GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 Aynı anda birden fazla işletim sistemini beraber çalıştırabilmenizi sağlayan işletim sistemi emülatörlerinin sunmuş olduğu avantajları ve bu alanda kalitesini ispatlamış yazılımları, CHIP bu yazıda sizler için mercek altına alıyor. Emülatör denildiğinde ilk olarak akla, eski ve genelde oyun üzerine kurulmuş Amiga ve Commodore gibi sistemlerde oynadığımız, küçük ama çok keyişi oyunları PC’lerimize taşıyan yazılımlar geliyor.O zamanlarda keyişe oynanan oyunların PC’ler için emüle edilmesi oldukça ilgi çekiciydi.B u yazımızın konusu da emülatörler; ama oyun emülatörleri değil, bilgisayarınızda herhangi bir değişikliğe gitmeden farklı işletim sistemlerini çalıştırmanızı mümkün kılan işletim sistemi emülatörleri… Bu emülatörler, kullandığımız işletim sistemimiz içerisinde eş zamanlı olarak bir veya daha fazla işletim sistemini çalıştırabilmemize olanak sağlıyor.Mesela bu yazılımları kullanarak Windows işletim sistemi üzerine yine bir Windows veya Linux kurabilir ve bu sistemleri aynı anda çalıştırabiliriz. Birden fazla işletim sistemini aynı anda çalıştırmak bizler için bazen eşi bulunmaz bir ortam oluşturabiliyor.Ör neğin bir ağ ortamında çalışıyor veya çalışmaya hazırlanıyorsanız, bu alanda pratik işlemler yapmanız bu sayede mümkün.Ağ servislerinin kurulum yapılandırma gibi işlemlerini yapabilmek için en azından bir sunucu ve bu sunucuya bağlantı sağlayacak bir istemci bilgisayarımızın olması gerekir.İşt e bu tür işlemler için evinizdeki bilgisayarınıza kuracağınız bir işletim sistemi emülatörü, bir ağ ortamı yaratmanız için yetecektir. Bu emülatörlerin bizlere sağlamış olduğu avantajlar sadece bununla sınırlı değil.A ynı emülatöre kuracağınız bir Linux işletim sistemi, dilediğinizde Windows dilediğinizde de Linux işletim sisteminde çalışabilmenize olanak sağlıyor. Diğer avantajlarını kullandıkça keşfedeceğiniz bu sanal PC’leri oluşturup kullanmamızı sağlayan VMware ve Virtual PC yazılımlarını bu yazımızda sizler için inceledik. VMware Workstation 4: Türünün en iyisi İnceleyeceğimiz ilk program olan VMware Workstation için, alanındaki en kaliteli ve en çok kullanılan işletim sistemi emülatörü diyebiliriz.P rogramın Windows üzerinde çalışan sürümü olduğu gibi, Linux için tasarlanmış bir sürümü de mevcut.Ger ekli bilgilere ve Linux sürümüne www.vmware.com adresinden erişebilirsiniz.VMwar e üzerine kurabileceğiniz işletim sistemi adeti de oldukça fazla.Başta MS-DOS olmak İşletim Sistemi Emülatörleri Masaüstünüzde sanal PC’ler oluşturun CHIP | KASIM 2003 üzere,Windows’un 3.1’den 2003’e kadar bütün sürümlerini, bunun yanında, Linux, FreeBSD, Netware gibi işletim sistemlerini de kurup çalıştırabiliyorsunuz. Şöyle bir düşünüldüğünde, bütün bu işletim sistemlerini çalışır halde bir Windows üzerinden yönetebilmek inanılmaz pratik ve heyecan verici olsa gerek. Bu gibi programlar, sisteminizde varolan donanımları kullandığı gibi, sistem kurulumundan sonra kendi donanımlarını da oluşturuyor (Ethernet kartı, Ekran kartı vb.). Programı bilgisayarınıza eCHIP’ten yükleyebilirsiniz (HeCHIP-Code VMware). Kurulum sırasında birkaç aşama geçildikten sonra, son adımda sizden bilgisayarınızı yeniden başlatmanız istenecektir. Yeniden başlatıp programı çalıştırdığımızda, ilk olarak yükleyeceğimiz işletim sistemine uygun bir PC oluşturmamız gerekiyor. Sanal PC oluşturalım: Donanımınıza bağlı kalın Yeni bir PC oluşturmadan önce, programın çalışma mantığından söz etmek iyi olacaktır.VMwar e programında yeni bir PC oluştururken, özelliklerini mutlaka kendi PC’nizin de özelliklerini göz önünde bulundurarak belirlemelisiniz. Aksi takdirde, donanımınız (özellikle RAM) yetersiz kalacağından, sisteminiz oldukça yavaşlayacak ve buna bağlı olarak bazı aksaklıklar meydana gelecektir. Eğer bu tip yazılımları sürekli olarak kullanacaksanız, donanımlarınızın da yeterli olması performans açısından sizi oldukça rahatlatır. Bu tip emülatör yazılımlarına işletim sistemi kurmak için, gerçek bir PC’ye işletim sistemi kurulurken yaptığımız işlemlerin aynısını uygulamamız gerekiyor. M esela VMware yazılımı işletim sistemi oluştururken en başta bu işletim sistemi için sabit diskimizden ne kadar alan ayırmak istediğimizi sorar.T ahsis ettiğimiz bu alan daha sonra, program içerisinde sanal bir sabit disk olarak bize sunulur.B u aşamada bizlere sunulmuş olan bu sabit diski biçimlendirip yeni bir işletim sistemi kurulmaya elverişli duruma getirmek bizim işimiz.Sabit diski bölümlemek ve formatlamak gibi işlemleri, nasıl gerçek bir sabit diske uyguluyorsak aynı şekilde bu sanal sabit diske de uygulamamız gerekiyor. VMware’de yeni bir sanal PC yaratmak için ilk adım olarak File menüsünden New / New Virtual Machine kısayolunu çalıştırabilir veya [Ctrl]+[N] tuş kombinasyonunu kullanabilirsiniz.Ekrana gelen ConŞguration Wizard penceresinin ilk adımında Typical ve Custom seçeneklerinden birini seçip devam etmemiz gerekiyor.B u adımda eğer standart bir sistem kurmak istiyorsak Typical, eğer kuracağımız sistemin bütün detaylarını kendimiz belirlemek istiyorsak Custom seçeneği ile devam ediyoruz. İkinci seçenek, yani Custom ile devam etmek en sağlıklı yöntem.Böylec e sanal PC’miz için yeterli gelecek, ancak ana bilgisayarımızı fazla yormayacak donanım seçimleri yapmamız mümkün oluyor. Bir sonraki aşamada oluşturacağımız sistemi açılır menüden seçip devam etmemiz gerekiyor.A slında bu aşamanın fazla bir önemi yok, sadece programın oluşturacağı sanal PC’nizin dosyaları bu adımda belirleyeceğiniz işletim sistemi isminde bir klasör altında tutulacaktır. Bu aşamaya bağlı olarak hemen bir son- Sanal PC Dosyaları: VMware programında oluşturacağınız Sanal İşletim Sistemi dosyalarının hangi klasör altında tutulacağını bu pencereden belirleyebiliyorsunuz. Bellek Miktarı: Oluşturacağınız sanal işletim sisteminin kullanacağı bellek miktarını ayarlayabileceğiniz pencere. 134 Sanal PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 raki adımda ise bu klasörün yerini belirleyebilir, isterseniz de isim değişikliği yapabilirsiniz. ?____Bellek Miktarı (Memory): En önemli aşamalardan biri de oluşturacağımız işletim sistemi için ayıracağımız bellek miktarını belirleyeceğimiz adım, yani Memory penceresi.B u adımda gerçek sistemimizde bulunan RAM miktarına ve kuracağımız sanal işletim sistemimizin gereksinimlerine göre karar vermemiz gerekiyor.En az 64 MB olarak belirleyebileceğimiz bellek miktarı, kuracağımız işletim sistemi versiyonuna göre değişebiliyor.A na sisteminizdeki RAM miktarı ve kuracağınız sanal işletim sisteminin gereksinimlerini göz önüne alarak dengeli bir seçim yapmak sizin açınızdan iyi olacaktır.A rtı olarak burada belirleyeceğiniz bellek miktarını yeterli görmezseniz daha sonra bu miktarı kolayca değiştirebilme şansına sahipsiniz. Bellek miktarını belirledikten sonra İleri tuşuyla bir sonraki aşamaya geçebiliriz. ?____Ağ Bağlantıları: Ağ Bağlantıları bölümünde VMware bize sanal bir ağ oluşturmak isteyip istemediğimizi soruyor. Bu adımda yapacağımız ayarlarla, eğer varsa diğer sanal işletim sistemlerimiz ve ana sistemimiz arasında bir ağ kurabiliyoruz. B u aşamada Use host only networking seçeneğini işaretlersek, yerel sistemlerimizin kendi aralarında haberleşebilmeleri için gerekli sanal ağ bağlantısını sağlamış oluruz. ?____Disk Ayarları: Bu adımda sanal bir sabit disk oluşturmamız için çeşitli seçenekler karşımıza çıkıyor.B urada oluşturacağımız disk, gerçek sabit diskimizden bağımsız çalışan sanal bir disk olacak ve kuracağımız sanal işletim sistemimiz bu sabit diski kullanacak. Create a new virtual disk seçeneği ile yeni bir sanal disk yaratabilir, Use an existing virtual disk seçeneği ile önceden oluşturmuş olduğunuz sabit diskinizi programa ekleyebilirsiniz. Son seçenek olan Use a physical disk seçeneği ise çok önemli.B u seçenek ile sanal sisteminiz için sanal bir disk oluşturmayıp gerçek diskiniz için erişim yetkileri vermeniz istenecektir. Bu seçeneği kullanırken çok dikkatli olmanızı öneriyoruz, aksi takdirde önemli verilerinizi tehlikeye atmış olursunuz. Disk ayarlamalarımızı yaptıktan sonra işlemimiz sona ermiş oluyor.Şimdi programın arabiriminin sol kısmında, oluşturmuş olduğunuz sanal PC’nizi görüyor olmalısınız.Üz erine çift tıklayıp sağ kısımda sanal PC’nin özelliklerini görmeniz mümkün.Dilersek istediğimiz ayarı kolayca değiştirebiliriz. Bütün işlemlerimiz tamamlandığına göre, Power On düğmesine basarak sistemimizi çalıştırabiliriz.Şu an için Sanal PC’mize herhangi bir işletim sistemi kurulu olmadığından Operating System not found mesajını alıyoruz.B u aşamadan sonra istediğimiz işletim sistemini yeni Sanal PC’mize kurmaya başlayabiliriz. ?_______ Kurulum tamamlanınca: Sanal PC’mize yeni bir işletim sistemi kurduktan sonra bu işletim sistemi standart VGA modunda çalışacaktır. File menüsünde bulunan Install VMware Tools” kısayolunu çalıştırarak sanal işletim sisteminizin SVGA modunda çalışmasını sağlayan eklentiyi kurabilirsiniz. Sanal işletim sistemi ister tam ekran, isterseniz de pencere modunda çalışabiliyor. P encere modunda çalışırken gerçek sistemden sanal sistem içersine geçiş yapabilmek için fare imlecini bu alana getirip tıklamanız yeterli.B u sayede sadece sanal sistem içerisinde işlem yapabileceksiniz. T ekrar gerçek sisteminize dönmek isterseniz [Ctrl]+[Alt] tuş kombinasyonunu kullanabilirsiniz. Virtual PC: Microsoft’un emülatör programı Microsoft Şrmasının satın aldığı Virtual PC programı, başarılı bir diğer işletim sistemi emülatörü olarak karşımıza çıkıyor. B u programı da eCHIP’ten bilgisayarınıza yükleyebilirsiniz (HeCHIP-Code VirtualPC).Y alnız önemli bir nokta var: Programın kurulumunu yapabilmeniz için web sayfasına (www.connectix. com) bağlanarak gerekli kodu almanız gerekiyor.B u aşamadan sonra bu kodu girerek programın kurulumunu başlatabilirsiniz. Sihirbaz yardımıyla adım adım Sanal PC oluşturalım Virtual PC programının kurulumu yaptıktan sonra File menüsünden New PC komutunu çalıştırarak işlemimize başlayabiliriz. İkinci aşamada oluşturacağımız PC’miz için bir isim belirlememiz isteniyor.İlg ili kutucuğa belirlediğimiz bir ismi girip devam ediyoruz. ConŞguration Options penceresinde Sanal Disk: Sanal sabit diskimize ayıracağımız alanı bu bölümden belirliyoruz. VMware’da Windows 2000: VMware programına kurmuş olduğumuz Windows 2000 işletim sistemi. Virtual PC’de Bellek Miktarı: Virtual PC, kullanabileceğimiz bellek miktarını sanal PC’mize kurmak istediğimiz işletim sistemine göre öneriyor. CHIP | KASIM 2003 bulunan Guide me seçeneği ile oluşturmak istediğimiz sistemin bütün özelliklerini adım adım seçip onaylamamız istenecek. Create a default PC ise standart ayarlarda bir sistemi otomatik olarak kuracak.Eğer önceden oluşturmuş olduğumuz bir sistem varsa ve bu sistemin aynısından kurmak istiyorsak Duplicate an existing PC seçeneği ile devam etmemiz gerekiyor. Guide me seçeneği ile devam ettiğimizde ekrana gelen pencerede kurmak istediğimiz işletim sistemini açılır menüden seçip devam ediyoruz. ?____Bellek Miktarı (Memory): Virtual PC, bellek miktarını belirleme aşamasına geldiğinizde, bir önceki adımda verdiğiniz cevaba bağlı olarak size öneride bulunuyor. Sözgelimi, önceki adımda kuracağımız sanal işletim sistemi olarak Windows 98’i belirtmişsek, bize 64 MB bellek ayırmamızı tavsiye ediyor.Y ok eğer Windows XP işletim sistemi kuracaksak, bu değeri 128 MB olarak değiştiriyor. Verilen bu tavsiyelere uymak istemez de bellek miktarını kendimiz belirlemek istersek, aynı pencereden bu işlemi de kolayca gerçekleştirebiliyoruz. ?_______ Disk Ayarlamaları: Bellek miktarını belirlediğimizde, karşımıza disk ayarlamalarımızı yapacağımız ekran geliyor. İki seçeneğin bulunduğu bu ekranda Create a new hard disk image ile yeni bir sanal sabit disk oluşturabilir, Select an existing hard disk image seçeneği ile de eğer önceden böyle bir sabit disk oluşturduysanız onu belirtebilirsiniz.B iz yeni bir sabit disk oluşturacağımız için Create a new hard disk image seçeneği ile devam ediyoruz. Bir sonraki aşamada, oluşturmuş olduğunuz bu sanal disk image dosyasının hangi klasör altında saklanmasını istediğinizi belirledikten sonra işlem tamamlanıyor. Eğer oluşturmuş olduğunuz sanal PC’nizin özelliklerini sonradan değiştirmek isterseniz arabirimde bulunan Settings düğmesine basarak açılan pencereden bu işlemi kolaylıkla yapabiliyorsunuz. Virtual PC programının ayarlar bölümünde VMware programından ayrı olarak COM1, COM2 ve LPT1 gibi portları kullanabilmenizi sağlayan seçenekler dikkatimizi çekti.İst eğiniz doğrultusunda bu seçenekleri aktif hale getirerek bu portlardan da yararlanabilirsiniz. ?____Ağ Bağlantıları: VMware programının aksine, program yeni bir sanal PC yaratırken ağ ayarları ile ilgili seçenekleri bizlere sunmuyor, fakat daha sonra Settings menüsünden bu kısma ulaşabilir, ağ bağlantı ayarlarınızı kolayca yapılandırabilirsiniz. Virtual PC programında sanal bir PC oluşturmak bundan ibaret.Oluştur muş olduğunuz bu sistemi Start Up düğmesine basarak çalıştırabilir ve istediğiniz işletim sisteminin kurulumunu yapabilirsiniz. ?____Kurulumdan Sonra: Sanal işletim sistemimizi kurduktan sonra tam ekran veya pencere modunda çalışabiliyoruz. Pencere modunda çalışırken sanal sisteme geçiş yapmak için, yine VMware’da olduğu gibi fare imlecini sanal işletim sisteminin bulunduğu pencereye getirip tıklamanız yeterli.T ekrar gerçek işletim sistemine dönmek için yapmanız gereken tek şey, farenizi sanal işletim sisteminin bulunduğu pencereden çekmek olacaktır. _ Onur Seven, seven@chip.com.tr Sistemimize Arayüz Eklendi: Virtual PC programında oluşturduğumuz sistem arabirimde yerini aldı. Virtual PC’de Windows XP: Virtual PC programına kurmuş olduğumuz Windows XP işletim sistemi. Her Windows kullanıcısı bilgisayarındaki Şlm dosyalarını ek bir uğraş olmaksızın izleme şansına sahiptir. Çoğu durumda Şlm izleme keyŞ için işletim sistemine entegre edilmiş olan ücretsiz Media Player bile yeterli gelir. Ancak çoklu dil desteği ya da kenar oranlarındaki hatalı ayarlamalar, Microsoft’un bu aracında değişiklikler yapılmasını zorunlu kılıyor. Diğer video oynatıcıların aynı videolarla daha kolay başa çıkabildiği ve kullanıcılarından herhangi bir ücret de talep etmediği düşünülürse, program değişikliği bir anda eldeki en iyi seçenek halini alabilir. Testimizin sonuçları Media Player’ın rakiplerine de bir şans tanımamız gerektiğine işaret ediyor. Dosyalara tıklayın, sonra koltuğunuza kurulup Şlmi izlemeye başlayın. Ma- Media Player’ın tahtına göz dikenler Alt yazılar, farklı seslendirme ve bölümler... Film tutkunlarının günümüz video oynatıcılarından beklentileri yüksek. CHIP, Microsoft’un ürününü de listesine alarak, alanında en iyi ücretsiz programları test etti. Ücretsiz video oynatıcılar testte 136