178 PC’ye Uzaktan Erişim GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET 157 CHIP | ŞUBAT 2002 nucular, ağınızın ve telefon hattınızın birleşmesiyle hepimizin bildiği modem sunucuları gibi çalışırlar. Farkları ise, kullanıcılarının dosyalara erişmek için telefon hattı üzerinden doğrudan bağlanmaları. Özellikle IT ile ilgili olan kişilerin ve yardım hattı çalışanlarının, her an bilgisayar sistemlerine bağlanabilmeleri gerekiyor. Tabii adresi bilen herkesin bu sistemlere bağlanmasını engelemek için, bazı güvenlik önlemleri de alınmalı. Bu da çeşitli kullanıcı adları, şifreler ve IP kısıtlamaları ile gerçekleştirilebilir. Çevirmeli Sunucu: Telefon numarası ile doğrudan erişim İlk olarak Remote Access Service olarak adlandırılan ve Windows işletim sistemi ile birlikte verilen RAS özelliğinden bahsedelim. RAS, iki bilgisayar arasında, telefon kablosu ya da internet üzerinden ağ tipi bir bağlantı kurulmasını sağlayan yönteme deniyor. Bu özelliğe sahip olmak için çeşitli protokollerinin yüklenmesi gerekiyor. Öncelikle Denetim Masası’ndan Program Ekle/Kaldır penceresine tıklayın ve Windows Kur seçeneğini etkileştirin. Listede bulunan kurulu bileşenlerden İletişim kutucuğuna çift tıklayın. Listenin en üstünde bulunan Çevirmeli Ağ-ın işaretli olduğunu varsayarak, Çevirmeli Ağ sunucusu kutucuğunu işaretleyin ve yapılan değişiklikleri onaylayın. Sisteminizi yeniden başlattıktan sonra Çevirmeli Ağ penceresini açın ve bağlantılar kısmında Çevirmeli Ağ sunucusunu çalıştırın. Çevirmeli Ağ sunucusu için gerekli olan ayarlar Çıkan arabirimde, iletişimi gerçekleştirmek istediğiniz donanımın kartını seçin. Eğer modem dışında başka bir iletişim kartına sahip değilseniz, tek seçeneğiniz vardır. ADSL veya kablo modeme sahipseniz bağlantıyı hangi cihaz üzerinden gerçekleştirmek istediğinize karar vermelisiniz. Bağlantının güvenli olması için, bir şifre belirlemenizde fayda var. Aşağıdaki açıklama alanına, oluşturduğunuz bağlantı için bir tanım yazabilirsiniz. Ayarları etkinleştirdikten sonra görev çubuğunda bir simge belirir. Bu simge, sistemin uzaktan erişime açık olduğunu gösterir. Bu işlemlerin sonunda bağlantıyı etkinleştirdiğiniz sistem, dışarıdaki aramaları kabul edecek duruma gelir. Uzaktaki bir sistemden sunucuya erişim Çevirmeli Ağ penceresinde yaratılan bağlantı simgesine tıkladığınızda, arama penceresi karşınıza gelir. Burada çevirmeli ağ için geçerli kullanıcı adı ve parolaları yazın ve Bağlan’a tıklayın. Birkaç saniye sonra bağlantı kurulur ve internet bağlantısından tanıdığımız simge, görev çubuğunda yerini alır. Sisteme bağlandıktan sonra yapmanız gereken ilk iş, Başlat menüsünden Bul fonksiyonunu çalıştırmak ve bağlandığınız bilgisayarın adını girmek. Kısa bir süre içinde çevirmeli sunucu karşınıza çıkar ve bilgisayarın adı üzerine çift tıkladığınızda paylaşılan kaynaklar görünür. Telnet Server: Farklı işletim sistemleri için birebir Bilgisayar, terminallerin yerini aldıktan sonra, uygulamaları kendi bünyesinde çalıştırmaya başladı. Ancak uzaktaki bir sisteme erişebilme ihtiyacı, her zaman gündemdeki yerini korudu. Remote Terminal Emulation olarak bilinen Telnet, kullanıcılarının PC üzerinden başka bir PC’ye erişmesini sağlayan bir uygulamadır. Telnet’in en önemli özelliği ise, farklı sistemler arasında bağlantı sağlayabilmesi. Yani, işletim sisteminiz Linux, Unix ya da Microsoft olsun, Telnet ile hepsine ulaşabilirsiniz. Telnet’i kullanabilmek için bir ağ bağlantısına ihtiyaç var. Bu intranet ya da extranet ağ yapısı olabilir. Telnet bağlantısında, bağlantıyı kuran kullanıcıda Telnet-Client, bağlanacak olan sistemdeyse Telnet-Server yazılımının çalıştırılması gerekir. Telnet-Client’in temel sorumluluğu, ağ üzerinden Telnet- Server ile TCP bağlantısını kurmak ve istenilen servise ulaşmaktır. Telnet-Server ise, üzerinde Telnet-Client çalışan sistemlere servis verir. TCP port 23’den gelen bağlantı isteklerini dinleyen Telnet- Server, aynı anda birçok kullanıcının bağlanmasına izin verir. Windows için Telnet Server kurulumu Windows 95/98 ve Me sürümlerinde, Client uygulaması hazır halde geliyor. Server uygulamasını çalıştırmak içinse, üçüncü parti yazılım denen Windows’tan ayrı bir yazılım kurmak gerekir. Bu yazıda sizlere Telnet QX Server (HCD Code Telnet) yazılımının kurulumundan ve dikkat edilmesi gereken ayarlardan bahsedeceğiz. Telnet Server QX Server’ın kurulumu gayet basit! Programı çalıştırmanız yeterli. Kurulum esnasında program, Telnet Server’ın web tabanlı uygulamasını da isteyip istemediğinizi soruyor. Telnet komutlarını bilmeyen kullanıcılar için bu seçenek büyük önem taşıyor. Bu sayede web üzerinden, komutsuz ve sadece fareyi kullanarak işlemlerinizi gerçekleştirebilirsiniz. Program shareware olduğundan, sadece bir kişinin sisteme bağlanmasına izin veriyor. Orijinal sürümünü satın aldığınızda aynı anda birden fazla kişi server üzerindeki kaynaklara erişebilir. Bu yazılımı kurduğunuzda herhangi bir IP ayarlamanız gerekmiyor. Çünkü o 179 Telnet: Klasik bir uzaktan erişim programı olan Telnet’le, çok farklı sistemlere bağlanabilirsiniz. Çevirleme Sunucu: Yeni Windows sürümleriyle gelen Çevirmeli Ağ sunucusu, basit ve kullanışlı. 180 PC’ye Uzaktan Erişim GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2002 an için hangi IP’yi kullanıyorsanız Telnet QX de kendisini ona göre ayarlıyor. Başkalarının bağlanmaması için kendinize bir kullanıcı adı ve parola verebiliyorsunuz. Buna ek olarak kaynakların erişimini de kısıtlayabilirsiniz. Bununla yetinmeyen kullanıcılar, ayrıca IP kısıtlaması ve farklı bir Port ayarlayabilirler. Bu durumda, hem şifrenin, hem kullanıcı adının, hem de port numarasının bilinmesi gerekiyor. IP numarasını yazarak Telnet Server’a bağlanmak Telnet Server’i kurduktan sonra, sıra sunucuya bağlanma işlemine geldi. Sunucuya bağlanmak için bir Telnet Client’a ihtiyacınız var.Windows içinde bir Telnet Client olduğundan, ayrıca kurulum yapmamız gerekmiyor. Başlat menüsünden Çalıştır komutuna tıklayarak Telnet yazmanız yeterli. Burada çıkan pencereye IP numarasını girdiğinizde, sunucuya bağlantıyı gerçekleştirebilirsiniz. Bağlantı, DOS arabirimine benzer bir pencerede açılıyor. Sistemdeki dosyalara ulaşmak için, Telnet komutlarını bilmeniz gerekiyor. Telnet komutlarını bilmeyenlere farklı bir alternatif Telnet komutunu bilmeyen kullanıcılar, bağlantıyı web üzerinden yapabilirler. Yukarıda bahsettiğimiz yazılımı kurduğumuzda, Telnet’i Windows Explorer arabiriminden de kullanabilirsiniz. IP ayarları otomatik olarak ayarlandığından, size sadece kullanıcı adı ve şifre vermek ve hangi kullanıcının hangi kaynaklara erişmesi gerektiğini ayarlamak kalıyor. Bağlantıyı sağlamak da çok kolay. Windows Explorer penceresine IP numarası ve port numarasını yazmanız yeterli. Örneğin: http://212.133.145.25:23. Burada önemli olan, bir kısım IP numarasının ardından, iki nokta üst üste koyarak port numarasını girmeniz. FTP Server: Basit ama etkili dosya transferi File Transfer Protocol olarak adlandırılan FTP, iki sistem arasında veri alışverişini sağlar. FTP aynı zamanda, dosya, komut ve denetim işlemlerini de yapar. İşletim sistemleri kendilerine özgü olarak geliştirilmiş FTP deamon ile dosya transferlerini gerçekleştirirler. Yani FTP, bir FTP deamon yardımıyla bir kullanıcı adı ve şifreyle bağlantı gerçekleştirir. Eğer farklı bir sistem üzerindeki dosyalara ihtiyaç duyuyorsanız, bu sistemle bağlantı kuracak ve bu dosyaları kendi ortamınızdan alacak komutları biliyor olmalısınız. FTP komut kanalı, Telnet protokolünü kullanır. FTP server kurulan makinada kullanıcı hesapları açabilirsiniz. Açtığınız erişim adlarına da, istediğiniz dosyalara göre erişim veya ret hakkı verebilirsiniz. FTP Server ve FTP deamon kurulumu ve konfigürasyonu FTP, server ve client olmak üzere iki farklı program parçasından oluşur. FTP server üzerinde çalışan programa, FTP deamon denir. FTP deamon hangi işletim sistemi üzerinde çalışırsa çalışsın, standart fonksiyonları standart komutlar ile yerine getirir. FTP deamona bağlanmak içinse, bir FTP client yazılımına ihtiyaç duyulur. FTP client çalıştırılıp FTP sunucusundan hizmet istendiğinde, FTP deamon tarafından bir kullanıcı kodu ve şifresi istenir. Bu bilgiler doğru girildiğinde bağlantı sağlanır. Size kolaylık sağlaması açısından kullanımı basit olan BulletProof FTP Server (HCD Code Telnet) yazılımının kullanımından ve gerekli ayarlarından bahsedeceğiz. Yazılım, kurulumda kullanıcıya herhangi bir sorun yaşatmıyor. Kurulumun ardından, erişmek istediğiniz kullanıcılar için bazı ayarlamalar yapmanız gerekiyor. Dosya alıp vermeye yarayan programda, her kullanıcı için bir hesap açmalısınız. Sonraki işlem ise, her kullanıcı için şifre ve dosya kaynaklarının belirlenmesi. Güvenli olması için, Port numarasını ve IP aralığını da belirlemelisiniz. Bunların ardından yazılımı çalıştırdığınızda, sisteminize bağlananların, ne zaman ve ne kadar süreyle bağlandıklarını ve hangi kaynaklara ulaştıklarını kontrol edebilirsiniz. Ayrıca istediğinizde dosya transfer hızını da ayarlayabilirsiniz. FTP sunucusuna Client yazılımları ile bağlanmak FTP Server’lara bağlanmak bir Client programı ile gerçekleşiyor. Windows altında DOS’u çalıştırdığınızda, FTP serverlara erişebilirsiniz. Yapmanız gereken tek şey ‘’FTP’’ komutunu girdikten sonra, ‘’ Open IP’’ komutunu yazmak. Bu işlemin ardından Client, sunucuyla bağlantı kurar ve sizden kullanıcı adını ve şifresini ister. Komutlarla uğraşmak istemeyen kullanıcılar aynı işlemi Windows Explorer penceresinden de yapabilirler. Kullanımı çok daha kolay olan Windows Explorer’de ‘’ftp://ipno:portno’’ (örneğin: ftp://212. 133.145.25:21 ) yazmanız yeterli. Bu adresi girdiğinizde, kullanıcı adını ve parolayı yazdıktan sonra sunucuya bağlanabilirsiniz. Diğer bir yol da, bir FTP Client yazılımı yüklemek. Kullanım kolaylığı bakımından, FTP Client yazılımı başta gelir. Çünkü sadece fareyi kullanarak, dilediğiniz işlemleri gerçekleştirebilirsiniz. Sunucunun ekran görüntüsünün masaüstüne taşınması Bu tür programların çalışma mantığı çok basittir. Host yani kullanıcı olarak bağlandığınız sunucunun masaüstü görün- Dos’tan FTP’ye: FTP komutu ile IP adresini girdiğiniz bir FTP sunucusuna, DOS altından da kolayca bağlanabilirsiniz. FTP sunucusu: Client yazılımlarıyla kurduğunuz FTP Server’a kolayca bağlanabilirsiniz. 182 CHIP | ŞUBAT 2002 PC’ye Uzaktan Erişim GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET tüsünü ekranınıza getiren bu yazılımlar, fare ve klavye sinyallerini de karşı tarafa yollayabiliyorlar. Dolayısıyla uzaktaki bu sistemi, sanki o makinanın başındaymışcasına yönetebilirsiniz. Bunun gerçekleşmesi için, her iki sisteme gerekli yazılımların yüklenmesi gerekir. Bazı yazılımlarda Server ve Client için farklı yazılımlar yükleniyor. Bu yazılımları yükledikten sonra, güvenlik ayarlarını etkinleştirmelisiniz. Uzaktan erişimin en önemli avantajı, uygulamaları çalıştırabilmeniz. Yani uzaktan eriştiğiniz bir sistemde, Word’le çalışabilir ya da o sisteme gelen e-mail’leri kontrol edebilirsiniz. Remote Administrator: Fare kullanımı ile rahat yönetim Uzaktan yönetim ancak bir yazılım yardımıyla gerçekleşiyor. Bu yazılımlardan biri de Remote Administrator. Bu program çok fonksiyonlu olmakla birlikte, kullanımı da çok kolay. Önce, yazılımın kurulumundan bahsedelim. Kurulum esnasında Remote Administrator size Sunucu veya Client programlarını kurup kurmamayı sorar: Sisteminde sadece Client olmasını isteyen kullanıcılar, Server yazılımına ihtiyaç duymazlar. Program kurulduktan sonra, kendisini görev çubuğuna atıyor. Kaynaklara sürekli erişmek istiyorsanız, başlangıçta bu programın da açılmasına izin vermelisiniz. Böylece, bir elektrik kesintisinden sonra, sistem kendisini yeniden açtığında program da aktif hale gelir. Kullanıcı adı bölümüne sahip olmayan program ile, ancak parola belirleyebiliyorsunuz. Program üzerinden gerçekleşen bağlantıları kayıt etme şansı da, önemli bir avantaj. Sunucuya bağlanmak için gerekli olan altyapı Server yazılımı aktif hale getirdikten sonra, sıra geldi bağlanmaya. Remote Administrator Viewer yazılımıyla sunucuya bağlanabilirsiniz. Server IP adreslerini o anki bağlantıya göre ayarladığından, adreslemeyi de bilmeniz gerekir. Viewer programı ile Connection bölümüne girdiğinizde Connect to’yu seçin. Burada IP ya da DNS adresini girdikten sonra, pencerede bir bağlantı kısa yolu oluşturulur. Bu kısa yola çift tıkladığınızda bağlantı kurulur ve size parola sorulur. Parolayı yazdıktan sonra, sistemin masaüstü görüntüsü sizin masaüstünüze yansır. Bağlantının daha çabuk olması için, ekstra bir masaüstü görüntüsü ayarlamalısınız. Aksi takdirde masaüstünde yer alan resim de sizin masaüstüne gelir ve bu da hızı düşürür. Bu arabirim sayesinde sisteminizin kontrolünü ele alabilir ve istediğiniz değişikliği rahatlıkla gerçekleştirebilirsiniz. Remote Administrator’da erişim güvenliği Server’lara yüklediğiniz uzaktan erişim yazılımına, başkalarının erişmemesi için çeşitli güvenlik önlemleri alabilirsiniz. IP ya da Host adresini bilen biri, çok rahat bir şekilde sistemin kaynaklarına ulaşabilir. Bu nedenle, bir kullanıcı adı ve şifre belirlemelisiniz. Remote Administrator, (HCD Code Telnet) IP kısıtlamasını da gerçekleştirebiliyor. Bu sayede sizin belirlediğiniz bir IP adresi sadece bu sisteme ulaşabiliyor. Bu yöntem daha çok evlerinde sabit bir IP adresine sahip olan kullanıcılar için geçerli. Bu sayede sadece evdeki PC’nizden uzaktaki sunucuya erişilebiliyor. Değişebilen bir IP numarasına sahip olan kullanıcılar için bir IP aralığı verilebiliyor. Yani, her servis sağlayıcısı kendisine ait bir IP aralığına sahip olabiliyor. Bu da, servis sağlayıcının IP aralığını güvenlik olarak verdiğinizde, sadece aynı servis sağlayıcısını kullanan kişilerin sisteme ulaşabilmesi demek oluyor. Dolaysıyla hem IP aralığınının hem de şifrenin bilinmesi gerekir. Özetle: Sadece erişmek mi, yoksa yönetmek mi? Bu yazıda uzaktan erişim ve yönetim tekniklerinden bahsedildi. Erişim ile yönetim arasında ne fark vardır? Erişimde dosya kaynaklarına erişir, ama uygulamaları çalıştıramazsınız. Yönetimde ise, masaüstü aynen karşınıza çıkar. Dosyalarda istediğiniz değişiklikler yapıp, dilediğiniz uygulamayı çalıştırabilirsiniz. Bu yazı daha çok Windows 95/98 ve Windows Me işletim sistemleri için düşünüldü. Çünkü Windows 2000 veya Unix tabanlı işletim sistemlerinde, yukarıda bahsettiğimiz tekniklerin çoğu zaten mevcut. Bu konuyla ilgili ayrıca bir de bir web sayfasından bahsetmek istiyoruz. https: //www.gotomypc.com/ adlı web sitesi sisteminize bağlanıp, buradaki server programını sisteminize kurmanız yeterli. Bu site sayesinde, örneğin bir internet cafe’den evinizdeki sisteme rahatlıkla bağlanabiliyorsunuz. Ecevit Bıktım, ecevitb@chip.com.tr PC anywhere PC erişim konusunda yıllardı r standart program olarak biliniyor. Bu program kullanıcılara uzaktaki bir sistem ile kendi sistemlerine güvenli bir veri transferi, yazılımların çalıştırılması, verilerin işlenmesi ya da e-mailleri kontrol etmek gibi fonksiyonlar sağlı- yor. Buna ek olarak bu program ile güvenlik de büyük bir önem taşıyor. Örne- ğin bu program veri güvenliği için ADS, NDS ve LDAP gibi servisleri kullanıyor. Bağlantıyı paralel, seri, ağ üzerinden ya da ISDN/Modem/DSL cihazları üzerinden gerçekleşebiliyor. Eksiği ise Windows 2000 ve NT işletim sistemleri ile LPT bağlantı üzerinden bağlantı kuramaması. Sonuç olarak PCanywhere IT profesyonellerinin vazgeçemedikleri bir program olma özelliğini taşıyor. Çünkü bu program ile çok rahat bir şekilde uzaktaki bir sisteme erişerek kontrol edebilirsiniz. Piyasada bulunan 10.5 sürümü ile Windows XP uyumu ve bazı güvenlik uygulamaları entegre edilmiş. PC ANYWHERE »Profesyoneller İçin Kolay Erişim Remote Admın. ile aynı ekranda 2 masaüstü: Kendi bilgisayarınızdaki masaüstü ile uzaktaki bilgisayarın masaüstüne aynı anda erişebilirsiniz. İÇİNDEKİLER IrDA: Çıkış modeli DECT: Telefon Standardı IEEE 802.11: Network çözümü Home RF: İyi ama anlamsız Mobil Telsiz Standartları: GPRS ve UMTS Bluetooth: Geleceğin teknolojisi 189 188 188 186 185 185 Kablosuz bağlantılarla masanızın altındaki kablo cehennemine bir son verebilirsiniz. Ancak bu sefer de, standartların çokluğu nedeniyle, bilgi cehennemine düşebilirsiniz. CHIP size hangi teknolojinin, hangi amaçlar için uygun olduğunu açıklıyor. Kablosuz Transfer Teknolojileri Kablolara Veda