donanım İÇİNDEKİLER BIOS Güncellemesi: Adım adım BIOS update Dijital Kamera Testi: Yeni kameraların en son testi Network Sorunları: Ağ problemlerine çözümler Donanım Günlüğü: CHIP Test Merkezi’nden... Yeni Donanımlar Testte: Ürün incelemeleri ve testleri CHIP TOP 10: Şubat ayının en iyileri 100 88 86 72 60 52 48 _ Günümüzün PC’leri turbo hızında ve fare sessizliğinde çalışabilmeli. Başarılması zor bir görev çünkü sessiz sistemler hemen hemen hiç yüksek performans sunmuyor; hızlı CPU gibi sıcaklık kaynakları yavaş sürgülü hesap cetvelleriyle yer değiştirmek zorunda. Buna karşılık hızlı PC’ler soğutucu türbinleriyle tahammül edilebileceğinden daha fazla gürültüye sebebiyet veriyor. Aktif soğutuculara elveda Bu ikilemden çıkış yolu, yüksek uç bileşenlerinin aktif soğutucu olmaksızın da işletilebilmesi. Kurnaz teknikler PC’de sükuneti sağlıyor. En yeni örnek ekran kartı üreticisi Sapphire’den (www.sapphiretech.com) geliyor. Bu üreticinin ekran kartı Radeon 9700 Pro “Ultimate” çeşidinde Zalman kökenli pasif soğutucu ZM80A-HP ile sessizleştiriliyor. Hem de büyük bir başarıyla. Ama öteki üreticiler de müşterinin sükunet talebine karşı duyarsız kalmı- yor: Signum, bir 2,2 GHz Pentium 4 CPU’nun sıcaklığını Heatpipes üzerinden dışarıya ileten bir sistem sunuyor. EPIA-M serisinden yeni VIAMini- ITX anakartı üzerindeki VIA-C3 işlemci 933 MHz’lik saat frekansına rağmen esas itibariyle CPU soğutucusu olmadan çalışabiliyor; kulaklar için büyük bir iyilik bu... Böylelikle şık mini sistemler salonda yer buluyor. Birkaç (yüz) dolar fazlası bulunanlar yakın zamanda RSG Electronic (www.rsg-electronic.com) kökenli soğutucusuz bir 300 watt’lık güç kaynağı ile bilgisayarı ndaki ana gürültü kaynağını sessizleştirebilecek. Bir başka deyişle homurdanan fanları kötü zamanlar bekliyor: Heatpipes ve dev soğutucular sessiz soğutucuları bile gereksiz kılıyor; ama mücadele, ancak bir PC’nin çalışıp çalışmadığı yalnızca ışıldayan bir Power-LED’e bakılarak anlaşı ldığı zaman kazanılmış olacak. Pasif Soğutma Gücün Kaynağı Sükunettir! Gürültücü PC fanların karşısına sessiz rakipler çıkıyor. Artık yüksek hız bileşenleri bile pasif soğutulabiliyor, hem de performans kaybı olmaksızın... Sessiz Sedasız: Radeon 9700 Atlantis Pro Ultimate Edition, Zalman kökenli ZM80AHeatpipe ile pasif soğutuluyor. Soğutucusuz: VIA’nın EPIA-M serisi üzerindeki 933 MHz’lik CPU’su, artık yalnızca pasif soğutulmak zorunda. Fiyatı: 130 euro 49 CHIP | ŞUBAT 2003 Haberler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET KISA... KISA... 3 IBM’in Yeni Süper Bilgisayarı Bilgisayar atom bombası patlamalarını simule etmek için tasarlanmış. Linux sistemi “Blue Gene/L” küresel iklim değişikliklerini ve hava kirliliği ile atmosfer arasındaki karşılıklı etkileşimi tahmin edebiliyor. Toplam değerleri ise yaklaşık 290 milyon dolar civarında. Bilgi için: www.ibm.com EDİTÖRDEN NOTLAR Kablosuz ortamda haberleşmek Kablosuz haberleşme, gün geçtikçe artan önemi ile birlikte gelecekte vazgeçilmeyecek teknolojilerden biri olmaya aday. Nedeni ise pazarın bir çok isteğinin bu teknoloji ile sağlanabilmesi. Örneğin bu teknolojinin şirket çalışanlarına taşınabilirlik kazandırmasının yanı sıra sorunsuz ve hızlı bir şekilde ağ sistemine giriş sağlaması büyük bir avantaj. Bu teknoloji günümüzde 802.11 olarak adlandırılıyor ve kapalı alanlarda 50 metre, açık alanlarda 300 metrelik bir mesafede maksimum saniyede 11 Mbit’lik bir transfer oranı ile çalışıyor. Zaman içinde bu modern ağ bağlantısının kongre salonları, havaalanları ve otellerde etkin olarak kullanılacağı da görüldü. Ecevit Bıktım, CHIP Test Merkezi ATI Radeon Yeni grafik işlemcisi piyasada hızla kendine yer açıyor. Radeon, yüksek performansı ve uygun fiyatı ile kullanıcıların tercihi oluyor. Paralel Kablo Artık standart halini alan USB ile birlikte yazıcıları paralel porta bağlamak kullanışsız hale geldi. Paralel kablo yerine USB kablolar kullanılıyor. IN & OUT ! n ! BenQ MFP M610, hem yazıcı, hem tarayıcı, hem de fotokopi cihazı. Üstelik hem siyah/beyaz hem de renkli. Özellikle ev kullanımı düşünülerek geliştirilen bu ürün, tasarı mı ve kolay kullanımı ile dikkat çekiyor. Üç işlevi bünyesinde barındırmasına karşın Fujitsu-Siemens Scaleo PC Sessiz PC’ler Fujitsu Siemens Computers, ev pazarına yönelik ürün grupları ndan Scaleo PC’lerde “Silent PC Kit” kullanarak kullanıcılara 34 dB şidetinde “sessiz” çalışan bilgisayarlar hazırladı. Yeni Scaleo serisi PC’ler, kullanılan Astec ve Delta power supply’ları (güç kaynakları) sayesinde PC, minimum gürültü seviyesine indirildi. Tüm CPU’lar yeni, sessiz fan modelleriyle degiştirilirken, grafik kartlarının gürültü düzeyleri, pasif soğutma çözümleri ile 33-36 dB arasına indirildi. Tüm HDD’lerde, AAM (Otomatik Akustik Yönetimi) ile ses ,32.5–34 dB arasında gürültü seviyesine düşürülürken, optik sürücülerde de, yazılım deste ğiyle ses seviyesi minimum seviyeye çekildi. Bilgi için: www.fujitsu-siemens.com.tr Yazıcı + Tarayıcı + Fotokopi Küçük ve İşlevsel Apple, 17 inç ekrana sahip yeni dizüstü bilgisayarını ve Microsoft’un Internet Explorer tarayı cısı ile rekabet etmesi beklenen yeni yazılımını piyasaya sürdü. Yeni bilgisayarın müzik, video ve elektronik oyunlar alanı ndaki üstünlükleri göze çarparken, ekran boyutunun 17 inç (43.2 cm) olması dizüstü bilgisayarlar için bir rekor oluş- turdu. Yeni bilgisayarın fiyatı 3300 dolar olarak belirlendi. 12 inç ekran boyutundaki Power- Book’lar ise 1799 dolardan satı- lacak. 17 inçlik ekranın büyüklü ğü dikkate alındığında kullanı cıların bir kısmının masa üstü sistemlerinden vazgeçerek dizüstü bilgisayarlarını kullanmaya başlamaları bekleniyor. Mac-OS X işletim sistemi, G4 iş- lemci, DVD ve CDWriter özelliklerine sahip olan PowerBook Bluetooth cihazlarla uyumlu olarak geliyor. Bilgi için: www.apple.com Apple PowerBook G4 Apple’ın 17” Ekranı Dijital fotoğraf makinası satın almayı ya da değiştirmeyi düşünüyor musunuz? Kaynak: CHIP Okur Anketi DİJİTAL KAMERA % Hayır 1 yıl içerisinde 6 ay içerisinde Kısa Vadede Evet: Kullanıcıların yarısından fazlası dijital makina ihtiyacı duymazken %41’i de en geç bir yıl içerisinde satın almayı veya değiştirmeyi planladıklarını ifade ettiler. %27 %14 %59 65 45 35 20 0 Terratec Cameo Convert Seyyahlar İçin Video Montajı Cameo Convert Box’lar ile PC olmaksızın da dijital videolar analog (tersi de mümkün) malzemeye dönüştürülebiliyor. Ta- şınabilir cihaz DV video işleme için tavsiye edilebilir. Sunucuya göre DVD player ile video ya da camcorder zahmetsiz bir biçimde birbirine bağlanabiliyor ve fare tıklamasıyla veriler transfer edilebiliyor. Bunun için Box Firewire ve video bağlantıları- na (DV-AVI, S-Video, Composite) sahip. Teslimata bir kablo seti ve Ulead kökenli Media Studio Pro 6.5 VE dahil. Fiyatı: Yaklaşık 350 euro Bilgi için: www.terratec.com küçük ve hafif olan ürün, siyah/ beyaz ve renkli iki kartuş kullanıyor. Bu nedenle renkli fotokopi çekmeye de olanak veren ürün ile yüzde 25- 400 arası ölçekleme de yapmak mümkün. Ürünün Türkiye satış fiyatı ise 199 dolar + KDV. Bilgi için: www.infronic.com _ 200 MHz işlemcili yeni Sony Clie NX70V’de, 1/6 tipi CMOS, 310.000 piksel, 300 derece hareketli bir kamera standart olarak sunuluyor. Clie NR70V’nin üzerindeki kamera ile çekilen fotoğ- raşarı slayt gösterisi haline getirmek mümkün. 16 MB (DRAM)/16 MB (şash bellek) belleğe sahip olan Clie NX70V, 180 derece hareketli, 320x480 çözünürlükte 65 K TFT renkli ekrana sahip. 72,3x136,6x16,7 mm boyutlarında ve stylus kalem dahil 200 gram ağırlığındaki Sony Clie NX70V’nin en önemli özelliklerinden biri de MemoryStick sürücüye sahip olması. Clie NX70V’nin, MP3 çaları ve stereo kulaklık çıkışı ile 2 saat 40 dakika müzik dinlemek mümkün. Video Record ve Video Playback uygulamaları ve WiFi için slot bulunması Clie NX70V’i diğer Clie’lerden ayıran önemli özelliklerden bir kaçı. InfraRed (IrDA 1.2) ve AV uzaktan kumanda için InfraRed girişlerine de sahip olan Sony Clie NX70V ile evdeki bütün kumandalı elektronik aletleri (TV, klima, müzik seti vd.) kontrol etmek, diğer Clie ve bilgisayarla bağlantı kurmak, Infra- Red özelliği bulunan bir cep telefonu ile internete bağlanmak mümkün. Masa üzerinde hem takvim hem de çalar saat görevlerini de üstlenen Clie NX70V, Adress Book, Date Book, To Do List, Memo Pad, Card Info, Calculator, Security, Hot Sync, Desktop v.4.0.1 (PC) gibi PALM™ Organiser / Desktop uygulamalarına da sahip. Bir yıl garantili olarak satışa çıkan Sony Clie NX70V’nin fiyatı ise KDV hariç 669 euro. Bilgi için: www.ozel.com Sony’nin Palm-OS kullanan kabiliyetli el bilgisayarının yeni modeli, yeni yetenekleriyle karşımızda! 50 Haberler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003 Dell Latitude X200 Hafif, Ergonomik, Taşınabilir L2010P 90 derece çevrilebilir bir display’e sahip bir 20,1 inç TFT. Pivot yazılımı sayesinde, görüntü de birlikte çevrilebiliyor. Yassı ekran CAD alanındaki profesyonel görevler için uygun ve Portre modunda bir DIN-A3 sayfası nı neredeyse komple sunabiliyor. Cihaz 1.600x1.200 piksellik fiziksel bir çözünürlü ğe sahip ve panelin anti-glare kaplamasıyla yansımasız canlandırmalara olanak tanıyor. LG’nin açıklamalarına göre kontrast oranı 350:1 civarında, aydınlık ise metrekarede 200 Candela. Fiyatı: Yaklaşık 2.100 dolar Bilgi için: www.lge.com LG Flatron L2010P Çok Yönlü Dev Ekran! Brother MW-100 Cüce Mobil Yazıcı Brother’ın yeni mini yazıcısı, aşağı yukarı bir PDA boyutunda ve firmanın açıklamalarına göre dünyanın en küçük yazıcısı. Mobil cihaz 300 gram ağırlığında ve USB ya da kızılötesi port üzerinden bir notebook’a ya da bir avuçiçine bağlanabiliyor. Baskı termo kağıt üzerine yapı- lıyor ve çıktı tek renkli. MW 100 DIN A7 formatında kağıt kullanı yor, çözünürlük 300 dpi civarı nda. Özel bir kartuş içinde teslim edilen dört kağıt çeşidi de sunuluyor. Fiyatı: Yaklaşık 400 euro Bilgi için: www.brother.com Freecom Portable II DVD+RW/+R Çılgınca DVD Yazmak Freecom taşınabilir DVD yazıcı- sını bir firewire ve USB 2.0 arabirimiyle donatıyor. Seyahatlerinde büyük miktarda veri alış- verişi yapanlar için bu sevindirici bir durum. DVD’ler ve RW ortamları 2,4 hızlı tempoda yazı labiliyor. CD-RW’leri Portable II 12 hızlı bir tempoda yazacak. DVD player olarak sürücü 8 hızlı okuma temposu sunuyor. CD ve DVD yazma programlarıyla birlikte; bir güç kaynağı, bir DVD+RW, bir CD-R ve CD Marker Pen teslimat kapsamını tamamlı yor. Fiyatı: Yaklaşık 540 dolar Bilgi için: www.freecom.com Sony Clie NX70V Clie Ailesinin Yeni Üyesi Dijital Foto: Fotoğraf çekmek Clie’nin yeni bir marifeti değil! Ancak artık hızlı bir slayt gösterisiyle fotoğraşarınızı izleyebilirsiniz. X200, en son 800 MHz Ultra Low Volt (ULV) Mobile Intel Pentium III işlemcisi ve kolay okunabilir 12.1" XGA ekranı ile kullanıcılara ergonomi, performans ve esneklik sunuyor. X200, entegre ethernet kartı, V92 uyumlu modem ve opsiyonel mini PCI 802.1b kablosuz entegre antenli LAN ile mobil kullanıcıların temel ihtiyacı olan sorunsuz iletişime olanak sağlıyor. 6 saate kadar güç sağ- layabilen pil opsiyonu ve 128 MB RAM anakarta sahip. Bilgi için: www.sentim.com.tr 52 BIOS, anakartınızın özelliklerini ve üzerine takılı olan donanımların çalışması için gereken parametreleri, kullandığınız işletim sistemine aktaran, bir dizi küçük programdan oluşmuş bir sistemdir. Bu programcıklar anakart üzerinde yerleştirilmiş EPROM ya da Flash memory olarak adlandırılan hafıza üniteleri içinde yer alırlar ve normal olarak üretildikleri tarihe kadar olan tüm teknolojileri ve donanımları rahatlıkla tanıyabilirler. Zaman ilerledikçe gelişen teknoloji ile anakartınızı daha yeni bir modelle değiştireceğinizden otomatik olarak yeni bir BIOS’a da sahip olursunuz. Bu şekilde BIOS’unuzun yeni teknolojileri tanımama gibi bir risk olmaz.Ancak anakartlara oranla daha hızlı ilerleyen diğer teknolojiler yüzünden anakartınızı uzun bir süre değiştirmediğiniz halde sabit disk, işlemci ya da ekran kartınızı sık sık değiştirmeniz gerekebilir. İşte bu noktada sorunlar yavaş yavaş kendini göstermeye başlayacaktır. Çünkü yeni teknolojilerden habersiz olan eski BIOS’unuz onlara hala eskisi gibi davranacak ve gerçek performanslarını göstermelerini engelleyecektir. Daha kötü bir durumda ise hiç tanımayacaktır. BIOS donanımları tanıyamayacak kadar yaşlandı mı? Bu durumdan kurtulmak için önünüzde iki yol bulunur. Bilgisayarınızı dağıtıp, anakartı söküp, yenisiyle değiştirip, masrafa girebileceğiniz gibi yazılım tabanlı çözümü seçip BIOS’unuzu güncelleme yoluna da gidebilirsiniz. İkinci yol daha ekonomik ve zahmetsizdir. Ancak yapacağınız bir hata anakartınızı bir daha kullanılamayacak bir hale sokabileceği için oldukça da dikkat ister. Dolayısıyla eğer ikinci yolu tercih ediyorsanız, yazımızın devamını okuyarak BIOS güncellemenin ince noktalarına göz atmanız iyi olacaktır. Ayrıca yazının sonundan güncelleme sırasında oluşabilecek hataları nasıl çözeceğinizi de öğrenebilirsiniz. BIOS güncellemesi sadece, artık teknolojileri tanıyamayacak bir hale geldiğinde yapılmaz. Sistem performansını artırmak için de en güncel BIOS sürümlerini anakartınızın web sayfasından takip ederek güncelleyebilirsiniz. Tabii ki anakartınız sorunsuz bir şekilde çalışıyorsa riske girip güncelleme yapmanıza da hiç gerek yoktur. Ayrıca henüz beta olan BIOS güncellemelerinden de uzak durmaya özen gösterin. BIOS’u güncelleme zamanının geldiğine karar vermek İşletim sistemlerinde olduğu gibi BIOS'lar da hata içerebilir. Eğer anakartınız bir donanım ile çalışmayı reddediyorsa ya da uyumsuzluk yapıyorsa, bu hataları biraz önce bahsettiğimiz gibi BIOS güncellemeleri ile giderebilirsiniz. Peki güncelleme yapmak için hangi sorunların ortaya çıkmasını beklemeliyiz? Örneğin yeni bir işlemci piyasaya sürüldüğünde anakartınız teorik olarak bu işlemciyi destekliyor, ancak işlemciyi taktığınızda, yanlış algılandığını görüyorsanız BIOS güncelleme zamanı gelmiş demektir. Güncelleme işlemi BIOS yazılımının türüne ya da anakart üreticisine CHIP | ŞUBAT 2003