TV’yi PC’ye Bağlamak Tek kartla iki görüntü: TV ekranını ayrı ayarlamak Farklar ayrıntılarda gizlidir. Dual-screen (çiftli ekran) seçeneği oldukça pratik bir özellik, bu sayede TV ve PC monitöründe aynı resim aynı anda gösterilebiliyor. Bunun avantajı şu: Kullanıcı, televizyon eğer bilgisayarın yakınlarında bulunmuyorsa (mesela başka bir odada) gerekli ayarlamaları (çözünürlük değişikliği, DVD-Player’ın çalıştırılması) daha kolay yapabiliyor. Ancak her PC monitörü, hemen hemen tüm ekran kartlarının (istisnalar Matrox G400 DH ve Marvel), TV çıkışı etkinleştirildiğinde geçtikleri 50 Hz’lik çalışma frekansına ayak uyduramıyor. Bazı TV-Out sinyalleri tarama hızı (scan ra- TV’de Oyun ve Film Keyfi DVD ve VCD filmlerini, çok sevdiğiniz oyunları, PC monitörünüze göre çok daha büyük olan televizyonunuzda izleyip oynayabilirsiniz. Bu yazıda görüntü çıkışını televizyona aktarmak için gerekli araçları ve ipuçlarını açıklıyoruz. Siz de daha büyük bir ekranda film izlemenin keyfini yaşayın. 88 PC’den TV’ye Bağlamak GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET 89 CHIP | ŞUBAT 2002 te) olarak da tam doğru değiller, bu durumda ekranın çevresinde az ya da çok siyah büyük kenarlar ortaya çıkıyor. Bu gibi ve durumlarda TV-Tool adındaki bir program imdadınıza yetişiyor, programı www.tvtool.com adresinde bulabilirsiniz. Bu araçta TV çıkışıyla ilgili birçok seçenek bulunuyor, bu sayede istediğiniz kalitede bir çıkışa sahip olabilirsiniz. Bazı gelişmiş ekran kartlarında, mesela ATI Fury ve All-in-wonder modellerinde, veya Nvidia Geforce chip’li (MX, 2, 3, Ultra veya Pro gibi) çeşitli ekran kartlarında, kartın kendi Windows sürücülerinde de gelişmiş TV çıkışı seçenekleri (TV görüntüsünü ayrı ayarlamak için) bulunabiliyor. Uygun bağlantı aranıyor: Composite veya S-Video Televizyonun veya videonuzun ekran kartına bağlanması, pratikte de günümüze kadar problemli bir konuydu. Gerçi sinyalin kendisi bir norm kapsamına alındı (FBAS, üç rengin tek bir hatta birleştirilmesi ve bir de toprak hattı), ancak bağlantı için birçok farklı seçenek mevcut. Ekran kartında ya bir composite çıkışı (cinch yuvası, müzik cihazlarında veya video kameralardaki gibi) ya da (bazen ek bir) özel S-Video yuvası bulunur. S-Video chrominance ve luminance sinyallerini ayrı hatlardan iletir ve video recorder veya televizyon cihazında buna uygun bir bağlantı gerektirir. Yer tasarrufu kaygıları yüzünden bazı üreticiler composite sinyalini S-Video yuvasına yerleştiriyorlar. Bu durumda sinyal dönüşümü için bir adaptöre ihtiyacınız olacak, şansınız varsa ekran kartıyla birlikte bu dönüştürücü verilir. Televizyona bağlantı sağlayan kablo maalesef çoğunlukla birlikte verilmiyor, bunu ayrıca satın almanız gerekebilir. Dolambaçlı TV: Video girişli ucuz adaptör Televizyon tarafındaki problem ise çok az cihazda özel olarak ses ve görüntü (video) için composite girişlerinin bulunmaması. İlgili bağlantılar (başkalarıyla birlikte) çoğunlukla AV-Scart yuvasında bulunur. Bu yüzden sadece basit bir composite cinch kablosu bağlantı için yeterli değildir. Composite kablonun (giriş ve çıkışlar) scart yuvasına bağlanması için bir ara dönüştürücüye (adaptöre) ihtiyaç var, bunu bilgisayarcılarda ve elektronik malzemeler satan dükkanlarda birçok farklı model halinde bulabilirsiniz. Ekran kartlarıyla birlikte bu tip adaptörler çoğunlukla verilmez ve bunların maliyeti pek de katlanılmaz değildir... Fiyatlar 5 dolar civarında seyrediyor. Bu adaptörlerde ön tarafta scart bağlantısını sağlayan bölüm, arkada ise cinch yuvaları bulunuyor, böylece üç ek cinch kablosuna ihtiyaç var, biri video sinyali için, diğer ikisi de stereo ses için... Ucuz bir adaptör satın alırken dikkat edilmesi gereken bir nokta da, çoğunlukla “In” olarak bağlantı fişinde isimlendirilmiş video girişine sahip olması. 1-2 dolar daha fazla ödeyip In ve Out arasında geçiş yapılabilen bir model de tercih edebilirsiniz. Burada bir switch ile composite video bağlantısının video girişine mi, yoksa çıkış pinine mi yönlendirileceği ayarlanabiliyor. Bir başka problem de, televizyon veya bağlı videonun veya uydu alıcısının, sadece bir scart yuvasına sahip olması, ancak bunun hazırda her iki aygıtın bağlantısı için zaten kullanılıyor olması. Böyle bir durumda ek olarak bir scart dağıtıcısına ihtiyacınız var, bunu da yine elektronik eşya satan dükkanlarda bulabilirsiniz. Ucuz dağıtıcılar, tüm sinyalleri birleştiriyorlar. Bu yüzden bazen problemler ortaya çıkabilir; mesela her iki “katılımcı” da (mesela PC ve video recorder) açıksa ve bir sinyal gönderiyorlarsa. Sonuç sadece televizyon üzerindeki bir görüntü salatası değildir, ilgili aygıtlar da giriş dirençlerinin değişmesinden dolayı hasar görebilirler. Biraz daha pahalı olan (20-30 dolardan başlıyor fiyatları) Scart dağıtıcıları ise çeşitli giriş ve çıkışların tek tek bağlanmasına izin veriyor ve her zaman bir cihazı başka biriyle bağlıyorlar. Ses çıkışının ayrıca TV’ye aktarılması Ekran kartının TV-Out bağlantısı, yalnızca görüntüyü televizyona aktarabilir. Ses ise, ses kartının çıkışından alınıp, özel bir kablo ile TV cihazına veya videoya aktarılmalıdır. Kullanılan scart adaptöründe ya da cihazında, uygun Audio-in yuvaları bulunur. Burada da şu problem ortaya çıkıyor: Ses kartının Line-Out çıkışına çoğunlukla bir hoparlör bağlanmıştır. Burada da çözüm özel bir Y adaptörü kullanmak, bu adaptör ses sinyalini iki hatta dağıtıyor. Daha güzel çözüm ise, elbette özel audioswitchbox’lar kullanmak, bunları da yine elektronikçilerde bulabilirsiniz. CS / Ufuk Yamankılıçoğlu,uyaman@chip.com.tr TV Görüntüsünü Ayarlamak: GeForce-2 veya MX chipsetli bazı ekran kartları, görüntü optimizasyonu için sürücülerinde iyi seçenekler sunuyorlar. Composite Sinyali: Televizyon bağlantısı için çoğunlukla özel bir scart adaptörü gerekiyor, bunu elektronikçilerde veya tamircilerde ucuza bulabilirsiniz. TV-Tool: Bu shareware araçla, TV çıkışınız için gerekli tüm ayarlamaları yapabilirsiniz. Bilgisayarlar, kurumsal kullanıma yönelik, oda büyüklüğündeki dev makinelerle başlayan serüvenlerinde bir dönüm noktasına daha ulaşmış görünüyorlar. Bilgisayarların, odalar, kaplayan dev makinelerden, masaların üzerine yerleşebilen ve her eve girebilen boyutlara inmesi, insanoğlunun bilgisayarla ilişkisinde nasıl yeni bir dönem açtıysa, bugün masa üzerinde duran bilgisayarımızın portatifbir hale dönüşüp katlanıp, paketlenip, “dizüstü bilgisayar” adını alıp çantalarımıza girmesi de öyle bir devrim kabul edilebilir. Daha uygununu bulmaya yönelik arayış tüm hızıyla devam ederken, cep bilgisayarları ilk bakışta etkileyici bir çözüm gibi görünmüş, ancak minik ekranları, sınırlı kapasiteleri ile masa üstü bilgisayarların performansını yakalamak hedefine uzak düşmüşlerdir. Kullanıcılar ise bilgisayarın hayatlarının her alanına girmesine memnuniyetle izin verdikleri için neredeyse pişman olmak üzeredirler. İnsanlar, bir mahkum gibi ayaklarından zincirlendikleri bilgisayar kasalarına baktıkça kendilerini, otostop yapan genç ve güzel bir kız tarafından kandırılmış mağdur şoför CHIP | ŞUBAT 2002