CHIP Online - Arşiv: Şubat 2003 DOWNLOAD Ağ Sorunlarına Çözümler

Ağ Sorunlarına Kesin Çözümler Ağ Sorunlarına Son! Yeni bir ağ kurarken ya da mevcut bilgisayar ağınızla çalışırken karşılaşılan sorunları çözmek masraşı olabilir. Sakin bir kafayla sistemli bir şekilde çalışarak, tüm ağ sorunlarını çözebilirsiniz. Aşağıdaki kontrol listesi ufak büyüklükte bir yerel ağ ile ilgilidir. Onlarca ya da yüzlerce iş istasyonundan oluşan yerel ağların yöneticilerinin sorun gidermek için yazılımsal ve donanımsal olarak pahalı analiz araçlarına ihtiyaçları vardır. Yazımızda bahsedilen check-up içinse bir tornavida ve biraz zaman yeterli olacaktır. Ağınızda oluşan bir sorun anında, tüm listeyi baştan sona taramanıza gerek yoktur. s74’teki listede, karşılaştığınız sorunu, verilen tanımlardan bulabilirsiniz. Donanımı Kontrol Edin Eğer yerel ağınız için kullandığınız donanımda herhangi bir sorun varsa, Windows ya açılışta ağ kartında bir sorun olduğunu belirten bir uyarı mesajı verecektir ya da bilgisayarınızın diğer bilgisayarlarla olan bağlantısına izin vermeyecektir. Kartı ve kablolamayı aşağıda belirtilen sırada kontrol edebilirsiniz: 1 Ağ kartının yuvasına oturup oturmadığını kontrol edin Bilgisayarınızın kasasını açın ve ağ kartının düzgün bir biçimde anakartın üzerindeki yuvaya monte edilip edilmediğini kontrol edin. Kartınız bilgisayarınızın kasasına vidalanmış olsa bile, bazı Gizli Problem: Vidalanmış olmasına rağmen, yuvasına iyi oturmamış bir ağ kartı, ağ sürücülerini kurarken de birçok hataya neden olur. 1 Yerel ağınızı kurarken izlemeniz gereken adımlar aşağıda listelenmiştir. Karşılaştığınız sorunların İpucu bölümünde olup olmadığını kontrol edin. Yerel Ağ Yönetimi CHIP | ŞUBAT 2003 Çalışır durumda olan bir kabloda sorunlar olduğunda ya da kablo çıkarıldığında Windows 2000 ve Windows XP, sistem çubuğunda (systray) bunu belirten bir uyarı mesajı belirir. 4b Kablolamayı kontrol edin (koaksiyel kablo) Eğer yerel ağınız, günümüzde neredeyse tamamen kalkmakta olan koaksiyel kablolamayla yapıldıysa (her PC’de bulunan T şeklindeki BNC bağlantı ve kablo sonlarındaki sonlandırıcılar), kablolamadaki ufak bir hata, sistemin çalışması açısından bükümlü çift tipi kablodan ve hub’dan oluşan bir ağdan daha ölümcül sonuçlar verecektir. Herhangi bir yerdeki sorun, tüm ağın donup kalmasına neden olabilir. Bozuk ya da hatalı kısmın bulunması da bükümlü çift kablodan oluşan bir ağa göre daha zordur. Öncelikle bütün bilgisayarlardaki T şeklinde olan fişlerin iyi takılı olup olmadığını ve kablo sonlandırıcıların düzgün bağlanıp bağlanmadıklarını kontrol ederek hata giderme işlemine başlayabilirsiniz. Ağ kablosunun bilgisayara bağlandığı kısmındaki başlık, çeyrek dairelik döndürme ile ağ kartına tam olarak oturmalıdır. Bu işlemler ağınızdaki sorunu gidermediyse, sorun kabloda oluşmuş olabilecek bir kırılmadan ya da temassızlıktan oluşmuş olabilir. Bozuk kabloyu bulmak için şu işlemi yapın: Sadece iki bilgisayarı bir kabloyla bağlayıp, kabloyu iki tarafından sonlandırıcılarla sonlandırın. Eğer bu işlem ile başarılı olamazsanız, kullandığınız kabloyu başka bir kabloyla değiştirerek aynı işlemi tekrar yapın. Bilgisayarlar birbirlerine erişebiliyorlarsa, sorunun kullandığımız ilk kablodan kaynaklandığına emin olahatalı üretilmiş kasalarda ya da anakart yuvalarında kart anakarta tam olarak temas etmiyor olabilir. Kartı tutan vidayı açıp, kartı yuvasına doğru iki tarafından bastırın. 2 Ağ kartının ışıklarını kontrol edin Çoğu ağ kartı, arka taraşarında kartın durumunu belirten bir ya da iki tane ışığa sahiptir. Bu ışıkların tam olarak anlamlarını ağ kartının dokümantasyonunda bulabilirsiniz. Genel olarak, eğer iki tane ışık varsa, bunlardan biri karta anakarttan elektrik geliyorsa ve kart çalışıyorsa, diğeri ise başka bir kart ya da switch’e bağlantı yapıldığında yanar. Kartın çalışıp çalışmadığını ping komutunu kullanarak test edebilirsiniz. 3 Ağ kartını diğer yuvaya takmayı deneyin Kartınız, anakartın üzerine muntazam oturtulmuş gözükmesine ve kartın üzerindeki ışığın kartınızın çalıştığını göstermesine rağmen, bir kaynak çakışması nedeniyle çalışmıyor olabilir. (Windows’taki Aygıt Yöneticisi’nden bunu kontrol etmeniz mümkün.) Bu durumda kartınızı bulunduğu yuvadan çıkarıp, anakartınızın üzerindeki başka bir yuvaya yerleştirmenizi tavsiye ederiz. Genellikle Windows altında, kullanılmakta olan kaynağı değiştirmeniz mümkün olabilir. (Bkz. 6. adım) 4a Kablolamayı kontrol edin (bükümlü çift tipi kablo - UTP) 1’den 3. adıma kadar söylenenleri yaptıktan sonra, Windows’unuzun hata vermemesine rağmen, hala bilgisayarınız karşı bilgisayar ile bağlantı kuramadıysa hatayı aradaki kablolamada arayabilirsiniz. Yedekte uzun bir kablo bulundurmanız ve buna ek olarak da bir adet çapraz bağlanmış kablo (crossover) bulundurmanızı tavsiye ederiz. Yedek kabloyu kullandıktan sonra bir düzelme olmazsa, elinizdeki çapraz kablo ile kullandığınız switch’i es geçip, direkt olarak iki PC’yi birbirine bağlayabilirsiniz. Eğer bağlantı sorunsuz olarak çalışmaya başladıysa, hatanın kullanmakta olduğunuz kablodan kaynaklanıp kaynaklanmadığından emin olabilirsiniz. Kablodaki hatayı göstermekte ethernet kartının durum ışıkları size yardımcı olur. Uyarı: Windows 2000 ve XP, PC çalışırken ağ kablosunun çıkarılması durumunda, bunun farkına varıp bir uyarı mesajıyla haber verirler. 4a 72 Ağ Sorunlarına Çözümler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003 biliriz. Ağımızda kullandığımız diğer kabloları da aynı şekilde deneyerek, sorunlu kabloları tamamen ayıklayabilirsiniz. Bu işlemi yaptıktan sonra her defasında bir bilgisayarı ağa ekleyerek ve kullanılan kabloyu sonlandırarak tüm bilgisayarları birbirlerine bağlayıp, sorunsuz bir şekilde çalıştıklarından emin olmalısınız. 4c Hub’ı ya da Switch’i kontrol edin Ethernet dağıtıcıları (switch’ler ya da hub’lar) üzerinde kontrol ışıkları bulunur. Genelde, bu aletlerin üzerinde bağlanan her ethernet kartı için bir ışık vardır. Elektriği kesmek için de bir adet açma- kapama düğmesi vardır. İlk kontrol etmeniz gereken switch’te elektrik olup olmadığıdır. Switch’in üzerindeki girişlerdeki ışıklar, sadece bağlanan PC’leri göstermekle kalmayıp, bize bu PC’lerin ağ kartlarının çalışmaya hazır olduklarının bilgisini de verir. Karşı taraftaki bilgisayarın açık olması bu ışığın yanması için yeterlidir. Ağ kartının sürücüsünün yüklenmiş olması ya da ağ ayarlarının yapılmış olması gerekmez. Dikkat etmeniz gereken tek nokta, bilgisayarınızı bağladığınız girişin, birden fazla switch’i birbirine bağlamaya yarayan ve ”uplink” adı verilen girişe denk gelmemesidir. Bazı dağıtıcılarda bir girişin “uplink” mi yoksa normal bağlantı için mi olduğunu belirlemenize yarayan bir düğme vardır. Buna benzer şekilde, “uplink” ve normal bağlantı olmak üzere bir girişe iki adet bağlantı yeri konulmuş olabilir. Bu durumda size gerekli olan yere kablonuzu yerleştirmelisiniz. Pahalı dağıtıcılarda genellikle her giriş yeri otomatik olarak kendisine takılan cihazın türünü anlayabilir. 5 Ağ kartlarının bağlantı hızı birbirine uyuyor mu? 100 Mbit’lik bir ağa, 10 Mbit’lik bir kart ya da dağıtıcı takmış olabilir misiniz? Çoğu yeni ağ kartı, gerekli olduğunda 10 Mbit çalışabilme özelliğine sahiptir. Ne yazık ki tam tersi mümkün değil. Hub’lar ya da switch’ler genellikle bu iki hızdan sadece birinde çalışabilirler. Sadece 10 Mbit/s hızında çalışan bir kartın, sadece 100 Mbit/saniye hızında çalışan bir switch’te çalışması ya da tam tersi mümkün değil. İstisnai bir durum sadece biraz daha pahalı çift hızlı switch ve hub’larda yaşanıyor. Bunlar, 10 ve 100 Mbit’lik ağ kartlarının aynı ağda çalışmasına izin veriyorlar ve genelde bağlı olan ucun bağlantı hızını farklı renklerde gösterebiliyorlar. (Örneğin 100 Mbit çalışan girişlerde yeşil ışık, 10 Mbit çalışanlarda da sarı ışıkla hızı belli edebiliyorlar.) Windows Yapılandırması Çalışma masası üzerinde kablo ve ağ kartı sorunlarını çözmeye uğraşmadan önce ilk olarak Windows ayarlarını kontrol etmeniz önerilir. 6 Ağ kartının sürücülerini kontrol edin İlk bakmanız gereken yer ağ kartınızın sürücüsünün doğru yüklenip yüklenmediğidir. Bazen ağ kartınızın arızalı olması, bilgisayar ayarlarınıza kartın sürücülerinde bir hata olduğu şeklinde yansıyabilir. Windows’unuzdan Aygıt Yöneticisi’ni açın. Windows ME altında, masaüstünde Bilgisayarım simgesine sağ tıklayıp, Özellikler’i seçtikten sonra Aygıt Yöneticisi’ne ulaşabilirsiniz. Windows 2000 ve XP için aygıt yöneticisi aynı yerde, donanım sekmesinin altında bulunuyor. Sisteme düzgün olarak kurulmuş ve çalışan bir sürücü ile ağ kartınız, ağ bağdaştırıcıları bölümünün altında belirecektir. Eğer ağ sürücünüzde bir sorun varsa, kartınız ya bilinmeyen aygıtlar arasında ya da kırmızı bir çarpı veya sarı bir ünlem ya da soru işaretiyle gözükecektir. Bu durumda aygıtı seçtikten sonra sağ tıklayıp özelliklerine bir göz atmamız gerekli demektir. Bir kaynak çakışması durumunda (aynı kesme ya da aynı G/Ç adresine sahip iki erişimde) Bu işlemden sonra Ağ Bağdaştırıcıları altında kendi ağ kartınızı seçip, Özelliklerinden Kaynaklar sekmesine girdikten sonra Otomatik ayarları kullan seçeneğini seçili durumdan kaldırdıktan sonra, oradaki değerleri değiştirerek çakışmayı giderebilirsiniz. Eski ISA kartlarda, bazı durumlarda atlatıcı (jumper) ayarlarıyla oynamanız gerekebilir. Tak-Çalıştır özelliğini destekleyen kartlarda yaşanan sorunların çoğunu, sadece kartı takılı olduğu yuvadan çıkarıp bir diğerine takarak üstesinden gelebilirsiniz. Bazı durumlarda yanlış sürücü yüklendiği için sorunla karşılaşılmış olabilir. Eğer bir şekilde internete erişiminiz varsa, daha güncel bir sürücü temin etmeniz bir çok sorunun daha oluşmadan üstesinden gelmeniz anlamına gelecektir. Nadir olarak, kartı tekrar ayarlamak, kartın bulunduğu yeri değiştirmek ve kartın sürücülerini güncellemek sorunu çözmez. Bu durumda elinizdeki kart bozuk olabilir ya da kartınız kullanmakta olduğunuz yonga ile uyumsuz olabilir. En kısa çözüm eski kartınızı satın aldığınız yerde değiştirtip, anakartınızla uyumlu bir ağ kartı almanız olacaktır. 7 Ağ ayarlarını test edin: 98/Me ve XP için ağ ayarları Çoğu zaman Windows’ta yapılması unutulan ya da yanlış yapılan bir ayar nedeniyle ağınızda sorunlar çıkabilir. Windows sürümlerine göre, neleri kontrol etmeniz gerektiğini aşağıdaki listede bulabilirsiniz. k Her Şey Yolunda: Ağ kartınızın sürücüleri doğru kurulduktan sonra, Aygıt Yöneticisi’nde kartın durumunu görebilirsiniz. Resmimizdeki Windows XP kurulu bilgisayarda ağ kartı doğru çalışıyor. Buna karşın USB disk sürücüsünde sorun var. Ayrıca bu kart devre dışı bırakılmış. Eğer kartınızın sürücüleri kurulamadıysa, aygıt bir soru işaretiyle belirecektir. 6 74 Ağ Sorunlarına Çözümler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003 Wındows 98/ME: Masaüstünde yer alan Ağ Bağlantılarım (Komşuları) simgesine sağ tuşla tıklayıp Özellikler’i seçin. Denetim Masası’nda Ağ ikonuna tıklayarak da aynı yere ulaşabilirsiniz. 7.1 Kullanılan ağ iletişim kuralları arasında en azından TCP/IP bulunmakta mı? Eğer yoksa Ekle (Yükle) düğmesine bastıktan sonra İletişim kuralları içerisinden gerekli kurulumu yapın. 7.2 İletişim kuralları (protokol) ağ kartına bağlanmış mı? Ekrandaki listede “TCP/IP -> Realtek Fast Ethernet Adapter” benzeri bir kaydın bulunuyor olması gerekli. Eğer yoksa, iletişim kuralını sistemden kaldırıp tekrar kurarak bu sorunun üstesinden gelebilirsiniz. 7.3 “Microsoft ağları için istemci” kurulu mu? Eğer kurulu değilse, Ekle/İstemci ile kurmanız mümkün. 7.4 “Dosya ve yazıcı paylaşımı” kurulu mu? Eğer kurulu değilse, Ekle/Hizmet ile kurmanız mümkün. 7.5 Birincil Ağ Oturumu bölümünde, “Microsoft Ağları İçin İstemci” seçili olmalıdır. 7.6 TCP/IP kullanan ağlar için: “TCP/IP -> Realtek Fast Ethernet Adapter örneğinde olduğu gibi, İTCP/IP> –> İAğ kartı> biçiminde yazılmış olan nesneye tıklayıp, Özellikler’i seçin. Nesneye çift tıklamak da aynı sonucu verecektir. Bu işlemden sonra karşınıza gelen penceredeki ayarları kontrol edin. 7.7 “IP Adresi” bölümünde geçerli bir IP adresi var mı? Eğer “IP adresini otomatik olarak al” seçili ise, makinelerden birine IP adresi el ile girildiyse ağ maskesi ayarı ya da IP adresinde hata olabilir. Bu tarz ağlarda en sık kullanılan ağ maskesi 255.255.255.0’dır. 7.8 “Bağlantılar” bölümü: Burada işaretlenmiş bir onay kutusuna sahip iki nesne olmalı:Microsoft ağları için istemci ve Dosya ve yazıcı paylaşımı... 7.9 Ayarları yapmak için açtığınız pencereye geri döndüğünüzde Ağ Kimliği (Tanımlama) bölümünü açmalısınız. Bilgisayar adı ve bilgisayar tanımını istediğiniz gibi belirleyebilirsiniz, ama Çalışma grubu bölümünde belli bir grupta yer alan bilgisayarların hepsine aynı grup isminin verilmesi gerekiyor. Eğer ağınız fazla geniş bir ağ değilse, tüm bilgisayarları sadece tek bir gruba toplamanız da mümkün. 7.10 Erişim Denetimi bölümünde, eğer ağınızda bir alan denetçisi yoksa ve noktadan noktaya bağlantı mevcutsa “Paylaşım düzeyi erişim denetimi” seçeneğini etkinleştirin. Eğer bilgisayarınız bir NT ya da Windows 2000 alanının parçası ise ikinci seçeneği (Kullanıcı düzeyi) etkinleştirip geçerli alan adınızı gerekli yere yazabilirsiniz. Wındows 2000/xp: Ayar pencereleri Windows 2000 ve XP’de biraz daha farklı tasarlanmış. Temel olarak Windows 98/Me ile aynı ayarları kontrol etmemiz gerekiyor. Ağ Bağlantılarım ikonuna sağ tıklayıp Özellikler’i seçtikten sonra açılan Ağ bağlantıları adlı pencerede Yerel Ağ Bağlantısı’na sağ tıklayıp Özellikler’i seçin. 7.1, 7.3, 7.4 Listede aşağıdakiler bulunmalı: ?___ Microsoft ağları için istemci ?___ Microsoft ağları için dosya ve yazıcı paylaşımı ?___ En azından bir adet ağ iletişim kuralı (örn. TCP/IP). Ekle (Yükle) düğmesine tıkladıktan sonra çıkan seçeneklerde eksik olan bileşenleri yükleyebilirsiniz. 7.7 TCP/IP ayarları için TCP/IP iletişim kuralının üzerine çift tıklayarak (ya da sağ tıkladıktan sonra Özellikler’i seçerek), IP adresinin ve ağ maskesinin doğruluğunu kontrol edebilirsiniz. 7.9, 7.10 Bir etki alanına dahil olmak için ya da bir çalışma grubu için gereken ayarlar, Windows 2000/XP içerisinde farklı bir yerde bulunuyor. Bilgisayarım’a sağ tıkladıktan sonra Özellikler’i seçip Bilgisayar Adı (Windows 2000 için Ağ Kimliği) sekmesine geldiğinizde iki tane düğme ile karşılaşacaksınız. Bunlardan biri gerekli değişikleri daha rahat yapmanıza imkan verecek yardımcı bir programdır. Diğer düğme ise, daha hızlı bir şekilde gerekenleri girmek için kullanılıyor. Tüm bu işlemleri yaptıktan sonra bir yerel ağ kurulumu için gereken tüm detayları kontrol etmiş olduk. Yazımızın devamında sık karşılaşılan ağ sorunları ile ilgili bilgiler ve bunlarla ilgili ipuçlarını bulacaksınız. k Düzenli: Merkezi olarak ayarların yapılamamasına karşın, Windows XP ve 2000’deki ağ ayarları, kullanım açısından daha pratik. Bir yerel ağın kurulumu sırasında genelde hep aynı tarz sorunlar insanı kızdırır. Hataların sebepleri ve giderilmesi için gerekenler aşağıda. Ağda Sık Karşılaşılan Sorunlar İPUCU 1 Sorun:Windows açılır açılmaz ağ kartının bozuk olabileceğini belirten bir hata mesajı veriyor. Çözüm: Böyle bir duruma yol açabilecek dört olasılık vardır: 1 Ağ kartı bilgisayarın anakartındaki yuvaya tam olarak oturmamış ya da temas etmiyor. (Kontrol listesi 1) 2 Ağ kartı için hiç bir sürücü yüklenmemiş ya da yüklenmiş olan sürücü yanlış. (Kontrol listesi 2) 3 Ağ kartı başka bir donanım tarafından kullanılmakta olan bir bir kesmeyi ya da G/Ç adresini kullanmaya çalışıyor. (Kontrol listesi 3) 4 Windows’unuz haklı! Ağ kartınız gerçekten de bozuk. Bu duruma yardımcı olabilecek tek şey kartınızı aynı marka ve model, bir yenisiyle değiştirmeniz olacaktır. Değişiklikten sonra kartın sürücülerini tekrar yüklemeniz büyük bir ihtimalle gerekmeyecektir. İPUCU 2 Sorun: Bilgisayar açıldıktan sonra Windows, isim, şifre ve alan adı istiyor. Sisteme giriş yaparken hata mesajları alıyorsunuz ve “Bir alan adı denetleyicisi bulunamadı” benzeri bir hata mesajı ile karşılaşıyorsunuz. Çözüm: Bu durumda iki olasılık var: 76 Ağ Sorunlarına Çözümler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003 1 PC’niz Windows 2000 ya da Windows NT ağının parçası değil. Ayrıca ağınızda da bir etki alanı mevcut değil. Ağa oturum açma işleminde değişiklik yapmanız gerekiyor. Bilgisayar açıldığında karşınıza çıkan oturum açma ekranını ESC tuşuna basarak geçin. Windows 98/Me altında Denetim Masası/Ağ altında ya da masa üstünüzdeki ağ simgesine sağ tıklayıp, özellikleri seçerek ağ yapılandırması ile ilgili ayar penceresine ulaşın. “Microsoft ağları için istemci” nesnesine çift tıklayın ve “Windows NT etki alanına bağlan” seçeneğinin aktif olmadığına emin olun. Bu işlemden sonra Erişim denetimi kısmında, “Paylaşım düzeyi erişim denetimi” seçeneğini işaretleyin. Windows 2000 ve XP altında, bahsedilen işlemi Bilgisayarım ikonuna sağ tıklayıp Özellikler’i seçtikten sonra Bilgisayar Adı sekmesindeki Ağ Kimliği adlı düğmeye tıklayıp, yerel ağınız hakkında bilgiler soracak olan yardımcı programı çalıştırın. “Bu bilgisayar ev kullanımı için ve bir iş ağının parçası değil” seçeneğini işaretlemeniz önemlidir. Madde 7.10’u gözden geçirin. 2 Bilgisayar etki alanına sahip bir yerel ağın parçası ve bu bilgisayara açılışta bağlanması gerekiyor. Bu durumda 3 olasılık var. Etki alanı sunucusunun ismi doğru olarak yazılmamış olabilir. Madde 7.10’a göz atarak bu durumu düzeltebilirsiniz. Etki alanı sunucusu çalışmıyor olabilir (sunucu bilgisayarı kontrol etmelisiniz). Kullandığınız bilgisayarın ağ ayarlarıyla ilgili bir sorun olabilir. Eğer bilgisayarınız ağla birlikte peer to peer bağladığınız diğer bilgisayarla da iletişim kuramıyorsa, doğal olarak etki alanı denetleyicisine de erişmesi mümkün olmayacaktır. Son durumda mantıklı olan, oturum açmayı iptal edip önceki sayfalarımızdaki kontrol listesindeki maddeleri gözden geçirmektir.Windows 98/Me altında, ESC tuşuna ya da iptal düğmesine basarak, oturum açmayı iptal edebilirsiniz. Windows 2000 ve XP altında ise sisteme giriş yapmak için çıkan açılış penceresinde, alan adını değil de kullandığınız bilgisayarın adını seçili hale getirdikten sonra bilgisayarınıza giriş yapabilirsiniz. Bilgisayar açıldığında bu seçenek gözükmüyorsa Seçenekler düğmesine basıp görüntüleyin. İPUCU 3 Sorun: Ağ bağlantısı için gereken ayarları yaptığımızdan beri Windows’un açılması olması gerekenden çok daha uzun sürüyor. Çözüm: Ağ iletişim kurallarının ve ağ kartı sürücülerinin yüklenmesi Windows’unuzun açılışta biraz daha fazla vakit harcamasına neden olabilir. Yine de bu gecikme birkaç saniyeden daha fazla olmamalıdır. Gereksiz iletişim kurallarının yüklenmiş olup olmadığını kontrol edip, kullanılmayan iletişim kurallarını sisteminizden kaldırmanız gerekmektedir. Bilgisayarınızın otomatik olarak IP adresi alması da Windows 98/Me altında belli bir vakit almaktadır. Ağınızdaki ip adreslerinin ve ağ yapılandırmasının bir listesini tutup boş olan IP adreslerini yeni açılan bilgisayarlara dağıtmakla görevli DHCP sunucusunun (bir Windows 2000 Server ya da IP Sharer bu görevi görebilir) bulunmaması durumunda, bu gibi geciken bilgisayar açılışlarıyla karşılaşılabilir. Ağınızın kurulumuna göre işlem uzun bir süre alabilir.Windows bilgisayarlarınızın açılışta daha hızlı açılmasını istiyorsanız, IP adres ayarlarını el ile yaparak otomatik ayarlama kullanmamanızı tavsiye ederiz. Eğer ağınızda sadece birkaç bilgisayar varsa, bu size fazla bir yük getirmeyecektir. İPUCU 4 Sorun: Dosyaları bir bilgisayarından ötekisine kopyaladığınızda, dosyalar bozuluyor. Mesela, kopyaladığınız bir zip dosyası, öteki bilgisayarda açılmıyor. Çözüm: Bu sorunla normalde çok sık karşılaşılmasa da, eski koaksiyel kablolama kullanıyorsanız, bu tarz bir sorunun başınıza gelme ihtimali vardır. Bazı durumlarda bu soruna nadir olmakla beraber, bükümlü çift tipi kablolamada da rastlanabilir. Verilerin fiziksel transferi sırasında ağda oluşabilecek yüksek seviyede parazitler, verilerin bozulmasına sebep olabilir. Zedelenmiş bir koaksiyel kablo (örneğin, izolasyon kısmı hasar görmüş olabilir), bozuk bir kablo bağlantı ucu ya da yüksek seviyede manyetik parazite maruz kalan bükümlü çift kablo, verilerinizin zarar görmesine sebep olur. Bu gibi bir durumda kablolamayı konrol etmek ve düzeltmek yeterli olacaktır. (Kontrol listesi 4a ya da 4b) İPUCU 5 Sorun: Sadece 1 Windows XP ve 1 Windows 98/Me kullanan bilgisayarlardan oluşan bir ağda,Windows XP kullanan bilgisayar, Windows 98 kullanan bilgisayardaki dosyalara erişebilirken, Windows 98/Me kurulu bilgisayar,Windows XP kurulu bilgisayarlarda paylaşılan kaynaklara erişemiyor. Çözüm: Bir sunucu ve dolayısıyla kullanıcı hesaplarının yönetimi olmadığında bile Windows 2000/XP kullanan bilgisayarlar, paylaştırdığı kaynakların erişimlerini sadece kullanıcı tabanlı olarak yaparlar. Bu bilgisayarda paylaşılan dosyalara erişmek için bir kullanıcı adı ve şifre sağlanmalıdır. Çok önemli: Windows 98’e girerken kullandığınız kullanıcı ismi ve şifresi, bağlanacağınız Windows 2000/XP’ye erişimi olan bir kullanıcıya ait olmalıdır. Ya da Windows 2000/XP bilgisayara, Windows 98/Me bilgisayarda kullandığınız kullanıcı adını ve şifreyi ekleyin. Modem üzerinden uzaktaki bir makineye bağlanacak olsanız bile bu kurala uymanız gereklidir. k Bulundu: Her Windows sürümünde bulunan arama fonksiyonunu kullanarak (resimde Windows XP’nin arama ekranı gönüyor), Browse-Master çalışmasa bile, isimlerini ya da IP adreslerini bilmek koşuluyla, tüm bilgisayarlara ulaşabilirsiniz. 78 Ağ Sorunlarına Çözümler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003 Bir ipucu daha:Windows 2000 ve XP herkesin dahil olduğu “everyone” kullanıcı grubunu destekler. Ama bu grup için paylaştırılmış bir dosya ağdaki her kullanıcının bu kaynağa erişimi olacağı anlamına gelmez. “everyone” grubu aslında “Bu Windows 2000/XP bilgisayar üzerinde bir kullanıcı hesabına sahip olan herkes” anlamına gelir. İPUCU 6 Sorun:Windows 2000 server’daki kaynaklara erişim sırasında bağlantı bir anda kopuyor ve Ağ Bağlantıları’nda ise bu kaynaklar kırmızı bir “x” işaretlenmiş hale geliyor. Çözüm: Windows 2000 server’lar standart ayarlarına göre 15 dakika sürece hiç bir işlem yapmadığınızda ağ bağlantınızı kapatırlar. Bu davranışı sistem kayıt defterinde “HKEY_LOCAL_MACHINE\ SYSTEM\CurrentConrolSet\lanmanserver\ parameters\autodisconnect değerini değiştirerek, Windows 2000 server’ınızın istediğiniz bir süre sonunda bağlantıyı kesmenizi sağlayabilirsiniz. Değer olarak vereceğiniz sayı dakika olarak bağlantı süresini belirliyor. Bu özelliği kapatmak isterseniz “-1” değerini verebilirsiniz. Bağlantı kesilmiş gözüküyorsa, o kaynağa tekrar tıkladığınızda bağlantının tekrar eski haline geldiğini göreceksiniz. Tabii ki belli bir süre geçtikten sonra ve ağ üzerinde bir işlem yapmadığınızda bu bağlantının tekrar kesilmeyeceği anlamına gelmiyor. İPUCU 7 Sorun: Ağ komşularındaki paylaşımlar LAN’daki diğer PC’lerde gözükmüyor. Çözüm: Ağda “Browse Master” görevini üstlenen PC, paylaşımların hepsinden haberdar olmamış olabilir. Bu durum ağdaki kaynağa erişecek PC’ler, paylaşımlarda haberdar olana dek sürer ve normalde bir kaç dakika alan bu işlemin bazı sıradışı durumlarda yarım saate kadar sürdüğü görülebilir. Böyle durumlarda, beklemeniz ya da ağdaki kaynağa dosya yolunu yazarak ulaşmayı denemeniz yardımcı olabilir. Windows Me’de karşılaşılan bir durum da ağ komşularındaki standart ya da kullanılmakta olan görünümün, 10 adet PC’ye kadar, ağda bulduğu PC’lerin paylaşımlarını listelemesidir. PC sayısı daha fazla olduğunda, diğer paylaşımlar ağ komşularında gözükmeyecektir. İPUCU 8 Sorun: Ağ Komşuları’na çift tıklandığında, sadece Tüm Ağ ikonu gözüküyor. Bunu açmaya yönelik deneme, “Bu ağa erişilemiyor” hata mesajına neden oluyor. Çözüm: Windows ağlarında en sık ortaya çıkan ve maalesef çözmesi en karışık olan hatalardan birisidir. Aslında bu hata penceresini, “Ağ kartı düzgün çalışıyor. Sadece ben nerede olduğumu, bir ağ kartının olup olmadığını ve hatta başka bir bilgisayarın olup olmadığını bilmiyorum” diye tercüme etmemiz daha doğru olacaktır. Bu soruna neden olan bir çok durum vardır: 1 Ağ’da hiçbir kaynak, sürücü, klasör, dosya ve yazıcı paylaşılmıyor olabilir. 2 Dosyalar ve yazıcı paylaşımı doğru bilgisayarda aktive edilmemiş olabilir. Bunu Windows 98/Me’de, ağ ayarlarının yapıldığı pencerede “Microsoft ağları için Dosya ve Yazıcı Paylaşımı” hizmetini aktive ederek, (eğer bu hizmet yüklü değilse Ekle/Hizmetler bölümünden sisteme kurulabilir). Sonra Dosya ve Yazıcı Paylaşımı düğmesine basılarak, iki onay kutusunu da işaretledikten sonra bilgisayarın tekrar başlatılması gereklidir. Windows 2000/XP’de bu hizmet, Ağ Bağlantılarının (Windows XP) ve Ağ Bağdaştırıcıları/LAN Bağdaştırıcıları/ Özellikler (Windows 2000) altında bulunur. 3 Protokol ya da ağ ayarlarıyla ilgili bir uyumsuzluk söz konusu olabilir. Örneğin çalışma grubu isimleri farklı verilmiş olabilir. Aynı şekilde IP adreslerinin çift verilmiş olması (bir ağda otomatik ve manuel adres atama yapıldığında genellikle karşılaşılan bir sorundur) ya da yanlış verilmiş olması mümkündür. TCP/IP iletişim kuralının ağ kartı üzerinde aktive edilmemiş olması da soruna yol açar. Ayrıca fiziksel bir bağlantı sorunu da (zarar görmüş ya da hatalı kablolardan veya switch’ten ya da hub’- dan kaynaklanan hatalara kadar geniş bir yelpazede olabilir) ağınızda kesintiye yol açabilir. Bu durumda kontrol listesindeki maddeleri baştan sona sırayla denemeniz gereklidir. 4 “Browse Master” olarak görev yapan makine düzgün çalışmıyor veya ağdan bağlantısı kopmuş olabilir. Bu gibi bir durumda aşağıdaki bilgileri göz önünde bulundurmanız sorunu gidermenizde yardımcı olacaktır: Ağ komşuları’na tıklandığında o an yerel ağa bağlı olan bilgisayarları ve bu bilgisayarların paylaştırdıkları kaynakları görmek mümkündür. Bu işlem için bilgisayarınız her bilgisayara bu bilgileri sormaktansa bu konudaki tüm bilgileri içinde bulunduran bir veri bankasına sahip olan bir bilgisayara sorgularını yöneltir. Diğer bilgisayarların sorgularını cevaplama görevini üstlenen bu bilgisayara Browse-Master denir. Ağa bağlı tüm bilgisayarlar Browse- Master görevini üstlenmiş bilgisayara paylaşımda olan kaynakların listelerini gönderirler. Ağa her bağlandıklarında ya da ağ ile bağlantılarını kesecekleri zaman bu bilgileri diğer bilgisayarların alabilmesi için Browse-Master’a teslim ederler. Hangi bilgisayarın Browse- Master rolünü üstleneceği, bilgisayarların kendi aralarında yaptıkları seçimler sonucunda belirlenir ve bu işlem arka planda, kullanıcılara kendini belli etmeden yapılır. Browse-Master ağ bağlantısını kapatıp ağdan çıktığı zaman (örneğin kapatıldığında) sistemde tekrar bir seçim yapılır. Fakat ağdan çıkma işlemi k Arka Kapıdan İçeri: Ağınızdaki bilgisayarın paylaştığı kaynakları Ağ Komşuları’nda görmek mümkün olduğu gibi, “net view \\İip adresi>” komutunu kullanarak, bu kaynakları komut satırı altında bile görüntüleyebilirsiniz. 80 Ağ Sorunlarına Çözümler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | ŞUBAT 2003 habersiz bir biçimde olduğunda (örneğin bilgisayar çöktüğünde) tekrar seçme işlemi başlatılmaz. Ta ki diğer bilgisayarlar sistemde bir Browse-Master olduğunu fark edene kadar. Fark etme işlemi bazı durumlarda bir saate kadar sürebilir. Bu arada ağ ile ilgili yapılan sorgular cevapsız kalacağı için hata mesajıyla karşılaşılır. Olası sebeplerle çok fazla vakit kaybetmeden yapılabileceklere değinmemiz daha yerinde olacak. Her zaman düzgün çalışan bir ağda, Browse-Master nedeniyle bir anda garipliklerle karşılaşırsanız bile bağlanmak istediğiniz bilgisayarın IP adresi ve bağlanmak istediğiniz kaynağın adını bildikten sonra daha önce erişebildiğiniz tüm kaynaklara erişebilirsiniz. Bir komut istemi açıp “net view \\İip adresi>” yazdıktan sonra enter tuşuna basarsanız bağlanmak istediğiniz PC’nin kaynaklarını görüntülemeniz mümkün. Tabii ki İip adresi> kısmına, bağlanmak istediğiniz bilgisayarların IP adreslerini yazmanız gerektiğini hatırlatmamıza gerek yok. Buna alternatif olarak Windows’unuzdaki arama fonksiyonunu kullanabilirsiniz. Bul ile dosya veya klasör aramanın yanı sıra bilgisayar aramanız da mümkün.Windows 98 altında Başlat/Bul/ Bilgisayar’a tıkladıktan sonra gelen kutuya aradığınız bilgisayarın ismini yazabilirsiniz. Bu işlem genellikle istediğiniz sonuca ulaşma konusunda başarılı olur. Bulunan PC’ye çift tıklayarak PC’nin paylaştırılmış kaynaklarına erişebilirsiniz. Windows Me ve 2000’de normal arama penceresi içerisinde bilgisayar aramak için bir link bulunmaktadır. İPUCU 9 Sorun: Ağ komşuları nette paylaşılan kaynakları gösteriyor, fakat bu kaynaklara erişilmek istendiğinde, kaynağın bulunamadığını söyleyen bir hata mesajı ile karşılaşılıyor. Çözüm: Ağ ayarları temelde doğru olsa bile, hata da gerçeklik payı olabilir. Buna yol açan 2 sebep vardır: 1 Kaynaklarını paylaşıma açmış olan bilgisayar o sırada kapalı olabilir, ya da paylaşım kaldırılmış olabilir. Browse- Master, bunun farkında olmadığından, kaynaklar hala paylaşılıyormuş gibi gözükebilir. Bir kaç dakika bekledikten sonra bu durumun kendiliğinden çözüldüğünü göreceksiniz. 2 Paylaşım silinmeden paylaşılan dosyalar ve klasörlerde de, silinme ya da yer değiştirme söz konusu olduğunda sorunlar olur. Windows NT/2000/XP’de paylaşımlar, her bilgisayarın kayıt defterinde saklanır. Bu yüzden artık geçerliliği kalmamış paylaşımları ağdan kaldırabilmek için, kayıt defterinde HKEY_ LOCAL_MACHINE\SYSTEM\Current ControlSet\Services\lanmanserver\Shares altından kendiniz silmelisiniz. İPUCU 10 Sorun: Bir dizüstü bilgisayarın farklı LAN’larda Windows 2000 ve XP bilgisayarlara bağlanması gerekiyor (örneğin, ofiste ve evde), ağlarda bir DHCP sunucusu mevcut değil, Ağ ayarlarının her defasında tekrar değiştirilmesi gerekiyor. Bunun basit bir yolu var mı? Çözüm: Evet, var! NETSH.EXE programını bu sorunun üstesinden gelmek için kullanabilirsiniz. Komut istemini açtıktan sonra aşağıdaki adresi girip Enter tuşuna basın. netsh –c interface dump > lan1.text Şimdi kullanıcının güncel olan Ağ konfigürasyonu (sabit IP adresi, ağ geçidi, DNS sunucusu) verilen metin dosyasına yazılı olacaktır. Bu metin dosyasını herhangi bir metin işlemcisinde açıp, inceleyebilir ve üzerinde değişiklik yapabilirsiniz. lan1.txt yerine başka bir isim de kullanmanız mümkün. Dizüstü bilgisayarınızın ayarlarını başka bir yerel ağa uygun hale getirdiğinizde, netsh kullanarak ikinci bir dosya kaydedin. Belli bir yerel ağ ayarını hızlı bir şekilde tekrar yüklemek için, komut isteminde aşağıdaki komutu yazın. netsh –f lan1.txt Eğer ağ ayarını kaydederken dosya isminde değişiklik yapmışsanız, netsh için çağırdığınız dosyanın doğru dosya olduğuna emin olun. Daha sonra bu işlemleri daha hızlı bir şekilde tekrar yapmak isteyebileceğinizi düşünerek netsh komutu ve aldığı parametreler için kısayollar oluşturabilirsiniz. İPUCU 11 Sorun:Windows XP yüklü bir PC’nin, sadece NETBEUI iletişim protokolü kullanan bir ağa bağlanması gerekiyor. Fakat bunu yapmak istediğimizde,Windows XP’nin ağ ayarlarında NETBEUI iletişim kuralının olmadığını gördünüz. Çözüm: Microsoft NETBEUI’yi Windows XP ile otomatik olarak yüklemiyor, bu protokolü sonradan orijinal CD’yi kullanarak kurmanız mümkün. 1 XP CD’sini yerleştirin ve “valuadd\ MSFT\Net\NetBEUI” adresine gidin. 2 “\system32\drivers” klasöründeki “Nbf.sys” dosyasını, Windows klasörünün içine kopyalayın. 3 Netnbf.inf dosyasını normalde INFKlasörüne kopyalayın. Bu klasör gizlenmiş olabilir. Bu durumda klasör ayarlarından Tüm Dosyaları Göster’i seçin. 4 Denetim Masası’ndan Ağ Bağlantıları’nı seçip, orada bulunan Yerel ağ bağlantısı’na farenin sağ tuşuyla tıklayın. Açılan pencereden Özellikler’e girin. 5 Açılan yeni diyalog penceresindeki Genel bölümünden Yükle’ye tıklayın ve sonrasında İletişim kuralı’nı seçerek Ekle düğmesine basın. 6 Buradaki listede az önce gözükmeyen NETBEUI protokolünü göreceksiniz. Onu işaretleyip ve Tamam’a basarak iletişim kuralının yüklenmesini sağlayın. 12. ipucunu ve faydalı ağ araçlarını www.chip.com.tr/network.htm adresinde bulabilirsiniz. _ SW / Ertunga Arsal, ertunga@chip.com.tr Çok Hızlı Eski Ayarlarınıza Dönün: Windows 2000/XP altında, NETSH komutunu kullanarak bilgisayarı nızın yerel ağ ayarlarını bir metin dosyasına kaydedip, daha sonra tekrar çağırabilirsiniz. CHIP | ŞUBAT 2003 86

Arşiv Listesi