129 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET 130 DVD Kopyalama GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2002 okuyabilirsiniz. En son seçilen bölümü bir kenara not edin, çünkü ikinci yarıyı kaldığınız yerden devam ettireceksiniz. Son olarak “Target” satırından Smart- Ripper’ın video dosyalarını kaydedeceği hedef klasörü girin. Bu sırada CD’ler için gerekli klasörleri de oluşturmalısınız. (Disk1 ve Disk2 klasörleri) Ripper, daha sonra video object dosyalarını, numaralandırılmış vob uzantılarıyla bu konuma kaydedecektir. “Start”a tıklayın. İlk kısmın rippingi tamamlandıktan sonra en son seçilenden başlayarak ikinci yarı için gerekli bölümleri işaretleyin. Hedef dizini değiştirin (Disk2) ve işlemi yeniden başlatın. Başardınız: DVD, artık sisteminizde kayıtlı. Şimdi sırada dosyaların TMPEGEnc için uygun formata dönüştürülmesi var. Korumaları nedeniyle videoları DVD üzerinden doğrudan dönüştürmek mümkün değil. Onları önce PC’nize kopyalamalısınız. Bu işlem için Ripper adı verilen yazılımlara ihtiyacınız var. Ripper seçiminizde listenin ilk sırasında kullanıcılara en geniş ayarlama imkanı sağlayan Smart- Ripper yer almalı. Bu yazılımı kullanamamanız halinde Clad DVD’yi deneyebilirsiniz. Dikkat! ‘ripping” ile yasal sınırları zorlamakta olduğunuzu aklınızdan çıkarmayın. Ancak elbette DVD’lerinizin güvenlik kopyalarını hazırlama hakkına sahipsiniz. Bunun için gerekli Ripp yazılımlarını programlayanlar ise suç işlemiş sayılabiliyorlar. 1SmartRipper’la kopyalamak: Aracı uygun şekilde ayarlamak SmartRipper’ı kurun. DVD’yi sürücüye yerleştirin ve programı başlatın. Smartripper, DVD sürücüyü gözden geçirecek ve video dosyalarını görüntüleyecektir. “OK”a tıklayarak programın ana penceresine ulaşın. İlk adımınız “Movie” kartından “Settings”e ulaşmak olmalı Oradan da aşağıdaki ayarlamaları yapmanız gerekiyor. ?_______ “Key Check” ve “File Splitting”de “every vob-file”ı işaretleyin. ?____“Options”da “Unlock Drive”ı etkinleştirin. ?____“Search Intensity”yi en yüksek değere getirin. ?____“Max-filesize” değeri 2.000 Mbayt’ı aşmamalı. ?____“OK”düğmesini kullanarak ana pencereye geri dönün. 2Doğru oranları bulmak: Kapasite ve süre sorunu Ripping’i başlatmadan önce film hakkında fikir yürütmelisiniz. Cevaplandırmanız gereken en önemli soru: CD’ye kaç dakikalık film sığdırılabileceği. Pratik kural: 4:3 formatındaki (TV ekranı) filmlerde 60 dakikalık görüntü bir SVCD’ye kaydedilebiliyor. 16:9 formatındaysa (Sinemaskop) 70 dakikalık videoyu tek bir CD’ye sığdırabilmek mümkün. Buna karşın bir VCD her zaman, 80 dakikalık film için yeterli saklama kapasitesine sahip. Karanlık filmlerin, rengarenk Disney çizgilerine oranla daha az yer kaplayacağını unutmayın. Pek çok filmde (örneğin son dakikalarda herşeyin havaya uçtuğu aksiyon filmlerinde), finale yaklaşıldıkça sahneler daha da hareketlenecektir. İlk CD’ye 60 dakika ve ikinci CD’ye 45 dakikalık görüntü ayırmak en genel çözüm. 3Başlıyoruz: Oranları seçmek ve Ripping’e başlamak Artık filmle ilgilenmeye başlayabiliriz: İlk pencerede, sol üstten filmin asıl kısmını seçin. Genellikle en uzun süreye sahip bu dosyayı her bir öğenin ardında parantez içinde yer alan uzunluk değerlerinden tanıyabilirsiniz. Sağ yandaki pencerede tek bir bölüm görülecektir. “None”a tıklayın ve oynama süresinin yarısına ulaşılıncaya dek yeterli sayıda segment seçin. Zamanı “Length”teki “Total Selection”da Video Dosyalarını Kopyalamak Jack the Ripper: SmartRipper, DVD’yi “kırıyor” ve videoları bilgisayarınıza aktarıyor. 1 Ayarlamalar: Smartripper’ın “Settings” penceresinden bu ayarları kabul edin. 1 Başlıyoruz: SmartRipper iş başında. Video nesneleri, sabit diske aktarılıyor. 3 132 DVD Kopyalama GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2002 Filmleri Hazırlamak: DVD2AVI DVD2AVI yazılımı, DVD dosyaları ve TMPEG-Encoder arasında köprü vazifesi görüyor. Ancak aktarılmakta olan bu videolarda bir takım olumlu değişiklikler yapmak mümkün. Örneğin ses düzeyini, sağlıklı ölçülere getirmek. DVD2AVI’nin kurulumu için dosyaları “Program Files” daki herhangi bir alt klasöre açın. 1Ripping sonrasında video nesnelerinin okunması Öncelikle programa, hangi dosyaları işlemesi gerektiğini göstermelisiniz. “File- Open”ı seçin. İlk VOB’a (Genellikle bu dosya VTS_01_01.VOB adındadır) ve Open’a tıklayın. DVD2AVI bir sonraki pencerede, bu dizinde yer alan ve birbirini izleyen tüm VOB’ları otomatik olarak listeleyecektir. “OK”a tıklayarak onay verin. Görünümde bir resim belirecektir. [F5]’e tıklayarak testi başlatın. Bu denemenin devam etmesine bir süre izin verin ve sağdan filmin formatını okuyun. -16:9 veya 4:3- Bu değeri aklınızda tutun. [Esc]’e tıklayarak denemeyi durdurun. 2DVD2AVI’yi doğru ayarlamak: Ses kalitesi ve frekansı Şimdi sıra ayarlarda: Önce Audio seçenekleri. “Audio Options” adlı menüyü açın ve aşağıdaki seçenekleri değiştirin: ?“Tracknumber”da uygun audio’yu bulun. Amerikan DVD’lerinde İngilizce seslendirmeler genellikle “Track 1” de yer alır. ?“Channel Format”ta “Auto Select”i seçin. ?“Dolby Digital” alt menüsünde “Decode” a tıklayın ?___ “MPEG Audio” için “Demux”u seçin. ?___ “48 –ı 44.1 KHz”e tıklayın ve High’ı seçin. ?“Normalization”a tıklayın. Değeri 90’a KALİTE VE ÇÖZÜNÜRLÜK »Farklı formatlar arasındaki belirgin farklılıklar TÜM FORMATLARA GENEL BAKIŞ Bitrate’in yanısıra çözünürlük de kalite konusunda kilit rolde. Gerekli saklama formatları, videolar söz konusu olduğunda gösterilen çizgilerin sayısıyla birbirinden ayrılıyor. Aslında bu veriler, bilgisayar ekranının piksel değerlerine uygun olsa da videolar için pikseller yerine çizgi ve satırlardan bahsedilmekte. Bu tabloda en önemli formatları inceliyoruz. Değerler Pal-Normlarını temel alıyor. »VHS’den DVD’ye özet bakış VHS TV S-VHS VCD SVCD DVD Çizgi 240 330 400 352 480 720 Satır 576 576 576 288 576 576 Çözünürlük ve bitrate değerleri, filmin görüntü kalitesi konusunda belirleyici konumda. İlk bakışta televizyon ekranında farklı formatlar arasındaki fark ayırt edilemeyebilir, çünkü VCD videoları pek çoğumuzun alıştığı VHS görüntülerinden daha kaliteli. Ancak daha dikkatli bakılması halinde SVCD ve DVD ile aralarındaki farklar belirginlik kazanmaya başlıyor. Yukarıdaki büyütülmüş resim, Forest Gump’dan bir görüntü kesitine ait Tom Hanks’in saçları ndan Video-CD formatının “basamakları- nı” gözlemleyebilirsiniz. Oysa DVD, videoları çok yüksek netliklerde gösteriyor. VCD DVD SVCD Deneme: Yapılan deneme gösterimi sonrasında çözünürlük, kare sayısı ve video tipi hakkında bilgi veriliyor. 1 134 DVD Kopyalama GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2002 getirirseniz aynı ses seviyesini elde edersiniz. Aksi takdirde özellikle patlama efektleri konuşmalardan daha baskın olacaktır. 3Video formatını seçmek: Clip&Resize Video ile ilgili ayarları ikisi dışında orjinal değerlerinde bırakabilirsiniz. İlk istisna: “YUV-ıRGB” alt menüsünde “TVScale” in seçili olduğundan emin olun. Aslında değişikliğe uğraması zorunlu olmayan ancak yararlanabileceğiniz bir diğer seçenek, resmin kenarlarını kesip bu yolla görüntü büyüklüğünü belirlemeye yarayan “Clip&Resize”. Bu seçenek, televizyonlarının ekranı küçük olan kullanıcılara fayda sağlar ve yalnızca 16:9 filmlerde kullanılabilir. Cesur kullanıcılar, “Clip&Resize”ı kısa bir filmle veya tek bir VOB dosyasıyla deneyebilirler. Ancak görüntüyü gereğinden fazla kırpmanız halinde oranlardaki değişiklik aşırıya kaçabilir ve filmdeki oyuncular yumurta kafalar haline gelebilir. “Clip&Resize”a tıkladığınızda ayarlamaların yapıldığı iletişim penceresi açılacaktır. Öncelikle üst sağdaki kutucuğun onay işaretinin doldurarak, fonksiyonun işlerlik kazanmasını sağlayın. Ayar çubukları vasıtasıyla resmi yavaş yavaş küçültün. Bu işlem sırasında kenarlardaki detayların bir kısmını kaybedeceksiniz. Ancak bunlar genellikle gözden kaçan detaylar. Sağ üstteki çarpıya tıklayarak pencereyi kapatabilirsiniz. 4Devam ediyoruz: Videoyu dönüştürmek Gerekli ayarları yaptıktan sonra dosya dönüştürme işlemini başlatabilirsiniz. “File-Save Project” menülerini çalıştırın ve video dosyasına bir isim verin. “Save”e tıklayın ve kendinizi uzunca bir süre beklemeye hazırlayın. Çünkü dönüştürme işlemi, filme göre bir ya da iki saat sürebiliyor. Dikkat! İşlem tamamlandığında DVD2 AVI’yi kapatmayın. Bir sonraki adımda TMPEGEnc aynı araca ihtiyaç duyacaktır. Bu noktada bir karar vermek durumundasınız: Video-CD mi yoksa bir Supervideo- CD mi hazırlamayı amaçlıyorsunuz? Sorunun yanıtı hazırlanan CD’yi oynatacağınız aygıta ve de göze aldığınız zaman kaybına da bağlı. Oynatıcı cihazla ilgili soruyu CHIP kısmen de olsa yanıtlandırıyor. Yandaki kutucukta, VCD, SVCD ve MP3 okuyabilen çok yönlü cihazların bazılarının yer aldığı bir liste bulacaksınız. Harcanacak zaman konusuna gelince: SVCD’ler daha karmaşık bir yapıya sahipler, daha yüksek çözünürlükler sunuyorlar ve ikinci bir dilde seslendirmeye izin veriyorlar. ?_______ Sahip olduğunuz cihazın SVCD’leri oynatıp oynatamayacağını sayfa 214’teki Super-VCD-Stream’lerin dönüştürülmesi ile ilgili rehberde bulabilirsiniz ?____DVD player’ınız yalnızca VCD’leri oynatabiliyorsa, yazıyı okumaya VCD-Atölyesi’nden devam edin. DVD’lerinizi, VCD’ye göre daha yüksek bir kalite sunan SVCD formatında CD’ye yazmak istiyorsanız s138’den devam edin. TMPEG-Encoder, bu noktadan itibaren oyuna dahil oluyor. Programın en güncel sürümünü üreticisinin web sitesinden, www.tmpgenc.com/e-main.html adresinden sisteminize yükleyip kurabilirsiniz. Programın dosya boyutu 1 MB’tan daha az. 1TMPEGEnc: Dosyaları açmak ve hazırlamak Programı yükleyin ve başlatın. Bundan sonraki ilk adım video dosyalarını açmak. “Video Source”un ardındaki düğmeye tıklayın ve dönüştürülen dosyayı sabitdisk üzerinde arayın. D2V uzantısını taşıyan bu dosyayı işaretleyin. Yine aynı yöntemle “Audio Source” satırı için uygun WAV dosyasını bulun. 2Taslaklarla daha kolay çalışmak: VCD Template’leri kullanmak TMPEGEnc,VCD’ler için önceden hazırlanmış bir taslağı beraberinde getiriyor. Yapmanız gereken “Load”a tıklayarak “VIDEOCD(PAL).MCF”yi seçmek ve “Open”ı seçmek. TMPEGEnc çözünürlük ve bitrate ile ilgili en önemli parametreleri otomatik olarak belirleyecektir. Yine de kendi başınıza halletmeniz gereken pek çok ayarlama mevcut. “Settings” düğmesine tıkladığınızda çok sayıda kartın yer aldığı bir iletişim penceresi açılacaktır. Bunlardan ilki olan “Video” üzerinde değişiklik yapma şansına sahip değilsiniz. Kayıtların pek çoğu taslakla kullanımı nedeniyle sabitlendiğinden aktif değil. Yalnızca “Motion search precision” konusunda karar verebilirsiniz. Buradan “High Quality (slow)”u seçin. Dönüştürme işleminin süresi uzayacak ancak daha yüksek kalite elde edilecektir. “Advanced” kartına geçin. “Video Source Type” listesini açın ve “Interlace”i seçin. “Field order”dan “Top field first (field A)”yı ayarlayın. “Source aspect ratio” ya DVD2AVI’yi kullanırken not etti- DVD, SVCD, VCD, MP3 »Bu playerlar her formatı tanıyor Optim DS-8302 Fiyatı: Yaklaşık 180 dolar Özellik: Regioncode-free Jeutech JH-503 Fiyatı: Yaklaşık 180 dolar Grundig Xenaro GDP 5100 Fiyatı: Yaklaşık 260 dolar Video-CD Üretmek: TMPEGEnc Seçilmiş: Standart olarak tüm seçenekler seçilmiş. “Sadece motion search precision”ı sizin seçmeniz gerekiyor. 2 136 DVD Kopyalama GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2002 ğiniz formatı girin. Sinemaskop filmler için “16:9 625 line(PAL)” ve TV çözünürlüğü için “4:3 625 line (PAL)’ı ayarlayın. Bir sonraki adım, elde edilecek kopyanın kalitesi için belirleyici nitelikte. “Video Arrange mode”da her durumda “Full screen (keep aspect ratio)” iyi sonuçlar elde edeceksiniz. Çünkü bu ayarlar, DVD-Videostream’in DVD’deki orjinal haliyle aynı oranlarda kalmasını sağlıyor ve resmin oranlarının bozulması engelleniyor. 16:9 16:9 ve 4:3 de yine 4:3 formatında saklanıyor. Bu kartın üzerindeki diğer ayarları değiştirmeyebilirsiniz. Ancak alt kısımdaki filtreleri kullanmanız halinde farklılıklar çok ufak boyutlarda kalsa bile kalite adına olsa daha fazlasını elde edebilirsiniz. Bu konudaki detaylı bilgiyi sayfanın alt kısmındaki kutucukta bulabilirsiniz. “GOP structure” kartını açın. Burada “Number of P-Picture in a GOP” ayarını “3”e getirin. 3Temiz sesler: Audio’yu en uygun şekilde ayarlamak Kopya DVD ile ilgili ayarlara devam ediyoruz. Bir sonraki önemli durak “Audio” dan ses kalitesini etkileyecek değişiklikler yapılabilir. “Channel Mode” listesini “Joint-Stereo”a getirin. Bu yolla audio için geçerli bitrate’i 128Kbit’e düşüreceksiniz. Ses kalitesindeki azalma farkedilemeyecek düzeyde kalırken, tasarruf edilen saklama kapasitesinden, görüntülerin netliği için faydalanabilirsiniz. 4Gece mesaisi: Videoyu dönüştürmek TMPEGEnc artık filmi, MPEG-1 formatına dönüştürmeye başlayabilir. Sol üstteki “Start” düğmesine tıkladığınızda program işe koyulacaktır. En iyi çözüm, bilgisayarı gece çalıştırmak, Çünkü bilgisayarın işlemcisine de bağlı olarak transcoding bir kaç saat sürebilir. Son adım, oluşturulan MPEG-Stream’i CD’ye yazmak. Kullandığınız CDyazma programınızda bir VCD-taslağı Encoder, sıradışı ve detaylı yapılarda hata yapabiliyor. Detaylar, resmin o bölümünde bir framede yer alırken bir diğerinde sı- kıştırma nedeniyle yutulabilir. Sonuçta resim “noise” adı verilen bozulmalara uğrayarak stabilitesini kaybeder. TMPEG “Video” çubuğunda, “Noise Reduction” kontrol kutusundan, bu soruna karşı önlem almak mümkün. Önerimiz; “Still Picture” için değerin 20 ile 30 arasında tutulması, “Range”in 1’e ve Time Axis’in 20’ye getirilmesi. TMPEG’in büyüteç fonksiyonuyla meydana gelen etkiyi görebilirsiniz. Noise efektinin azalması daha stabil ve durgun bir genel görüntü sağlayacaktır. Görüntü kalitesinden yine de hoşnut kalmazsanız ilgili değerlerle istediğiniz gibi oynayabilirsiniz. Resim kayıplarını azaltmak 1 MÜKEMMEL GÖRÜNTÜ KALİTESİ »Pratikte TMPEG: En yüksek kalite için en iyi ipuçları DVD’nin en önemli avantajlarından biri ulaştığı resim netliği. Görüntülerin, daha düşük çözünürlükteki formatlara, özellikle de VCD’ye, dönüştürülmesi sırasında yüksek netlik kaybolacaktır. Kısıtlı ölçülerde bile olsa bu durumun önüne geçebilirsiniz: “Video” çubuğundan “Sharpen edge”i seçin. Yatay ve dikey piksel sayısı için çubukları aynı miktarda hareket ettirerek yaklaşık 30 veya 40’a getirin. Bu sayede hatlar, VCD-çözünürlüklerinde de belirgin şekilde netleşir. Dezavantajı, netleştirilmiş resimlerde MPEG-Sıkıştırması nedeniyle oluşan makroblok artifact’larıyla karşılaşma oranının artmasıdır. Bu sorunu da gidermek mümkün. Bir sonraki maddeyi okuyun. 30 veya 40’lık değeri gerekirse değiştirebilirsiniz. Kenar netliğini arttırmak 2 Bitrate değerindeki düşüş büyük değerlere ulaştıysa MPEG sıkıştırması, dönüşüm sı- rasında resim bloklarının paylaşımı yoluyla bloklarda hatalara neden olabiliyor. Bu hatalar, kendisini keskin geçişlerin olduğu kenarlarda “merdiven basamaklarıyla”, veya sahnelerdeki ani değişimler sırasındaki bozulmalarla belirginleşiyor. TMPEG, “Quantize Matrix” sekmesinde “Soften Block Noise” seçeneğini sunuyor. Bu seçenek sayesinde analiz sırasında makrobloklar tahmin ediliyor ve “merdiven basamakları” önlenebiliyor. Resim, biraz “durgunlaşı yor” ve detaylar bazı durumlarda kaybolabiliyor. Bu nedenle sözkonusu özellik dikkatli kullanılmalı, intra ve nonintra bloklarda 10-20 arasında eşdeğer bir miktar ayarlanmalı. Block ve artifact’ları önlemek 3 TMPEG’te, DVD’ler dönüştürülürken resim kalitesini yükseltmeye yarayacak geniş kapsamlı seçeneklerin yer aldığını göreceksiniz. CHIP sizlere bu alandaki en iyi ipuçlarını sunuyor. Aklınızdan çı- karmamanız gereken diğer bir nokta da, ne kadar fazla kalite elde etmek istiyorsanız encoder’ınızın ihtiyaç duyacağı zamanın da o kadar artacağıdır. Bir saatlik bir filmin, duruma göre 20 saat ve hatta daha uzun süre kodlanması gerekebilir. 138 DVD Kopyalama GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2002 açın ve MPEG-Stream’i oraya taşıyın. Dosyaların CD’ye kopyalanmasıyla birlikte işlem tamamlanacak. İpucu: Ardarda birden fazla stream’i, örneğin Ripp edilen DVD’nin her iki bölümünü de, ardarda dönüştürmek istiyorsanız Batch fonksiyonunu kullanabilirsiniz. Filmin her segmentini yukarıda anlatıldığı şekilde girin ve “File-Save Project” ten herhangi bir isimle kaydedin. Aynı adımları bir sonraki segment için de tekrarlayın. Tüm bölümleri ayarladıktan sonra, “File-Batch Encode” menü seçeneklerini çalıştırın. Açılan iletişim penceresinden “Add”’den kaydedilen projeleri her defasında yeniden ekleyin. “Run” düğmesine tıkladığınızda TMPEGEnc streamleri ardarda dönüştürmeye başlar. Batch listesindeki satırların ardında daha fazlası saklı. Herhangi bir kayda iki kez tıklayarak ayarlamalara doğrudan erişebilirsiniz.Ayrıca buradan tüm projeleri kontrol edebilirsiniz. Ses Dünyası: »Joint-stereo« bitrate’den tasarruf ederek en uygun ses kalitesini sağlıyor. 3 SVCD Üretmek: TMPEGEnc SVCD, VCD karşısında önemli avantajlara sahip; ?____Daha yüksek çözünürlük: SVCD, videolarınızı 480*576 piksel çözünürlükte saklıyor. ?____Değişken bitrate: Video stream’in tümü aynı yoğunlukta sıkıştırılmıyor ve özellikle aksiyon sahnelerine manzara sahnelerine oranla daha fazla bit ayrılıyor ?_______ İkinci dil seçeneği: Orjinal seslendirmeler ve başka bir dildeki senkronizasyonu sayesinde filmden daha fazla keyif alabilirsiniz. ?____Altyazı: Orjinal seslendirmeleri alt yazı eşliğinde dinleyerek hem filmi anlayabilir, hem de orjinal atmosferi yakalabilirsiniz. SVCD’nin beraberinde getirdiği tüm avantajlara rağmen tüm oynatıcılar bu formatı desteklememekte. Bu da oldukça önemli bir dezavantaj. SVCD’ler için daha fazla parametrenin ayarlanması gerekse de CHIP rehberliğinde gerekli ayarlamaları kolayca yapabilirsiniz. CD çalıcınız SVCD’leri okuyabiliyorsa daha yüksek resim ve ses kalitesiyle gözleriniz ve kulaklarınız için bir şölen hazırlayın. 1TMPEGEnc’i SVCD formatı için ayarlamak TMPEGEnc;VCD için olduğu gibi SVCD ayarlamaları için de beraberinde taslaklar getirse de bunları kullanmanızı önermiyoruz. Çünkü bu yolu seçtiğinizde pek çok özelliği değerlendirme şansı elinizden alınıyor. Öncelikle video kaynağını belirleyin. “Video-Source” satırının yanındaki “Browse”a tıklayın. DVD2AVI ile yarattığınız D2V dosyalarının yer aldığı klasörleri işaretleyin ve “Open”a tıklayın. Bir kez de Audio-Source’un yanındaki “Browse” düğmesine tıklayın. D2V dosyalarının yer aldığı dizinden uygun WAV dosyasını bulun. Üçüncü satırdan, hedef dizini belirleyin. Artık video ile ilgili ayarlamaları yap- Şablon Olmadan: Tüm seçenekleri kendi başınıza ayarlayabilmek için SVCD’ler için hazırlanmış şablonlardan uzak durmalısınız. 1 NTSC DÖNÜŞÜMÜ »Amerikan DVD’lerini doğru dönüştürmek PAL-DVD’ler için sinema filmlerinin 24fps (frame per second) değeri 25’e arttırılı- yorsa da, ABD’nin NTSC diskleri 29.97 tam kareye ihtiyaç duyuyor. Ancak DVD üzerinde film en fazla 23.976 fps olarak kodlanmış durumda. İpucu: Gösterilmesi sırasında her tam resim sırayla iki veya üç yarım resme bölünüyor (“2:3pulldown”). TV-uzmanları bile NTSC’nin PAL’e dönü- şümüyle başa çıkamayabiliyorlar. Bir sonraki Star Trek’e daha dikkatli baktığınızda atlamaları gözlemleyebilirsiniz. TMPEG vasıtasıyla en azından US-VCD veya SVCD’ler oluşturabilirsiniz. ?Alışılageldiği şekilde ripping’i tamamlayı n ve DVD2AVI’de TMPEG’de açacağı- nız bir proje dosyası hazırlayın. ?Sağ alttan “Load”a tıklayın ve SVCD için “SUPERVIDEOCD (NTSC).MCF”yi; VCD için VIDEOCD(NTSC).MCF’yi yüleyin. ?“Video”dan “Rate Control mode”da bitrate’i istenen (S)VCD-bitrate’e ayarlayı n. ?SVCD’lerde “Encode Mode”u aynı menüden “inverse 3:2 pulldown” a getirin. Yüksek kalite için “Motion search precision” u “High Quality”e getirin ?“Advanced”da “Source aspect ratio” için filmin kenarlarında siyah boşluklar varsa (Wide-screen), “16:9 525 Line (NTSC)”yi seçin. Diğer filmlerdeyse 4:3 525 Line (NTSC) seçilmeli. ?“GOP structure”da “P Picture in GOP” sayısını 3’e getirin. Dikkat! Stream’de atlamalar oluşması halinde, Amerikan-DVD muhtemelen 29.97 tam resim/saniye ile kodlanmıştır. Bu durumda “Video”dan “Encode mode” u “interlaced”e getirin. NTSC Kaosu: Bir tam resim, iki yarım resimden oluşuyor, ancak aynı sahneden değil. 140 DVD Kopyalama GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2002 maya başlayabilirsiniz. “Settings” düğmesine tıklayın “Video” ile başlayan ve ayarların yer aldığı bir iletişim penceresi belirecektir. “Stream Type”dan “MPEG-2 Video” yu seçin. Boyut tercihiniz 480X576 piksel olsun. Ekran formatını “Aspect Ratio” dan belirleyin. Film, hangi formata sahip olursa olsun 16:9 veya 4:3’ü seçin. “Framerate” ile devam edin ve 25 fps değerinin seçili olduğundan emin olun. 2Bitrate’i hesaplamak: Kbit/saniye oranı Bitrate’lerin belirlendiği aşamalar son derece önemli. “Rate control Mode” listesini “2pass variable Bitrate(VBR)”e getirdiğinizde değişken bitrate olarak nitelenen SVCD’nin en önemli avantajlarının birinden faydalanmış olacaksınız. Hemen sağdaki “Settings”düğmesine tıklayarak bitrate değerleriyle ilgili üç farklı ayarlamanın yer aldığı pencere açılacaktır.Değerlerin hesaplanması biraz karışık olabilir: ?____Bir SVCD için ses ve resim birarada düşünüldüğünde ulaşılabilecek en yüksek bitrate 2600 Kbit/saniye.Ancak bu menüde girilecek parametre yalnızca resim için geçerli olmak zorunda.Yani audio için gerekli değeri bu rakamdan çıkarmalısınız. Sesler için 128 Kbit/s değerini seçecekseniz, bu rakamı maksimum değerden çıkarmalısınız. 2600 - 128 = 2472. İki farklı seslendirme kullanmayı düşünüyorsanız, maksimum değerden ses için geçerli Kbit değerinin iki katını çıkarmalısınız. Elde edilen rakamı “Maximum bitrate”e girin. ?____Alt bitrate sınırı 1150 Kbit/saniye. Seslendirmeler için gerekli değeri alt sınırdan çıkardığınızda bir önceki örneğe göre “Minimum Bitrate” değeri 1022 olacaktır. ?____Ortalama veri hızı, elde edilecek kopyada en büyük sorumluluk sahibi. En pratik çözüm bunun için özel olarak tasarlanmış “Bitrate Calculator” adı verilen hesaplama programlarını kullanmak. Bu gibi programları www.divx-digest.com/software/ index.html adresinde en baştaki “Calculators” bölümünde bulabilirsiniz. Filmin kopyalanacağı CD’nin uzunluğunu belirleyin ve dönüştürülecek film segmentinin uzunluğunu girin. Sonrasında seslendirmeler için kullanılacak bitrate’i ve seslendirme sayısını girin. Hesap makinesinin verdiği sonucu “Average Bitrate” e kaydedin. 3Video seçeneklerini optimum değerlere getirmek “Video Format”ı kontrol edin. Bu kısımda PAL’in seçilmesi gerekli. “DC component precision” için bit değerini “10” olarak belirleyin ve “Motion search precision” i “High Quality”ye getirin. “Advanced” kartına geçin. “Video Source type”’ı “Interlace” olarak belirleyin. “Field Order” ı ilk halinde bırakın. “Source Aspect Ratio”ya filmin formatını girin. “Video Arrange mode”u “Full screen (keep aspect ratio)”ya getirin. Alt pencerden farklı filtreleri kullanarak kaliteyi arttırmak elinizde. Bu konuda daha fazla bilgiyi sayfa 212’de bulabilirsiniz. 4SVCD’ler için mükemmel ses kalitesine ulaşmak Bir süreliğine “Audio” kartına konsantre olun. “Stream Type”dan “MPEG-1 Audio Layer II”yi etkinleştirin. “Channel Mode” u “Joint-stereo”ya, “bitrate”i “128”e getirin. Daha yüksek ses kalitesi için 160’lı rakamları kullanabilirsiniz. Ancak burada yapacağınız herhangi bir değişikliği video için kullanılabilecek ortalama bitrate’den çıkarmalısınız. “System”den “Type” olarak “MPEG2 Super Video CD (VBR)”yi seçin. İletişim penceresini “OK”a tıklayarak kapatın. “Start”la dönüştürme işlemini başlatın. Birden fazla bölümün ardarada kodlanmasını istiyorsanız VCD için uygulanan adımları takip ederek Batch fonksiyonundan yeniden yararlanabilirsiniz. Dönüştürme işlemi 20 saate kadar uzayabilir. SG / Ozan Ali Dönmez, ozand@yahoo.com (S)VCD’LER İÇİN EN UYGUN SES »İki dil seçeneği ve oda sesi FlaskMPEG’in en son sürümü DVD’lerin multi-channel seslerini Dolby Surround Stereo halinde dönüştürebilir. (S)VCD’ler için yalnızca iki kolon kullanılarak yarı oda sesi elde edilebilir. Altı kolonlu pek çok Dolby- Digital Receiver surround sesi tüm hoparlörlere simetrik dağıtıyor. Star Wars filmi kopya olarak bile böylece sinema uyumlu olabiliyor. CHIP, Flask 0.6 Preview kullanarak bu downmix’i nasıl kolayca gerçekleştirebilece ğinizi gösteriyor. Programı eCHIP’te (heCHIP-Code VIDEO) bulabilirsiniz. 3 VOB’ları birleştirmek: Öncelikle ilk DVD dosyasını açın. VOB’ların “vts_01_1.vob” ile başladığından ve son basamakların numaralandı rıldığından emin olun. Flask, ancak bu durumda ayrı VOB-Dosyalarını bir stream’de birleştirebiliyor. 3 Decoding ayarlamaları: “Options-Global Project Options-Audio”dan “Decode Audio” yu ve oradan da istenen örnekleme frekansı için 44.100 HZ’yi seçin. “File”a girerek isim ve klasör belirleyin. 3 Film uzunluğunu ayarlamak:”General”ı açın ve “Compile Data” kontrol kutucu- ğunu deaktive edin. Üzerindeki alana saniye formatında filmin o kısmının tam uzunlu ğunu girin. Bu değer Smart Ripper tarafı ndan kopyalama sırasında belirtilmişti. Sisteminizde Flask’ın farklı bir sürümü kuruluysa değeri girdikten sonra “Files to Copy”ye tıklayın ve ardından buradaki rakamı 25’le çarpın. Aksi halde Flask saniye ayarlarını görmezden gelebiliyor. 3 Ses düzeyinin ayarlanması: En uygun ses için Audio Player’dan (“Start-Audio Player”) Flask’ın entegre Dolby-Digital-Decoder’ını başlatın. İstenen sesi, sağ alttaki “Available Tracks’den değiştirebilirsiniz. Sesin optimum şekilde dağıtılması için üst sağdaki resimdeki değerleri girebilirsiniz. 3 bbMPEG-Encoder’ı kurmak: “Options - Select Output Format”dan “bbMPEG-Encoder”ı seçin. Dönüştürme işlemini “Run - Start Conversion” ile başlatın. bbMPEG’den “Settings”e tıklayın. “General Settings”de sadece “Encode Audio”da bir onay işareti olmalı. “Audio Stream Settings”de “Mode” u “Joint stereo”ya getirin. “Error Protection”ı açın ve 128 ile 224 Kbit arasında herhangi bir bitrate değeri seçin. “OK”a tıklayarak pencereyi kapatın ve şimdi de “Start”a tıklayın. 3 Multiplex: Tamamlanmış stream’i TMPEG’deki Video dosyalarıyla multiplex yapabilirsiniz. “File-Mpeg Tools-Multiplex” den önce ilk video stream’i ve daha sonra en fazla iki audio stream’i seçin. “Type” kısmına “MPEG-2 Super Video CD”yi girin. Aradaki fark hissedilir düzeyde.