CHIP | KASIM 2003 Fonksiyonun ayarlarını değiştirmek için Kayıt Defteri’ni çalıştırıp “HKEY_ LOCAL_MACHINE\SYSTEM\Current- ControlSet\Control\Session Manager\ Memory Management\PrefetchParameters” anahtarını etkinleştirin. Buradaki “EnablePrefetcher” kaydı söz konusu hizmetin durumunu belirtir: 0 – Fonksiyon devre dışı 1 – Sadece uygulamalar için 2 – Sadece sistem açılışı için 3 – Her ikisi için Eğer Kayıt Defteri’nde tek başınıza çalış- Windows’un açılışı için geçen süre, zamanla uzar. Sürücüler, hizmetler ve otomatik başlatılan araçlar sistemin açılışını yavaşlatırlar. Hızlı başlangıç ve kapanış Windows XP Pro, XP Home Prefetch belleğin ara sıra temizlenmesi Windows açılışı optimizasyonu, Windows’un ve programların daha hızlı açılmalarını sağlar (“XP Açılış Optimizasyonu Nasıl Çalışır?” kutusuna bakın). Bu hafızanın saklandığı WINDOWS/PREFETCH klasörünü, XP’nin daha sonra yeniden ve en iyi şekilde tekrar doldurabilmesi için ara sıra (en azından ayda bir veya iki kere) temizlemelisiniz. Bunun için söz konusu klasördeki tüm dosyaları seçin ve [Del] tuşuna basın. Daha fazla bir şey yapmanıza gerek yok. Windows XP Pro, XP Home Prefetch işlevinin optimum konŞgürasyonu Prefetch işlevini değiştirebilir veya tamamen kapatabilirsiniz. Eğer açılış sırasında sorunlar yaşıyor veya gerçekten düşük performanslı, eski bir bilgisayar kullanıyorsanız bu fonksiyonu devre dışı bırakmayı düşünebilirsiniz. Prefetch işlevinin çalışma alanının sınırlandırılması sabit disk alanından tasarruf etmenizi sağlar, ancak bu durumda çalışma hızı da düşecektir. maktan çekiniyorsanız gerekli ayarları bir araç yardımıyla gerçekleştirebilirsiniz. Bunun için kullanabileceğiniz Windows Prefetch Clean and Control adındaki aracı eCHIP’ten (HeCHIP-Code XP Temizliği) yükleyebilirsiniz. Windows XP Pro, XP Home Windows’un açılış dosyalarının birleştirilmesi Açılış dosyalarının birleştirilmesi (Ayrıntılı bilgi için “XP Açılış Optimizasyonu Nasıl Çalışır?” kutusuna bakın) için sistemin biraz daha hızlı açılmasını sağlayabilirsiniz. Bunun için Başlat / Çalıştır komutu ile ekrana gelen penceredeki Aç kutusuna aşağıdaki satırı girin: Defrag•c:•-b Kayıt Defteri’ni kullanarak, Windows’un bu işlemi her sistem açılışında tekrar yerine getirmesini sağlayabilirsiniz. Bunun için Kayıt Defteri Düzenleyicisi’ni açın ve “HKEY_LOCAL_MACHINE\ SOFTWARE\Microsoft\Dfrg\BootOptimizeFunction” anahtarını etkinleştirin. Sağ tarafta bulunan “Enable” kaydının değerini “Y” olarak değiştirin. Ancak bu ayar birçok Windows kurulumunda otomatik olarak ayarlanmıştır. Temizlik: Windows XP Prefetch Clean and Control aracı Prefecth belleğini siler ve yeniden dolmasına izin verir. EK AÇIKLAMA »XP açılış Optimizasyonu nasıl çalışır? Windows XP’nin en önemli yeniliklerinden biri de işletim sisteminin performansı nı artıran Açılış Optimizasyonu fonksiyonudur. Farklı ipuçlarının bu fonksiyona nasıl etki ettiklerini anlamak için ilk olarak bu özelliğin çalışma prensibinin bilinmesi gereklidir. Windows dosyalara dikkat ediyor Açılış Optimizasyonu bir taraftan Windows’un diğer yandan da uygulamaların açılışlarını etkiler. Örneğin, Microsoft Word’ü çalıştırırsanız Windows, bunu WINDOWS/PREFETCH klasöründeki LAYOUT. INI dosyasına kaydeder ve burada yeni bir dosya oluşturur. Bu dosya örne- ğin, “WINWORD:EXE-259486DA.pf” şeklinde adlandırılır. Bunun içerisinde ise ana uygulamanın yüklediği dosyaların bağlantıları bulunur. Word için bu dosyalar arasında ek modüller ve resimler ve graŞkler de bulunabilir. XP çalışma aralarında ayarlanıyor Açılış Optimizasyonu, kullanıcının Windows ile çalışmadığı aralarda çalışır ve LAYOUT.INI dosyasındaki bilgileri temel alarak sabit diskin dış alanlarındaki dosyaları yazarak bunlara erişimi hızlandırır. Windows, bu işlemi her üç günde bir tekrar eder. Bu uygulama daha sonra çalıştı- rıldığı zaman XP, gerekli olması muhtemel bileşenleri üstelik ana uygulama henüz bunlara ihtiyaç duymadan hafıza üzerinde hazır tutar. Windows’un Prefetch dosyalarını sabit diskinizde nasıl düzenlediğini Prefetch klasöründeki LAYOUT. INI dosyasından öğrenebilirsiniz. Bu dosyanın içeriğini Not Defteri gibi bir metin düzenleyicisi ile okuyabilirsiniz. XP’nizi İnceltin GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET 115 CHIP | KASIM 2003 k Düzenleme: XP, Prefetch klasöründe son kullanılan dosyalar hakkında bilgiler tutar. Bunları ara sıra silebilirsiniz. 116 XP’nizi İnceltin GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 ve “HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\ ControlSet001\Control” anahtarını etkinleştirin. Editör penceresinin sağ tarafında “WaitToKillServiceTimeout” kaydı bulunur. Buradaki değeri azaltın, örneğin “100” yeterli bir bekleme süresidir. Buradaki değer milisaniye cinsindendir. Bununla beraber söz konusu bekleme süresinin bitiminde bir pencere ekrana gelecektir. XP, burada bu uygulamanın sonlandırılmasını gerçekten isteyip istemediğinizi sorar. Bu sorguyu da göz ardı edebilir ve devamlı olarak “Evet” cevabının verilmesini sağlayabilirsiniz. Bunun için Kayıt Defteri’ndeki “HKEY_CURRENT_USER\Control Panel\ Desktop” anahtarını etkinleştirin ve “AutoEndTasks” kaydının değerini “1” rakamı ile değiştirin. Ayrıca bir dosya henüz yedeklenmemiş olursa ilgili program söz konusu dosyanın ne yapılması gerektiğini de soracaktır. ! Dikkat: Bu ipucu, eğer Windows’un kapanışı sırasında TEMP klasörünün içeriğini veya takas dosyasını otomatik olarak silmek istiyorsanız işinize engel olacak ve bu işlem de benzer şekilde sonlandırılacaktır. Açılış Kontrolü: MSCONFIG aracı ile otomatik başlatılan tüm programları görebilirsiniz. İstemediğiniz programların çalışmalarını da aynı pencereden engelleyebilirsiniz. WINDOWS XP PRO, HOME »BootVis ile açılışın hızlandırılması XP açılışı standart olarak optimum ayarlara sahip değildir. Bu nedenle Microsoft işletim sisteminin açılmasını hızlandı- ran bir araç hazırlamıştır. BootVis ismindeki bu aracı eCHIP’ten (HeCHIP-Code XP Temizliği) hemen yükleyebilir ve yapmanı z gerekenleri aşağıdaki açıklamalardan öğrenebilirsiniz. 1. BootVis, bilgisayarı yeniden başlatmak zorunda olduğu için tüm uygulamaları kapatın. BootVis ana penceresindeki File / New / Next Boot + Driver Delays komutunu çalıştırın. Bunun sonucunda ekrana gelen pencereyi Tamam düğmesine tıklayarak kapatın Sistemi yeniden başlatmak için bir geri sayı m penceresi çıkacaktır. Sistem yeniden açıldıktan sonra BootVis çalışmasını bitirene kadar beklemelisiniz. Programın ara yüzünden Trace’i, yani açılış sürecinin görsel değerlendirmesini inceleyebilirsiniz. Buradaki Driver Delay başlığı, sistem açılışını hangi sürücünün geciktirdi ğini gösterir. Bu Trace’i daha ileride kıyaslama yapabilmek için File/ Save As… komutunu kullanarak kaydedebilirsiniz. 2. İkinci adımda Trace / Optimize System komutunu kullanarak açılış sürecinin optimize edilmesini sağlayın. Ardından sonuca ulaşmak için bilgisayarı nızı yeniden başlatmanız yeterli olacaktı r. Yeniden başlatma sonrasında BootVis optimizasyon ayarlarını tamamlayana kadar bekleyin. Bu işlem birkaç dakika sürebilir. Açılış sürecindeki hangi faktörlerin hızlandığını görmek isterseniz programı yeniden çalıştırın ve File / New / Next Boot + Driver Delays komutunu kullanarak sistemin ikinci kez analiz edilmesini sağlayın. Ardından yeni sonuçları daha önce kaydetti ğiniz eskilerle karşılaştırın. Hızlı Açılış: Küçük Microsoft aracı BootVis, sistem açılışının kaydını tutar ve ardından optimize eder. Windows XP Pro, XP Home Arka plandaki otomatik başlat çağrılarının azaltılması Görev çubuğunun sağ alt köşesinde Tray simgeleri bulunur. Bunların büyük bir kısmı Windows’un, açılışı sırasında otomatik olarak çalıştırdığı araçlardır. Her iki programdan biri kendisini buraya bir otomatik başlatıcı (Quicktime, RealPlayer, WinDVD Center, Antivirus vs.) eklemek zorunda hissettiği için söz konusu Tray çubuğu kısa sürede dolar ve söz konusu küçük araçlar arka planda gerçekten çok büyük kaynaklar tüketirler. Bunun için otomatik başlatılan programlarınızı kontrol etmeli ve bunlardan gerekli olmayanları ayıklamalısınız. Bu programlar Başlangıç klasöründe olduğu gibi Kayıt Defteri’nde de gizlendikleri için ilgili ayarları gerçekleştirmek üzere kullanılabilecek en iyi araç MSCONFIG’dir. İlk olarak Başlat / Çalıştır komutunu çalıştırın ve ekrana gelen penceredeki Aç kutusuna “MsconŞg.exe” yazın. Tamam düğmesine tıkladığınız zaman ekrana gelen program penceresindeki Başlangıç kartını etkinleştirin. Buradan açılışta hangi programların otomatik olarak çalıştırıldıklarını görebilir ve bunların sabit disk üzerindeki konumlarını öğrenebilirsiniz. Buradaki araçlardan birinin önündeki işareti kaldırarak Windows açılışında otomatik olarak çalıştırılmasını engelleyebilirsiniz. Yaptığınız değişiklikleri Tamam düğmesine tıklayarak onaylayın ve sistemi yeniden başlatın. Sistem açılışında ekrana gelen Sistem Yapılandırma Yardımcı Programı iletişim penceresindeki Tamam düğmesine tıklayın. ! Dikkat: Windows’un kendi hizmetlerini, yeterli olmadığı için bu aracı kullanarak sonlandırmamalısınız. Windows XP Pro, XP Home, 2000 Sistem kapanışında programların hızlı sonlandırılması Sisteminizi kapatma komutu verdiğiniz halde bazı uygulamalar çalışmaya devam ediyorlar.Windows, sistemi güç kullanarak sonlandırmadan önce bu programlara bir süre tanır. Ancak bu işlem biraz zaman alabilir. Beklemek istemiyorsanız Kayıt Defteri Düzenleyicisi’ni çalıştırın TURBO İPUCU 118 XP’nizi İnceltin GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 k Arka plandaki hizmetler ve işlemler Windows’a çalış- ağır yük bindirirler. Sisteminizi bu yüklerden temizleyin ve gereksiz işlemleri sonlandırın. Etkili çalışma Windows XP Pro, XP Home, 2000 Gereksiz hizmetlerin devre dışı bırakılması Windows XP arayüzünün altında, sistem görevlerini yerine getiren ve kayıtlı kullanıcıdan bağımsız birçok hizmet, yani küçük programlar çalışır. Bunların arasında en çok bilineniyse XP Professional sürümünde bulunan internet sunucusudur. Aslında bu programların, bir kullanıcının ihtiyaç duyabileceğinden çok daha fazlası arka planda çalışır. Bu durum özellikle bir işyeri ağ içerisinde bulunmayan özel PC’ler de göze çarpar. Bu nedenle ihtiyaç duymadığınız söz konusu hizmetleri devre dışı bırakmalısınız. Bunun için Başlat / Çalıştır komutu ile ekrana gelen penceredeki Aç kutusuna “services.msc” yazın ve Tamam düğmesine tıklayın. Takip eden pencere üzerinde hizmetlerin tam listesini görebilirsiniz. Bu adaylardan birinin üzerine çift tıklayarak Özellikler penceresine ulaşabilirsiniz. Buradan Başlangıç Türü olarak Devre Dışı’nı seçebilir ve böylece söz konusu hizmeti kapatabilirsiniz. ! Dikkat: Windows’un sorunsuz bir şekilde çalışabilmesi için bu hizmetlerin birkaçı gereklidir. Hangi adayları devre dışı bırakabileceğinizi s120’deki tablodan öğrenebilirsiniz. Ancak buradaki temel kural, emin olmadığınız hizmetleri devre dışı bırakmak yerine çalışmasına göz yummaktır. Windows XP Pro, XP Home Arayüzdeki gereksiz süslerin temizlenmesi Windows XP’nin arayüzü, kullanım kolaylığının haricinde şüphesiz göze de hitap ediyor. Hareketli menüler, renkli çubuklar, yuvarlatılmış pencere köşeleri ve daha fazlası. Bu görünüm ne kadar güzel olursa bilgisayarın işlem gücüne de o denli olumsuz etki eder. Performans düşkünü kullanıcılar bu nedenle bu güzel arayüzü kullanmamayı tercih ederler. Başlat / Denetim Masası komutunu çalıştırın. Eğer Kategori Görünümü’nü kullanıyorsanız ilk olarak Performans ve Bakım ardından da Görsel efektleri değiştir bağlantısına tıklayın. Buna karşılık klasik görünümde ise Sistem simgesine çift tıklayın, takip eden penceredeki Gelişmiş kartını etkinleştirin ve buradaki Performans başlığı altında bulunan Ayarlar düğmesine tıklayın. Takip eden penceredeki Görsel Efektler kartında bulunan En iyi performans için ayarla seçeneğini etkinleştirin. Bu sayede Windows tüm görsel efektleri devre dışı bırakacaktır. Ancak belirli bir efektten vazgeçmek istemiyorsanız buradaki Özel seçeneğini işaretleyin ve kullanmak istediğiniz efektleri hemen altında bulunan listeden işaretleyerek etkin- WINDOWS XP PRO, XP HOME, 2000 »Arka plandaki işlemlerin optimal şekilde ayarlanması Bir düzenleme programı yardımıyla DVD hazırlamak istediğinizi ve aynı zamanda internette araştırma yaptığınız gerekti- ğini farz edelim. Bu durumda bilgisayarı n çalışma zamanının büyük bir kısmı düzenleme programına aktarılacak ve bunun sonucunda internet tarayıcısı penceresi çok yavaş oluşturulacaktır. Ancak programların öncelik değerlerini, Windows Görev Yöneticisi’ni kullanarak çalışma sırasında rahatlıkla değiş- tirebilirsiniz. Bunun için [Ctrl]+[Alt]+ [Del] tuş kombinasyonunu uygulayın ve ekrana gelen iletişim penceresindeki Görev Yöneticisi düğmesine tıklayın. Hızlandırmak istediğiniz programın, Uygulamalar kartındaki listede bulunan simgesine sağ tuşla tıklayın ve ekrana gelen kısayol menüsündeki İşleme Git komutunu çalıştırın. Bunun sonucunda İşlemler kartında bulunan, programa ait ana işlem otomatik olarak seçilir. Şimdi yine farenin sağ tuşunu kullanarak bu işlem üzerine tıklayın, kısayol menüsündeki Öncelik Ata alt menüsünü açın ve istediğiniz öncelik değerini, örneğin Yüksek olarak seçin. Sadece çift işlemcili sistemlerde faydalı olan Gerçek Zamanlı değerini kullanmaktan kaçınmalısınız. Bu yöntemin en önemli dezavantajı, programlar sonlandırıldığı zaman Windows’un söz konusu öncelik değerlerini tekrar unutmasıdır. Öncelik değerlerinin aynı anda atanması için oluşturacağınız küçük bir batch dosyası ile, Windows’un bu unutkanlığını biraz olsun telaŞ edebilirsiniz. Örneğin, Internet Explorer’a en yüksek öncelik değerini atayan komut aşağıdaki gibidir: start•/HIGH•iexplore Buradaki Start, yani başlat komutu ile kullanabileceğiniz öncelik değerleri en yüksekten düşüğe doğru aşağıdaki gibidir: RealTime High AboveNormal Normal BelowNormal Low Ancak bu ayar Görev Yöneticisi’nde görünmez. Burada garip bir şekilde Normal değeri görünmeye devam edecektir. Sınırsız Hizmet: İhtiyaç duymadığınız arka plan hizmetlerini XP Hizmetler konsolunu kullanarak devre dışı bırakın. TURBO İPUCU Öncelik Değeri: Her bir işlemin çalışma önceliğini Görev Yöneticisi ile belirleyebilmeniz mümkün. 120 XP’nizi İnceltin GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 WINDOWS XP PRO, XP HOME, 2000 »Bu hizmetleri devre dışı bırakabilirsiniz Hizmet ismi Hizmet bilgisi Tavsiye Akıllı Kart Akıllı kart kullanımını denetler. Sadece bu tür kartlar Devre Dışı kullanılıyorsa gereklidir. Akıllı Kart Yardımcısı Bu bilgisayarda klasik (Tak ve Çalıştır uyumlu olmayan) Devre Dışı akıllı kart okuyucularının kullanılmasını sağlar. COM + Olay Sistemi, COM+ modeli ile tamamen haberleşen çok az Devre Dışı COM+ Sistem program bulunur. Uygulaması Dizin Oluşturma Dosya içeriklerini indeksler ve bu sayede arama Devre Dışı Hizmeti işlemlerini hızlandırır. Bunun için bilgisayarın çalışmasını oldukça yavaşlatır. Evrensel Tak ve Bilgisayarın, evrensel tak ve çalıştır cihazları için ana Devre Dışı, makine olarak ayarlanmasını sağlar.güvenlik riski! Çalıştır Aygıt Ana Makinesi Hata Bildirim Hizmeti Karşılaşılan sorunları Microsoft’a gönderir. Kapatabilirsiniz. Devre Dışı Hızlı Kullanıcı Bilgisayarınızı birden fazla kullanıcı ile paylaşıyorsanız Devre Dışı Değiştirme ve etkin kullanıcıyı çabucak değiştirmek istiyorsanız Uyumluluğu ihtiyacınız olur. IMAPI CD Yazma Microsoft’un kendi CD yazma motoru. Eğer harici bir Devre Dışı COM Hizmeti program kullanılıyorsa bu hizmet kapatılabilir. İnsan Arabirim Klavyedeki ve diğer cihazlardaki tanımlı hızlı erişim Devre Dışı Aygıt Erişimi tuşlarının kullanımına izin verir. Kabuk Donanım Sürücüdeki DVD’lerin algılanması ile ilgilenir. Başlangıç Otomatik, kontrollü türü ile ilgili seçim penceresini Algılaması Net Logon Etki alanı içindeki bilgisayarlar için, hesapların oturum Devre Dışı açma olaylarında doğrudan kimlik doğrulamayı destekler. NetMeeting Remote Başkalarının Netmeeting yoluyla bilgisayarınıza erişmesini Devre Dışı Desktop Sharing sağlar. Kimileri için güvenlik riski teşkil edebilir. NT LM Güvenlik Ağ konŞgürasyonlarını ve standart bilgileri toplar ve saklar Devre Dışı Desteği Sağlayıcısı Otomatik Windows Update sayfasındaki önemli güncellemelerin Devre Dışı Güncelleştirme indirilmesini ve yüklenmesini etkinleştirir. Pano Defteri Pano Defteri Görüntüleyicisi'ni bilgi depolamak ve uzaktaki Devre Dışı diğer bilgisayarlarla paylaşmak için etkinleştirir. SSDP Bulma Hizmeti Ev ağlarında UPnP (Evrensel Tak ve Çalıştır) cihazlarını Devre Dışı, güvenlik bulma desteğini etkinleştirir.riski! Sunucu Klasörlerin paylaşımını destekler. Sadece ağ Yalnız PC’lerde Devre kullanımında mantıklı.Dışı Şifreleme Hizmetleri SertiŞkalar ile çalışılıyorsa anlamlıdır. Ancak Windows Elle veya Devre Dışı güncelleme sayfası için gereklidir. Telefon Programlar için Telephony API (TAPI) desteği sağlar. Devre Dışı TAPI kullanmıyorsanız kapatmalısınız. Telnet Uzaktaki bir kullanıcının bu bilgisayarda oturum açmasına Devre Dışı ve program çalıştırabilmesine olanak sağlar. Sadece PC’leri uzaktan kontrol etmek isteyen yöneticiler için. Temalar XP temalarını kullanıma sunar. Sadece XP temaları ile Devre Dışı çalışıldığı zaman gereklidir. Terminal Hizmetleri Sadece ağ kullanımında mantıklı.Devre Dışı Web Client Windows tabanlı programların internet tabanlı dosyaları Devre Dışı oluşturmasına, erişimine ve değiştirmesine olanak sağlar. Windows Saati Ağdaki tüm istemci ve sunucularda tarih ve saat Yalnız PC’lerde eşitlemesini sağlar. Devre Dışı Yardım ve Destek Eğer Windows’un yardım fonksiyonundan Devre Dışı vazgeçebiliyorsanız bu hizmeti kapatabilirsiniz. Yönlendirme ve Yönlendirme hizmetlerini sunar. Çok seyrek kullanılır. Devre Dışı Uzaktan Erişim leştirin. Yaptığınız tüm değişiklikleri geri almak için de Bilgisayarım için en iyi olanı Windows seçsin seçeneğini işaretleyin. Windows XP Pro, XP Home DLL’lerin hafızadan devamlı silinmesi XP, kullanılan programların DLL’lerini hafızada saklar. Bu, RAM’e büyük yük bindirir ve çalışmasını frenler. Bu durumu aşağıdaki gibi değiştirebilirsiniz: Başlat / Çalıştır komutu ile ekrana gelen penceredeki Aç kutusuna “regedit” yazdıktan sonra Tamam düğmesine tıklayarak Kayıt Defteri Düzenleyicisi’ni çalıştırın. Takip eden penceredeki “HKEY_LOCAL_MACHINE\ SOFTWARE\Microsoft\Windows\ CurrentVersion\Explorer” anahtarını etkinleştirin. Buradaki boş bir alana farenin sağ tuşunu kullanarak tıklayın ve açılan kısayol menüsündeki Yeni / Dize Değeri komutunu çalıştırın. Bu yeni öğeye isim olarak “AlwaysUnloadDll” verin. Daha sonra bu yeni kaydın üzerine iki kere tıklayın ve değerini “1” olarak değiştirin. Windows XP Pro, XP Home Paydos vakti işlemlerinin öne alınması Windows’un normalde rahat zamanlarda çalıştırdığı arka plan işlemlerini bir komut yardımıyla istediğiniz zaman başlatmasını sağlayabilirsiniz. Açılış optimizasyonu da söz konusu işlemler arasında sayılabilir. Bu işlem, bir 3B oyun veya uzun hesaplama ça- Eski Görünüm: Kullanıcı arayüzünün Win2000 gibi görünmesini sağlayabilir ve sistem hızını artırabilirsiniz. Bilgisayarınızın yükünü haŞşetmek için konsolu kullanarak bazı hizmetleri devre dışı bırakabilirsiniz. Aşağıdaki tabloda hangi hizmetin ne işe yaradığını öğrenecek ve bunları gönül rahatlığıyla devre dışı bırakıp bırakamayacağınızı göreceksiniz. TURBO İPUCU k 122 XP’nizi İnceltin GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 dosyasının üzerine çift tıklayın ve daha sonra Başlat / Çalıştır komutunu kullanarak aşağıdaki satırı çalıştırın: drwtsn32•-i Bu sayede hata uzmanı Dr.Watson’u yeniden çalıştırabilirsiniz. lışması sırasında istenmeyen bir şekilde araya girebilir. Bunu önlemek için Başlat / Çalıştır komutu ile ekrana gelen penceredeki Aç kutusuna aşağıdaki komutu girin: Rundll32.exe•advapi32.dll, ProcessIdleTasks Windows, bir süre devam eden optimizasyon işlemi sonrasında diğer işlemler için serbest kalacaktır. Windows XP Pro, XP Home Otomatik internet güncellemelerinin engellenmesi Internet güncellemeleri bilgisayarı çöplüğe çevirir, dahası en uygunsuz zamanı kollayıp ortaya çıkıveren iletişim pencereleriyle de kullanıcıyı rahatsız ederler. Siz de mi bu durumdan rahatsızsınız? Öyleyse otomatik güncellemeyi devre dışı bırakın. Denetim Masası’nı açın, buradaki Sistem simgesine çift tıklayın, Otomatik Güncelleştirme kartını etkinleştirin ve buradaki Otomatik güncelleştirme kapansın. Bilgisayarımı kendim güncelleştirmek istiyorum seçeneğini işaretleyin. ! Dikkat: Microsoft, güncelleme fonksiyonunu kullanarak güvenlik yamalarını yükler. Bu nedenle ilgili güncelleme sayfasını ziyaret etmelisiniz. Bunun için Başlat / Programlar / Windows Update komutunu kullanabilirsiniz. Windows XP Pro, XP Home, 2000 Hata uzmanı Dr. Watson’un kapatılması Hata hizmeti Dr.Watson, program geliştiriciler için anlamlı, ancak normal bir kullanıcı için rahatsız edici olabilir. İyisi mi, siz onun da icabına bakın. Bunun için Kayıt Defteri Düzenleyicisi’ndeki “HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\ Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\AeDebug” anahtarını etkinleştirin ve bu anahtarı Dosya / Ver / Seçili Dal komutunu kullanarak harici bir dosya içerisine kaydedin. Daha sonra söz konusu anahtarı silin. Eğer ileride Dr. Watson’a ihtiyaç duyarsanız ilk olarak biraz önce oluşturduğunuz REG TURBO İPUCU Sakin: Güncelleme mesajları ile devamlı olarak çalışmanızın yarıda kesilmesini, bu seçenekle engelleyebilirsiniz. WINDOWS XP PRO, XP HOME, 2000 »Hizmetlerin başlatılması ve sonlandırılması Oyunlar veya hesaplamalar tüm sistem kaynaklarına ihtiyaç duyarlar. Bir batch dosyası yardımıyla istediğiniz hizmet ve işlemleri rahatlıkla sonlandırabilir ve daha sonra yeniden başlatabilirsiniz. Hizmetlerin batch dosyasıyla sonlandırılması Windows’un Not Defteri’ni çalıştırın ve boş belgeye aşağıdaki komutu girin: Net•Stop•"Otomatik• Güncellestirmeler" Daha sonra bu dosyayı .BAT uzantısını kullanarak kaydedin. Bu dosyayı s120’deki listede bulunan diğer hizmetleri kullanarak da genişletebilirsiniz. Windows’un dosya içerisinde bulunan tüm hizmetleri sonlandırması için BAT dosyasına iki kere tıklanması yeterlidir. İçerisinde aynı listenin bulunduğu ikinci bir BAT dosyası oluşturun ancak bu sefer “net start” komutunu kullanın. Bu dosyayı da sonlandırdığınız hizmetleri çalıştırmak için kullanabilirsiniz. İşlemlere komutla son verin Profesyoneller, aynı batch dosyasını kullanarak arka plandaki işlemleri de kapatabilirler. XP’nin Görev Yöneticisi’ndeki İşlemler kartına göz atacak olursanız bilgisayarı nızda arka planda ne kadar çok işlemin çalıştığını görebilirsiniz. Bu iş- lemleri de batch dosyası yardımıyla sonlandı rmak için eCHIP’te bulunan PSKill. (www.sysinternals.com/ntw2k/freeware/ pstools.shtml) aracına ihtiyacı- nız olacaktır. Buradaki PSTOOLS adındaki arşiv dosyası içerisinde PSKill’in haricinde Sysinternals’ın ücretsiz olarak sunduğu diğer araçları da bulabilirsiniz. PSKill aracını bir klasöre açın ve ardından ilgili batch dosyasını hazırlayın. Örne ğin: C:\Programme\pskill\Pskill.exe •trillian.exe Bu komut, Trillian sohbet programını sonlandırır. Bu yöntem diğer işlemler için de geçerlidir. DİKKAT! Arka planda çalışan tüm işlemleri rahatlıkla sonlandı ramazsınız. Hangi işlemin hangi isim altında bulunduğunu ve bunları tehlikesiz bir şekilde sonlandırıp sonlandıramayaca ğınızı İngilizce içerikli www.reger24. de/prozesse.html adresindeki internet sayfasından kontrol edebilirsiniz. Windows XP Pro, XP Home, 2000 Sistem çekirdeğinin taşınmasının engellenmesi XP, hem sistem çekirdeğini hem de diğer dosyaları sabit disk üzerindeki PAGEFILE. SYS dosyası içerisinde geçici olarak saklar. Bu, 128 MByte hafızaya sahip bilgisayarlar için anlamlıdır; ancak 256 MByte veya daha fazla hafızaya sahip bilgisayarlar bu durumdan olumsuz yönde etkilenirler. Bu geçici saklama işlemini isterseniz engelleyebilirsiniz. İlk olarak Kayıt Defteri Düzenleyicisi’ni çalıştırın ve buradaki “HKEY_LOCAL_ MACHINE\SYSTEM\Current- ControlSet\Control\Session Manager\ Memory Management” anahtarını etkinleştirin. Buradaki “DisablePagingExecutive” öğesini seçin ve değerini “1” olarak değiştirin. Aynı işlemi, burada bulunan “LargeSystemCache” öğesi için de tekrar edin. XP, bu sayede çekirdeğin bir kısmını RAM üzerinde saklar ve sistemin çalışma hızı artar. 124 XP’nizi İnceltin GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 Windows XP Pro, XP Home Windows XP ZIP fonksiyonunun kaldırılması Eğer Winzip veya Winrar programlarından bir tanesini kullanıyorsanız XP’ye entegre olarak sunulan Zip fonksiyonuna ihtiyacınız yok demektir. Bu fonksiyonu, aşağıdaki komutu kullanarak rahatlıkla kaldırabilirsiniz. Bunun için Başlat / Çalıştır komutunu çalıştırın ve Aç kutusuna aşağıdaki satırı girin: regsvr32•/u•zipşdr.dll Windows XP’nin bu fonksiyonunu geri yüklemek için de aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz: regsvr32•zipşdr.dll Windows XP Pro, XP Home Videoların önizleme fonksiyonunun kapatılması Bilgisayarınızda çok sayıda video saklıyorsanız, XP önizleme oluşturmak istediği için bir klasörün açılması çok uzun sürebilir. Ancak isterseniz bunu engelleyebilirsiniz. Başlat / Çalıştır komutunu çalıştırın ve takip eden penceredeki Aç kutusuna “regedit” yazın. Ekrana gelen penceredeki “HKEY_CLASSES_ROOT\SystemFileAssociations\. avi\shellex\Property- Handler” anahtarını etkinleştirin, buradaki “(Varsayılan)” öğesinin değerini (eğer gerekirse tekrar oluşturabilmek için) not edin ve bu kaydı silin. Bu sayede klasör açılmalarındaki gecikmeyi engelleyebilirsiniz. Windows XP Pro, XP Home Güncelleme sonrasında Undo klasörünün silinmesi Güncelleme fonksiyonunu veya Web sayfasını kullanarak yamalar yüklediyseniz XP, WINDOWS altında bir Undo klasörü oluşturur. Bunların isimleri genellikle “$NtUninstall” ifadesi ile başlar, çok sayıdadırlar ve her biri birkaç MB alan kaplar. Eğer sabit disk üzerinde daha fazla boş alana ihtiyacınız varsa bu klasörleri silebilirsiniz. ! Dikkat: Bu klasörleri ancak ilgili yamaları gerçekten kaldırmak istemiyorsanız silmelisiniz. Aksi takdirde Denetim Masası / Program Ekle veya Kaldır penceresindeki listede bulunan kayıtlar kullanılmaz hale geleceklerdir. Windows XP Pro, XP Home, 2000 Kullanılmayan XP donatılarının kaldırılması Windows kurulum programı, işletim sistemi ile beraber sunulan çok sayıda yardımcı aracı kullanıcıya danışmadan direkt olarak yükler. Eğer bu araçlara gerçekten ihtiyacınız yoksa Program Ekle veya Kaldır iletişim penceresini kullanarak rahatlıkla sistemden uzaklaştıramazsınız. Ancak bu araçlar söz konusu iletişim penceresi içerisinde gizlenmişlerdir. SYSOC.INF dosyasında yapılacak birkaç değişiklik bunları tekrar görünür hale getirir. Bunun için WINDOWS\INF klasörünü açın ve buradaki SYSOC.INF dosyasını arayın. Bunu, Not Defteri gibi bir metin editörü yardımıyla açın. Satırlar içerisinde, bazı alanların arkasında “Hide” kelimesi bulunur. Bu dört harŞ silin ve Denetim Masası / Program Ekle veya Kaldır / Windows Bileşenlerini Ekle/ Kaldır iletişim penceresini etkinleştirin. Diğer araçları artık buradaki listede görebilir ve önlerindeki işareti silerek kaldırabilirsiniz. ! Dikkat: Şayet SYSOC.INF dosyasını kaybedecek olursanız veya değişiklik yapmadan önce aldığınız yedeği bir işe yaramazsa aşağıdaki komutu kullanarak XP kurulum CD’sindeki orijinal halini geri yükleyebilirsiniz: expand•f:\i386\sysoc.in_• C:\WINDOWS\inf\sysoc.inf Yukarıdaki ifadede kullanılan sürücü harşerini kendi bilgisayarınızdaki konŞgürasyona uygun olarak değiştirmelisiniz. Windows XP Pro, XP Home Sistem Geri Yükleme: Daha çok sabit disk alanı Sistem Geri Yükleme,Windows kullanıcıları için önemli bir paradoksa neden olur. Sistem güvenliği belgelerin her ihtimale karşı yedeklenmeleri ile sağlanır. Gizlenmiş: Messenger aracını da kaldırabilirsiniz. Bunun için ilgili kaydı görünür hale getirmelisiniz. Gereksiz uygulamalarla şişmanlamış bir Windows sadece zaman kaybettirmez, aynı zamanda sabit disk üzerinde de çok fazla yer kaplar. Sabit disk alanından tasarruf Daha Çok Alan: Güncelleme sonrasında Undo dosyaları sabit disk üzerinde saklanır. Bu dosyaları silebilirsiniz. Devre Dışı: Sistem Geri Yükleme, bilgisayarı nızı güvenli hale getirir ancak çok yer kaplar. Buradan iptal edebilirsiniz. k 126 XP’nizi İnceltin GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 Bu, oluşturulan bir Sistem Geri Yükleme Noktası sayesinde, kendi isteğiniz doğrultusunda silinen dosyaların da kurtarılabilecekleri anlamına gelir. Eğer bu fonksiyon sizi rahatsız ediyorsa ve sabit disk alanından istemeden vazgeçmek zorunda kalıyorsanız Sistem Geri Yükleme işlevini devre dışı bırakmalısınız. Bunun için ilk olarak Denetim Masası / Sistem iletişim penceresini açın ve buradaki Sistem Geri Yükleme kartını etkinleştirin. Son olarak burada bulunan Bütün sürücülerdeki Sistem Geri Yükleme’yi kapat seçeneğini işaretleyin. Windows XP Pro, 2000 Dosya korumasının kaldırılması ile yer tasarrufu Windows Dosya Koruması, bir uygulamanın temel sistem dosyalarının üzerine yazmasını engeller. Aslında iyi bir Şkir olarak göze çarpan bu fonksiyonunun olumsuz bir tarafı vardır. İlk olarak, bu koruma sistem dosyalarının üzerine legal olarak yazılmasını da engeller. İkinci olarak Windows, bu dosyaların yedeklerini WINDOWS\SYSTEM32\ DLLCACHE (bu gizli bir klasördür) klasörü içerisinde saklar. Bu klasör gerçekten çok büyük boyutlara ulaşabilir. Test PC’lerinde yapılan denemelerde bir kere 190 MB ve bir kere de 250 MB değerlerine kadar ulaşıldı. Peki ne yapılabilir? Öncelikle Dosya Koruması’nı devre dışı bırakabilir ve klasörü boşaltabilirsiniz. Bu sayede disk alanı kazanırken sistem güvenliğinden ödün vermiş olursunuz. Ancak en azından fonksiyonu sınırlayabilirsiniz. Bunun için Başlat / Çalıştır komutu ile ekrana gelen penceredeki Aç kutusuna “gpedit.msc” yazın ve Tamam düğmesine tıklayın. Bunun sonucunda Grup İlkesi penceresi açılır. Buradaki Bilgisayar Yapılandırması / Yönetim Şablonları / Sistem / Windows Dosya Koruması kaydını kullanarak fonksiyonu sınırlandırabilirsiniz. İlk olarak Windows Dosya Koruma önbellek boyutunu sınırla öğesine çift tıklayın. Özellikler penceresindeki Etkin seçeneğini işaretleyin ve Önbellek boyutu (MB) seçeneğinin yanında ayrılmasını istediğiniz alanın büyüklüğünü girin. Şimdi Windows Dosya Koruma önbelleği konumunu belirle öğesini kullanarak önbelleğin tutulacağı klasörün yerini belirleyebilirsiniz. Ardından değişikliklerin etkili olması için bilgisayarı yeniden başlatın. Windows söz konusu klasörü dosyalar ile dolduracak ve bunun için kurulum CD’sine ihtiyaç duyacaktır. Ardından artık koruma altında olmayan DLLCACHE klasörünü silin. Windows XP Pro, XP Home, 2000 Dosya Koruma: Profesyoneller için hızlı ayarlar Dosya koruması ayarları komutlar yardımıyla direkt olarak da değiştirilebilirler. Başlat / Çalıştır komutunu kullanarak önbelleği temizlemek için aşağıdaki ifadeyi çalıştırmalısınız: SFC•/PURGECACHE Bu komut size yer kazandırır. Ardından klasörün ulaşabileceği maksimum büyüklüğü belirleyin: SFC•/CACHESIZE=50 Şimdi, klasörü yeniden doldurmak için XP kurulum CD’sini hazır tutun: SFC•/SCANNOW Windows, yukarıdaki komut sonrasında kurulum CD’sini isteyecek ve önbelleği yeniden dolduracaktır. _ SG / Kadir Tuztaş, ktuztas@chip.com.tr Sınırlı: Sistem dosyası belleğinin çok fazla yer kaplamaması için alabileceği maksimum büyüklüğü sınırlayın. Kaldırılabilir: Eğer harici bir resim görüntüleyici kullanıyorsanız buradaki Resim Görüntüleyicisi’ni kaldırabilirsiniz. WINDOWS XP PRO, XP HOME, 2000 Windows’un Kayıt Defteri, hatalı program kaldırma ve benzeri işlemler sonucunda gereksiz kayıtlar ile dolarak geniş boyutlara ulaşır ve hatalara karşı daha açık bir hal alır. Windows veritabanını ücretsiz bir yazılım yardımıyla rahatlıkla düzenleyebilirsiniz. RegCleaner (www.jv16.org) adındaki bu araç Microsoft’un RegClean’ine (Microsoft artık bu aracı desteklemiyor) ve Norton’un WinDoctor’una benziyor. Bu aracı eCHIP’ten (HeCHIP-Code XP Temizliği) hemen yükleyebilir ve sisteminizi temizlemeye başlayabilirsiniz. Programı çalıştırdıktan sonra Options / Language / Select Language komutunu çalı ştırın ve ekrana gelen pencereden Turkish. rlg dosyasını Aç düğmesine tıklayarak Türkçe olarak kullanabilirsiniz. Programı n, Kayıt Defteri’ni temizlemeden önce dosyaları yedeklemesi için Ayarlar / Kayıt Temizleme / Sadece Bir Yedekleme Dosyası Yap komutunun işaretli olması na dikkat edin. RegCleaner’ın Windows Kayıt Defteri’ni otomatik olarak temizlemesi için de Ayarlar / Kayıt Temizleme / Method / Yedekleme komutunu işaretlemelisiniz. Aracın diğer bir özelliği ise program kaldırmadır. Windows’un Program Ekle/Kaldır listesinde bulunmayan araçları buradaki Silme Menüsü kartını kullanarak rahatlıkla sisteminizden uzaklaştırabilirsiniz. Ayrıca özel kullanım için ücretsiz olarak dağıtılan ve kuruluma ihtiyaç duymayan RegSeeker 1.30 Beta (HeCHIPCode XP Temizliği), www.hoverdesk.net programını bu araca alternatif olarak kullanabilirsiniz. Bilgi için: www.jv16.org Kayıt Temizliği: Bu ücretsiz araç Registry’yi temizler ve Windows’unuzu formda tutar. »Registry Cleaner ile Kayıt Defteri temizliği 128