14 CHIP | MAYIS 2002 Yasa koyucular, kişisel CD kopyalama kavgasına müdahale ederek, kullanıcıların haklarını dramatik şekilde sınırlandırdılar. CHIP, karşılaşılabilecek sonuçları açıklıyor. AB Telif Hakları Direktişeri Kopya Yüzünden Hapse Girilebir mi? _ Madonna’nın yeni CD’sini arabanızdaki CD çalıcıda dinlemek için kopyaladınız mı? Peki ya Brosis’in? Veya Heather Nova? DVD’leriniz veya Office paketleriniz için hazırladığınız yedek kopyalarınız var mı? Eğer bu sorulara cevabı nız “Hayır”sa artık zamanı geldi demektir. Bir an önce dışarı çıkın ve yeteri kadar boş CD temin etmeye çalışın. Daha sonra CHIP ar- şivinizdeki film ve müzik kopyalama tekniklerini uygulayarak özel kullanım amacıyla taşı- nabilir ortamlardaki tüm bilgilerinizi yedekleyin. Çünkü Avrupa Birliği yaz ayları içerisinde işinize çomak sokabilir. Bu uyarıların nedeni ise “Telif hakları ve benzeri koruma kanunlarının belirli noktalarda harmanlanarak bilişim alanında uygulanması” direktifi ve söz konusu direktif bu sene içerisinde Almanya kanunlarında uygulanmaya başlanacak. Türkiye’ye yansıması da uzun sürmez. Gfk tarafından yapılan pazar analizine göre, 2002 yılında yaklaşık olarak 247 milyon CD yazılmış ve bunların yaklaşık olarak yarısı müzik CD’siymiş. Bu rakamlar müzik endüstrisinin yeni kanunlar çıkartılması yolunda Brüksel’de lobi faaliyetlerine başlaması için yeterli nedeni teşkil ediyor. Buradaki problem ise, Avrupa Birliği’nin kendisinin telif haklarını nasıl koruyacağını kesin olarak bilememesi ve müzik veya yazılım korsanlarına karşı gösterilecek tepkiyi (sert veya yumuşak) ulusal yasa koyuculara bırakması. Sert numara: Kopyalama yasak En kötü durumda, tüm imkanlar ortaya serilerek müzik ve yazılım endüstrisi, çalışmalarını dijital olarak kopyalamaya karşı koruyacak ve söz konusu koruma kesinlikle atlatılamayacaktı r. Örneğin Clone CD gibi kopyalama araçları kanun dışı olacak ve bazı firmalar işas edecek. Şu ana kadar gri bölge olarak adlandı- rılan işlemler bir anda kara pazara dönüşecekler. Sevdiği CD’leri arabasında veya bürosundaki bilgisayarında dinlemek için kopyalayanlar hapse atılma tehlikesi yaşayacaklar. Üretici birliği Business Software Alliance (BSA), kopyacıları orada görmekten memnun kalacak ve adaleti göreve çağıracak. BSA, Avrupa Merkez Bölge Yöneticisi Georg Herrnleben düşüncelerini “Yazılım korsanlarına karşı yapılan harcamalar, savcılar yazılım korsanlı- ğını önemsiz bir suç olarak gördükleri için çok daha fazla” sözleriyle dile getiriyor. Yazılım korsanlığı ciddi bir suç olduğu için BSA, habersiz ev baskınları yapabilmeyi isterdi. Bu durumda çocuk hapishaneleri oldukça kalabalıklaşabilirdi. Bir başka tedbir ise değişim borsalarının başka bir formu olan internetteki paylaşım araçlarından oluşuyor. Bu noktada Phono endüstri birliği (IFPI) karşı atağa geçmiş durumda. IFPI sözcüsü Hartmut Spiesecke, internetteki download sunucularını aradıklarını ve bulduklarını, hedeşerinin özel kullanıcılar de- ğil, üreticiler ve sunucular olduğu yönünde bir açıklama yaptı. Peki borsa olmadan nasıl pay- Almanya’daki kullanıcılar şu ana kadar özel amaçlarla maksimum yedi tane kopya çıkartabiliyorlardı. Ancak yeni kanunla beraber büyük değişiklikler olacak: 3 Söz konusu donanım ve yazılıma sahip arkadaşınızın üçüncü şahıslar için kopya oluşturması yasaklanacak! 3 Pahalı orijinal CD’leri korumak için, kopya korumalı yazılım ve müzik CD’lerinin özel güvenlik kopyalarının çıkartı lması yasaklanacak! 3 Kopya korumasını kırabilen Clone CD gibi kopyalama yazılımları yasaklanacak! 3 CD kopyalamak ve hediye etmek ağır bir şekilde cezalandırılabilecek. NE YASAKLANACAK? 15 CHIP | MAYIS 2002 Haberler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET Sadece Korumalı: Alternative Moments CD’sini arabadaki CD çalıcınızda dinleyemezsiniz. laşabiliriz? Bu durumda çok büyük bir kesim kanun dışı yollara başvuracak. Yumuşak çözüm: Yazmak pahalılaşacak Şayet ikinci kanun varyasyonu uygulanacak olursa kullanıcılar hapis tehlikesinden kurtulacaklar. AB, bu durumda, GEMA tarafından senelerdir dile getirilen bir yöntem olarak katı lımcı ülkelere yazıcı ve diskler üzerindeki vergi ile zararın toptan tahsil edilmesi imkanını sunacak. IFPI ve BSA’nın kişisel kopyalamaya hak tanımak istememesine karşılık GEMA sözcüsü Elfriede Oberhofer; “Kişisel çoğaltma sorun değil” açıklamasını yaptı. Bu yöntem ile yazıcı ve disk fiyatları şu ana kadar olduğundan çok daha fazla artacak ve kullanıcılar böylece özel kopyalarının lisans hakkını ödemiş olacaklar. Ancak bu durumda endüstri, VHS kasetlerinden farklı olarak kopya korumalarından centilmence vazgeçmek zorunda kalacak. Ayrıca, son derece masum olarak, yeni bir sistem kurarken veya hatalara kar- şı sabit disklerini düzenli yedekleyerek CD’lere kaydeden kullanıcılar da büyük zararlar edebilecekler. Yollar, kopya turistleri için açık Eğer Avrupa Birliği ülkeleri tek bir kanun üzerinde uzlaşamazlarsa ne tür bir durumla karşı- laşılabilir? Böylece yurt dışına çıkan turistlerden artık yerel bir hatıranın yanında Madonna CD’sinin kopyası da istenebilir. Bu durumda ülkemizdeki ünlü halı mağazaları da kopya mağazalarına dönüşebilir. Tabii ki bu tür bir sonuca karşı da tedbir alınacaktır. Dijital ortam sınır tanımaz ve güncel müzik elde etmek isteyen, internetten bir şekilde temin edebilir. Şu anda komple CD imajlarının download edilebildiğini düşünürsek, kalite kaybı da bir sorun teşkil etmeyecektir. Peki ne zaman uygulanmaya başlanacak? Top, müzik endüstrisi ile dinleyiciler arasında gidip geliyor. Şayet bu oyunu dinleyiciler kaybedecek olursa, karşılaşma yer altında kaldığı yerden devam edecek. AYIN ARAŞTIRMASI ? Müzik CD’lerindeki kopya koruması ile nasıl başa çıkabiliyorsunuz? CHIP Online okuyucularının sadece yüzde beşi, kopya korumalı Müzik CD’lerini tüm çalıcılarda çalıştırabiliyor. _ Bazılarını dinliyorum, diğerleri çalmıyor _ Tüm CD’leri kırıyorum _ CD’ler hiçbir çalıcılarım/ sürücülerimde çalışmıyor _ CD’ler tüm çalıcılarım/ sürücülerimde çalışıyor %36 %30 %29 %5