En Vahim Hatalar ve Windows! Çözümler En Vahim Hatalar ve Windows! Çözümler 110 Windows problem çıkardığında, Microsoft’un devasa bilgi veritabanına göz atmak işe yarayabilir. Burada işletim sistemiyle ilgili problemleri çözmek için sayısız ipucu bulacaksınız. Sizler için en önemli çözümleri bir araya getirdik ve üzerinden geçip optimize ettik. CHIP | ŞUBAT 2003 Sonuç alabileceğinizi düşünüyorsanız, bir Windows problemiyle karşılaştığınızda hemen bir tanıdığınıza sorabilirsiniz. Windows’la arası çok iyi olan ve gecenin üçünde bile aramanızdan hoşnut olacak çok iyi bir arkadaşınız mesela... Ama herkes bu kadar şanslı olmayabilir! Neyse ki günün her saatinde emrinize amade olan ücretsiz ve çok kapsamlı bir hizmet var: Microsoft’un bilgi bankası (Knowlede Database). En sık karşılaşılan Windows problemlerini bir araya getirdik ve bu yazıda sizlere kesin ve resmi çözümleri sunduk. Bazı ipuçlarının ardında, internet üzerinden daha fazla bilgi alabileceğiniz Knowledge Base numarasını bulabilirsiniz. Bunlara nasıl ulaşabileceğinizi s112’deki kutudan okuyabilirsiniz. 98, Me, XP: Sistem açılışındaki hataları ortadan kaldırmak Problem: Windows sistem açılışında takılıp kalıyor, hata mesajları veriyor veya sadece güvenli kipte açılıyor. Çözüm: Öncelikle hangi bileşenin (mesela bir sürücü) hataya neden olduğunu bulmalı ve bu bileşenin otomatik olarak yüklenmesine engel olmalısınız. Burada (Microsoft Teknik Desteği’ne de olduğu gibi) Sistem Yapılandırma Aracı (Yardımcı Programı, System Configuration Utility) size yardımcı olabilir. Hata mesajı Windows’un huzurunu kaçıran bileşen hakkında bir ipucu vermiyorsa, önce sorunlu bileşeni tespit etmelisiniz. Başlat/Çalıştır ile “msconfig” girin ve Tamam’a tıklayın. Genel sekmesinde Etkileşimli başlangıç (98, Me) veya Tanımlama başlangıcı (XP) seçeneğini işaretleyin ve Tamam ile onaylayın. Bilgisayarı yeniden başlatın. Windows 98, Me: Açılıştan sonra Adım adım onaylama’yı (98, ME) seçin. Her açılış komutunu tek tek onaylayın. Bir noktada hata mesajıyla karşılaşırsanız, sorunu buldunuz demektir. Windows XP: İşletim sistemi seçiminde F8 tuşuna basın ve Hata ayıklama modu’nu (debug) seçin. Bu durumda sistem standart sürücülerle açılacak ve sistem dosyalarının komutlarını çalıştırmayacak ve programları otomatik olarak başlatmayacaktır. Daha sonra otomatik olarak Sistem Yapılandırma Aracı’nı çalıştıracaktır. Burada her bir sürücünün yüklenmesini tek tek seçebilir ve bu şekilde, deneme yanılma yöntemiyle neyin problem çıkardığını bulabilirsiniz. Hatayı tespit ettiyseniz, hatalı program veya sürücünün yüklenmesini her Windows sürümünde Sistem Yapılandırma Aracı üzerinden iptal edebilirsiniz. Bunun için ilgili kayıt önündeki onay işaretini kaldırmanız yeterli. Bir sonraki açılışta ilgili bileşen artık yüklenmeyecektir. (Q281965) XP: Sistemi yavaşlatan bellek canavarları Problem: Aynı anda birçok uygulama çalıştırıldığında, normalde çok hızlı çalışan bilgisayar birden sürünmeye başlıyor. Program akışları takılıyor ve ekranda atlamalar beliriyor. Çözüm: Büyük ihtimalle aynı anda çalışan uygulamalardan biri çok fazla anabellek harcıyor. Bunu kontrol edin ve ilgili uygulamayı sonlandırın. “Ctrl+Alt+Del” tuş kombinasyonu ile Görev Yöneticisi’ni (Task Manager) açın. İşlemler sekmesine geçin ve Bellek Kullanımı’na tıklayın. Şimdi bellek kullanımına göre sıralanmış bir şekilde, o anda çalışan programların listesini gö- R Sistem Bellek Canavarı: Belleği sömüren programları Görev Yöneticisi ile tespit edebilirsiniz. 112 Windows Çözümleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003 receksiniz. En büyük bellek yiyicilerini en iyisini kapatın. (Q310419) Tipik 98: Sistem kapatılırken kilitlenmeler Problem: Çoğu kullanıcı şöyle bir durumla bir kere de olsa mutlaka karşılaşmıştır: Bilgisayar kapatılırken ekran “Bilgisayarınız kapatılırken lütfen bekleyin” mesajıyla takılıp kalır. Ancak burada beklemenin hiçbir anlamı yoktur, yapabileceğiniz tek şey bilgisayarı power düğmesinden kapatmak veya fişini çekmektir. Çözüm: Bizi olduğu kadar, Microsoft’un teknik destek hattını da oldukça meşgul eden bu hatanın birçok nedeni olabilir. Bu yüzden sistematik olarak hareket etmenizde fayda var. Windows’u güvenli kipte başlatın. Bunun için bilgisayarınızı açtıktan sonra soldaki “Ctrl” tuşuna basın ve Güvenli Kip’i seçin. Daha sonra Windows’u hemen Başlat ve Bilgisayarı Kapat ile kapatın. Bilgisayar bu defa takılmıyorsa sorun büyük 98, Me, XP: Program artıklarını temizlemek Problem: Denetim Masası ve Program Ekle/Kaldır ile (neredeyse) tüm programların kaldırılabilmesi aslında pratik bir özellik. Ancak burada maalesef uzun zaman önce diskten silinmiş yazılımların kayıtları da halen bulunabiliyor. Çözüm: Bu programları elle kayıt defterinden (registry) silmeniz gerekiyor. Dikkat: Yaptığınız değişiklikler, sizden onay alınmadan hemen etkin oluyor. Burada sadece gerçekten de ihtiyaç duymadığınız kayıtları silin. ihtimalle bir sürücüden veya otomatik olarak yüklenen bir programdan kaynaklanıyordur. Bu durumda yine Sistem Yapılandırma Aracı’ndan yardım alabilirsiniz. Başlat/Çalıştır ile “msconfig” girin ve Tamam ile onaylayın. Öncelikle Başlangıç sekmesindeki tüm uygulamaları iptal edin. Bilgisayarınızı yeniden başlatarak takılma olup olmadığını deneyin. Hata ortadan kalktıysa, sorunlu uygulamayı bulana kadar tek bir programı sırayla etkinleştirerek ve her seferinde sistemi yeniden başlatarak, denemelerinize devam edin. 98, Me: Disk Temizleme işe yaramıyor Problem: Disk Temizleme, sabitdiskteki veri çöplüğünden kurtulmak için harika bir araç. Ancak büyük temizlikten sonra halen diskinizde bazı artıklar kalabilir. Mesela “C:\windows\temp” dizininde, normalde silinmiş olması gereken geçici dosyalar cirit atmaya devam edebilir. Çözüm: Güvenlik nedenleri yüzünden Disk Temizleme sadece yedi günden daha eski olan dosyaları siliyor. Ve Windows’un vazgeçilebilir olarak tanımadığı tüm dosyalar temizlenmekten kurtuluyor. Bu yüzden Disk Temizleme’ye temizlemede yardım etmelisiniz. Disk Temizleyici’yi Başlat/Programlar/ Donatılar/Sistem Araçları/Disk Temizleme ile çalıştırabilirsiniz. Windows Explorer’ı açın ve temizlenen dizini kontrol edin, mesela “C:\windows\ temp”. Dizinde halen, kesin olarak bir daha ihtiyaç duymadığınız dosyalar bulunuyorsa bunları elle silebilirsiniz. Başlat/Denetim Masası/Program Ekle /Kaldır/Windows Bileşenlerini Ekle/ Kaldır üzerinden çoğu yardımcı programı, mesela Messenger’ı kaldıramı- yor musunuz? Bunun gibi programları silmek için küçük bir hileye başvurmanı z lazım: Önce Windows Gezgini’ni ve sonra “C:\Windows\Inf“ dizinini açın. Tüm dosyaları görünür yapın: Araçlar/Klasör Seçenekleri/Görünüm ile Gizli dosya ve klasörler altında Gizli dosya ve klasörleri göster seçeneğini işaretleyin. Notepad gibi bir editörle düzenlemek için “sysoc.inf” dosyasına çift tıklayın. [Components] altında bazı kayıtlarda “hide” ifadesini göreceksiniz. Bu dört harfi silin, (mesela “msmsgs” ile başlayan satırda). Şimdi bu bileşeni normal bir şekilde silebilirsiniz. (Q223182) UZMAN İPUCU »XP bileşenlerinden kurtulmak HIZLI YARDIM 1: KNOWLEDGE BASE »Microsoft’un bilgi bankası Microsoft, internetteki bilgi veritabanı yla (“Knowledge Base”) müşterilerinin hizmetine devasa bir bilgi kaynağı sunuyor. Bu dokümanların büyük ço- ğunluğu maalesef henüz Türkçe’ye çevrilmemiş, ancak http://www.microsoft. com/turkiye/destek/ adresinde en azından Türkçe sık sorulan sorular, ipuçları ve haber grupları bulabilirsiniz. Bu yazıdaki ipuçlarının sonunda orijinal sitedeki ipucuna işaret eden bir numara bulacaksınız. Microsoft sitesindeki bu ayrıntılı yazıları okumak istiyorsanız yapmanız gereken tek şey bu numaraları http://support.microsoft.com adresindeki arama alanına girmek. Knowledge Base’de belirli bir konuya göre bilgi almak istiyorsanız sol üstteki Arama/Bilgi Bankası alanına bir arama ifadesi girin (mesela “Disk Cleanup”). Ok simgesi olan yeşil düğmeye bastığınızda arama işlemi baş- latılacaktır. Arama çok fazla sonuç verirse, arama sonuçlarını daha da sınırlandırabilirsiniz. Açılan sayfada seçilebilir listeden (“Select a Microsoft Product”) belli bir Windows ürünü seçin, mesela “Windows Millennium Edition”. Devasa Bilgi Bankası: Destek hattı çalışanları bile Microsoft’un devasa online bilgi kaynağından faydalanıyorlar. k Dosya Artıkları: Disk Temizleme aracı bazı gereksiz dosyaları temizlemeyebilir. 114 Windows Çözümleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003 Başlat/Çalıştır ile “regedit” girin ve Tamam düğmesine basın. Soldaki,Windows Gezgini (Explorer) benzeri pencerede şu anahtara geçin: “HKEY_LOCAL_MACHINE\Software\ Microsoft\Windows\CurrentVersion\ Uninstall”. Burada Program Ekle/ Kaldır altında görünen birçok altanahtar kaydı bulunuyor. Gereksiz kayıtları işaretleyin ve “Delete” tuşuna basın. Güvenlik sorgusunu Tamam ile onaylayın. Dikkat! Silme işlemini geri alamayacağınız için, daha önce kayıt defterini Dosya/Ver ile yedekleyin. 98, Me, XP: Media Player müzik çalmıyor Problem: İnternet üzerinden bir ses dosyasına erişirken Media Player açılır. Dosyanın indirilmesi de başarılı olur, ancak dosya çalınırken ağ bağlantısının düzgün çalışmadığına dair bir uyarı mesajı çıkar. Çözüm: Bu hata, kayıt defterindeki önemli bilgileri değiştiren harici multimedya player’lardan kaynaklanıyor. Bu sorunu da yine kendiniz düzeltmelisiniz. Yolumuz yine Kayıt Defteri Düzenleyicisi’nden geçiyor. Başlat/Çalıştır ile “regedit” girin ve Tamam’a tıklayın. Şimdi “HKEY_CLASSES_ROOT\MIME\ Database\Content Type\audio/xms- wma“ anahtarına geçin. Bu anahtarı işaretleyin, sağ tuşla sağ pencere bölümünde boş bir alana tıklayın ve Yeni/Dize değeri’ni seçin. Ad olarak CLSID girin. Yeni dize değerine çift tıklayın ve “Değer verisi:” alanına tam olarak şu değeri girin: {CD3AFA84-B84F- 4 8 F 0 - 9 3 9 3 - 7EDC34128127}. (Q320280) HIZLI YARDIM 2: HABER GRUPLARI VE SIK SORULAN SORULAR »Her konuyla ilgili cevaplar burada Knowledge Base’deki makaleler sizi çabucak sistemin derinliklerine götürür. Bu yüzden önce sık sorulan sorulara ve cevaplarına göz atmanız iyi olacaktır. Bu Frequently Asked Questions (FAQ/Sık Sorulan Sorular) sizi çoğunlukla kendi probleminiz için basit bir çözüme ulaştı- racaktır. Sık sorulan sorulara da yine Microsoft’un destek sayfasından ulaşabilirsiniz: http://support.microsoft.com. Üstteki menü çubuğundan “SSS” linkine tıklayın. İşletim sisteminizi seçin, mesela “Windows 98”. Şimdi en sık sorulan sorular, konularına göre sıralanmış olarak size gösterilecektir: Kurulum, kullanım, internet, güvenlik ve problem çözümü gibi. Probleminiz çok spesifik bir şeyse veya ne sık sorulanlar arşivinde, ne de bilgi bankasında bununla ilgili herhangi bir bilgi bulamıyorsanız, Microsoft haber grupları na başvurabilirsiniz. http://support.microsoft.com sayfası nda “Haber Grupları” linkine tıklayın veya Türkçe haber grupları için http:www. microsoft.com/turkiye/newsgroups/ adresinde alttaki haber gruplarından birini seçin. “Windows” önündeki artı işaretine tıklayı n ve işletim sisteminizi seçin. Türkçe haber grupları Microsoft’un haber grubu sunucusunda news://msnews. microsoft.com/microsoft.public.tr altında yer alıyor. Haber grubu istemciniz açıldı ktan sonra buraya gönderilen mesajları tarayabilir ya da isterseniz kendi sorunuzu buraya gönderebilirsiniz. Windows XP Özel Sayısı CD-ROM’lu, 7.500.000 TL (http://abone. vogel.com.tr adresinden hemen sipariş edebilirsiniz.) A’dan Z’ye Windows XP: Windows XP CHIP özel sayısı Microsoft’un yeni işletim sistemiyle adım adım tanışmak için eşsiz bir başvuru kaynağı. Özel sayıda ayrıca en sık karşılaşılan problemler için çözümler ve daha güvenli bir sistem için ipuçları yer alıyor. KISA İPUÇLARI »Hızlı Hata çözümü Problem: Başlat/Programlar altında bazı programların iki tane kaydı görünüyor. Çözüm: Sağ fare tuşu ile görev çubuğuna tıklayın, Özellikler’i ve Başlat Menüsü Programları (98, ME) veya Başlat Menüsü/ Klasik Başlat Menüsü/Özelleştir’i (XP) seçin. Kaldır düğmesiyle program kısayolları nı veya tüm grubu işaretleyip silebilirsiniz. Problem: Doğru bağlanmış olmalarına rağmen PC hoparlörlerinden hiçbir ses çıkmıyor. Ses kartının konfigürasyonunda da herhangi bir değişiklik yapılmamı ş. Çözüm: 98 ve Me: Belki de ses tamamen iptal edilmiştir. Görev çubuğunda sağ alttaki hoparlör simgesine çift tıklayı n. Bir yerde Sessiz kutusu işaretliyse, önündeki işareti kaldırın. Problem: Sistem saati birkaç gün sonra sürekli yanlış göstermeye başlıyor. Çözüm: XP: Saate çift tıklayın, Internet Saati’ni seçin ve Bir Internet saat sunucusuyla otomatik olarak eşitle’yi işaretleyin. Problem: Bilgisayarım simgesi XP’nin yeni masaüstünde görünmüyor. Çözüm: Sağ fare tuşuyla masaüstüne tıklayın ve Özellikler/Masaüstü/Masaüstünü Özelleştir simgelerine tıklayın. Bilgisayarı m’ı işaretleyin ve iki defa Tamam ile onaylayın. İnternet Saati: Sistem saatinizin her zaman doğru zamanı göstermesini sağlayabilirsiniz. 116 Windows Çözümleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003 Kilitlenmelere neden olan hatalar can sıkıcıdır. Ancak hatalar veya hatalı ayarlar yüzünden verilerinizin güvenliği tehlikedeyse bu daha da vahim bir durumdur. Bunun için Microsoft’un bilgi bankasında birçok makale bulabilirsiniz. XP: Sistem sızmalarını tespit etmek Problem: Siz yokken, başka birinin bilgisayarınıza girmeye çalıştığından şüpheleniyorsunuz. Çözüm: Windows’un standart olarak oluşturduğu güvenlik protokollerini kontrol edin. Kullanıcı olarak sistem yöneticisi (administrator) haklarıyla sistem tarafından tanındığınızdan emin olun. Başlat/Denetim Masası ile klasik Denetim Masası görünümüne geçiş yapın. Önce Yönetimsel Araçlar simgesine, sonra da Olay Görüntüleyicisi’ne çift tıklayın. Explorer benzeri uygulamanın soldaki penceresinde Güvenlik modülünü işaretleyin. Bunun üzerine sağdaki pencerede önünde anahtar olan uzun bir liste görünecektir. Bu listedeki her kayıt sistemdeki başarılı bir olayı ifade ediyor. Kilit simgeli olanlarsa başarısızlıkla sonuçlanan bir olaya işaret ediyor. Buna çift tıkladığınızda ne zaman ve hangi kullanıcı hesabıyla sisteminize sızma çalışıldığını tam olarak öğrenebilirsiniz. (Q308427) 98, Me: Web’de dosya ve yazıcı paylaşımı yok Problem: Bir internet bağlantısını kurmaya çalıştığınızda TCP/IP bağlantısı için dosya ve yazıcı paylaşımının açık olduğuna dair bir uyarı mesajı çıkıyor. Çözüm: Dikkat! Burada mutlaka gidermeniz gereken, potansiyel bir tehlike kaynağı gizli. Başka internet kullanıcıları bu paylaşımlar açık olduğunda verilerinize erişme şansı bulabilir. Başlat/Ayarlar/ Denetim Masası’na girin ve burada Ağ simgesine çift tıklayın. “TCP/IP->Çevirmeli Bağdaştırıcı”yı işaretleyin ve Özellikler’e tıklayın. Bağlantılar sekmesine geçin ve “Microsoft Ağları için dosya ve yazıcı paylaşımı” seçeneğinin önündeki onay işaretini kaldırın. İki defa Tamam ile onayladıktan sonra bilgisayarınızı yeniden başlatın. 98, Me, (XP): Kilitlenmeden sonra veri kurtarma Problem: Sistemdeki hataların sayısı artmaya başladıktan sonra işletim sistemini komple yeniden kurmaya karar verdiniz. Ancak bunu yapmadan önce bazı önemli verilerinizi kurtarmak istiyorsunuz. Çözüm: Öncelikle bir açılış (boot) disketiniz yoksa, hemen hazırlayın. Böylece bilgisayar kullanıcılarının korkulu rüyası olan bu gibi durumlara karşı en azından hazırlıklı olursunuz. Başlat/Ayarlar/Denetim Masası ile Program Ekle/Kaldır simgesine çift tıklayın ve Başlangıç Disketi sekmesine geçin. Şimdi formatlanmış bir disketi sürücüye yerleştirin, Disket Oluştur’a tıklayın ve çıkan diğer yönergeleri takip edin. Sistemi disketten başlatmak için açılış disketini sürücüye yerleştirin ve bilgisayarı açın. Daha önce bunun için BIOS’ta PC’nizin boot sürücüsü sırasını, önce diskete, daha sonra sabitdiske bakılacak şekilde değiştirmeniz gerekebilir. Bu R Güvenlik TOP İPUCU: WINDOWS UPDATE »Güvenlik açıklarınızı bedavaya hemen kapatın! Gerçekten de Windows’taki program hatalarından kaynaklanan tüm güvenlik açıkları için tek bir çözüm var: Microsoft’un güvenlik güncelleştirmeleri. Yazı lım devi Microsoft’un web sitelerinde bunlardan yüzlercesini bulabilirsiniz. Bunların her birini tek tek yüklemek ve kurmak neredeyse imkansız olabilir. Microsoft bu yüzden bunları paketler halinde birleştirmiş ve Windows Update sitesi üzerinden kullanıcılara sunuyor. Bu faydalı fonksiyon her Windows sürümüne entegre edilmiş durumda ve bunu düzenli olarak kullanmaya dikkat edin. Başlat menüsünden (Tüm Programlar) Windows Update’e tıklayın veya Explorer’dan direkt http://windowsupdate. com adresini girin. Windows sürümünüz site tarafından algılandıktan sonra, Ürün Güncelleştirmeleri veya Güncelleştirmeleri tara linkine tıklayın. Sistem şimdi Windows bile- şenlerinizi ve hangi güncellemelerin bilgisayarı nıza kurulduğunu kontrol edecek ve sisteminizin konfigürasyonuna uygun bir güncelleme listesini seçiminize sunacaktır. “Kritik güncelleştirmeler ve Hizmet Paketleri” altından tüm güvenlik güncelleştirmelerini seçin. PC’nize uzaktan erişim (remote control) gibi ek güncellemeleri, bunlara ihtiyacınız yoksa, yüklemenize gerek yok. Yükleme işlemini ve otomatik kurulumu Güncelleştirmeleri gözden geçir ve yükle/Şimdi Yükle ile başlatın. Not: Windows Update ile XP için Service Pack 1 yüklemesi de sunuluyor. Ancak bu paketin yüklenmesi saatlerce sürebilir, telefon faturanızdan ve zamandan tasarruf etmek için bu paketi eCHIP CD’lerinden de ücretsiz olarak yükleyebilirsiniz, (bkz s118’deki kutu). Her Zaman Güncel: Windows Update yardımıyla sisteminizdeki önemli güvenlik açıklarını kolayca kapatabilirsiniz. k Sistem Sızmaları: Olay Görüntüleyicisi ile başarısızlıkla sonuçlanan olayları görebilirsiniz. 118 Windows Çözümleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003 fonksiyona ulaşmak için bilgisayar açılırken Delete tuşuna basmalı ve Boot Options gibi bir ayar altında boot sırasını “A, C” olarak seçmelisiniz. Daha yeni BIOS sürümlerinde birinci, ikinci ve diğer boot sürücüsünü tek tek seçebiliyorsunuz. Bilgisayarınızı disketten açtıysanız DOS komutlarıyla dosyalarınıza erişebilirsiniz. Mesela “copy c:\veri\mektup.txt a:\” komutuyla “mektup.txt” dosyasını “C:\veri” dizininden diskete kopyalayabilirsiniz. XP kullanıcıları için özel not: Gerçi bu işletim sisteminde de bir açılış disketi oluşturabilirsiniz (Windows Gezgini’nde disket sürücüsüne sağ tuşla tıklayıp Biçimlendir ve “MS-DOS başlangıç disketi oluştur”u seçmelisiniz), ancak bu disket sadece, XP’yi kurarken dosya sistemi olarak FAT’i seçtiyseniz işinize yarayabilir. Açılış disketi ile NTFS dosya sistemine erişemezsiniz. Windows XP, standart kurulumunda FAT’e göre çok daha başarılı olan NT dosya sistemi NTFS’i kullanıyor. XP: Microsoft’a hata raporu göndermemek Problem: Her program kilitlenmesinden sonra Windows, Microsoft’a bir hata raporu göndermek isteyip istemediğinizi sorar. Microsoft’a hata raporu göndermek gibi bir niyetiniz yok, ancak her seferinde bunun sorulmasını istemiyorsunuz. Çözüm: Microsoft, yeni işletim sistemine internet üzerinden Microsoft’a hata göndermeyi sağlayan bazı imkanlar yerleştirmiş. Hatta bellek içeriğini de Microsoft teknikerlerine gönderebiliyorsunuz. Bellek içeriğinde kişisel verileriniz de bulunabileceği için, çoğu kullanıcı hata raporu göndermek istemiyor ve bu fonksiyonu tamamen iptal ediyor. ?Başlat/Denetim Masası ile Sistem’e girin. ?Gelişmiş sekmesini ve burada da Hata Bildirimi’ni seçin. Şimdi “Hata bildirimini devre dışı bırak” seçeneğini işaretleyin ve “Önemli hata oluştuğunda bana bildir” seçeneğinin önündeki onay işaretini kaldırın. (Q316450) 98, Me, XP: Belge listesini başkalarından gizlemek Problem: Bilgisayarınızı birden çok kişiyle ortaklaşa kullandığınız için hangi dosyalarla çalıştığınızı veya hangi dosyaları açtığınızı Başlat/Belgeler ile başkaları da görebiliyor. Çözüm: Aslında bu faydalı bir özellik. Microsoft’un bilgi bankası yine de bu problem için bir çözüm sunuyor. ?___ Windows 98, Me: Kayıt Düzenleyicisi’ni Başlat/Çalıştır ile “regedit” girerek çalıştırın ve Tamam’a tıklayın. ?___ Burada şu anahtar dalını işaretleyin: “HKEY_CURRENT_USER\Software \Microsoft\Windows\Current Version\ Policies\Explorer”. ?___ Sağ tuşla sağ pencere bölümünde boş bir alana tıklayın ve Yeni/Dword Değeri’ni seçin, ad olarak “NoRecentDocs- Menu” girin. ?Yeni değere çift tıklayın ve Değer verisi alanına “1” girin ve bunun hemen sağındaki Onaltılık’ı işaretleyin. ?___ Bilgisayarı yeniden başlattıktan sonra Belgeler kaydı Başlat menüsünde artık görüntülenmeyecektir. ?___ Windows XP: Önce sağ tuşla görev çubuğunda boş bir alana tıklayın, sonra “Özellikler/Başlat Menüsü’nü seçin. ?Özelleştir/Gelişmiş’e tıklayın ve En son açtığım belgeleri listele seçeneğinin önündeki işareti kaldırıp Tamam ile onaylayın. HIZLI YARDIM 3: SERVICE PACK’LER »Windows’u baştan sona yenileyin Program güncellemelerinin büyük bir bölümü Microsoft tarafından Service Pack adı verilen güncelleştirme ve yama paketlerinde biraraya getiriliyor ve bunları toplu bir halde kolayca yükleyip kurabiliyorsunuz. Bu dev paketler sayesinde yüzlerce yamayı tek tek yüklemekten kurtuluyorsunuz. Güncel Service Pack’ ler şöyle: ?___ Windows XP Service Pack 1 ?___ Internet Explorer 6 Service Pack 1 ?___ Windows 2000 Service Pack 3 Windows XP için Service Pack 1 sadece güvenlik açıklarını tıkamakla kalmı- yor, aynı zamanda gerçek geliştirmeler de sunuyor. XP SP1’le birlikte mesela süper hızlı USB 2.0 standardı desteğine sahip oluyor ve nihayet belirli Windows bileşenlerinin, Media Player veya Internet Explorer gibi, sistemden kaldırılabilmesine olanak sağlıyor. Ancak Service Pack kurulumdan önce Windows’un düzgün bir şekilde aktive edilip edilmediğini veya girilen ürün anahtarının geçerli ve yasal bir anahtar olup olmadığını kontrol ediyor. Service Pack’leri ücretsiz olarak download edebilirsiniz: http://support.microsoft. com adresinde Yükleme Merkezi altı nda ve http://www.microsoft.com/turkiye/ download/ adresinde. Ancak Service Pack 1 komple paket olarak yaklaşık 133 MB’a kadar ulaşabileceği için, bu güncellemeyi CD’den yüklemeniz daha mantıklı olacak. Aralık 2002 eCHIP’inde Türkçe Service Pack 1’i, Ekim 2002 eCHIP’inde ise İngilizce XP sürümleri için Service Pack 1’i bulabilirsiniz. Türkçe Windows 2000 Service Pack 3’ü ise Ocak 2003’ün eCHIP’inde bulabilirsiniz. Devasa Güncelleme: Windows XP için Windows Update sitesinde toplam 100 MB’ın üzerinde güncelleme sunuluyor. Hata Bildirimi: Hata bildiriminde Microsoft’a kişisel bilgilerinizin de gönderilmesi gibi bir risk söz konusu. 120 CHIP | ŞUBAT 2003 Mail trafiği ve internet kullanımı sizi çoğunlukla çıkmaz gibi görünen durumlara sürükleyebilir. Özellikle de hemen hiçbir kullanıcının bu konular hakkında temel bilgiye sahip olmaması bunların kullanımında sorunlara engellere neden olabiliyor. Ancak diğer yandan da küçük ipuçları bile büyük gibi görünen bir problemin çözümünde yardımcı olabiliyor. XP, Me, 98: Hata mesajlarını engellemek Problem: Browser’dan bir internet adresi giriyorsunuz, ancak bir süre sonra sayfanın bulunamadığına dair pek de açıklayıcı olmayan bir uyarı mesajı alıyorsunuz. Çözüm: Aynı ipucunda aslında şimdi ne yapmanız gerektiği konusunda bazı ipuçları da saklı. Bunları dikkatlice okuyun. Öncelikle adresi doğru olarak girdiğinizden emin olun. Size banal gibi gelse de aslında en sık yapılan hatalardan biri de bu. XP, Me, 98 (SE): Hataları kendiniz tespit edin Problem: Outlook Express üzerinden mail trafiğinde sürekli olarak hatalar ortaya çıkıyor, en tecrübeli arkadaşlarınız bile sorunun üstesinden gelemiyorlar. Çözüm: Bunun için bir protokol (günlük) fonksiyonu var. Bu fonksiyon hatanın tam olarak nerede aranması gerektiğine dair ipuçları verir. Bu fonksiyonu önceden etkinleştirmiş olmanız gerekir: Outlook Express’i simgesine tıklayıp çalıştırdıktan sonra, Araçlar/Seçenekler/ Bakım menülerine girin. Sorun Giderme alanında dört kontrol kutusunun hepsini onay işareti alacak şekilde tıklayarak etkinleştirin. Seçiminizi Tamam ile onaylayın. Bundan sonra bir hata ortaya çıktığında Windows’un dosya arama fonksiyonuyla LOG uzantılı tüm dosyaları aratın (arama ifadesi olarak *.log girin). Sonuç listesinde “smtp.log” ve “pop3.log” dosyalarını arayın. Daha sonra adı email ile ilgili olabilecek başka dosyaları da arayın. Windows’un Notepad’i ile (Başlat menüsünün Donatılar grubunda bulabilirsiniz) bu LOG dosyalarını açabilir ve yazdırabilirsiniz. Bulduğunuz bilgileri, tecrübeli bir arkadaşınız veya Microsoft İletişim hattından (Tel: (212) 33 66 999) biriyle yapacağınız bir sonraki görüşmede, eğer bu bilgilerden kendiniz bir ize rastlayamazsanız, kaynak bilgi olarak kullanabilirsiniz. (Q176548) 98 (SE), Me: Internet tuzaklarından kurtulmak Problem: Netteki çoğu sayfa gerçek bir tuzak gibi karşınıza çıkıyor: Geri düğmesi işe yaramıyor ve geri dönemiyorsunuz. Çözüm: Geri düğmesinin yanındaki oka tıklamak size yardımcı olabilir. Böylece en son ziyaret ettiğiniz sayfaların listesini açabilirsiniz. Kayıtlardan birinin üzerine tıklayarak ilgili sayfaya geri dönebilirsiniz. (Q298639) 98, Me: Sessiz sayfaları seslendirmek Problem: Ses efektleri olan bir sayfayı R Mail ve İnternet Aynı anda birçok uygulamayla çalış- mak zorundaysanız, anabelleğiniz bir süre sonra yeterli gelmeyebilir. Bundan bir çıkış yolu var: İnternet tarayı- cısı olarak Outlook’u kullanın ve Internet Explorer’ın yüksek bellek gereksinimlerinden tasarruf edin. Bunun için sadece arayüze bir internet adres alanı eklemelisiniz. Outlook’ta Görünüm/Araç çubukları menülerinden Web’i seçin. Yeni Web’de ara alanı araç çubuğuna eklenecektir. Bu alana istediğiniz bir internet adresini girin ve [Enter] tuşuna basın. Artık internette sörf yapabilirsiniz. TOP İPUCU »Internet Explorer yerine Outlook HIZLI YARDIM 4: MICROSOFT’SUZ WINDOWS İPUÇLARI »En iyi ipuçları burada ?____http://malektips.envprogramming. com/subsite/windows.html Windows 95/98/2000/NT/XP için pratik ipuçları ve HTML/Web, Internet ve Word hakkında temel bilgiler veriyor. ?____www.chami.com/tips/windows Windows 3.x/95/98/NT3.x/NT4 sürümleri için faydalı Windows ipuçları bulabilirsiniz. ?____www.winoscentral.com Windows hakkında her şey: Windows için temel bilgiler, problem çözümleri, incelemeler ve registry için ipuçları. ?____www.windows-help.net/WindowsXP Windows XP için pratik ipuçları, sık sorulan sorular ve hata çözümleri. Her kullanıcının Windows’la ilgili problemleri olur. İnternette birçok sitede Windows problemleriyle ilgili çözümler bulabilirsiniz. İşte en iyi örnek siteler: ?____www.wown.com Windows 95/98/Me/2000 ve XP altında yerel ağların kurulumu için temel bilgiler, ipuçları ve problem çözümleri sunuyor. ?____www.activewin.com/awin/ default.asp Tüm Windows sürümleri için çok güncel haberler, download link'leri, sık sorulan sorular, derinlemesine incelemeler ve pratik ipuçları dikkat çekiyor. Yardım Merkezi: www.winoscentral. com’da Windows’la ilgili sayısız ipucu ve problem çözümü bulabilirsiniz. k Windows Çözümleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET 121 CHIP | ŞUBAT 2003 çağırdığınızda müzik parçasını çalmak için Windows Media Player açılıyor, ancak başarısız oluyor. Çözüm: Burada Media Player’ın bir hatası söz konusu ve bunu kolayca düzeltebilirsiniz: Media Player’ı Başlat/Programlar/ Donatılar/Eğlence/Windows Media Player altından başlatın. Araçlar ve Seçenekler’den sonra Biçimler sekmesine geçin. Kullanılabilir biçimler listesinde Ses dosyası önündeki onay kutusunun işaretini üzerine tıklayarak kaldırın. Internet Explorer şimdi sayfanın seslerini dolambaçlı yollara girmeden çalabilir. 98 (SE), Me, XP: Silinen mail’lere erişim Problem: Outlook veya Outlook Express kapatılırken Silinmiş Öğeler klasörü kip ettiniz, sayfayı incelediniz, bir iki sayfaya daha girdiniz ve ilk geldiğiniz sayfaya artık geri dönüş yolunu bulamıyorsunuz. Çözüm: Öncelikle bu gibi durumlara karşı hazırlıklı olmalısınız: Belirli bir sayfaya daha sonra geri dönmeyi düşünüyorsanız en iyisi onu sık kullanılanlar (favorites) listenize dahil edin. Böyle yapmak istemiyorsanız alternatif olarak yeni bir sayfaya açılan linke [Shift] tuşuna basılı tutarak tıklamak. Böylece linkin hedef sayfası yeni bir Explorer penceresinde açılacaktır. (Q298639) 98 (SE), Me, XP: İnternet bağlantısını kesmek Problem: İnternette dolaşıyorsunuz, ancak birden acil bir problem yüzünden bilgisayarın başından kalkmak zorundasınız ve internet bağlantısını da kesmediniz. Yani telefon kontürleri atmaya devam ediyor. Çözüm: İnternet sunucunuz böyle bir durumda (hattın belli bir süre boş kalması) bağlantıyı otomatik olarak kesmiyorsa, bunu kendiniz organize etmelisiniz: Internet Explorer sırayla Araçlar/Internet Seçenekleri/Bağlantılar’a tıklayın. “Çevirmeli ve Sanal Özel Ağ Ayarları” alanında ilk kayda tıklayın. Ayarlar ve Gelişmiş’ten sonra “Bağlantı X dakika boş kalırsa kes” seçeneğini etkinleştirin. “X” yerine istediğiniz bir süreyi girebilirsiniz. Söz konusu Çevirmeli ağ bağlantılarında başka kayıtlar da varsa, ikinci adımı bunların her biri için uygulamalısınız. HIZLI YARDIM 5: ÜRETİCİLER KULLANICI SORULARINI CEVAPLIYOR »Ek donanım ve yazılımlar işe yaramazsa sunuz. Mesela Windows ve diğer Microsoft ürünleri arasındaki sorunlarla ilgili başvuracağınız en iyi adres www.microsoft. com. Donanım üreticileri veya distribütörleri de müşterilerine çoğunlukla benzer bir destek sunuyorlar. Örnek olarak gösterilebilecek sitelerden birine Çizgi Elektronik sahip: www.cizgi.com.tr. Destek bölümünde kategorilere ayrılmış olarak sıkça sorulan sorular, makaleler ve yeni dosyalar (sürücüler ve araçlar) yer alıyor. Ayrıca Teknik Gazete bölümünde bunlarla ilgili yenilikler hakkında bilgi alabiliyorsunuz. Yeni bir Windows sistemi çoğunlukla yeni bir şeyler eklenene kadar sorunsuz olarak çalışır. Bu özellikle donanım bile- şenleri için geçerli, ancak bazen yazılımlar da sorun çıkartabilir. Üreticiler ço- ğunlukla bu problemlerin farkındalar, ancak sonuçta Windows’un çalışma şeklini değiştiremezler. Bu yüzden web sayfalarında FAQ’ler (Frequently Asked Questions = sık sorulan sorular) halinde yardım sunuyorlar. Burada sadece kurulumla ilgili değil, Windows ve donanımlar arasındaki her türlü uyuşmazlıkla ilgili bilgi alabiliyorÖrnek Yardım: Çizgi Elektronik’in web sayfasındaki destek bölümü problemlerinizin çözümünde yardımcı olabilir. Silinen E-mail’ler: Sildiğiniz e-mail’lere daha sonra ihtiyaç duyacağınızı düşünüyorsanız, Outlook Express’teki bu seçeneği iptal etmelisiniz. boşaltılıyor. Buradaki mesajlardan birindeki bir bilgiye daha sonra ihtiyacınız olacağı daha sonra aklınıza geldiyse, geç kaldınız demektir. Çözüm: Bunu engellemek için, bu fonksiyonu iptal edin: Hataları kendiniz tespit edin ipucundaki birinci adımı uygulayın. İletileri Temizleme Şekilleri bölümünde “Çıkışta ’Silinmiş Öğeler’ klasöründeki iletileri sil” seçeneğinin önündeki işareti kaldırın. Tamam düğmesine tıkladıktan sonra artık e-mail’leriniz kaybolmayacaktır. Ancak şimdi tüm eski mesajlarınızı elle silmek zorundasınız, aksi halde gereksiz yere çok fazla disk alanı işgal edilecektir. 98 (SE), Me, XP: Yolu kaybetmemek Problem: İnternette ilginç bir linki ta122 Windows Çözümleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003 R Donanım Sürücüleri Prensip olarak olay çok basit: Her donanım bileşeni bir sürücüye ihtiyaç duyar, ve bu da mümkün olduğunda güncel olmak zorunda (mesela alttaki Web’deki Sürücüler kutusundaki internet sayfalarının yardımıyla). Pratikte ise birkaç ince noktaya daha dikkat etmek gerekiyor. Hatalı kurumları tamir etmek için tekrar yükleyin Problem: Yeni yazıcının hatasız gibi görünen kurulumundan sonra maalesef yazıcı çalışmıyor. Çözüm: En basit yol, kurulumu tekrarlamak. Bu defa özel (custom) kurulumu tercih edin, ilk adımlardan birinde size ne tür bir yükleme yapmak istediğiniz sorulacaktır. Daha sonra çıkan her mesaja dikkat edin ve verilen seçeneklere alternatişer bulmaya çalışın.Mesela sürücünün hangi bileşenlerinin sabitdiske kurulacağını çoğunlukla seçebiliyorsunuz. Vazgeçilemez bir bileşen söz konusuysa, kurulum programı bu konuda sizi uyaracaktır. (Q275499) Oyunbozanı bulmak ve iptal etmek Problem: Yeni donanımınız ilk başta sorunsuz olarak çalışıyordu, ancak birdenbire görünürde hiçbir neden olmadan sorun çıkarmaya başladı. Çözüm: Bu tip durumlarda mutlaka öncelikle probleme neyin neden olduğunu tespit etmelisiniz. Ses kartı sorun çıkartıyorsa, bunun nedeni başka bir bileşen tarafından rahatsız edilmesi de olabilir. Bunun için Aygıt Yöneticisi’nde bir kontrol yapın: ?___ Windows 98’de (SE) Aygıt Yöneticisi’ni Başlat/Ayarlar/Denetim Masası/ Sistem ile açabilirsiniz. Aygıt Yöneticisi sekmesinde donanım bileşenleriniz listelenecektir. ?___ Bir yerde sarı zemin üzerinde siyah bir ünlem işareti görürseniz, bu bir aygıtın zorluk çıkardığına dair bir işarettir. ?___ İlgili kayda sağ tuşla tıklayarak ve Özellikler’i seçerek bileşenle ilgili başka hatalı fonksiyonlar hakkında bilgi alabilirsiniz. ?___ En basit karşı önlem bir sürücü güncellemesidir. Bu güncellemeyi şu an bulunduğunuz yerden, Sürücü sekmesinde Sürücü güncelleştir ile yapabilirsiniz. Çıkan kurulum sihirbazı size bu işlem sırasında eşlik edecek ve yardımcı olacaktır. Bunun için de birincisi Windows CD’sine ve ikinci olarak da problemli aygıt için güncel bir sürücüye ihtiyacınız olacak. Bu sürücüyü mesela üreticinin web sayfasından temin edebilirsiniz. ?Windows XP ve Me altında Aygıt Yöneticisi’ni Başlat/Denetim Masası/Sistem/ Donanım ve Aygıt Yöneticisi ile başlatabilirsiniz. (Q296060) Windows CD’sindeki ek sürücülerin hızlı kurulumu Problem: Windows 98 sisteminizdeki bir aygıt için acil olarak yeni bir sürücüye ihtiyacınız var, ancak o anda bunu indirmek için internet erişiminiz yok. Çözüm: Orijinal Windows CD’sinde yaygın olarak kullanılan yazıcılar, tarayıcılar ve diğer donanımlar için sürücüler bulabilirsiniz. Bunlar doğal olarak en yeni sürücüler değil, ancak her halükarda çalışan sürücüler. Aygıtınız için bunların arasında bir sürücü olup olmadığını CD’deki “Driver” dizini altındaki “driver98.chm” dosyasına çift tıklayarak görebilirsiniz. Böylece varolan sürücülerin bir listesini açıp aynı zamanda kurulumlarıyla ilgili ayrıntılı bilgilere de ulaşabilirsiniz. Modeliniz burada listelenmiyorsa aynı seri için başka bir modelin sürücüsüyle şansınızı deneyebilirsiniz. _ TFH - PK / Ufuk Yamankılıçoğlu,uyaman@chip.com.tr HIZLI YARDIM 6: WEB’DEKİ SÜRÜCÜLER »Doğru sürücüye giden kısa yol vi ve mesaj panosu olan sürücü sitesi. ?____www.driverzone.com Sürücüler ve üreticiler için kapsamlı bilgi sitesi, linklerin yanında sürücü arşivi ve mesaj panosu da var. ?____www.windrivers.com Hemen her Windows sürümü için yazıcı, CD-ROM, modem, ses ve fare gibi her türlü donanım bileşeni için sürücüler bulabilece ğiniz ücretli bir site. Donanımlarınız için yeni sürücüleri normalde üreticisinin web sayfalarında bulabilirsiniz. Burada aradığınız sürücüye ulaşamıyorsanız veya her şey, aradığı- nız şeyi bulamayacak kadar çok karma- şıksa başvurabileceğiniz bir dizi alternatif site var. ?____www.driverguide.com A'dan Z'ye üreticilere ve konularına göre sıralanmış link listeli, zengin dosya arşi- Burada Tüm Sürücüler Var: Driverzone’da sürücü arşivinin yanı sıra mesaj panosu ve link listeleri de var. Aygıt Yöneticisi: Donanım problemlerinde başvuracağınız yerlerden ilki Windows’un Aygıt Yöneticisi’dir. 124
 
Cep telefonları | Ekran kartları | Masaüstü | Notebook | Ses kartları | Webcam | Klavye & Fare | Yazıcılar | Tablet Ev Sineması
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Fotoğraf Makinesi | Taşınabilir diskler | LED & LCD Tv | Monitörler | OEM | PDA
Navigasyon | Oyun Konsolu