194 CHIP | ŞUBAT 2002 Gelecek Tasarımı Teknolojisine Dair Pervasive Computing’in (her yeri bilgisayarlandırma) gelişiminde olağan olarak estetik bakış açılarının teknik bakış açılarının gerisinde kalmak zorunda olması beni rahatsız ediyor.İnsanın duyumsalduygusal haz gereksinimi burada yarı yolda kalıyor.B u durum artık değişmeli! Örneğin bir yüksek teknoloji ürünü olan küpedeki hoparlör çalışmadığında ne olacaktır? Küpenin kullanıcısı, küpe teknik işlevselliğini kaybetmiş olmasına rağmen onunla kendini çekici hissetmeye devam mı edecektir? Sıradan çirkin, siyahı bir kulaklığı, her halükarda derhal kulağından çıkaracaktır.A ynı işlevleri üstlenen, ama kulağı şık bir biçimde çevreleyen ve çenenin etrafından zarafetle dolanan nadide altın rengindeki bir kablo, Güzelliğin Moda yaşam sevinci ve keyif yaratmalıdır. O ysa benim şimdi ye kadar gördüğüm bilgisayar teknolojisini giysi ve süs eşyası olarak paketleme denemeleri bana pek hitap et miyor.Ör neğin IBM’in entegre mikrofon ve hoparlörlü küpe ve takıları işlevsel olabilir -(görünüşleri de öyle zaten) ben yine de onları takmak istemiyorum.Bana göre bu suni ürünlerin dijital donanımları aşırı ölçüde ön planda. Doğrudan deri üzerinde yer aldıkları için, giysi ve takılar bize fiziksel olarak en yakın şeyler.B unlarla şu ya da bu ölçüde bilinçli olarak ruh halimizi ifade ediyoruz. B u yüzden görevi yeni teknolojiler geliştirirken kullanıcının gündelik durumlarını gözönünde bulundurmak olan yüzü bozmadığı için sırf takı olarak da çekici olmayı kullanabilecektir.A ynı amaç için, şimdiden küpe ve takı olarak mevcut olan altın toplu ya da içi incili bir küp tasarımımın da işlevi dönüştürülebilir. Topun içersine göze çarpmayacak bir biçimde bir serbest konuşma tesisatının bileşenlerinden biri yerleştirilebilir, bu kesinlikle şimdiye kadar olanlardan optik bakımdan belirgin bir biçimde daha çekici olacaktır. Ben teknik tasarımda insani-duyumsal gereksinimleri göz önünde bulundurmak ve öteki tasarım çalışmalarındaki gibi, estetik ölçütlere yönelmekten yanayım. Benim hedefim “Bu harika, bunu istiyorum!” diyen mutlu bir kullanıcıdır. Bu hedefe ulaşmak için tasarıma yabancı IBM’den Geleceğin Takıları: İmleç yönetimli küpeler, hoparlörlü kulak klipsleri, e-posta kutulu bilezikler ve mikrofonlu yaşamın tüm durumları için Infotainment. Önceliği Cep telefonları ve MP3-Player’lar bu halleriyle; girintili çıkıntılı, keskin köşeli ve gitgide daha fazla birbirlerine benzemeye başlayan sükse yaratmaktan epey uzaklar. Tasarımcı Jette Joop, gelecekteki tekniklerin nasıl daha çekici biçimlendirilebileceğine dair fikirler sunuyor. İnsanlık tarihinin en ilginç yüzyılının başındayız. Peki ama yarının dünyası nasıl olacak? CHIP size her ay bilişim çağının öncü düşünürlerini vizyonları ve ütopyaları ile tanıtıyor. Jette Joop (32), Tasarımcı Art Center College of Design California’da Transportation Design diplomalı öğrenim Barry Kieselstein-Cord, Polo Ralph Lauren, Joop, Christ firmaları nda tasarımcı 1996 yılından beri Hamburg’da kendine ait bir tasarım ve takı işletmesi var (www.jettejoopeurope.de) 195 CHIP | ŞUBAT 2002 SERİ BENİM VİZYONUM alanlardan ilham almaya da hazırım. Küpte fikir simyadan gelmişti: Burada iki eleman, küp ve top bir araya getiriliyor, ancak birbirine karıştırılmıyor vizyonum açısından bu birbirleriyle hemen hemen hiç birleştirilemeyecek moda ve yüksek teknoloji gibi alanların uyumlu bir biçimde birbirine temas etmesi anlamına geliyor. Moda sahnesinin vizyonlarının defilelerde belirdiği kadar farklı olmadığı, her yıl yeniden kendini gösteriyor: Tasarımcılar bir yıl öncesinden çalışıyor ve böylelikle çok erkenden gelecek yaşam duygusunu gözler önüne ser iyor.Ör neğin 2000/2001 kışında tanıtılan tasarımlar, daha hiç kimse bu yılki felaketlerden haberdar değilken, siyah ve depresif bir eğilim sergilediler. IT branşının öngörüleri ise, dünya pazarının da gösterdiği gibi, çok daha az güvenilir çıktılar.B una geçen son a ylarda teknolojinin kötüye kullanılmak için ne kadar elverişli olduğu ve bizi sık sık yüzüstü bıraktığının bilincimize çıkması eklendi.B u yüzden gelecekte teknik kazanımlarla daha az caka satmalı ve temel değerler ve insancıllık gibi konuları daha fazla gündeme getirmeliyiz. Biz tasarımcıları ve yeni teknoloji geliştiricilerini, ben birlikte efektli şeyleri arzulanan şeyler haline getirmek zorunda olan sanal tasarımcıları olarak görüyorum. Labor atuvarlarda tüketim dolaşımına atılmak için uzun süredir hazır bekleyen fantastik gelişmeler eğilim olarak bulunuyor: Otomobilller için lotus efektli cila ve kendi kendini temizleyen bir yüzey oluşturan cepheler gibi.Ya da alternatif akım kaynaklarının kullanımını ayarlayan ve ancak böylelikle olanaklı kılan yazılım ajanları,gibi.B unlar elle tutulur ve övgüye değer vizyonlar! Bunların yerine GPS sayesinde konumumuzu sürekli ileten t-Shirt’lerdeki chipler ya da yükselen ısıyla birlikte kollarını otomatikman kıvıran gömlekler gibi fikirler, basında cirit atıyor.B unlar hoş fikirler, ama istediğimiz gibi giyinip çıkaramayacağımız, günümüzün gerçek yaşam duygusu ve zamanımızın kişisel özgürlük gereksinimine tekabül etmiyorlar. Daha anlamlı olan enerjimizi, mevsimlere ve ısılara uyum sağlayan, soğukta yoğunlaşan ve sıcakta geçirgenleşen giysiler için, ekolojik bakımdan değerli malzemelerin geliştirilmesi yönünde harcamak. Üşüt melerin ve gereksiz ısınmaların önüne geçebiliriz.B ugünün bedeninin bilincindeki insanın gereksinimlerini ise bağdokusu masajı için elektrik tepileri veren bir doku karşılayacaktır. Ray Kurzweil tarzı fantezilere inanmıyorum. Z eka (akıl) ve yaratıcılık yapay olarak oluşturulamaz.M aalesef bazıları sonradan çoğunlukla bir “Self-fulfilling Prophecy” halini alan, daha ziyade olumsuz senaryolar çizmek eğilimi gösteriyor. Kişisel olarak benim için şu ilke geçerli: “Bu ol(a)maz!”olamaz.V e insanın doğuştan bir estet olduğuna inandığım içindir ki, yararlı olanla güzel olanın geleceğimizi belirlemesi umudunu taşıyorum. Jette Joop / Çeviren: Garo Antikacıoğlu, agaro@chip.com.tr „Yararlı ve aynı zamanda güzel olan geleceğimizi belirleyecek.“