142 Powertoys for Windows XP Powertoys paketindeki programları ve bunları kullanarak neler yapabileceğinizi bu yazı içerisinde bulabilirsiniz. XP Powertoys GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET 143 CHIP | MAYIS 2002 “Where is my favorites?” gibi açıklama pencerelerinin artık görüntülenmesini engelleyebilirsiniz. Mouse: Denetim masası içerisinde yer alan Mouse öğesinden farklı olarak fare imlecinin bir nesne üzerine taşındığındaki algılama hassasiyetini ve süresini belirleyebilir veya fare imlecinin üzerine geldiği pencerenin aktif olmasını sağlayan XMouse yani “Activation follows mouse” fonksiyonunu aktif hale getirebilir ve gerekli ayarları yapabilirsiniz. Bunun haricinde çift tıklama ve taşıma ayarlarını değiştirebilir ve eğer farenizin Scroll özelliği varsa, bir seferde atlayacağı satır sayısını belirleyebilir veya bunun yerine sayfa kaydırılmasını sağlayabilirsiniz. Explorer: Windows masaüstünün bir web sayfası gibi görüntülenmesini sağlayan Active Desktop fonksiyonunu buradan çalıştırabilir ve Windows’un son kullanılan dosyaların bir listesini tutmasını sağlayabilirsiniz. Bunun haricinde kısayolların önüne “Shortcut to” ön ekinin koyulmasını ve simgelerinde ok resminin bulunmasını engelleyebilir, çeşitli özelliklerdeki (sıkıştırılmış ve şifrelenmiş dosyalar, imlecin üzerinde bulunduğu nesneler) dosyaların daha kolay fark edilmelerini sağlamak için görüntülenecekleri renkleri belirleyebilir, resimlerin önizleme kalite ve büyüklüğünü değiştirebilir ve klavyenizdeki özel tuşlar için (şayet mevcutsa) çeşitli görevler atayabilirsiniz. Taskbar: Görev çubuğu üzerindeki benzer pencerelerin tek bir düğme üzerinde toplanmasını Grouping altından kontrol edebilir ve XP Start Menu penceresinde bulunan “Frequently Used Programs” (Sık Kullanılan Programlar) listesindeki öğelerden istediğinizin Başlat menüsünde yer almalsını sağlayabilirsiniz. My Computer: Autoplay altından CD, DVD MP3 dosyaları veya fotoğraşarın hangi programlar kullanılarak açılacağını belirleyebilir ve Special Folders penceresini kullanarak “Favorites” veya “My Documents” gibi sistem dosyalarının konumlarını değiştirebilirsiniz. Bunlar haricinde Desktop altından, normalde hiçbir simge bulunmayan Windows XP masaüstünde görüntülenmesini istediğiniz özel simgeleri işaretleyebilir, Control Panel penceresindeki listeden Denetim Masası’nda görüntülenmesini istemediğiniz simgeleri kaldırabilir, Templates penceresinden sağ tuşla açılan nesne menüsündeki New alt menüsündeki dosya şablonlarını kaldırabilir veya yenilerini ekleyebilir, Internet Explorer penceresinden Browser ve Windows Gezgini penceresindeki araç çubuklarında kullanılacak pencere art alanlarını belirleyebilirsiniz. Microsoft Powertoys for XP paketi içerisinde yer alan Tweak UI, ilk defa tek başına çalıştırılabilir bir dosya içerisinde sunuluyor. Bu nedenle problemlere neden olabilecek tüm eski versiyonları kaldırmalısınız. Daha önceleri sadece Denetim Masası içerisinden çalıştırılan Tweak UI aracını artık “TweakUI.exe” dosyası sayesinde istediğiniz konumdan çalıştırabilirsiniz. Powertoys paketiyle XP’de kolay kullanıcı yönetimi Windows XP altında kullanıcı profilleri için masaüstü, Başlat menüsü ve verilerin saklanacakları ortamlar özel olarak belirlenebilir. Ayrıca Powertoys paketi içerisinde yer alan Super Fast User Switcher (Süper hızlı kullanıcı değiştirici) ve nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” araçları sayesinde XP altında kullanıcı değiştirme işlemi daha da hızlandırılabilir. İlk olarak Windows XP Home ve Professional sürümlerinde karşımıza çıkan Fast User Switching fonksiyonu sayesinde bir domain’e dahil olmayan bilgisayarlarda, sistemi kapatmaya gerek kalmadan aktif kullanıcıyı değiştirmek mümkündür. Bu sayede çalışan programları kapatmadan, birden çok kullanıcı, tek bir bilgisayarı simültane olarak paylaşabilirler. Super Fast User Switcher’ın kullanılabilmesi için kullanıcıların kayıtlı olması yeterlidir. Yeni bir Login işlemi ve kayıt animasyonundan tasarruf etmek için Başlat menüsünde yer alan Log Off düğmesine ve ardından ekrana gelen pencere üzerindeki Switch User düğmesine tıklayın veya [Windows]+[L] tuş kombinasyonunu uygulayın. Bunun sonucunda ekrana gelen liste üzerinden kayıtlı kullanıcıları ve k Otomatik Çal: Tweak UI ile takılan CD’nin hangi program kullanılarak çalıştırılacağını belirleyebilirsiniz. Hızlı Erişim: Bir Shell eklentisi sayesinde DOS komut penceresi istenilen konumdan çalıştırılabilir. Resmin Büyüklüğü: İstediğiniz resmin büyüklüğünü, dosyaları açmadan değiştirebilirsiniz. 144 ????????????????? GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET XP Powertoys CHIP | MAYIS 2002 biçiminde değişecektir. Web kameralarının otomasyonu için kullanılabilecek olan Timershot aracı ise kameranızla otomatik olarak fotoğraf çekiyor, daha sonra bu resmi istenen şekilde ölçeklendiriyor ve bir web sayfası veya FTP sunucusu da dahil olmak üzere herhangi bir yere kaydedebiliyor. Ek seçenekler sayesinde çekilme zamanını, kaydedilecek resmin büyüklüğünü ve saklama yerini belirlemek de mümkün. İnternet için resim ve dijital fotoğraf galerileri Çeşitli CD yazma programları ve HTML editörleri otomatik olarak dijital fotoğraf galerileri oluşturabiliyorlar. Powertoys ile sunulan iki yeni araç sayesinde bunun için gerekli fonksiyonlar direkt olarak Windows XP sistemine entegre olarak üçüncü parti yazılım ihtiyacını ortadan kaldırmayı planlıyor. Bunlardan bir tanesi olan CD Slide Show Generator, XP içerisinde bulunan CD yazma fonksiyonuna dahil oluyor. Şayet bir Foto CD oluşturmak isterseniz, ayrı bir adım olarak ortamdaki resimlerin ekrana getirilebilmesi için basit bir görüntüleme aracının da beraber CD’ye yazılmasını isteyip istemediğiniz sorulur. halen kaç tane program çalıştırdıklarını görebilir ve istediğiniz kullanıcı üzerine tıklayarak çalışmaya başlayabilirsiniz. Bu sayede seçilen kullanıcının çalışma ortamı (masaüstü, Başlat menüsü ve özel ayarları ile) ekrana gelecektir. Dikkat! Fast User Switching fonksiyonunun kullanılabilmesi için Denetim Masası’ndaki Accounts aracı kullanılarak istenen kullanıcılar için aktif hale getirilmelidir. Ancak bu işlemi yapacak kullanıcının Administrator haklarına sahip olması gereklidir. İşletim sistemi olarak Windows XP kullanmasına rağmen halen DOS’tan kopamamış kullanıcıların ise, Powertoys’un daha önceki versiyonlarında bulunan Nesne menüsü üzerinden DOS komut satırına ulaşması mümkün. Kullanıcılar, Explorer kabuk eklentisinden epey faydalanabilirler. Bu sayede klasörlerin Nesne menüsüne eklenen “Open Command Windows here” komutu ile açılan DOS penceresinden DOS oyun ve programlarını rahatlıkla çalıştırmak mümkün. Powertoys ile dijital resimler kontrol altında Windows XP, dijital kamera bağlantı noktalarının entegrasyonu ve web sayfaları için resim hizmetleri sayesinde dijital fotoğrafçılık için uygun bir platform sunuyor. Bu nedenle Powertoys programcıları, XP arayüzünü dijital fotoğraf dostları için iki yeni özel eklenti ile geliştirmişler. Bunlardan ilki Dosya Nesne menüsüne eklenen ve resim boyutlarının hızlı bir şekilde değiştirilmesini sağlayan Image Resizer komutu. Bu aracı kullanabilmek için bir veya daha fazla resmi seçin ve farenin sağ düğmesini kullanarak Nesne menüsünü açın. Bunun sonucunda ekrana gelen pencere üzerinde bulunan aşağıdaki büyüklüklerden birini seçebilir ve daha sonra söz konusu dosyaların seçili büyüklük değerlerine sahip kopyalarını oluşturabilirsiniz. Large: 1024x768 piksel Medium: 800x600 piksel Small: 640x480 piksel WinCE: 240x320 piksel Custom: İstenen herhangi bir büyüklük Advanced düğmesine tıklayarak, ekrana gelen seçenekler yardımıyla resimlerin kopyalarını oluşturmak yerine değişikliklerin orijinal dosyalar üzerinde yapılmasını sağlayabilir ve küçük resimlerin seçilen büyüklük değerine göre büyütülmesini engelleyerek sadece büyük resimlerin küçültülmesini de sağlayabilirsiniz. Bu işlem sonrasında küçültülen veya büyütülen kopyaların isimleri de seçilen büyüklük değerine uygun olarak değiştirilecektir. Örneğin “Sunset.jpg” resmi Small boyutlarına küçültüldüğünde ismi de otomatik olarak “Sunset (Small).jpg” k Özel Galeri: Slide Show aracını kullanarak, resimlerin otomatik olarak görüntülendikleri bir sunu hazırlayabilirsiniz. Beklenen Güzellik: Microsoft, hazırladığınız sununun her ortamda görüntülenebilmesi için HTML biçiminde kaydetme imkanı sunuyor. Dörtlü Masaüstü: Sanal masaüstleri yaratarak çalışma alanınızdan maksimum performans elde edebilirsiniz. Pratik Değişim: Birden fazla kullanıcı tek bir bilgisayar ile aktif olarak çalışabilir. 146 XP Powertoys GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | MAYIS 2002 CD’ye yazılan resimleri söz konusu araç sayesinde bir dia şov halinde inceleyebilirsiniz. Ayrı bir araç olarak kullanılabilen Slide Show Wizard ise HTML biçiminde dia şovlar hazırlamak için kullanılabilir. Bunu özellikle tatil resimlerinizi arkadaşlarınıza veya akrabalarınıza göstermek için kullanabilirsiniz. Bu resim sunusunu hazırlarken resim büyüklüğü ve resim galerisinin tipini belirleyebilirsiniz. Bunun için Start/All Programs/Powertoys for Windows XP/Slide Show Wizard komutunu kullanarak, sihirbazı çalıştırın ve ilk olarak sunuda kullanmak istediğiniz resimleri tek tek seçin veya resimlerin içerisinde bulunduğu klasörü seçerek tüm resimleri otomatik olarak ekleyin. Son olarak sunu ismini, saklanacağı konumu, resim büyüklüklerini ve sunu tipini belirleyin ve Next düğmesine tıklayarak sunuyu oluşturun. Daha sonra bu sunuyu izlemek için yapmanız gereken tek şey oluşturulan HTML dosyasını çalıştırmak olacaktır. Tecrübeli kullanıcılar için oyuncaklar Şu ana kadar tanıttığımız Powertoys araçlarını göz boyamak için hazırlanan eklentiler olarak düşünenler Virtual Desktop ve Windows XP ile çalışmayı daha da kolaylaştırmak için hazırlanan Task Switcher ve Taskbar Magnifier araçlarını incelemeliler. Windows NT 4.0 ve 2000’de de bulunan ancak Resource Kit içerisinde saklanan Virtual Desktop, yani sanal masaüstü aracını tüm Linux kullanıcıları bilirler. Virtual Desktop Manager yardımıyla çalışma alanınızı sanal da olsa genişleterek Windows XP masaüstünden daha etkili şekilde faydalanabilirsiniz. Söz konusu Powertoy’u kullanarak sadece bir tıklama ile maksimum dört farklı sanal masaüstü oluşturabilirsiniz. Bunların her biri, Başlat düğmesi, görev çubuğu ve tüm kısayolları ile, aslında tek bir masaüstünün kopyasıdır. Buralarda farklı programları çalıştırabilir ve sadece tek bir fare tıklaması ile söz konusu çalışma ortamları arasında gezinebilirsiniz. Virtal Desktop Manager bir yüklendikten sonra farenin sağ düğmesini kullanarak görev çubuğu üzerine tıklayın ve Toolbars/Desktop Manager komutunu çalıştırın. Bunun sonucunda ekrana gelen pencereyi kullanarak, farklı çalışma ortamlarını sanal masaüstü olarak kaydedebilir ve ister yine aynı pencereyi kullanarak önizleme görüntüleri yardımıyla istediğiniz masaüstüne geçebilir veya direkt olarak numarasının görüntülendiği düğmeye tıklayabilirsiniz. Powertoys paketinde kullanışlı araçların yanında bir dezavantaja sahip olduğunu söyleyebileceğimiz Task Switcher sayesinde [Alt]+[Tab] tuş kombinasyonuyla çalışan programlar arasında geçiş yapmak istediğinizde, söz konusu programların simgesi ile beraber ekranların ön izleme resimleri de ekrana gelecektir. Bu ekran görüntüleri gerçek zamanlı oluşturuldukları için Task Switcher sistemi oldukça yavaşlatıyor. Windows ile beraber sunulan ve fare imlecini takip ederek ekran görüntüsünü büyüten aracı Start/All Programs/Accessories/ Accessibility/Magnifier komutu yardımıyla çalıştırabilirsiniz. Powertoys paketi içerisinde yer alan Taskbar Magnifier ise görev çubuğuna ekleniyor ve ekranın herhangi bir alanını sekiz kata kadar büyütebiliyor. Bu büyüteci etkinleştirmek için görev çubuğuna farenin sağ düğmesini kullanarak tıklayın ve Nesne menüsündeki Toolbars/Taskbar Magnifier komutunu çalıştırın. Bunun sonucunda görev çubuğu üzerinde ekrana gelecek küçük bir pencere üzerinde fare veya klavye hareketi takip edilecek aktif olan bölge büyütülerek görüntülenecektir. Son olarak profesyonel hesap makinesi Power Toy Calculator,Windows XP donatıları arasında yer alan ve sadece standart ve gelişmiş versiyonlarına sahip olan hesap makinesinin grafik fonksiyonları ile donatılmış hali. Bu sayede matematik fonksiyonlarının grafiklerini oluşturabilirsiniz. Ayrıca uzunluk, ağırlık, sıcaklık ve zaman birimleri ile de çalışabilirsiniz. Sorunsuz bir şekilde kurulan ve sadece 1 Mbyte büyüklüğündeki Powertoys paketi Windows XP’yi bir dizi kullanışlı yeni fonksiyon ile donatıyor.Aslında işletim sistemine entegre olarak da sunulabilecek paketin en önemli parçası ise Windows XP’nin ince ayarlarına rahatlıkla ulaşma imkanı sağlayan Tweak UI aracı. k Mac’deki Gibi: Artık Windows’ta programlar arasında gezinirken pencere ön izlemelerini görebileceksiniz. Görsel Fonksiyonlar: Windows, yeni hesap makinesi ile fonksiyon grafiklerini çizebiliyor. Kısaltma: Powertoys paketindeki Timershot sayesinde Webcam ile istedi- ğiniz zamanlarda fotoğraf çekebilirsiniz. 148 XP Powertoys GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » PRATİK » INTERNET CHIP | MAYIS 2002 Windows XP, sizin onayınıza ihtiyaç duymadan bilgisayarınız hakkındaki bilgileri (HeCHIP Code Powertoys) üzerine iki kere tıklamak. Daha sonra Special menüsündeki seçenekleri kullanarak, sistem durumunun otomatik olarak değiştirilmesini sağlayabilirsiniz. Kullanımı oldukça kolay olan araçtaki tüm seçeneklerin açıklamaları program penceresinin altında ekrana geliyor. Ancak bu küçük aracın yapabilecekleri bu kadarla sınırlı değil. Bazen oldukça sinir bozcu olabilen Internet Explorer ve Media Player’ın otomatik olarak güncellenmeleri engellenebilir. Şayet Microsoft Messenger’ı kullanmıyorsanız, XPAntispy bu programı sistemden tamamen kaldırabilir ve otomatik olarak çalışmasını engelleyebilir. Bunun için yapmanız gereken tek şey Microsoft Messenger başlığı altında bulunan “Disable Autostart” veya “Uninstall Completely” seçeneklerinden birini işaretlemektir. Microsoft’a gönderiyor. Buradaki rahatsız edici durum ise söz konusu işlemin arka planda gerçekleşmesi ve Microsoft’a gönderilen bilgilerin içeriğinin ne olduğunun bilinmemesidir. Söz konusu veri akşını kesmek içinse Kayıt Düzenleyicisi ve sistem programları ile çalışmanız gerekmektedir. Ancak ücretsiz olarak temin edebileceğiniz XPAntispy adındaki araç, gerekli ayarları sizin için yapıyor ve Windows XP’nin veri aktarmasını sağlayan söz konusu bileşenleri kaldırıyor. Herhangi bir kurulum gerektirmeyen XPAntispy’ı çalıştırmak için yapmanız gereken tek şey, Çalıştırılabilir dosyası Microsoft’a Bilgi Göndermeyin Windows XP, size sormadan Microsoft’a çeşitli bilgiler gönderiyor. Ücretsiz bir araçla Microsoft ile aranızdaki trafiği kesebilirsiniz. Ücretsiz Koruyucu: XPAntispy ile işletim sisteminizin Microsoft’a bilgi sızdırmasını engelleyebilirsiniz. Plus! for Windows XP paketi içerisinde işletim sistemi için yeni oyunlar, ekran koruyucuları, Theme paketleri ve yeni multimedya araçları bulunuyor. CHIP’in sizler için hazırladığı paket içerisinde bulunan araçları ise PlusPack eCHIP Code’unu kullanarak CD’den yükleyebilirsiniz. Plus! for Windows XP paketi içerisinde Arcade türünde üç tane yeni oyun bulunuyor. CHIP, en az paket içerisindeki oyunlar kadar eğlenceli ve üstelik ücretsiz olarak sunulan üç farklı oyunu sizler için araştırdı. Söz konusu oyunlardan biri özel bir zeka oyunu olarak tanımlayabileceğimiz Bridge Builder. Bu oyunun amacı, üzerinden bir tren geçtiği zaman yıkılmayacak kadar kuvvetli bir köprü inşa etmek. Bride Builder’ın tüm bölümlerini geçtikten sonra artık Pontifex oynamaya başlayabilirsiniz. Bridge Builder’ın devamı sayılabilecek bu Pontifex’de oynama stilinde çok büyük değişiklikler yok, ancak yeni yapı malzemeleri eklenmiş ve 3B görünüm oyunu daha eğlenceli hale getirmiş. Plus! for Windows XP paketi içerisinde HyperBowl isminde bir oyun bulunuyor. Eğlenceli bir Bownling simülatörü olan Winbowl’u eCHIP’den yükleyebilirsiniz. Tam fonksiyonlu bu shareware versiyonu ile 10 tur yapmak mümkün. liklerine sahip bir ekran kartına ihtiyaç duyan başka bir ekran koruyucu da Microsoft tarafından sunulan ve Windows XP logosunun aklınıza gelebilecek tüm renklerde görüntülendiği ekran koruyucusudur. Windows XP masaüstünü renklendirmek için kullanabileceğiniz ücretsiz diğer bir eklenti ise XP’ye özel arka plan resimlerinin bir araya getirildiği Windows XP WallPaper paketidir. 1024x768 çözünürlüğündeki toplam 27 farklı arka plan resmini 19 veya 21 inç monitör sahipleri de rahatlıkla kullanabilirler.Windows XP ile beraber farklı bir boyut kazanan masaüstü temalarından kullanmak istiyorsanız www.themeworld.com sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Burada farklı kategoriler altında toplanmış onlarca masaüstü temasına ulaşabilirsiniz. Kadir Tuztaş, ktuztas@chip.com.tr Ekran koruyucular ve artalan resimleri Plus! paketindeki en çok göze çarpan araçlardan biri akvaryum ekran koruyucusu. Bilgisayarı boş bıraktığınızda, ekranınızda çeşitli egzotik balıklar yüzmeye başlıyor. Plus! paketi içerisinde yer alan bu ekran koruyucuya alternatif olarak 20 dolar karşılığında 20 farklı balık türünün sunulduğu, ancak shareware versiyonunda sadece 3 tür balığın bulunduğu SereneScreenAquarium’u deneyebilirsiniz. XP bilgisayarınızın 3B özelliklerini tam olarak kullanan bu ekran koruyucuyu denemek için “TESTFISH” kayıt kodunu girmeniz yeterli olacaktır. 3B özelÜcretsiz Plus Paketi Microsoft’un ücretli olarak sunduğu Plus!’a alternatif olacak kendi paketinizi, CHIP’in önerileriyle ücretsiz olarak hazırlayabilirsiniz. Bowling Simülatörü: Winbowl ile arkadaşlarınıza bowlingde ne kadar iyi olduğunuzu gösterebilirsiniz. İÇİNDEKİLER Sürpriz Yumurta: M. Fireworks çalışanları Ayın Hatası: Yüksek gerilim sorunları Excel Grafikleri: Etkileyici sunumlar için 6 Adımda Kolay Çözüm: Word’den PDF’ye Tips&Tricks: Windows, uygulamalar... 164 162 152 151 151 CHIP | MAYIS 2002 pratik