CHIP | ŞUBAT 2003 Kral öldü, yaşasın yeni kral! Winzip, uzun müddet sıkıştırma araçları arasında en iyi araç olma özelliğini korudu. Ancak diğer formatların devreye girmesiyle birlikte şimdilerde tahtını kaybetmişe benziyor. Onu yerinden eden darbenin sorumlusu ACE ve RAR adlarıyla anılan günümüzün popüler paketleme formatları. Avantajları ise, her tür dosyayı kolaylıkla gözlemlenebilir ölçüde daha iyi sıkıştırmaları. Testin birincisi WinRAR’ın kendi formatında Winzip’in ZIP formatına oranla yüzde 10 daha yüksek başarı sağlaması ne kadar etkili olabileceğinin kanıtı. Winzip Kaliteli sıkıştırma araçları birçok formatta arşiv oluşturabilmeli ve dosyaları giderek yükselen oranlarda küçültebilmeli. Bu alanda geçmişteki başarılarıyla yetinmeyi deneyen programlar kısa süre içerisinde güncelliklerini yitirmeye başlıyor. üreticilerinin, kendi yazılımlarının 70 milyon kez indirilmiş olduğunu açıklaması bu tabloyu değiştirmiyor. Günümüz sıkıştırma araçları, bilgileri kompleks matematiksel algoritmalarla asıl büyüklüklerinin bir kısmına sığdırabiliyor. Bu yüzden araçlar farklı standart tablolarına yerleştiriliyor, (bkz. yan sayfadaki kutu). Bu yarışta her an en önde olmak isteyen programcılar her performans başarısının ardından yerinde saymak yerine sıkıştırma algoritması ve standart tablolarını sürekli mükemmelleştirmeli. Yine de sıkıştırma oranını yegane karşılaştırma kriteri olarak göstermek yetersiz kalır. Birçok kullanıcı artık yüksek sıkıştırma değerleriyle yetinmiyor. İdeal olan bir çok sıkıştırma formatını desteklemenin ötesinde makul fiyata sahip, kullanımı kolay yazılımlar. CHIP, altı aracı sizler için test ederek, sıkıştırma oranı, ergonomi ve yapılandırma başlıklarındaki farklılıkların hangi noktalarda belirginleştiğini açıklıyor. Demo sürümlerinin bir çoğunu eCHIP CD’sinde bulabilirsiniz. (HeCHIP-Code Sıkıştırma Araçları) ROG WinRAR 3.0: En iyi sıkıştırma oranı WinRAR’ı tüm rakipleri arasından testin birinciliğine taşımaya yetiyor Sı- ___D___o___s___y___a___ ___P___a___k___e___t___l___e___m___e___ ___S___a___n___a___tı ___Sı___kı___f___l___tı___r___m___a___ ___A___r___a_____l___a___rı___ ___K___a___r___f___lı___l___a___f___l___tı___r___m___a___lı___ ___T___e___s___t___t___e Test: Sıkıştırma Araçları GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET 125 CHIP | ŞUBAT 2003 ___T___E___M___E___L___ ___Bİ___L___Gİ___L___E___R __?{___Sı___kı___f___l___tı___r___m___a___ ___y___a___zı___lı___m___l___a___rı___ ___n___a___sı___l___ _____a___lı___f___lı___r___? Akış Uzunluğu Kodlaması: Akış uzunluğu kodlaması (run length compression), basit bir yöntemden yararlanıyor. Tekniği, 256’lık renk paletinde oluşturuldu- ğunu varsaydığımız GIF grafik dosyası örne- ğinde açıklarsak; her piksel sıkıştırılmamış haldeyken tek renkli büyük alanlarda dahi her nokta bir bayt işgal eder. Sıkıştırıcılar, birbirini izleyen pikselleri birleştirerek yalnı zca renk bilgisi ve piksel sayısını kaydederler. Huffman Sıkıştırması ASCII-code metinlerde her karakter 8 bit (1 bayt) kullanır. Huffman yöntemi işaretleri sıklıklarına göre sıralar ve daha sonra kodlar. En sık karşılaşılan karakter, en kısa kod dizini alır ve en az karşılaşılan uzun olanla tanımlanır. Örneğin “TUTTUM” sözcüğü üç T, iki U ve iki M’den oluşuyor. Kodlama bir binary (ikili sistem) ağacı üzerinden gerçekleşiyor. En sık gözlemlenen T karakteri “0” değeriyle eşleştiriliyor. İki kez karşılaşılan U 1 0 ve M karakteri de 1 1 bit kombinasyonları ile tanımlanıyor. Bu sayede “TUTTUM” sözcüğü için 010001011 bit sırası kodlanır ve uzunluk 9 bittir. ASCII-kodu ise 48 bit. Ne kadar fazla işaret söz konusuysa binary ağacı o kadar karmaşıklaşacaktır. kıştırma yazılımlarının yeni lideri hakkında daha fazla bilgiyi s126’daki kutuda bulabilirsiniz. Mitcom WinAce 2.11: WinRAR’la kıyaslandığında Ace formatı sıkıştırma değerlerinde rakibiyle başa baş mücadele edebilecek yeterlilikte. Testin birincisinden ayrıldığı nokta farklı. Kendini açabilen (self-extractable) dosya oluşturma, arşiv dosyası bölme, şifre ekleme gibi özellikler, tıpkı dosya onarımı gibi program portföyünde. Eksik olan yeterli bir arşiv tarama ve yedekleme (backup) çözümleri. El kitabı ve sihirbazlar, tasarruf edilen diğer noktalar. Kullanıcıya ekran başına geçip püf noktalarını kendi başına öğrenmek kalıyor. Sınırsız lisans süresi dikkate alındığında 20 dolar iyi bir fiyat/performans oranına denk geliyor. Ontrack Zip Magic 4.0: Ontrack firmasının programcıları pek çok sistem aracını repertuarlarına dahil etmiş. Zip Magic bunlardan biri. En büyük eksik format desteğinde. Araç yalnızca ZIP sıkıştırması yapabiliyor. Okuma için desteklenen on altı format daha iyi bir izlenim bıraktı. Dosya bölme konusunda kısıtlamalar söz konusu. Kullanıcı, paketleri yalnızca disket büyüklüğünde dosyalara bölebiliyor. Zip Magic’in olumlu özellikleri yok değil. Yardım fonksiyonu son derece başarılı ve buradakinden daha kullanışlı bir arabirim oluşturmak neredeyse imkansız. Daha birkaç dakikanın ardından tecrübesiz kullanıcılar dahi programa hakim olabilir.Web desteği olumlu. Bu- k 9 2 2 8 8 3 2 2 4 4 4 3 4 5 Dosya büyüklüğü 28 bayt’a düşer. Sıkıştırma oranı: Yüzde 53 ___A___K___I___f___i___ ___U___Z___U___N___L___U/___U___ ___K___O___D___L___A___M___A___S___I Algoritma eş değerleri bir araya toplayacaktır. T T T U U M T T T U U M T 0 0 1 1 U M =0 =1 0 =1 1 6 3 1 2 3 ___H___U___F___F___M___A___N___ ___S___I___K___I___f___i___T___I___R___M___A___S___I Algoritma sıklıklara göre sıralar ve saklar. Gri daireler içersindeki sayı toplamda kaç karakterin takip edeceğini ifade eder. Sola uzanan dallarda daha sık kullanılmış karakterler sıralanır. Sağa doğru uzananlar ise daha az sık olanlar. Dallar ayrı satırlarda sona erer. Bir karakterin bit sırasını, bit değerlerini bir daldan her satırı en üstten en alta sıralayarak elde edersiniz. 6 6 karakter x 8 Bit = 48 Bit sıkıştırılmamış halde = Sola uzanan dallar 0 bit değerini, sağa uzananlar 1 bit’i alıyorlar. Power Archıver 2000: Tanınan araçlardan biri. Ancak takipçisi gerçekten yüksek bir fiyata sahip. Quıckzıp: Kullanıcısına herhangi bir maliyeti olmamasına karşın modern bir sıkıştırma tutkununun tüm beklentilerini yerine getirebiliyor. Ultımate Zıp: Pek çok formatı destekleyen ve önemli fonksiyonlar içeren iyi bir freeware. 7-zıp: Aracın kullanımı kolay ve RAR 3.0 formatını destekliyor. 7-zip, Quickzip, Ultimate Zip ve diğer araçların çoğunun tanıtım sürümlerini eCHIP CD’sinde bulabilirsiniz. __??__c___r___e___t___s___i___z___ ___A___r___a_____l___a___r 0 10 0 0 10 11 = 9 bit sıkıştırılmış Sıkıştırılma oranı: Yüzde 81 Grafik dosyası 60 bayt büyüklüğünde. Sıkıştırma aracı, birbirini izleyen aynı rengin değerlerini sıralar halinde bir araya getirir. Zip Magic: Ontrack’in aracı basit bir kullanıma sahip. Okunabilen format sayısı on altı. 126 Test: Sıkıştırma Araçları GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003 FİYAT yaklaşık 30 dolar BİLGİ www.winrar-rog.de ___C___H___I___P___ ___P___U___A___N___I ___Fİ___Y___A___T___/___P___E___R___F___R___O___M___A___N___S___ orta » TEST BİRİNCİSİ ___R___O___G___ ___W___i___n___R___A___R___ ___3___.___0 ___P___r___e___s___ ___m___a___k___i___n___e___s___i _ RAR formatının ulaştığı sıkıştırma oranı onu birinci sınıf yapıyor ve bu WinRAR’ı testin birinciliğine taşıyor. Diğer hiçbir araç dosyaları bu kadar etkin sıkıştıramıyor. Ancak kullanım konusundaki detaylarda araç ortalama performans sergiliyor. Kullanıcı dosyaları birden fazla arşiv dosyası na paylaştırabiliyor. şifreleyebiliyor, parola ile koruyabiliyor ve kendisini açabilen dosyalar yaratabiliyor. Yalnızca internetten indirilebilmesi nedeniyle basılı bir kullanım kılavuzuna sahip olamıyoruz. Buna karşın sihirbazları ve sundu ğu yardım başarılı. Güncelleme politikasında benzerlerine örnek olacak nitelikte. Ömür boyu güncelleme hakkı tanı nıyor. Ancak otomatik güncelleme yok. WinRAR yalnızca iki formatı destekliyor. WinRAR sıkıştırılmış dosyaların açılması gerektiğinde on bir formatla daha başarılı. FİYAT yaklaşık 20 dolar BİLGİ www.powerarchiver.com ___C___H___I___P___ ___P___U___A___N___I ___Fİ___Y___A___T___/___P___E___R___F___R___O___M___A___N___S___ iyi » UYGUN FİYAT ___C___o___n___e___x___w___a___r___e___ ___P___o___w___e___r___ ___A___r___c___h___i___v___e___r___ ___8___.___0 __??__o___k___ ___f___o___r___m___a___t___lı___ ___sı___kı___f___l___tı___rı___cı _ Önceleri ücretsiz temin edilebilen yazılım, yedinci sürümden itibaren freeware niteliğini yitirdi. Sunduğu ek özelliklerin kusurlu olduğunu söylemek mümkün değil. Power Archiver test kapsamında en fazla önemli özellik taşıyan araç. Kullandı ğı şifreleme yöntemlerinin çeşitliliği mükemmel. Araç, tıpkı WinRAR gibi, arşiv arama, parola koruması ekleme, test ve onarma özellikleri dışında e-posta ve FTP desteklerine sahip. Programın yapabilecekleri bunlarla sınırlı değil. Yapılandı rma seçenekleri onu WinRAR’ın ilerisine taşıyor. Lisans sı- nırsız. Çoğu kullanıcı farklı ara yüzler yerine ödediği ücret karşılığında içerik yardımı almayı tercih edecektir. Otomatik güncelleme fonksiyonu ücretsiz ve sınırsız olmasıyla sıyrılı- yor ve testteki diğer yazılımlara örnek oluyor. Tam 18 tane dosya formatını da okuyabilen araç uygun bir fiyata sahip. na karşın güncellemeler yalnızca bir yıllık bir dönem için ücretsiz. Speedproject Squeez 4.0: Squeez kendi arşivleme biçiminden yararlanıyor. Ancak ulaştığı sıkıştırma oranı ortalamanın üzerinde değil. Araç arşivleri dokuz formatta yazıp ve on bir farklı formatta okuyabilir. Programcıları, yedekleme ve birden fazla arşive bölme konularında başarılı çözümler getiriyor. Ancak arşiv arama özelliği eksik. Aracın internet üzerinden dağıtılması basılı el kitabının kullanıcıya ulaştırılmasına engel. İçerik yardımının bu kadar zayıf kalması yazık. Kullanıcı yalnızca web’den Squeez konusunda yeteriz de olsa bir bilgi forumuna ulaşabilir. Güncellemeler en azından bir sonraki ana sürüme dek ücretsiz. Top Systems WinZip 8.1: Uzun bir dönemin bir numaralı sıkıştırma aracı, kendisi için zor bir dönemden geçiyor. Gelişen rekabet onu alt sıralara itmişe benzer. Araç kendi ZIP formatında diğer araçlar kadar başarılı sıkıştırma gerçekleştirebiliyor. Ancak rakipleri kendilerine özgü formatlarda bu oranların üzerine çıkıyor. Diğer formatlarda sıkıştırma yapmak isteyen kullanıcılar bunları öncelikle manuel eklemek durumunda. 49 dolar fiyat karşılığında bu özellikler çok yetersiz. Combo sürüm 65 dolar karşılığında temin edilebiliyor ve pakete Self- Extractor Professional Pro ekleniyor. Winzip’i online satın almak için 29 dolar ödemelisiniz. Buna karşın kitapçıktan mahrum kalacaksınız. Ergonomi konusunda Winzip çok başarılı. İçerik menüsü en iyi şekilde uyarlanabiliyor. Arayüz test kapsamındakiler arasında en iyilerden biri. Yardım mevcutsa da bu fonksiyon programın püf noktalarını en iyi şekilde açıklamaktan uzak. Kaydolmanın ardından bireysel kullanıcılar için ücretsiz güncelleme ve destek sunuluyor. TB / Ozan Ali Dönmez, ozand@chip.com.tr WinZip Zorda: Rakiplerinin daha başarılı özellikleri ve yüksek sıkıştırma oranları karşısında WinZip’in testimizde hiçbir şansı yok. ___T___E___S___T___Bİ___Rİ___N___Cİ___Sİ 02|2003 ___U___Y___G___U___N___Fİ___Y___A___T 02|2003 128 CHIP | ŞUBAT 2003 _ İnternet üzerinden sıkça dosya gönderen veya kritik dosyaların yedeklerini sabitdiskte saklamak isteyen kullanıcılar için sıkıştırma aracı zaruri. Sadece sabitdisk alanından tasarruf etmek istiyor olsanız dahi, bu araçlar mükemmel bir hizmet kapsamı sunuyor. Yalnızca sıkıştırma performansı nı dikkate alan kullanıcılar, WinRAR alternatifini göz ardı etmemeli. Araç tüm dosyaları en iyi şekilde paketliyor ve kullanımı son derece kolay. Ancak iki ile sınırlı format desteği çok yetersiz. Bu noktada diğer araçların zaferinden söz edilebilir. Conexware Power Archiver 8 5 formata yazabiliyor ve 18 tanesini okuyor. Bu niteliği ve makul fiyatı onun fiyat/ performans önerimiz olmasının anahtarı. Ek özellikler konusunda da Power Archiver tatmin edici olmayı başarıyor. Başka hiçbir yazılım, bu kadar özellik ve ayarlama imkanı sunmuyor. Zafiyet sergileyense, geçmişin kült yazılımı Winzip. Yalnızca kendi formatında yazabiliyor ve sunulan performansa oranla çok pahalı. Her ne kadar ergonomi konusunda hala bir numara olsa da, şu sıralar diğer programlar kullanıcılarına bundan daha fazlasını verebiliyor. __??__z___e___t___l___e ___E___n___ ___y_____k___s___e___k ___sı___kı___f___l___tı___r___m___a ___p___e___r___f___o___r___m___a___n___sı ___k___a___z___a___n___dı Üretici Internet (www.) Fiyat (yaklaşık) Genel Değerlendirme Sıkıştırma (%30) Ek özellikler (%30) Ergonomi (%20) Güncelleme + Servis (%20) Fiyat/Performans Özetle Sıkıştırma ZIP yüzdesi Kendi formatında yüzde Ek Özellikler Desteklenen formatlar: Okuma Desteklenen formatlar: Yazma Dosya bölümleme Arşivde arama Posta özelliği/otomatik bölme Arşiv testi ve onarımı Arşiv dönüştürme Parola Şifreleme Kendi kendini açabilen arşivler Ergonomi Basılı el kitabı Diijtal el kitabı İçerik yardımı Konfigürasyon Tanımlı içerik menüsü Güncelleme + Servis Lisans süresi Otomatik güncelleme/ ayarlanabilirlik Web desteği Ürün • = evet – = hayır ROG winrar-rog.de 30 dolar 80 Puan 0 50 100 100 69 76 76 orta Test kapsamındaki hiçbir araç dosyaları WinRAR kadar etkin sıkıştıramıyor. 36,11 47,28 (rar) 11 2 (rar, zip) boyut ayarlanabilir – •/– •/• •, yalnızca EXE’ye ••, 128 Bit • – •, iyi •, iyi sınırlı ama faydalı seçenekler •, çok iyi sınırsız –/– forum, link, mail 1 WinRAR 3.0 Conexware powerarchiver.com 20 dolar 79 Puan 0 50 100 81 91 73 63 iyi Power Archiver ek özellikler konusunda gerçek bir sürpriz – hiçbir talebi geri çevirmiyor. 36,18 41,97 (cab) 18 5 serbest+preset •, kullanıcı tanımlı •/– •/• •••, 128 Bitte farklı • – •, iyi – tümüyle ayarlanabilir •, çok iyi sınırsız •/• forum, FAQ 2 Power Archiver 8 Mitcom winace.com 30 dolar 78 Puan 0 50 100 96 70 66 77 orta Başarılı sıkıştırma oranı sayesinde testin birincisinin yakınında. 36,11 47,10 (ace) 11 5 ayarlanabilir/ön tanımlamalar – •/– •/• •, yalnızca ACE’e ••, Blowfish 128 Bit • – •, çok iyi •, iyi sınırlı sayıda seçenek, iyi •, kısmen yapılandırılabilir sınırsız –/– SSS, patchler, güncellemeler, posta 3 WinAce 2.11 ___T___E___S___T___Bİ___Rİ___N___Cİ___Sİ 02|2003 ___U___Y___G___U___N___Fİ___Y___A___T 02|2003 Test: Sıkıştırma Araçları GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET 129 CHIP | ŞUBAT 2003 Değerlendirme kutucukları: 90-100 Puan = 5 Kutu, 75-89 Puan = 4 Kutu, 60-74 Puan = 3 Kutu, 45-59 Puan = 2 Kutu, 0-44 Puan 1 Kutu Ontrack ontrack.com 40 dolar 74 Puan 0 50 100 66 69 87 78 kötü Yalnızca ZIP formatına ihtiyaç duyan kullanıcılar Ontrack’ın aracına başvurabilir. 36,27 36,27 (zip) 16 1 (zip) yalnızca birden fazla diskete •, kısmi, gelişmemiş •/– •/• •, yalnızca EXE’ye ••, 56 Bit DES ( yalnızca kayıtlı kullanıcılara) • •, çok detaylı •, çok iyi •, iyi çok iyi •, çok iyi 1 yıl başlangıçta EasyUpdate / – SSS /e-posta 4 Ontrack Zip Magic 4.0 SWE Sven Ritter speedproject.de 25 dolar 72 Puan 0 50 100 79 78 66 60 orta Alanında iyi bir yazılım, ancak rakipleri daha ucuza daha fazlasını yapabiliyor. 36,11 40,93 (sqx) 11 9 ayarlanabilir/ön tanımlamalar – •/– •/• •, yalnızca EXE’ye ••, 128 Bit • – •, iyi •, yetersiz az sayıda seçenek, ama çok iyi •, çok iyi güncel sürüm için –/– forum, e-posta 5 Squeez 4.0 Top Systems winzip.com 49 dolar 70 Puan 0 50 100 67 59 84 78 çok kötü Uzun bir dönemim en başarılı aracı gücünden epey kaybetmiş. 36,11 36,11 (zip) 13 1 (zip) ayarlanabilir/ön tanımlamalar •, çok sınırlı •/– •/– – • – •, sınırlı •, çok detaylı •, çok iyi •, yetersiz az sayıda ama faydalı seçenekler •, çok iyi kişisel kul. sınırsız –/– SSS/ e-posta 6 WinZip 8.1 Sıkıştırma Ergonomi Desteklenen Özellikler %30 %20 Güncelleme ve Hizmet %30 %20 Test sistemi olarak 128 megabayt ana bellekle donatılmış PIII sistemi yeterli gördük. Test öncesinde sisteme Windows XP Professional kurduk. j Sıkıştırma Sıkıştırma araçları için ZIP ve kendilerine özgü formatlardaki sıkıştırma performansları belirleyici oldu. j Desteklenen Özellikler Kendi standartları dışındaki diğer formatları n kullanılabilmesi bizim için önemliydi. Sıkıştırma ve açma artık başlı başına yetersiz. Kullanıcıların beklentileri arasına parola koruması ve şifreleme gibi güvenlik önlemleri katıldı. Kendisini açabilen bölünmüş dosyaların oluşturulabilmesi mümkün mü? Araç sıkıştırılmış dosyaları farklı formatlara dönüştürebiliyor mu? Arşiv hataları giderilebiliyor mu? j Ergonomi Sıkıştırma aracının sunduğu ek özellikler, el kitabı ve online yardım gereksinimini arttırır. Arayüz kullanıcısına yardımcı olmalı ve kafa karıştırmamalı. Sihirbazlar, program kullanımında kolaylık sağlıyor mu? Kişisel yapılandı rmanın sınırları nedir? j Güncelleme ve Hizmet Güncellemeler en azından bir süre ücretsiz gerçekleştirilmeli. Bu konuda cömert davrananlar puan kazanmayı başardı. Destek ve bu desteğin kalitesi hakkında neler söylenebilir? ___T___E___S___T___ ___K___Rİ___T___E___R___L___E___Rİ SIKIŞTIRMA ARAÇLARINI NASIL TEST ETTİK? ___H___e___r___ ___i___s___t___e___n___i___l___e___n___i ___y___a___p___a___b___i___l___m___e___k___ _____n___e___m___l___i 118 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003