3 Birlikte çalışma Dosya kopyalama, arşivleme, ağ üzerinden eşitleme 3 Ortaklaşa e-mail Elektronik postaları, istenilen herhangi bir PC’den, bir sunucu üzerinden göndermek 3 Ev ağında sörf Üzerinde web sayfalarınızı test edebileceğiniz kendi intranet sunucunuzun kurulumu __?/?__R___E___N___E___C___E___K___L___E___Rİ___Nİ___Z Kişisel ağınız sonunda hazır! Tüm bilgisayarlar birbirleriyle mükemmel bir şekilde bağlantı kuruyorlar, kablolar temiz bir şekilde döşenmiş. Peki ya şimdi? Şimdi, birbirine bağlı PC’lerinizle nasıl daha hızlı ve organize çalışabileceğinizi açıklıyoruz. ___M_____k___e___m___m___e___l___ ___E___v___ ___A__?dı ___B___i___r___d___e___n___ __??__o___k___ ___P___C___ ___i___l___e___ ___D___a___h___a___ ___V___e___r___i___m___l___i___ __??__a___lı___f___l___m___a 20 (bit’ler) akar, geri kalanını bilgisayarlara kurulu işletim sistemleri halleder. Bu da en iyi şekilde Windows XP altında gerçekleşir. Ancak her XP, XP değildir. Home sürümü basit bir ağ kurarken, güvenliğe pek önem vermiyor. XP Professional ise buna karşın intranet sunuculu, bakım için gelişmiş araçlar ve elektronik posta gönderimi için şık bir araçla birlikte esaslı ağlar kuruyor. Ancak her iki Windows sürümünün de işlevleri belli bir çerçeveyle sınırlı: XP, ondan fazla sayıda bağlantı kurulduğunda işi bırakıyor. XP kardeşlerin ağ özelliklerini enine boyuna araştıran CHIP, sizi ağınızın derinliklerinde bir tura davet ediyor. Bilgisayarları birbirine bağlamak kolaydır! Ethernet kartları, kablolar, hub ve ağ kurulum bilgisi basit bir ev ağının kurulumu için yeterlidir. Peki ya sonra? Bir ağ en verimli şekilde nasıl kullanılır? Elbette dosya alışverişi için, bu şekilde yapılan veri transferi daha pratik, daha güvenli ve daha hızlı olacaktır. Ancak kişisel ağınız size çok daha fazlasını sunabilir: Her PC için e-mail erişimi ve ev kullanımı için bir web sunucusu. Bu sunucuyla kendi web sayfalarınızı gerçek sunuculara yüklemeden önce test edebilirsiniz. Bu tip bir ağ aslında bir taşıma sisteminden başka bir şey değildir: Hatlardan veriler CHIP | OCAK 2003 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET 21 kIHazırlıklar: XP ağını istim üstünde tutmak Microsoft, eski Ağ Komşuları’nı (XP’deki adıyla Ağ Bağlantılarım) Bilgisayarım’da oldukça iyi saklamış, bu da ağlarla sık çalışan kullanıcılar için hiç de pratik olmayan bir durum. Bu yüzden Ağ Komşuları’nı Başlat menüsüne yerleştirmek daha iyi olacaktır: Sağ fare tuşu ile ekranın alt kenarındaki görev çubuğuna tıklayın ve Özellikler – Başlat Menüsü – Özelleştir ile “Gelişmiş Başlat menüsü seçenekleri’nde Ağ Bağlantıları’nı genişlet seçeneğini etkinleştirin. Daha sonra Ağ Bağlantılarım’ı açtığınızda aynı ağdaki diğer hiçbir bilgisayarı göremezseniz, bunun nedeni büyük ihtimalle çalışma grubu adlarının yanlış olmasıdır. Zira kurulum sırasında Windows XP artık eskiden olduğu gibi çalışma grubunu “Çalışma grubu (Workgroup)” olarak adlandırmıyor, onun yerine – en azından XP Home’da – “EV-AĞI” gibi bir ifade kullanıyor. Ancak uzun bir süre bir ağla çalışıyorsanız ve bunun kendi adı varsa sağ tuşla Ağ Bağlantılarım’a tıklayın ve daha sonra Özellikler’i seçin. Daha sonra Gelişmiş’e ve Ağ Kimliği’ne tıklayın. Bilgisayar Adı altında Değiştir’i seçin ve yeni bir isim girip çalışma grubu için yeni bir açıklama verin. Daha sonra bilgisayarı yeniden başlatın – işlem tamam! kIMerkezi toplama yeri: Dizinleri paylaştırmak Dokümanlarınız veya müzik dosyalarınız için ağda merkezi bir dizin kullanımı tavsiye edilir. Böylece siz ve ağdaki diğer herkes her yerden bunlara erişebilir. Peki bu dizin nereye açılmalı? Bu dizin “C:” sürücüsünden başka bir disk bölümünde oluşturulmalıdır, zira Windows XP çöktüğünde sadece “C:” disk bölümünü yeniden formatlamanız gerekir, diğer tüm sürücülere dokunmanıza gerek kalmaz. Yani Bilgisayarım’da mesela “D:” sürücüsünü açın ve yeni bir dizin oluşturun. Müzik koleksiyonu için “Müzik” adında bir dizin ismi uygun olacaktır. Daha sonra sağ tuşla yeni dizine tıklayın ve Paylaşım’ı seçin. Ağ paylaşımı ve güvenlik altında Bu klasörü ağda paylaşıma aç seçeneğini seçin ve bu dizin için açık- Bir ağın gücü, birden fazla bilgisayarla koordine bir şekilde çalışmasındadır. Bunun nasıl olacağını burada okuyacaksınız. k 3İki veya daha fazla birbirine bağlı bilgisayar 3Windows XP Home veya Professional ___B___U___N___L___A___R___A___ İ___H___Tİ___Y___A___C___I___N___I___Z___ ___V___A___R___: ___B___i___r___l___i___k___t___e___ __??__a___lı___f___l___m___a layıcı bir paylaşım ismi girin, isim ne kadar kısa olursa dizine erişilmesi de o kadar kolay olur. Ağ kullanıcıları dosyalarımı değiştirebilsin kutusunu boş bırakın. Böylece kimsenin dosyaları silememesini garantiye almış olursunuz. Paylaşıma Hazır: İki tıklamayla Windows XP Home’da bir dizini tüm ağın kullanımına açabilirsiniz. ___O___F___F___L___I___N___E___ ___Dİ___Zİ___N___L___E___R __?{___N___o___t___e___b___o___o___k___ ___i_____i___n___ ___t___a___f___lı___n___a___b___i___l___i___r___ ___d___i___z___i___n___l___e___r Notebook’lar çok şey isterler: Bazen ağınıza bağlı, bazen dışarda ama yine de merkezi veri sisteminize bağlı olmaları gerekir. Ya paraya kıyıp modemle ev ağınıza bağlanabilir, ya da çok daha ucuz bir yol izleyebilirsiniz: Klasörlerinizi yanınızda taşıyın. 3 Bunun gerçekleşebilmesi için XP Professional yüklü bir PC’ye ve bir de notebook’a ihtiyacınız var. PC’de alışık oldu- ğunuz üzere bir dizini paylaşıma açın. Daha sonra Önbellek’e tıklayın (bunun için basit dosya paylaşımının iptal edilmesi gerekiyor). Burada “Dosyalar bu paylaştırılmış klasörde önbelleğe alınsı n” seçeneği etkinleş- tirilmiş olmalı. 3 Şimdi de notebook tarafına bakalım. Başlat – Ayarlar - Denetim Masası – Kullanıcı Hesapları’nı açın. Kullanıcıların oturum açma ve kapatma şeklini değiştir’de Hızlı Kullanıcı Değiştirme Kullan seçeneğini iptal edin ve Uygula Seçenekler üzerine tıklayın. Kullanıcı hesaplarını kapatın ve Bilgisayarı m’da Araçlar – Klasör Seçenekleri’ni açın. Çevrimdışı Dosyalar altında Çevrimdı şı Dosyaları etkinleştir seçeneğini işaretleyin. Pencereyi kapatın. 3 Bir dizini çevrimdışı kullanıma açmak için ağ klasörüne bir sürücü harfi atayın (bkz. “Ağda Office” s24). Bilgisayarı m’la devam ediyoruz: Sağ fare tuşuyla ağ sürücüsüne tıklayın ve Çevrimdışı kullan’ı seçin. Sihirbazın sorularını uygun şekilde cevaplayın, şüpheye düşerseniz hepsini hazır ayarlarıyla olduğu gibi bırakabilirsiniz. Son’a tıkladıktan sonra notebook dosyaları kopyalayacak ve siz, ağ erişilemez olduğunda bile, sunucu bilgisayarda oturuyormuşçasına bu dosyalarla çalışabileceksiniz 3 Notebook’unuz tekrar ağda olduğunda, Bilgisayarım’da sağ tuşla ağ sürücüsüne tıklayın ve Eşitle’yi seçin. Önkoşul: Çevrimdışı dosyalar için notebook’ta bu seçeneğin etkinleştirilmiş olması gerekiyor. 22 CHIP | OCAK 2003 Ağ Optimizasyonu GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET k Tamam düğmesine tıkladıktan sonra dizin simgesinin altında bir el işareti görünecektir – dizin paylaşıma açılmıştır. Şimdi dizini MP3 dosyalarıyla doldurabilirsiniz; ağdaki herkes müzik dinleyebilir. kIBağlantılar: Merkezi dizine erişim Paylaştırılan dizine ağdaki her PC’den erişebilirsiniz. Bunun için şu yöntemler sözkonusu: 3 İstemcide Ağ Bağlantılarım’ı açın ve birkaç saniye bekleyin; XP yüklü bilgisayar ağda paylaşıma açılmış dizinleri tarayacaktır. Daha sonra yeni dizin için bir simge belirecek, buna çift tıklayarak da açabileceksiniz. 3 Başlat – Çalıştır’a tıklayın, iki backslash ve bilgisayarın adını girin: \\chip2 [Enter] tuşuna bastığınızda, bir pencere açılacak ve bu bilgisayarda paylaşıma açılan tüm dizinleri gösterecektir... 3 Bilgisayarın adını girdikten sonra paylaştırılan dizinin adını da birlikte girerseniz ilgili dizine daha çabuk ulaşırsınız: \\chip2\mp3 [Enter] tuşuna bastıktan sonra kendinizi doğrudan ilgili dizinde bulursunuz. kIAğ sürücüleri: Kalıcı bağlantılar oluşturmak Sıkça bir ağ dizinine erişiyorsanız, işinizi kolaylaştırmak için iki temel yönteme başvurabilirsiniz: 3 Sürücü kısayolu ile ağ dizinine bir sürücü harfi atayabilirsiniz. Bu yeni sürücü simgesi Bilgisayarım’da görünecek ve tüm uygulamalar tarafından erişilebilir olacaktır. En büyük avantajı kuşkusuz gerçek bir sürücü kullanıyormuşsunuz izlenimi vermesi... Sürücü kısayolu için Ağ Bağlantılarım’ı açın Araçlar – Ağ Sürücüsü Bağlan simgelerine tıklayın ve daha sonra sürücü harfini girin. Bu harf altından Gözat ile doğru yolu (path) seçebilirsiniz. Ayrıca bu bağlantının kalıcı olup olmayacağına karar verin, yani bir sonraki PC açılışında tekrar oluşturulup oluşturulmayacağını. Son’a tıkladıktan sonra ___P___R___O___F___E___S___Y___O___N___E___L___ İ___P___U___C___U Daha fazla ağ gücü mü istiyorsunuz? Buyrun: Doğru aracın adı “net”, ve siz bunu komut satırından kullanabilirsiniz. Avantajı: Böylece mesela batch komutları (toplu iş dosyaları) yazabilir ve belli işleri otomatize edebilirsiniz. Başlat – Programlar - Donatılar – Komut İstemi’ni açın ve “net share” girin. [Enter] tuşuna bastıktan sonra bilgisayarınızda paylaşıma açılmış tüm dizinleri görebilirsiniz. Ancak “net share” daha fazlasını yapabiliyor. Mesela “c:\chip” dizinini “chipdata” olarak paylaştırmak için: net share chipdata=c:\chip XP Home altında, başkalarının da paylaştı rılmış dizini açabilmeleri için ek bir işleme gerek var: “Everyone” (herkese) kullanıcısına, dizinlere bakabilme iznini vermelisiniz. Bunun için “cacls” komutunu kullanmalısınız: cacls c:\chip /G Everyone:R /E /T Bu komut, her kullanıcının dosyaları okuyabilmesini sağlar. Tüm kullanıcılara dosyalara yazma ve değiştirme hakkını vermek istiyorsanız, “:R” yerine “:C” parametresini kullanmalısınız. “/E” seçeneğini de asla unutmayın. Bunun anlamı da şu: Erişim listesini sadece düzenle, yeniden yazma. Bu parametre eksik olduğunda, bu dizin için diğer tüm kullanıcı hakları nı silmiş olursunuz. “/T” ile verdiğiniz hakların ilgili dizinin altdizinleri için de geçerli olmasını sağlarsınız. Dikkat! “cacls” ile bazı durumlarda kendi kendinizi sisteminizden dışlayabilirsiniz. Böyle bir durumda sisteme bir daha giremeyebilir ve her şeyi baştan kurmak zorunda kalabilirsiniz. Öncelikle bu komuta iyice hakim olana kadar sadece deneme dizinlerinde çalışın. Payla- şımı tekrar sonlandırmak için şunu girin: net share chipdir /DELETE [Enter] tuşuna bastıktan sonra paylaşım sona erecektir. Tüm kullanıcılar için eri- şim haklarını tekrar kaldırmak için şunları girin: cacls c:\chip /R Everyone /T /E Zamanlamış Görevler’le kombine edildi- ğinde bu şekilde dizinlerinizi zaman yönetimli olarak paylaşıma açabilirsiniz. Bu da ekstradan güvenlik sağlayacaktır. Ayrıca: Windows XP Professional altında “cacls” ile uğraşmanıza gerek yok. Burada erişim haklarını daha farklı düzenleyebiliyorsunuz – nasıl olduğunu s26’daki kutudan okuyabilirsiniz. Tehlikeye Karşı: “cacls” adındaki küçük araç çok faydalı olabilir. Ancak yanlış komutlarda bilgisayarınızı kullanılamaz hale getirebilir. Bağlantı: Birkaç tıklamayla bir ağ dizinine bir sürücü harfi atayabilirsiniz. __?{___ ___D___a___h___a___ ___hı___z___lı___:___ ___D___i___z___i___n___l___e___r___i___ ___k___o___m___u___t___ ___s___a___tı___rı___n___d___a___n___ ___p___a___y___l___a___f___lı___m___a___ ___a_____m___a___k 24 CHIP | OCAK 2003 Ağ Optimizasyonu GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET hemen ilgili dizin açılacak ve yeni bir sürücünün sahibi olacaksınız. 3 Normal bir kısayol daha hızlı: Paylaştırılan dizini masaüstünüze taşıyın ve otomatik olarak bir kısayol oluşturulsun. Böylece paylaşıma açılan dizinin altdizinlerini de kısayol olarak yerleştirebilirsiniz. kIOtomatik yedeklemeler oluşturmak Merkezi dizindeki önemli verileri düzenli olarak bir bilgisayardan diğerine taşıyarak yedeklemelisiniz. Ancak yedeklemeyi her seferinde elle çalıştırmak zahmetli bir iştir ve veri yedeklemeyi unutmanıza sebep olabilir.Windows XP Home ile verileri otomatik olarak ağ üzerinden başka bir bilgisayardan alıp yedekleyebilirsiniz. Öncelikle yedeklenecek verileri içeren ilgili dizini okuma erişimine açın. Daha sonra yedeklemenin yapılacağı diğer bilgisayara geçin. Burada yeni bir dizin oluşturun, mesela “c:\backup”. Bir sonraki adımda bir batch dosyası yazmalısınız. Notepad’i açın ve aşağıdaki satırları girin veya eCHIP’ten (HeCHIP-Code Network) ilgili dosyayı alın: xcopy \\chip1\text\*.doc t c:\backup\ /d /e /y net send chip1 Backup tamam. \\chip1\text yerine paylaştırılan dizinin ve bilgisayarının adını girmelisiniz. Elbette “*.doc” yerine tüm dosyaları kapsayacak şekilde “*.*” da girebilirsiniz. “/d” parametresi yedeklemenin sırrı: Komut ilk defa çalıştırıldığında tüm dosyalar kopyalanmışsa, bundan sonraki çalıştırmalarda sadece eski backup sürümüne göre değiştirilen ya da yeni eklenen dosyalar yedeklemeye dahil edilir. “/e” parametresi tüm alt dizinleri kopyalar, boş olanları da, ve “/y” her şeye “Yes” der, yani xcopy programının sorduğu tüm soruları onaylar. Batch dosyasının ikinci satırı, verileri yedeklenen bilgisa- ___A/___D___A___ ___O___F___F___I___C___E __?{___W___o___r___d___ ___v___e___ ___d___i__?d___e___r___l___e___r___i___y___l___e___ ___o___r___t___a___k___l___a___f___l___a___ _____a___lı___f___l___m___a___k Excel, intranet sayfaları için ideal bir veri sunucusudur. Bu şekilde ev ağında mesela internet browser için günlük planlar veya masraşar hazırlanabilir. Dosya – Web Sayfa Önizlemesi ile her tabloyu, web browser’da görüntülendi- ği şekilde görebilirsiniz. Bir veri kümesini kaydetmek için Dosya – Web Sayfası Olarak Kaydet komutunu seçmelisiniz. Dosyayı sunucunuzun kök (root) dizininde kaydedin, mesela “c:\inetpub\ wwwroot”. İpucu: Kaydederken Etkileşim ekle seçene ğini etkinleştirin. Böylece intranet sayfasının izleyicileri tabloyu, Office XP ile birlikte gelen ve istediğiniz gibi de- ğerlendirebileceğiniz, özel bir Excel eklentisi (plug-in) ile kolayca açabilirler. Excel Veri tabanlarını da tüm bir ağın kullanı- cılarının kullanımına sunabilirsiniz. Access dosyalarını herkesin erişebileceği ağdaki bir dizine kopyaladığınızda, di- ğer tüm kullanıcılar da buradan verileri okuyabilir, değiştirebilir veya yeniden yazabilirler. Bu esnada hatta birden çok kullanıcı aynı anda veri tabanına erişebilir. Access’in kendisi verilerin eşitlenmesiyle (senkronizasyon) ilgilenir. İşe başlamadan önce veri tabanını Araçlar – Yineleme menüsünde Yineleme Oluş- tur seçeneğiyle dönüştürmelisiniz. Ancak bu işlemden sonra dosya, birden çok PC tarafından aynı anda açılabilir ve üzerinde çalışılabilir. Verileri eşitlemek için Araçlar – Yineleme – Şimdi Zaman Uyumlu Yap’ı çalıştırmalısınız. Access Word’de ortak şablonları ağ üzerinde kaydedebilirsiniz. Mesela şirketler Corporate Identity mektup kağıtlarını (antetli kağıt) sunucuda barındırıyorlar. Bu sayede ağ kullanıcıları şablonlara daha hızlı ve kolay bir şekilde erişebiliyorlar. Word’ün bu şablon dosyalarına otomatik olarak erişebilmesi için, bir bilgisayardaki bir dizini paylaşıma açın. Word’de Araçlar – Seçenekler – Konum simgelerine tıklayın. Çalışma grubu şablonları’ na çift tıkladıktan sonra ağdan ilgili dizini seçin. İpucu: Bunun için sürücü harşeri kullanmayı n. Zira sürücü ataması yanlışlıkla iptal edilirse, şablonlara da ulaşamazsı nız. “\\sunucu\dizin” şeklindeki bir yazım daha doğru olacaktır. Word Microsoft Office, ofisteki ortaklaşa çalışma için iyi bir pakettir. Office paketiyle ortak şablonlar kullanabilir, intranette tablolar hazırlayabilir veya ortak bir veri tabanına erişebilirsiniz. Salt Okuma Erişimleri: Özellikle korumasız XP Home sürümünde ağda sadece okuma erişimlerine izin vermelisiniz. Az Paylaşım: Mümkün olduğunca az dosya ve dizini paylaşıma açın, “C:” gibi komple bir sürücüyü asla paylaştırmayın. Firewall: İnterneti kullanıyorsanı z mutlaka bir firewall etkinleş- tirin. XP’nin kendi internet bağlantı firewall’unun sadece minimum koruma sunduğunu unutmayın. ___K___O___N___T___R___O___L___ ___Lİ___S___T___E___Sİ __?{___A__?dı___ ___d___o__?d___r___u___ ___k___u___r___m___a___k ? ? ? k 26 CHIP | OCAK 2003 Ağ Optimizasyonu GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET yara bir mesaj gönderir. Dosyayı “.bat” uzantılı olarak kaydedin. Şimdi yedekleme işlemini otomatize etmeniz gerekiyor. Bunun için Windows XP’de Zamanlanmış Görevler hizmetinden faydalanabilirsiniz. Buna Başlat – Programlar – Donatılar – Sistem Araçları altından ulaşabilirsiniz. Zamanlanmış Görev Ekle’ye çift tıklayın ve sonra da İleri’ye. Programın adı sorulduğunda Gözat ile batch dosyasını seçin ve Aç’a tıklayın. Bir sonraki pencerede göreve bir isim verin ve ne kadar sık çalıştırılacağını belirleyin. Yedekleme için Günlük iyi bir seçim olacaktır. İleri’ye tıkladıktan sonra bir başlangıç saati girin, yedekleme işini en iyisi akşamları başlatın. Ek olarak programın her gün, sadece iş günlerinde veya belirli aralıklarla mı çalıştırılacağını seçebilirsiniz. Bir sonraki pencerede altında veri yedeklemesinin yapılacağı kullanıcı adını ve şifresini girin. İleri ve Son’a tıkladıktan sonra zamanlanmış göreviniz artık tamamdır. Yedekleme belirlenen zamanda çalışacak, dosyaları çabucak kopyalayacak ve size işlemin başarılı olduğuna dair bir mesaj gönderecektir. Ağ Kuryesi: „net send“ ile diğer bilgisayarlara yıldırım hızıyla kısa mesajlar gönderebilirsiniz. Otomatik Yedekleme: Zamanlanmış Görevler hizmetiyle ağdaki yedekleme işlerinizi otomatize edebilirsiniz. ___W___I___N___D___O___W___S___ ___X___P___ ___P___R___O___F___E___S___S___I___O___N___A___L __?{___D___i___z___i___n___ ___p___a___y___l___a___f___lı___mı___:___ İ___f___l___i___ ___o___l___m___a___y___a___n___ ___g___i___r___e___m___e___z Windows XP Professional’ın ağ sistemi Home sürüme göre daha iyi ve daha güvenli. Farklılık, daha diğer kullanıcıların sisteme nasıl girebileceğinden başlıyor: XP Home’da her ağ kullanıcısı “Guest” olarak sayılırken, XP Professional’da login ancak bir kullanıcı adı ve şifre girildi- ğinde gerçekleşiyor. Windows XP istemciyi bu bilgilerle tanı yor. Bu da demek oluyor ki, XP Professional ile erişim hakları olan ağlar yapılandı rabilirsiniz: A kullanıcısı dosyaları sadece okuyabilirken, B kullanıcısı dosyaları değiştirebilir. Erişim Hakları Tanımlamak: Bu seçenek için bir dizini açın ve Araçlar – Klasör Seçenekleri – Görünüm simgelerine tıklayın. Basit dosya paylaşımı kullan seçene ğinin önündeki işareti kaldırın. Baş- ka bir kullanıcının XP Pro yüklü bilgisayara erişebilmesi için, adının ve şifresinin bu bilgisayarda da kayıtlı olması gerekir. Bu yüzden işe Başlat – Ayarlar - Denetim Masası – Kullanıcı Hesapları ile devam ediyoruz. Burada, bu bilgisayara erişebilecek her kullanıcıyı eklemelisiniz. Başka kullanıcıların bilgisayarınıza erişirken kullanacağı kullanıcı adlarını ve şifrelerini aynen yazmaya dikkat edin. Sadece kı- sıtlı hesaplar vermeye dikkat edin. Dikkat! Kullanıcılar sadece ağ üzerinden sisteminize girebilmelidir, login penceresinden değil. Başlat – Ayarlar - Denetim Masası – Performans ve Bakım – Yönetimsel Araçlar simgelerine tıklayın. Çift tıklamayla Yerel Güvenlik İlkesi’ni başlatın ve Yerel İlkeler’den Kullanıcı Hakları Ataması’nı seçin. “Bu bilgisayara ağ üzerinden erişime izin verme”ye çift tıklayın ve Kullanıcı ya da Grup Ekle ile sadece ağdan XP Pro bilgisayarınıza eri- şebilecek kullanıcıları girin. Paylaşım Yapılandırması: Şimdi paylaşı mlarla ilgilenebilirsiniz. İstediğiniz herhangi bir dizine sağ tuşla tıklayın, Payla- şım ve güvenlik’i ve Bu klasörü paylaş’ı seçin. İzinler’e tıklayarak tam erişim hakkına sahip Everyone kaydını bulabilirsiniz. Bunun anlamı, PC’nize kayıtlı olan herkes, bu dizine erişebilir. Bunun eri- şim hakkını Oku olarak kısıtlayın. Ekle’ye tıkladıktan sonra bu dizinle daha fazla şey yapabilecek kullanıcıları girin. Girişten sonra Adları Denetle’ye tıklayın. Bu kullanıcı gerçekten de bilgisayarı nızda kayıtlıysa, önüne eklenmiş bilgisayar adıyla listede görünecektir, mesela “CHIP1\go”. Bu şekilde başka kullanıcıları da listeye ekleyebilirsiniz. Hepsini tamamladığınızda hakları atayabilirsiniz. Önce kullanıcı adına tıklayın ve daha sonra erişim haklarına etkinleştirin, mesela Tam Denetim. Tamam’a tıkladı ğınızda dizin paylaştırılmış ve güvende olacaktır. Koruma: XP Professional, paylaşıma açılan her dizin için kullanıcılara ayrı ayrı erişim hakları atayabiliyor. kIYıldırım kurye: Net Send ile mesaj göndermek Bir ev ağı içerisindeki küçük mesajlaşmalar için mail sunucusuna ihtiyacınız yok. Küçük bir komutla ağ içerisinde, doğrudan ve anında alıcının ekranında beliren mesajlar gönderebilirsiniz. Komutu girmek için Başlat – Çalıştır’ı açın ve burada şunları girin: net send chip2 Merhaba Dünya! “chip2” yerine mesaj göndermek istediğiniz bilgisayarın adını girmelisiniz. [Enter] düğmesine tıkladığınızda mesaj alıcıya gönderilecek ve popup olarak ekranda belirecektir. 28 CHIP | OCAK 2003 Ağ Optimizasyonu GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET 3Ağa bağlı bir bilgisayar 3Windows XP Professional ___B___U___N___L___A___R___A___ İ___H___Tİ___Y___A___C___I___N___I___Z___ ___V___A___R___: Her e-mail programında elektronik postaları alacak ve iletecek bir SMTP sunucusunun adını girmelisiniz. SMTP’nin açılımı Simple Mail Transfer Protocol, Türkçe ifadesiyle “elektronik postalar için basit transfer yöntemi”. Normalde e-mail istemcinizde servis sağlayıcınızın SMTP sunucusunu girersiniz, mesela Superonline’ın (mail.superonline. com). Ağınızda başka bir bilgisayardan e-mail göndermek istediğinizde, bu sunucuyu diğer tüm PC’lerde de girmelisiniz. Başka bir sunucuya geçtiğinizde de aynı şekilde her PC’de gerekli değişiklikleri yapmalısınız. Tek bir bilgisayarda bu pek de zahmetli bir iş değildir. Ama ya beş, on veya daha fazla bilgisayardan mail gönderilebilmesi gerekiyorsa? Bu sıkıcı zahmete katlanmak zorunda değilsiniz: Bir SMTP sunucusunu bir bilgisayara kurarak kendi posta merkezinizi araya koyun. Bu SMTP sunucusu internetteki posta sunucusunun adresini içerir ve bunu istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Ağınızdaki bilgisayarlar sadece yerel adresi kullanır ve bu da hiçbir zaman değişmez. Ayrıca kendi ağınızdaki bu tip bir SMTP sunucusu bir elektronik postanın Outlook’tan hemen gönderilmesini sağlar, uzun “gönderiliyor” pencereleri veya çubuklarından böylece nihayet kurtulabilirsiniz. kIPosta dağıtıcısı: SMTP sunucusunun kurulumu Değişik isimler altından doğrudan gönderim mümkün değil, zira Windows XP Professional dahili posta kutularına sahip değil. SMTP sunucusunu sadece elektronik postalarınızı toptan internete göndermek ve önceden filtrelemek için kullanabilirsiniz. SMTP sunucusunu XP’nin Internet Information Server’ı ile birlikte kurabilirsiniz. Bunu Başlat – Denetim Masası – Program Ekle veya Kaldır – Windows Bileşenlerini Ekle/Kaldır altında yapmalısınız. Internet Information Services (IIS)’e tıklayın. Şimdi gri fonda bir onay işaretinin çıktığını göreceksiniz. İleri düğmesine tıklayın. XP kurulum CD’sini isteyecek ve bilgisayarınıza IIS ile birlikte bir SMTP sunucusu da kuracaktır. kIPostane: SMTP sunucusunun yapılandırması Posta gönderimini etkinleştirmek için Bilgisayar Yönetimi’ne girmeniz gerekiyor. Sağ fare tuşuyla Bilgisayarım’a ve sonra da Yönet’e tıklayın. Hizmetler ve Uygulamalar – Internet Information Services (IIS) altında Varsayılan SMTP Sanal Sunucusu kaydını bulacaksınız. Bunun özelliklerinde Teslim – Gelişmiş’e tıklayın. Akıllı ana bilgisayar: alanına servis sağlayıcınızın SMTP sunucu adını yazın. Tamam’a tıkladıktan sonra Erişim’e ve Bağlantı’ya girin. Hazır ayarda hiçbir bilgisayarın SMTP sunucusu üzerinden e-mail göndermesine izin verilmez. Bunu değiştirmek için Ekle’ye tıklayın. Bir bilgisayarın IP adresini girin veya mesela Alt ağ adresi “192.168.0.0” ve Alt ağ maskesi “255.255.255.0” ile tüm bir bilgisayar grubuna erişim iznini verin. Tamam düğmesine tıkladıktan sonra IP’si “192.168.0” ile başlayan tüm adresler sunucu üzerinden mail gönderebilirler. İsterseniz başka adresler veya gruplar da oluşturabilirsiniz. Daha sonra yapılandırma penceresini kapatın ve SMTP sunucusunu yeniden başlatın. Bunun için Varsayılan SMTP Sanal Sunucusu’na sağ tuşla tıklayın ve “Durdur”, sonra da Başlat komutlarını çalıştırın. Dikkat! İzin vermek her ne kadar zahmetli bir iş olsa da, güvenlik nedenleri yüzünden asla tüm bilgisayarlara gönderme izni vermeyin. Böyle yaparak kötü amaçlı kullanımlara davetiye çıkarmış olursunuz. kIPosta kutusu: Mail programı nın yapılandırması Ağdaki bilgisayarlardaki e-mail programlarını yeni lokal SMTP sunucusuna göre yeniden ayarlayın. Outlook Express’te bunun için Araçlar – Hesaplar ile ilgili e-mail hesabına çift tıklamanız gerekiyor. Sunucular – Giden posta (SMTP) altında SMTP sunucusunun kurulu olduğu bilgisayarın IP adresini girmelisiniz. Bu IP numarasını elde etmek için sunucu bilgisayarda ipconfig komutunu çalıştırabilirsiniz. İşiniz bittiyse artık elektronik posta gönderebilirsiniz. kIPosta terazisi: İletinin kontrolü ve kısıtlanması İstenildiği takdirde sunucu, elektronik postanın boyutunu kısıtlayabilir. Bunun için sunucunun (Varsayılan SMTP Sanal Sunucusu) özelliklerini açın ve İletiler’e tıklayın. En fazla ileti boyutu (KB): altında mail dosyasının boyutu için bir limit girebilirsiniz. Standart değer 2.048 KByte. Karşılaştırma için: Bir MP3 dosyası çoğunlukla 3 MByte’ın üzerindedir. Mail Kısıtlayıcısı: Fazla büyük postaları n gönderimini Windows XP’nin SMTP sunucusu yardımıyla engelleyebilirsiniz. Ağdaki herhangi bir PC’den elektronik posta göndermek merkezi bir posta sunucusuyla çok kolay. Bunun nasıl işleyeceğini açıklıyoruz. ___O___r___t___a___k___l___a___f___l___a___ ___e___-___m___a___i___l 30 CHIP | OCAK 2003 Ağ Optimizasyonu GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET vices (IIS) – Web Siteleri ile devam edin. Varsayılan Web Sitesi’ne sağ tuşla tıkladıktan sonra Özellikler’ini ve Dizin Güvenliği’ni açın. Düzenle’ye tıklayın ve Anonim erişim seçeneği önündeki onay işaretini kaldırın. Tamam düğmesine tıkladıktan sonra intranet sunucunuza artık sadece geçerli bir kullanıcı adı ve şifreyle girebilmek mümkün olacaktır. Intranet sörfçüsü bilgisayarında doğru verilerle giriş yaptığında, hemen web sayfasına yönlendirilecektir. Aksi halde bir login penceresi görünecek ve kullanıcı adı ve şifrenin girilmesi istenecektir. Intranet sunucusu dosyaları browser’dan hızlı erişime açabilir. Bunun için izleyici tarafından değiştirilmesi gerekmeyen dokümanlar uygundur. _ MG / Ufuk Yamankılıçoğlu, uyaman@chip.com.tr Sayfa görüntülenecektir. Elbette “c:\inetpub\wwwroot” dizininde başka dizinler de oluşturabilir ve buraya HTML dosyaları kopyalayabilirsiniz. Sayfa, sunucu açılırken hemen görüntülenmek isteniyorsa, sayfaya “index.htm” adını verin. kIIntranet: İstenmeyen kişilerden korunmak SMTP sunucusu gibi, IIS’i de istenmeyen kişilerin yetkisiz erişimlerine karşı korumalısınız. Ancak Windows XP Professional’da IP adresinden sunucuya kimlerin erişebileceğini ayarlayamıyorsunuz. Bu yüzden erişim hakkını en iyisi kayıtlı kullanıcılarla kısıtlayın. Bunları önceden, s26’da “Dizin paylaşımı: İşi olmayan giremez” bölümünde anlatıldığı gibi, normal kullanıcı gibi eklemeniz gerekiyor. Daha sonra Bilgisayarım simgesine sağ tuşla tıklayıp Yönet ile Bilgisayar Yönetimi’ni açın. Buradan Hizmetler ve Uygulamalar – Internet Information Ser- Windows XP Professional ile gerçek bir Internet Information Server (IIS) satın almış olursunuz. Bununla evinizde kendi web sunucunuzu kolayca kurabilirsiniz. Bu sunucuya dokümanlarınızı kaydedebilirsiniz, mesela çocukların ders veya zaman planını, yemekhanenin yemek planını. Ayrıca kendi sunucunuz HTML sayfalarınız için ideal bir deneme tahtasıdır. kIKurulum: Internet Information Server Kurulumu Bir SMTP sunucusu kurduysanız Internet Information Server zaten çalışıyor olacaktır (bkz. s28). Dikkat: Kurulumdan sonra mutlaka Windows Update’i çalıştırın ve IIS yamalarını yükleyin, zira IIS’in hacker’ların faydalanabileceği bir sürü güvenlik açığı var. Gerçi yamalarla tüm delikleri tıkayamazsınız, ancak yine de bilgisayarınıza sızmak konusunda hacker’ların işini oldukça zorlaştırmış olursunuz. Sunucunuzu hemen bir deneyin: Bunun için herhangi bir HTML dosyası oluşturun. Bir Word dokümanını Dosya – Web Sayfası Olarak Kaydet ile “c:\inetpub\ wwwroot\” dizinine kaydederek bu işi kolayca halledebilirsiniz. Daha sonra Internet Explorer’ı çalıştırın ve sunucu bilgisayarın ve dosyanın adını girin, mesela http://chip1/testraporu.htm. Güvenlik: Intranet sunucunuza sadece ağ kullanıcılarınızın erişebilmesine izin verin, anonim erişimlere geçit vermeyin. ___J___A___N___A___ ___S___E___R___V___E___R __?{___X___P___ ___H___o___m___e___ ___i_____i___n___ ___w___e___b___ ___s___u___n___u___c___u___s___u___ ___v___e___ ___P___r___o___x___y XP Home’da maalesef entegre bir web sunucusu yok. Alternatif olarak Jana Server’ı bu ayki eCHIP’ten yükleyebilirsiniz: (HeCHIP-Code Jana). Bu web server kişisel kullanım için ücretsiz olarak dağıtılıyor. Intranetiniz için Jana’yı şu şekilde kurabilirsiniz: 1. Başlat – Programlar – Jana Server – Administration ile başlayın. 2. Administration – Configuration – General – IP addresses simgelerine tıklayı n ve 127.0.0.1 yanına bir virgül ve bilgisayarın IP adresini girin. IP adresini öğrenmek için, komut satırından ipconfig komutunu girebilirsiniz. Daha sonra Submit düğmesine tıklayın. 3. Aynı sayfada daha aşağıda Http Server satırında ve bilgisayarın IP adresinin sütunundaki kutucuğa tıklayarak işaretleyin. 4. Altta tekrar Submit’e ve sonra da Reset’e tıklayın. 5. Şimdi bir internet browser ile WWW sunucusuna erişebilirsiniz, burada bilgisayarı n adını veya IP adresini girebilirsiniz. Intranette kendi HTML sayfaları nızı göstertmek istiyorsanız, bunları “c:\program files\jana2\html” dizinine kaydedin. Jana Server ile komple bir elektronik posta sunucusunu nasıl kuracağınızı- ayrıntılı olarak www.janaserver.de/ en/ adresindeki dokümantasyonlarda okuyabilirsiniz. 3Ağa bağlı bir bilgisayar 3Windows XP Professional veya XP Home ve Jana Server ___B___U___N___L___A___R___A___ İ___H___Tİ___Y___A___C___I___N___I___Z___ ___V___A___R___: Ev ağındaki web sunucusuyla, kendi ağınızdaki önemli dosyaları tarayabilir veya yeni web sayfası tasarımlarınızı test edebilirsiniz. ___E___v___ ___A__?dı___n___d___a___ ___S_____r___f Network hakkında daha ayrıntılı ve temel bilgiler “Network Özel” sayımızda: http://abone.vogel.com.tr adresinden sipariş edebilirsiniz. ___C___H___I___P___ ___N___E___T___W___O___R___K___ __??__Z___E___L CHIP | OCAK 2003 ___d___o___n___a___nı___m
 
Cep telefonları | Ekran kartları | Masaüstü | Notebook | Ses kartları | Webcam | Klavye & Fare | Yazıcılar | Tablet Ev Sineması
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Fotoğraf Makinesi | Taşınabilir diskler | LED & LCD Tv | Monitörler | OEM | PDA
Navigasyon | Oyun Konsolu