 50 Dollar Nero CDSpeed 99 h Ücretisz ve kolay kullanıma sahip bu program veri transfer hızı, erişim süresi, CPU kullanımı, Burstrate, DAE kalitesi ve Spinup/Spindown sürelerini ölçüyor. www.cdspeed2000.com (Erik Deppe) OS: Win 9x\Me\2000\NT Fiyat: Freeware CD Bremse 1.15 Araç CD ve DVD sürücülerin devir sayısını düzenliyor. Araç aynı zamanda mevuct Firmware’e göre sürücünün hızını düşürerek gürültüyü azaltmayı amaçlıyor. www.cd-bremse.de (Jörn Fiebelkorn) OS: Win 9x\Me\2000\NT Fiyat: Freeware CD-R Diagnostic 1.6.6 h Yazılım bir CD-R yada CR-RW üzerindeki verilerin zarar görüp görmediğini araştırıyor. Böylelikle diğer programları n erişemediği zamanlarda CD üzerindeki verilere ulaşabilirsiniz. www.cdrom-prod.com (CD-ROM Productions) OS: Win 9x\Me\2000\NT Fiyat: 50 Dolar Data Advisor 5.0 h Bu araç bir açılış disketi yaratıyor ve mevcut hataları tespit etmek için sabit disk üzerinde testlar gerçekleştiriyor. İşletim sistemi başlatılamadığı zamanlarda kullanılabilir. www.ontrack.de (Ontrack) OS: Win 9x/Me Fiyat: 15 Dolar CDR Identifier 1.63 Araç CD ve DVD sürücülerin devir sayısını düzenliyor. Araç aynı zamanda mevuct Firmware’e göre sürücünün hızını düşürerek gürültüyü azaltmayı amaçlıyor. www.gum.de (Frank Wolf) OS: Win 9x\Me\2000\NT Fiyat: Freeware SeaTools Disc Diagnostic h Seagate’in aracı bir açılış disketi yaratarak sabit diskteki hataların taranmasını sağlıyor. www.seagate.com (Seagate) OS: MS-DOS Fiyat: Freeware INTERNET Broadband Wizard 3.0 h Broadwand Wizard band genişliğine bağlı transfer hızının analizini gerçekleştiriyor. www.broadbandwizard.net (KISSCO) OS: Win 9x\Me\2000\XP Fiyat: 20 Dolar Modem Doctor 2.0 h Modem Doctor seri arabirime bağlı modeminizi test etmek için 60 farklı test gerçekleştiriyor. www.modemdoctor.com (Hank Volpe) OS: Win 9x\Me\2000\NT Fiyat: 15 Dolar BENCHMARK-TOOLS program üzerindeki ayarlarla değil uygulamadaki elverişliliğiyle ölçülebilir. Nokia Monitor Test ise örneğin yeni bir monitör alırken günlük hayatta yeterli olabilecek birkaç temel özellik sunuyor. Yeni bir donanım satın almak için bilgisayar satıcınıza gittiğinizde bu programı da bir diskette götürüp monitörün hatalarını yada görüntü kalitesini ölçebilirsiniz. Sabitdiskler ve sürücüler Dosyalarınız ne kadar hızlı transfer ediliyor? Dosyalarınızı sakladığınız ortam kusursuz mu? Bu soruların cevabını ancak konusunda uzman yazılımlar verebilir. Tablolarda verilen ek programlarla bir CD’nin hasarlı olup olmadığını öğrenebilirsiniz. HD Tach 2.61: Sabitdiskler ve Zip sürücüleri gibi disketler için klasik sayılabilecek bir benchmark yazılımı. HD TACH, Windows 9x/Me üzerinde direkt olarak donanıma erişmek için VXD dosyalarını sanal sürücü olarak kullanıyor. Program aynı zamanda Windows uyumlu Vcache gibi programlarla da uyumlu çalışıyor. HD Tach, modern sabitdisklerin, disk üzerindeki dosyaları bulundukları konuma bağlı olarak farklı hızlarda okuduğunu da göz önünde bulunduruyor. Araç dosyaları yazıp okuyarak bu sayede bir ortalama çıkarıyor. HD Tach aynı zamanda diskin arabelleğinde bulunan dosyalara sistem tarafından ne hızda erişildiğini gösteren “drive burst” hızını da ölçüyor. CDSpeed 99: Bu araç CD-ROM sürücüleri ve yazıcıları hız ve hatalara karşı test ediyor.Merkezi test DAE hızının (Digital Audio Extraction) ölçülmesini sağlıyor, çünkü CD sürücüleri audio CD’lerini sadece belirli bir hızda okuyabilirler. Karşılaştırma için www.cdspeed2000.com adresli web sitesinde bir veritabanı bulunuyor. Burada sürücünüzün ne seviyede olduğunu bulabilirsiniz. “On the şy” modunda veri kopyalarken veri kümelerinin okuma hızı yazılandan her zaman daha hızlı olmalıdır. Aksi takdirde Buffer Un- Geniş Kapsamlı: Powerstrip yazılımı sadece ekran kartı ayarlarını verirken, monitör hakkında da detaylı bilgi sunuyor. Kullanışlı: Nokia Monitor testleriyle bir monitörün kalitesi çok hızlı bir şekilde belirleniyor. 98 Test ve Benchmark Araçları GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2002 mesi için kullanılabilir. Program belirli boyuttaki verileri servis sağlayıcıya gönderip alarak veri transfer hızının ölçülmesini sağlıyor.Daha sonra bu paketlerin boyutu azaltılarak sadece minik veri paketlerinin gönderilmesi sağlanıyor. Kullanıcının “True Speed” testi için belirli aralıklarda işlemleri tekrarlaması gerekiyor. Bu durum programın dar boğazları algılamasını sağlar. Broadband Wizard sistem kaydında veri paketlerinin büyüklüğü anlamına gelen mevcut MTU (Maximum Transmission Unit) değerlerini değiştirerek iletişimi düzenleme imkanı sunuyor. derrun hatasıyla karşılaşılır. Kopyalama programının işlemi yarıda kalır ve CD bir daha kullanılamaz hale gelir. Bu yüzden veritabanı maksimum yazma hızlarını içerir. Bununla birlikte CDSpeed veri CD’lerinin hem okuma hem de yazma için transfer değerlerini analiz eder ve bu sonuçları grafik olarak sunar. Bu testlerle sürücünün devir hızı ve CD’nin verileri nasıl okuduğu ölçülür. CAV’da (Constant Angular Velocity) dönme (rotation) sabittir ve veri iletişimi CD’nin kenarlarına gidildikçe hızlanır. CLV (Constant Linear Velocity) ise veri iletişim hızının sabit kaldığı ve CD devir hızının sürekli olarak değiştirildiği anlamına gelir. İnternet Web’e gerçek bağlantı hızınız ne? Sistem kaydında birkaç ayar değişikliği yaparak web’de gezinti hızınızı arttıracak programlar bulunuyor. Ancak Tuning ya da Tweak işlemlerinden önce sisteminizi ölçüp analiz eden araçlar kullanmalısınız. Broadband Wizard 3.0: Bu araç DSL ya da kablo modem bağlantı hızınızın ölçül- CD BREMSE 1.15 »İnce ayar: CD-ROM’unuz fısıltı modunda 3 Bazı sürücüler, okuma hızları yüksek gerçek güç canavarlarıdır. Ancak bu yüzden epey fazlaca gürültü çıkarırlar. Ancak audio CD ya da DVD’lerin yüksek hızda okunması gerekmez. Mütevazı hızlar bile bunların oynatılması için yeterli olur. CD Bremse sürücünüzün firmware’inin izin verdiği sürece yavaş ancak sessiz çalışmasını sağlar. İsteğe göre bu işlem otomatik olarak da gerçekleştirilir. Ayrıca bu aracın geliştiricileri web sitelerinde bir sürücü listesi sunar (www.cd-bremse.de). Burada bilgisayarınızdaki CD ya da DVD sürücünüzün “Sessiz” modunu destekleyip desteklemediğini görebilirsiniz. CD Bremse programı maalesef sadece Almanca sürümü var. CD-ROM sürücünün hangi hızlara düşürülebileceğini gösteriyor. CDSpeed: Bu araç, veri transfer hızını ölçerek grafiksel biçimde sunuyor. Aynı zamanda verilerin hangi yöntemle okunduğunu da görüntülüyor. Modem Doctor 2.0: Modem uzmanı programın ilk çalıştırılması sırasında COM port’larına bağlı donanımı analiz ediyor. Bunun ardından araç modemin ne kadar etkili çalıştığını test ediyor. Windows altında modemler Uart chip’inin (modem ve COM arabirimi arasında arabellek) ayarları için bir sürücüyle desteklenir. Modem Doctor, uart sinyallerinin aktif olup olmadığını kontrol ediyor ve bununla ilgili bir uyarı veriyor. Araç aynı zamanda her iki bileşene de seri komutlar göndererek modem ve sürücünün ortak çalışmasını sınıyor. MM/Murat Karslıoğlu, muratk@chip.com.tr Modem Monitor 3.3 h Çevirmeli ağ için kullanışlı bir analiz aracı. İletilen veri kümelerini sürekli bir grafik haline getiriyor. Bunun için bir Ping aracı kullanılıyor. www.geocities.com/ashoka_kumar_2000 (Ashok Kumar) OS: Win 9x/NT Fiyat: Freeware Modem Booster 2.5 h Program Internet bağlantı ayarlarınızı test ve optimize ediyor. Kullanıcı MTU (Maximum Transmission Unit) ve RWIN (Receive Windows) ile ilgili ayarlara ulaşabiliyor. www.inklineglobal.com (inKline Global) OS: Win 9x\Me\2000\NT Fiyat: 20 Dolar AnySpeed 1.3 AnySpeed ile gerçek sörf hızını belirleyebilirsiniz. Grafikler veri iletişiminin en yüksek olduğu saatleri ortaya çıkarıyor. www.pysoft.com (PYSoftware) OS: Win 9x\Me\2000\NT Fiyat: 19 Dolar Speed-O-Meter 2.1 Araç ağ kartı yada modem ayırt etmeksizin TCP/IP bağlantısının gerçek hızını ölçüyor. www.freeturtles.com (Trevor Paskett) OS: Win 9x\NT Fiyat: Freeware NetStat Live 2.11 h Internet bağlantısının gerçek iletişim değelerini ortaya koyan kolay ve hızlı kullanılabilen bir TCP/IP monitörü. www.analogx.com (AnalogX) OS: Win 9x\NT Fiyat: Freeware BENCHMARK-TOOLS İÇİNDEKİLER En Kolay Geliştirici, MOSTL: Excel ile yaratılan etiketler Tanımlama Listesini Sıkıştırma: Avantaj ve dezavantajları MakeTrie ve TesTrie: İki popüler sıkıştırma aracı 101 104 106 100 Akıllı etiket listelerinin manuel olarak oluşturulması konusuna daha önceki bölümlerimizde detaylı olarak değinmiştik. Bu ay ise listeleri otomatik oluşturmak için kullanabileceğiniz 3 farklı yazılım üzerinde duracağız. Smart Tag Kursu - Bölüm 3 Gelişmiş Akıllı Etiket Araçları Microsoft Office XP altında kullanmak üzere akıllı etiket listeleri oluşturmak istiyorsanız bunun için kullanabileceğiniz 3 adet yardımcı yazılım bulunuyor. Aynı amaca hitap etmelerine rağmen farklı özelliklere sahip bu programlardan Microsoft Office Smart Tag List Tool (MOSTL), sadece akıllı etiket XML liste dosyaları oluşturmak için kullanılıyor. Smart Tag List Builder aracı ise bu dosyalara ek olarak list update dosyaları da yaratabiliyor. İki yazılımın birleşmesinden oluşan MakeTrie ve TestTrie araç paketi ise binary formatında akıllı etiket dosyaları yaratmanıza ve test etmenize olanak tanıyor. Yazının devamında detaylı olarak inceleyeceğimiz bu araçlardan MOSTL, SmartTagMOSTLGenerator. xlt isimli bir Excel çalışma sayfası taslağından, Smart Tag List Builder aracı ise STTools.dll isimli bir DLL dosyasından oluşuyor. Bu araçlardan sadece MakeTrie ve TestTrie çalıştırılabilir EXE dosya olarak karşımıza çıkıyor. Bir DLL olarak pakette yer alan Smart Tag List Builder biraz daha profesyonel olduğundan şimdilik ondan bahsetmeyeceğiz. Diğer araçları incelemeye başlamadan ise, öncelikli olarak başarılı bir akıllı etiket listesi oluşturabilmek için neler yapabileceğimize bir bakalım. Akıllı etiket listelerini tasarlamak en az oluşturmak kadar önemli Bir akıllı etiket geliştirmeye başladıktan sonra işletmenize yardımcı olacak bir çok parlak fikir daha ortaya çıkabilir. Bu yüzden gerçek tasarım ve geliştirme işlemine başlamadan önce kafanızda bir akıllı etiket prototipi oluşturmanız yararlı olacaktır. Bu şekilde; akıllı etiketlerin gerçekten kullanıcıya bir yarar sağlayıp sağlayamayacağı, atanmış anahtar kelimelerin doğru tanımlanıp tanımlanmayacağı, eksik ya da fazla anahtar kelime olup olmadığı, anahtar kelimelere atanmış “action”ların yararlı mı yoksa karışık mı olduğu gibi fikirlerin kontrolü de sağlanmış olur. Ayrıca daha çok pratik fikirler üzerine yoğunlaşılacağından gereksiz fikirlerin geliştirilmesi için zaman harcanması da engellenecektir. Bir akıllı etiket prototipi oluşturmak için ise daha önce de bahsettiğimiz 3 yazılımdan biri olan MOSTL’u kullanmak doğru bir seçim olacaktır. Herhangi bir şekilde kod yazmaya ihtiyaç olmadan kullanıcıların hızlı bir şekilde kendi akıllı etiketlerini oluşturmalarına imkan tanıyan bu araç, Microsoft Office XP Smart Tag SDK’deki tanımlamalara bağlı kalarak Extensible Markup Language (XML) dosyaları oluşturabiliyor. Bu noktada oluşan CHIP | OCAK 2002
 
 
Cep telefonları | Ekran kartları | Masaüstü | Notebook | Ses kartları | Webcam | Klavye & Fare | Yazıcılar | Tablet Ev Sineması
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Fotoğraf Makinesi | Taşınabilir diskler | LED & LCD Tv | Monitörler | OEM | PDA
Navigasyon | Oyun Konsolu