CHIP | KASIM 2003 İÇİNDEKİLER DirectShow açıklanıyor: AVI’ler nasıl oynatılıyor? Test Birincisi: ZoomPlayer Standard 3.1 En iyi decoding araçları: Her videoyu izleyebilmek Film Formatları: AVI’den daha başarılı Sonuç ve tablo: Test sonuçları incelemede 148 144 142 140 138 Video Player’lar e-CHIP’te: e-CHIP-Code hVideoPlayer celikle AVI dosyasının FourCharacter- Code’unu (FourCC) okur. Bu değer, kullanılan video codec’in dört haneli tanımına işaret eder. Bu sayede, örneğin DX50 bilgisinden DivX codec sürüm 5 veya onunla uyumlu bir çözücü Şltresi gerektiği anlaşılır. FourCC kodlarının listesine www.fourcc.org adresinden erişebilirsiniz. DivX için sistemde yalnızca bir Şltre kuruluysa ondan yararlanılır. Peki ya bir tek FourCC kodu için birden fazla Şltre kurulmuş ise? Bir örnek: Varsayalım ki DivX 5.05’in yanı sıra DivX destekli PowerDVD 5.0’ı ve FFDShow Şltresini (Bakınız s142’deki kutu) birlikte kurdunuz. DirectShow başvuracağı kod çözme aracına, “merit” adı verilen değere bakarak karar verir. Çözücü sıralaması: Değerlendirmeye bağlı Windows’ta kurulu her Şltreye bir “merit” değeri atanır. Bu değer onaltılık sistemdedir. DirectShow video gösterimi için en yüksek değerli alternatiŞ seçer. Örneğin 800.000 değeri “preferred – tercih edilen”, 200.000 “do not use - kullanma” anlamını taşır. Bu değeri her oynatıcıda değiştiremezsiniz. Bu durumda en son kurulan Şltre, tercih sırasının en üstüne yerleşir. alesef ne Windows Media Player’da, ne de test kapsamındaki diğer programlarda iş bu kadar basit değil. CHIP, her Şlmden en kaliteli sonuçları almak için bilinmesi gerekenleri açıklıyor. Filmlerin önemli bir kısmı AVI dosyalarında (Audio Video Interleave) saklanır. (Format hakkında daha fazla bilgiyi s144’te bulabilirsiniz) Daha yakından incelendiğinde AVI’lerin gerçekte bir Şlm formatı değil, Şlme ait video görüntülerinin ve seslerin saklandığı bir depo olduğu görülecektir. Bu veriler de birbirlerinden farklı formatlara sahip olabilir. Örneğin video dosyası DivX’le, seslendirmelerse MP3 ile sıkıştırılmış olabilir. DivX videosunu oynatabilmek için DivX çözücünün de aralarında bulunduğu çok sayıda Şltreye ihtiyaç duyulur. Gerekli Şltrelerin tümü kurulmadığı sürece ekranınız karanlık kalacaktır. Video oynatıcılar genellikle kendi çözücü programlarıyla beraber gelmezler. Windows’a entegre edilen DirectShow (Kutu s138) programların harici kod çözücülerden yardım almasını sağlar. Herhangi bir AVI container, bir video oynatıcısı ile açıldığında DirectShow’a gönderilebilir. DirectShow, Şlmin oynatılması için hangi çözücü Şltrelerinin gerekli olduğunu öğrenmek ister ve ön- Kaliteli video oynatıcılar merit sıralamasını devre dışı bırakarak DirectShow’da kod çözme işleminin hangi Şltre tarafından üstlenileceğini söyler. Bu düzenleme yalnızca Şlm süresi boyunca geçerlidir. Testin birincisi ZoomPlayer sunduğu ek özellik sayesinde bu onaltılık değeri kalıcı olarak değiştirebiliyor (s138’deki resme bakınız). Kullanıcı bu yolla artık DirectShow’un belirli bir format için hangi Şltreyi kullanacağına karar verebiliyor. Aynı şekilde render işlemini gerçekleştirecek Şltrenin seçimi de video oynatıcı üzerinden denetlenebilir. Bu Şltre donanımın yönlendirilmesi için gereklidir ve videonun ekrana yansıtılmasından sorumludur.DirectX 9 kurulduğunda renderer seçimi daha da ilginç bir hal alır. Yeni Video Mixer Renderer 9 (VMR9) bu çoklu ortam desteğinin bir parçasıdır. Bu sayede donanımı daha iyi denetlemek, Şlmin parlaklığını veya kontrastını değiştirmek ve ekran görüntülerini yakalamak mümkün olabilir. Seslendirmelerden alt yazıya: Hangi özellikler önemli? CHIP, profesyonel özelliklerin yanı sıra klasikleri de test etmeyi unutmadı. Oynatıcı video gösterimi sırasında dili de- GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET 137 CHIP | KASIM 2003 138 Test: Video Oynatıcılar GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 (s142’deki kutuya bakınız) gibi harici DirectShow Şltrelerinin seçeneklerine başvurmak gerekmiyor. Bsplayer’ın desteklediği format sayısı VobSub’ın yarısı kadar, yani dört. Ayrıca .srt ve .sub gibi BSplayer’dan aynı zamanda bir DVD oynatıcı yaratabilecek özellikler eksik. Testte VOB dosyası açma girişimimiz başarısızlıkla sonuçlandı. Standartlaşmış iki ğiştirebilir mi? Alt yazılar ne şekilde gösteriliyor? Gerekli özellikler programın içerisine entegre edilmiş mi, yoksa harici bir DirectShow Şltresine mi gereksiniyor? Yüksek performanslı bir video oynatıcıdan yeni “Container” biçimleri olan OGM ve Matroska’yla da uyumlu olmasını bekliyoruz. Bu biçimler çoğu açıdan AVI’den daha başarılı (Bakınız s144’deki kutu). Kaliteli video oynatıcılar Aspect Ratio adıyla tanımlanan kenar oranlarını da değiştirebilmeli. 4:3 monitör gösterimi için hazırlanmamış kimi Şlmleri de doğru şekilde izlemek bu şekilde mümkün olabilir. VOB kısaltmasıyla tanımlanan VideoObject dosyalarında da 16:9 gösterim hedeşendiğinden bu destek gerekli. DVD üzerindeki Şlmler VOB dosyalarında saklanıyor. Yüksek performanslı oynatıcılar bu geniş bant formatını da destekliyor, ancak bunun için WinDVD gibi ticari amaçlı DVD oynatıcılarının Şltreleri kullanılıyor. Bu yüzden Şlm izlemeden önce DVD oynatıcıyı PC’ye kurmuş olmalısınız. Son olarak oynatıcıların sisteme tek başlarına ne oranda yüklediklerini, zarar görmüş ya da eksik AVI dosyalarını oynatabilme yeteneklerini inceledik. Bu hatalar internetten Şlm indirdiğinizde zaman zaman karşınıza çıkabiliyor. CHIP bu karşılaştırmalı testte yedi ücretsiz video oynatıcıyı test etti. Test birincisine ve diğer oynatıcıların çoğuna eCHIP’ten ulaşabilirsiniz (HeCHIP-Code VideoPlayer). Bu konumda yeni Matroska formatında dosya oluşturmanızı ve oynatmanızı sağlayacak büyük bir de paket bulacaksınız. ZoomPlayer Standart 3.1: Testin birincisi sunduğu konforla video tutkunlarını mutlu ediyor. Profesyoneller de programda aradıklarına ulaşabiliyor. Daha fazla bilgi için s140’a bakabilirsiniz. BSplayer 0.86: Bu çok yönlü oynatıcı, kaynak kullanımında özenli; seslendirme ve alt yazı tercihlerinde rakiplerinde bulunmayan ilginç özellikleriyle de beğeni topluyor. Kullanıcı, sesi ve alt yazıyı video dosyasından ayrı olarak yükleyerek öncelikle bunların görüntü ile senkronize olup olmadığını test edebiliyor. Oynatıcı, ses çıkışı için WinAmp’ın DSP (Digital Signal Processing) eklentilerinden yararlanabiliyor. Ayrıca sesin Dolby AC3 formatında olması halinde, kullanıcı bu Şlm için birden fazla AC3 Şltresi arasında seçim yapabiliyor. Program, alt yazı konusunda da entegre özellikleri ile rakiplerinin önüne geçiyor. Alt yazı gösterimi ile ilgili seçenklere programdan doğrudan erişmeniz mümkün. Bu sayede VobSub DIRECTSHOW’DA FİLM OYNATILMASI SIRASINDA GERÇEKLEŞENLER Teoride Şlmin doğru şekilde oynatılması video oynatıcıların değil, DirectX içerisindeki DirectShow’un çoklu ortam özelliklerinin yardımıyla gerçekleşiyor. Aşa- ğıdaki graŞk; DirectShow’un Şlm gösterimindeki tercih önceliklerini açıklıyor. Örneğimizdeki AVI dosyası, bir DivX videodan ve MP3 biçiminde sesten olu- şuyor. DirectShow Şlmi doğru oynatabilmek için toplamda altı farklı Şltreden yararlanı yor. Bu Şltrelerin tümü DirectShow tarafından bir graŞkte toplanıyor. Bu graŞk, gerçekte farklı Şltreleri birbiri ardına sıralayan bir tablo. Tablonun her öğesi bir görevi üstleniyor ve Şlmi bir sonrakine aktarıyor. DirectShow her Şlm için farklı bir graŞk oluşturuyor ve oynatma sona erdiğinde bu graŞği yeniden temizliyor. Örneğimizdeki Source Filter türünü anlamak için dosyayı yüklüyor. AVI Splitter, video ve sesleri birbirinden ayırıyor. Bu verilerin kodlarının çözülmesi bundan sonraki adımlarda birbirinden ba- ğımsız sürüyor. Seslendirmeleri içeren ses verileri için MP3, video verileri içinse MPEG4 kod çözücü kullanılıyor. En son adımda da renderer’lar söz konusu donanı mın denetimi ve rendering işlemleri ile ilgileniyorlar. Profesyonel Özellikler: Merit değeri sayesinde ZoomPlayer’da hangi Şltrenin kullanılacağını kendiniz belirleyebilirsiniz. Video-Renderer Video-Decoder Audio-Decoder AVI-Splitter Audio-Renderer Video Mixer Renderer9 Default Direct Sound Device AVI Dosyası Source-Filter Video oynatıcı Video- Stream Audio- Stream DirectShow Filtre GraŞği k 140 Test: Video Oynatıcılar GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 DVD oynatıcıyı (WinDVD ve PowerDVD’yi) kurduğumuzda dahi program “Unknown File Format” bildirimiyle çalışmayı reddetti. BSplayer, sistem kaynaklarının kullanımı konusunda özellikle başarı gösterdi. Fark bilhassa yavaş sistemlerde daha üst düzeydeydi. PIII sistemimizde kaynak kullanımı rakip programların çok gerisinde kaldı. Oysa içerik menüsünü kullanma girişimimiz, boşta yeterli sistem kaynağı olmasına karşın Şlmde kesintilere yol açtı. Ayrıca menü pratik özelliklerle donatılmadığından tam ekran modunda video dosyası doğrudan açılamıyor. Kullanıcı öncelikle basitleştirilmiş menüyü çağırmak durumunda.. Buna karşın Şlmin herhangi bir sahnesine atlamak ya da zaman çubuğunu kullanmak herhangi bir sorun yaratmıyor. The Core Media Player 4.0 RC3: Final öncesi sürüm bile farklı seslendirme, alt yazı ve bölüm desteği sunuyor. Video oynatıcı, kurulum anında da AVI, OGM veya Matroska gibi tüm container biçimlerini destekliyor. Kullanıcı ek DirectShow Şltresi kurmak zorunda değil. Profesyonel özellikler de aynı kalitede. Tecrübeli kullanıcılar her Şlmde Şltreleri dilediğince bir araya getirebiliyorlar ve kenar oranları da istenildiği gibi değiştirilebiliyor. Ancak maalesef bu değişiklik ZoomPlayer’ın aksine, tek bir tıklamayla gerçekleştirilemiyor. Kullanıcı öncelikle Video Size Box açmalı. Film arka planda oynatılırken buradaki seçeneklerin tümü kullanılabiliyor. Program ses konusunda da oldukça yetenekli. Bunun başlıca sebebi harici eklentilerle birlikte çalışması ve bu sayede sık karşılaşılmayan Musepack, Monkey Audio gibi ses biçimlerini desteklemesi. Release Candidate 4 sürümünde ISO-MPEG4 dosyaları için bir ACC Şltresi olması gerekiyor. Şu anki sürümde Winamp eklentilerini yükleyerek ses kalitesini artırmak mümkün. ZoomPlayer’da olduğu gibi bu program için de tam DVD hizmeti sunan ücretli bir sürüm mevcut. (Yaklaşık 10 Euro) Bu seçeneğe ticari DVD oynatıcıların ses ve video Şltrelerini kombine etme OGM inside: OGM Container formatı için gerekli özellikler Core Media Player’a dahil edilmiş. FİYAT Freeware BİLGİ www.inmatrix.com Daima Ekranda: Zoom Player’ın akıllı görüntüleme modu sayesinde tam ekran modda bile tüm özelliklere erişebilirsiniz. Yüksek yapılandırılabilirlik Bir araya getirilebilen Şltreler Kullanım konforu DirectX 9 özelliklerini kullanıyor Yüksek kaynak kullanımı + + + + – CHIP PUANI FİYAT/PERFORMANS çok iyi » TEST BİRİNCİSİ ZoomPlayer 3.1 Standard Gelişmiş ve konforlu Araç tümüyle yeniden yapılandırılabilir olmanın yanı sıra en gelişmiş oynatma özelliklerini de beraberinde getiriyor. _ Elle yapılandırılabilir Şltreler uzman kullanı cılara güçlü yapılandırma olanakları sunuyor. Ancak bu özelliklerden tam anlamı yla yararlanabilmek için profesyonel sürümü (yaklaşık 20 Euro) satın almak gerekiyor. Video oynatıcı bu sürümde DVD’leri PowerDVD’nin ses Şltresiyle ve WinDVD’- nin video Şltresiyle oynatabilmekte. Bu sayede DVD oynatıcıların en başarılı özelliklerinden yararlanılıyor. Ücretsiz sürümün sunduğu tüm özellikler şimdiye dek saydıklarımızla sınırlı değil. Kullanıcı Windows’un eski renderer’ıyla daha gelişmiş VMR9 (VideoMixer Renderer9) arasında seçim yapabiliyor. Zoomplayer yalnızca VMR9 üzerinden ekran görüntüsü kaydedebiliyor, yani tüm video formatları nda aynı sonucu üretemiyor. VOB dosyalarında görüntüyü uyarlamak zorunda. “Scene Cut Editor” son derece yararlı bir araç. Bu sayede, kaydedilen televizyon yayınlarındaki reklam kuşaklarını çıkarmak mümkün. Tek yapılması gereken reklam bloklarının başlangıç ve sona erme zamanlarını girmek. ZoomPlayer bu değerleri CUT dosyasında saklıyor. Bölüm işaretlerini belirlemenizi sağlayacak “Chapter Editor” de aynı mantıkla çalışan kullanışlı bir araç. Kullanım konforu yüksek ve yapılandırma istekleri karşılıksız bırakılmıyor. Farenin kaydırma tekeri herhangi bir komutla ilişkilendirilebiliyor. Kontrol çubuğu ve program penceresi üzerindeki düğmeleri dilediğinizce tanımlayabilirsiniz. Tam ekran modunda dahi özel menü üzerinden tüm özelliklere erişebilirsiniz. Ne var ki kaynak kullanımı konusunda ZoomPlayer orta sıralarda yer alıyor. Filmin herhangi bir sahnesine atlamak için sistemin toplam yüküne bağlı olarak birkaç saniye gerekebilir. Görüntü belirene kadar geçen sürede yalnızca ses duyulabiliyor. TESTBİRİNCİSİ 11|2003 142 Test: Video Oynatıcılar GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 imkanı da dahil. TCMP henüz son halini almadığından test sırasında programın daha iyi bir sırada yer almasını engelleyen hatalarla karşılaştık. Örneğin oynatılan bir AVI’de alt yazılar birinde video oynatıcı, diğerinde ise DirectShow Şltresi VobSub üzerinden olmak üzere iki kez görüntülendi. Ancak VobSub’ı kapadığımızda alt yazı sayısını bire indirebildik. VideoLAN Client 0.60: Linux’tan Windows platformuna sıçrayışı VideoLAN’a güç kattı. Program DVD’den streaming videolara varıncaya değin tüm biçimleri görüntüleyebiliyor. Ayrıca görüntü kalitesini artırabilmek için kontrast ve parlaklıkta değişiklik yapmaya yarayan çeşitli Şltrelere sahip. VideoLAN, AC3’ten DivX’e ve MPEG2’ye kadar tüm biçimler için kendi kod çözücülerini sunuyor. OGM ve Matroska da dahil olmak üzere neredeyse tüm dosyaları destekliyor. Program DVD oynatabiliyor. Filmin ana kısmında hiçbir problemle karşılaşmadık. Ancak VideoLAN menüye erişimimizi engelledi. Linux programlarının çoğunda olduğu gibi, oynatıcı konforlu özelliklerden uzak duruyor. Kenar oranı değişiklikleri kullanıcı tarafından manuel gerçekleştiriliyor. Gerekli ayarlama menülerin içinde adeta gizlenmiş ve Şlmin yeni kenar oranlarıyla oynatılabilmesi için yeniden başlatılması gerekiyor. Kullanım da aynı deredece zahmetli. Daha dosyanın açılması aşamasında bile kullanıcıyı tanıdık Explorer penceresi yerine, büyük bir menü karşılıyor. Tam ekran modunda denetim yalnızca sağ fare tuşuyla sağlanabiliyor. Program, bir düğme çubuğunun eklemenize imkan tanımıyor. Oynatıcı, alt yazılar için kendi Şltrelerini kullansa da, kullanıcılarına VobSub kadar fazla seçenek sunmuyor. Yi- VİDEO OYNATICI İÇİN GEREKLİ EKLENTİLER » Bu decoding araçları sayesinde her Şlmi oynatabilirsiniz Film gösteriminde sorunlarla karşılaşanları n imdadına koşan Gspot, AVI dosyaları nı ve diğer container biçimlerini analiz edip video oynatıcı yazılımı bu dosyayı göstermek için gerek duyduğu codec’leri listeliyor. Codec’lerin sistemde kurulu olup olmadığını ve şayet birden fazla codec mevcutsa DirectShow’un hangilerinden yararlandığını da kontrol eden yazılımın dahili render özelliği sayesinde, DirectShow’un Şltre graŞğini ne şekilde oluşturacağını öğrenmeniz mümkün. Fiyat: Freeware Bilgi: www.headbands.com/gspot FFDShow birçok video biçimi için kullanı labilen bir DirectShow Şltresi. Bu sayede orijinal codec’lerinden herhangi birini kurmak zorunda kalmadan DivX veya XviD Şlmlerini seyredebilirsiniz. Bu yazı- lım da VideoLAN gibi Linux dünyasındaki libavcodec program kitaplığından yararlanı yor. Ayrıca mplayer’ın (Linux Player) kodu post processing Şltresi görevini üstleniyor. FFDShow bu sayede kod çözme işleminin ardından Şlm gösteriminin netliğini artırarak ya da hışırtıyı azaltarak iyileştirme sağlıyor. Fiyat: Freeware Bilgi: http://cutka.szm.sk Bu program alt yazıların gösterilmesi konusunda en geçerli DirectShow Şltresi. Çünkü neredeyse tüm formatlarla uyumlu. Ayrıca VobSub ile alt yazılar üzerinde değişiklikler yapabilir ve onları bir AVI container’ına dahil edebilirsiniz. Normal koşullarda bu ekleme gereksizdir. Alt yazıların yer aldığı dosyayı Şlmle aynı klasöre yerleştirin ve aynı adı verin. DirectShow oynatıcılarından herhangi biri başlatıldığında VobSub otomatik yüklenecek ve Şlmi, konuşmaları kaçırmadan izleyebileceksiniz. Fiyat: Freeware Bilgi: www.gabest.org GSpot 2.2 FFDShow VobSub 2.23 Çoklu Ses: Media Player Classic kendi modülü sayesinde herhangi bir AVI dosyasındaki seslendirmelerin oynatma sırasında değişitrilebilmesine olanak tanıyor. k Skin Eklenebilir: Linux kökenli VideoLAN’a daha şık bir görünüm kazandırabilirsiniz. 144 Test: Video Oynatıcılar GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 belirleyebilir. Aynı başarı AVI container’larında yer almayan Şlmlerde de gösteriliyor. Program kendi Şltresi ile Real Video biçimindeki alt yazıları kullanabiliyor. Quicktime için video renderer’ı dilediğinizce seçebilirsiniz. Dahili “Audio Switcher” özelliği oynatma sırasında seslendirmeler arasında geçişe olanak tanıyor. Bu esnada aynı klasörde yer, alan ancak AVI container’ın parçası olmayan harici seslendirmeler de tercih edilebiliyor. Kullanıcı, video ve müzik dosyalarını bir araya getirmeden önce senkronizasyonu gözden geçirebiliyor. Ayrıca program çok kanallı seslerde her bir kanala belli bir çıkış atayabiliyor (örneğin Kanal 1, sol ön için). Kullanım güçlüğü, ne yazık ki Şlm keyŞni baltalayacak nitelikte. Özellikle tam ekran modunda OSD (On Screen Display) özelliği ve en azından ZoomPlayer’dakine benzer bir araç çubuğu eksik. Oynatma özellikleri ekranın alt kenarından açılabiliyor. Ancak seçili öğe sayısının çokluğu, örneğin kare sayacının açılması, ekranın yarıya varan kısmının bu menüyle kaplanmasına neden oluyor. Kenar oranı ayarlamalarında da bir takım zorluklar söz konusu. Entegre edilen proŞller kullanıcıya hemen hiç yardım sağlamıyor. 4:3 monitörde kenar oranının deforme edilerek gösterileceği Şlmlerde yeni bir proŞl tasarlamalı ve gerekli değerleri elle girmelisiniz. Bu işlem ön bilgi olmaksızın hayli güç. Filtreleri manuel olarak bir araya getirirken de benzer sıkıntılar yaşanıyor. Her iki durumda da kullanıcı adımlarının sonuçlarını tahmin edebilmeli. Görüntüde FİLM FORMATLARI KARŞILAŞTIRMASI »Eski AVI formatı ve yeni container’lar Sisteminizde çok sayıda video ve ses codec’i kurulu olabilir. Yepyeni bir Windows’ta bile bunlardan bir düzinesine rastlayabilirsiniz. AVI gibi container formatları farklı ses ve video codec’lerini tek bir dosyada birleştirebilir. Tek ön ko- şul, seçili codec’lerin önceden kurulması dır. Günümüzde AVI dışında da üstün özelliklere sahip çeşitli codec’lerden söz edebiliriz. En önemlilerini kısaca tanıtı- yor ve size yapabildiklerinden bahsediyoruz: Hangi formatların gelecekte de yer alacağını zaman gösterecek. AVI: Audio Video Interleave Container formatları içinde en yaygın olanı. Geliştirilmesi Windows 3.1 işletim sisteminin yaygın kullanı ldığı zamanlara kadar gidiyor. AVI formatının yaşını, dosya büyüklüğünü 2 GB ile sınırlamasından anlamak mümkün. Yüksek hata oranları, gösterimi aksatabiliyor. Streaming yeteneğinin eksikli ği ile bölüm ve seçim menülerinin olmayışı programı zamanın gerisinde bı- rakıyor. Format Microsoft’a ait ve ayrıca yeni ses codec’lerinin tümünü desteklemiyor. OGM: Yeni OGM formatı (Ogg-Media) amatör bir programcı tarafından geliştirildi. Sebebi, AVI container’ının OggVorbis seslerini kabul etmemesi. OggVorbis aynı bit oranında bile MP3’ten daha yüksek ses kalitesi sunuyor. OGM modern bir çoklu ortam formatının taşıması gereken tüm özelliklere sahip. Streaming ve hata düzeltme mekanizmaları bu biçimin standart özelliklerden. En zayıf yanları ndan biri OggVorbis (ses) ve Ogg Theora (video) gibi formatlarda özelleş- mesi. OGM prensipte diğer çoklu ortam formatlarını desteklese de, şimdiye kadar geliştirilen Ogg formatlarında yo- ğunlaşıyor. Bu durum OGM’nin gelecekteki yaygın kullanımına dair şüphe uyandırıyor. MKV: Bir açık kaynak kod projesinin ürünü olan Matroska AV dosya formatı, Mayıs ayından beri karşımızda. Yeni olsa da, AVI ve OGM’nin sınırlarını aşan format desteği sayesinde kullanıcıları etkiliyor. MPEG videoları bu gruba dahil. XML dosya yapısı sayesinde Matroska yeni gerekliliklere uygun hale getirilebiliyor. Özellikle DVD benzeri menüler bilgisayar kullanıcıları- nın gelişmeleri heyecanla beklemesinin nedeni. Matroska geleceğin kabul gören formatlardan biri olabilir. Ancak şimdiye kadar üretilen araçlar ve gerçekleştirilen özellikler az sayıda. CONTAINER’LARIN İŞLEV VE YETENEKLERİ • = evet – = hayır Matroska (MKV) Kurulu codec’lerin tümü, artı MPEG WAV, MPEG-1/2 Layer I-III, AC3, DTS, AAC, OGG •••• sınırsız •• mkxds-v0.5.0 www.matroska.org Yüksek esneklik ve XML dosya yapısı sayesinde genişletilebilme Container Formatları Desteklenen video formatları Desteklenen Audio formatları Çoklu ses Alt yazı Bölüm Menüler Maks. dosya büyüklüğü Hata düzeltme Streaming Oynatma için ek Direct Show Şltreleri Bilgi Özellikler Audio Video Interleave (AVI) tüm kurulu codecler, MPEG yok WAV, MP3, AC3, WMA, OGG •• –– 2 GByte –––(Windows’ta mevcut) www.microsoft.com Yaygın kullanım, günümüz yazılım ve donanımıyla yüksek uyumluluk OggMedia (OGM) tüm kurulu codecler, MPEG yok OGG, WAV, MP3, AC3, AAC ••• – sınırsız •• DirectShow Ogg Vorbis Şltre koleksiyonu www.xiph.org http://tobias.everwicked.com/ Ogg ses formatlarında uzman k ne de alt yazı senkronizasyonu ve yazı tipi değiştirme gibi özellikler programa dahil edilmiş. Media Player Classic 6.4.5.8: Sade tasarımına karşın Media Player 6.4 sahip oldukları nitelikleri sayesinde, zamanının gerisinde kalmıyor. Kullanıcı DVD oynatılması sırasında dahi temel ayarlamaları ve tercih edilen dil ile alt yazıyı Eskisi Daha İyi: Windows XP’de Media Player 6.4’ü Başlat - Çalıştır ile “mplayer2” girerek çalıştırabilirsiniz. oluşabilecek bozulmalar ve ses kayıpları izleyeceğiniz Şlmi tanınmaz hale getirebilir. Media Player 9: Microsoft’un ürünü daha programın başlatılması aşamasında kullanıcıya sormadan internete bağlanmayı deneyerek olumsuz bir izlenim uyandırıyor. Bu esnada video oynatıcıya hükmetmek güçleşiyor ve tıklamalarınız yanıtsız kalıyor. MP9’un testteki diğer programlardan farkı, yazılımın sabit diskteki çoklu ortam dosyalarını tarayarak ortam kitaplığında bir araya getirebilmesi. Ancak bu pratik özellik video dosyaları söz konusu olduğunda biraz eksik. Nedeni MP9’un sadece WMV, AVI ve MPEG formatlarını tanıması. Farklı video dosyalarına ait içerik bilgileri içerisinde en azından Şlm uzunluklarıyla ilgili olanlar doğru. Ancak Media Player tarafından gösterilen ortalama bit oranı değeri genellikle yanlış. Ya hiçbir değer algılanmıyor, ya da bu değer yalnızca ses için hesaplanıyor. Dokuzuncu sürüm, DVD oynatıcı rolünü de üstleniyor. Ücretli DVD oynatıcı yazılımlardan birini satın aldığınızda yada ücretli eklentileri kurduğunuzda DVD menüsü sorunsuz çalışıyor. İçerik menüsünden bölüm, alt yazı ve seslendirme dili seçilebiliyor. Buna rağmen Media Player sabit disk üzerindeki basit bir VOB dosyasını çalmayı reddebiliyor. Seçenekler / DVD / Gelişmiş kısmından değişik ayarlamalar yapılabiliyor. Buradan DirectShow’un tercih ettiği AC3 ses Şltresinin yapılandırmasını değiştirebilirsiniz. Ek iyileştirmeler için Eklentiler kartına başvurulabilir. Tek bir AVI dosyası içerisinde birden fazla seslendirmenün varlığı Media Player için sorun demek. Gerekli harici Şltrenin eklenmemesi halinde yalnızca bir seslendirme kullanılıyor. Program nadiren de olsa ilki yerine ikinci seslendirmeyi seçebiliyor. Bir diğer kusur,Microsoft’un ürününün görüntünün kenar oranını değiştirememesi. Tüm bu eksikler göz önüne alındığında Media Player yalnızca ek dil seçeneği sunmayan normal AVI dosyalarının oynatılması için uygun görünüyor. DivX Player 2.1: DivX Networks, DivX Encoder paketine kendi oynatıcısını da dahil etmiş. Bu ek, DivX Şlmlerinin oynatılması sırasında bir takım avantajlar getiriyor. Kullanıcı doğrudan DivX codec’in kod çözme özelliklerine erişebiliyor. Bu sayede parlaklık, karşıtlık ve tokluk değerleri gerektiğinde Options’tan düzeltilebiliyor. Ancak bu artı programın geneldeki olumsuz izlenimine engel olamıyor. Program testlerde acımasız “bir sistem kaynakları düşmanı” olarak dikkat çekiyor. Ön ayarlamalarla oynatıcı tek başına 2.5GHz hızındaki bir P4 işlemciyi ortalamada yüzde elliye varan oranlarda meşgul etti. Seçeneklerdeki ayar çubuklarıyla bu oran azaltılabilse de kaynakların en azından yüzde otuzu gözden çıkarılmalı. Bir diğer eksiklik ise biçim desteğinin sınırlılığı. DivX oynatıcı, kurulan Şltrelere rağmen ne AC3 dosyalarının, ne alt yazıların, ne de birden fazla seslendirmenin üstesinden gelebildi. AC3 dosyasıyla yaptığımız testlerde program “This Şle contains unknown audio data” uyarısında ısrar etti. Çözüm seçeneklerinin sayısı ikiyle sınırlı. Film ya sessiz oynatılıyor ya da hiç gösterilmiyor. Aynı AVI dosyasında birden fazla dublaj varsa oynatıcı otomatik olarak ilkini çaldığından ikinci tanımlanamıyor. Yine de DivX Player’ın bazı üstün özelliklerine hak ettiği puanı vermeliyiz. Yalnızca bir bölümü varolan ya da kopyalama sırasında zarar görmüş videolar kolaylıkla oynatılabiliyor. Kenar oranı çok hızlı şekilde değiştirilebiliyor ve kullanıcı sayfa oranını dilediğince belirleyebiliyor. Sorunuz ileri geri sarma son derece rahat. Birkaç dakika içinde tüm Şlmi gösterebilecek hızda hareket etmek mümkün. Bir VOB dosyasından da aynı sonucu alabilirsiniz. MM / Ozan Ali Dönez, ozand@chip.com.tr 146 Test: Video Oynatıcılar GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 CHIP, video oynatıcı test platformlarını 2.5GHz hızında, 512MB DDR-RAM’e sahip bir Pentium IV sistem ve 866MHz hızında, 128MB SDRAM’e sahip bir Pentium III sistemden oluşturdu. Her iki test bilgisayarına da Windows XP işletim sistemini ve en yeni DirectX sürümü olan DirectX 9’u kurduk. j Video Gösterimi Film oynatabilmek tek başına yeterli değil. İyi bir yazılım kenar oranlarının değiştirilmesini ve alt yazıların doğru gösterilmesini sağlamalı. Hızlı gösterim ve ağır çekim gibi oynatma özellikleri de olmazsa olmazlardan. j Formatlar Oynatıcı olabildiğince fazla sayıda video biçimini desteklemeli. DVD dosyaları, OGM yada Matroska gibi yeni container dosyaları oynatılabilmesi gerekenlerden. Film keyŞni artırabilmek için kullanıcının DirectShow’un videoyu hangi Şltrelerle oynatacağını belirleyebilmesi önemli. j Ergonomi Kullanıcı, oynatıcıyı gereksinimleri doğrultusunda dilediğince yapılandırabilmeli. Program kolay kontrol edilebilirli ğini Şlm gösteriliyor olsa dahi kaybetmemeli. j Performans Aynı AVI dosyasının (DivX-Video, MP3 ses) oynatılması sırasında her iki sistemin ne kadar yüklendiğini sınadık. Verilen değer, 10 dakikalık oynatma sırası nda oluşan ortalama işlemci kullanı- mını gösteriyor. VİDEO OYNATICILARI NASIL TEST ETTİK? TEST KRİTERLERİ Tüm formatları destekleyen hangisi? Formatlar Performans Ergonomi Video gösterimi %30 %20 %30 %20 Tanımlanamadı: Önceden kurulan AC3 Şltresine rağmen, DivX Player 2.1 bu AC3 ses dosyasını çalmayı reddediyor. 148 Test: Video Player’lar GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 Firma Internet Fiyat (yaklaşık) Genel Değerlendirme Video Gösterimi (%30) Formatlar (%30) Ergonomi (%20) Performans (%20) Sonuç Video Gösterimi Kenar oranını (Aspect Ratio) değiştirmek Alt yazı gösterimi / yapılandırması On Screen Display / Çalma listesi Bölüm oluşturma / yönetme Parlaklık/Kontrast/Renk/Doygunluk Zaman merceği/Tekrar/İleri sarma Zum özelliği Format desteği DVD Oynatma Özellikleri1) Zarar görmüş AVI’yi oynatmak (Başlangıç + Son / sadece başlangıç Matroska- / OGM-Desteği AVI-dil seçimi Filtrelere doğrudan erişim DirectShow Filtrelerinin elle seçimi Ses / Video-Renderer seçimi Ergonomi Kullanım Program yardımı Kısayol Denetimi Yapılandırılabilirlik Performans CPU için işlem önceliği Sistem yükü P4 (2,5 GHz) (Yüzde) Sistem yükü P3 (866 MHz) (Yüzde) Ürün • = evet – = hayır Sonuç _ Test sonuçları, Microsoft Media Player’ın AVI’ler dışında pek az formatı destekledi ğini ortaya koydu. Film birden fazla dil seçeneğine ya da alt yazıya sahipse, bir başka container formatının bünyesindeyse veya kenar oranı uygun değilse, başka bir ücretsiz oynatıcıya başvurmalısınız. Test galibinin üstünlüğü tartışılmaz. Çünkü zahmetsiz kullanımı ve çok sayıda profesyonel özelliği, sorunsuz gösterim ve yüksek yapılandırılabilirlik, ZoomPlayer’ı testin birinciliğine taşıyan ana etkenler. Film gösterilirken dahi tüm özelliklere erişebildik. Program DirectShow’da hangi Şltre graŞğinin oluşturulaca ğını belirleme fırsatı yaratıyor. Yine de yazılımın “Çok iyi” notu almasına gölge düşüren bazı işlev eksiklikleri var, DVD oynatamaması bunlardan biri. Üreticisi, bu imkanı yalnızca ücretli “Professional” sürümü satın alan müşterilerine tanıyor. Sıralamada daha arka sıralarda kalan oynatıcılar testin birincisinin çok gerisinde değil. Her araç kendi artılarına sahip. Daha zayıf PC’lere sahipseniz Bsplayer denemeye değer. AVI’den farklı container formatlarından yararlanan kullanıcılar “The Core Media Player”la gelen Şltrelerden yararlanabilir. Uygun video Şltrelerini kurmayanlarsa gerçekte Linux için geliştirilmiş VideoLAN’ı seçebilir. Inmatrix www.inmatrix.com Freeware 84 Puan 0 50 100 90 71 100 81 Yapılandırma ve konfor konusunda uzman, çok sayıda profesyonel özellik. Orijinal 4:3, 16:9, tanımlanabilir DirectShow / DirectShow • / • • / • • / • / • / • • / • / • tanımlanabilir Yalnızca profesyonel sürümde (20 Euro) • / – Filtre ile / Filtre ile •• ProŞllerle • / • basit Profesyonel ipuçları sunan online yardım • Tuş ve fare kaydırma tekerine atama, kontrol çubuğu • 18,5 30,3 1 ZoomPlayer 3.1 bst www.bsplay.com Freeware 81 Puan 0 50 100 88 68 70 100 Kaynak kullanımı düşük, çok sayıda özellik, Winamp eklentisi desteği. Orjinal, 4:3, 16:9 entegre / entegre • / • • / • • / • / • / • • / • / • Yüzde 50, 100, 200 Destek yok • / • Filtre ile / Filtre ile •• nur rudimentär (DivX 5 für DivX 3.11-AVI, AC3) • / • zor yetersiz, yalnızca temel özelliklerde • Klavye kullanımı, komut satırı • 16,7 22,8 2 BSplayer 0.86.499 CoreCodec www.tcmp.org Freeware 80 Puan 0 50 100 84 75 75 79 Winamp eklentilerini destekliyor, yardım dosyası yok, küçük hatalar. Orijinal 4:3, 16:9, tanımlanabilir DirectShow üzerinden / entegre • / • – / • • / • / • / • • / – / • Yüzde 50, 100, 200 Yalnızca Premium- Sürümde (10 Euro) • / – entegre / entegre •• manuel • / • basit eksik • Klavye kullanımı, eklentilerle genişletilebilir. • 19,0 30,6 3 The Core Media Player 4.0 RC3 TESTBİRİNCİSİ 11|2003 Değerlendirme kutucukları: 90-100 Puan = 5 Kutu, 75-89 Puan = 4 Kutu, 60-74 Puan = 3 Kutu, 45-59 Puan = 2 Kutu, 0-44 Puan 1 Kutu CHIP | KASIM 2003 4 VideoLAN 0.6.0 Gabest www.gabest.org Freeware 75 Puan 0 50 100 62 97 60 77 Sağlam bir oynatıcı, streaming formatları ile ilgili ek özellikler, zor kullanım. Orijinal 4:3, 16:9, tanımlanabilir DirectShow / DirectShow – / • – / • – / – / – / – – / – / • Yüzde 50, 100, 200 Bölüm, dil ve alt yazıya erişim • / • entegre / Şltre ile •• manuel • / • zor yok • Tuş yerleşimi, komut satırı – 16,9 31,7 5 Media Player Classic 6.4.5.8 Microsoft www.microsoft.com Freeware 57 Puan 0 50 100 41 50 75 72 Çoklu dil desteği yok, kenar oranı değiştirilemiyor. yok DirectShow / DirectShow – / • – / – • / • / • / • • / – / • Yüzde 50, 100, 200 Tüm fonksiyonlar • / – Filtre ile / Filtre ile – – yok • / • zor Temel özelliklerde detaylı yardım • Genişletilmiş ayarlar, ortam kılavuzu – 18,2 32,8 6 Media Player 9 DivXNetworks www.divx.com Freeware 52 Puan 0 50 100 54 48 78 30 Ne alt yazıları gösteriyor ne de seslendirmeleri çalabiliyor. Düşük performans. Orijinal 4:3, 16:9, tanımlanabilir yok / yok – / – – / – • / • / – / • – / – / • tanımlanabilir Matroska AV dosya formatı • / • Filtre ile / Filtre ile – – / yalnızca DivX – – / – basit İyi online yardım, kolay anlaşılır • Neredeyse hiç yapılandı rılamıyor, az sayıda seçenek sunuyor. – 52,4 79,9 7 DivX Player Alpha 2.1 VideoLAN www.videolan.org Freeware 76 Puan 0 50 100 74 84 70 74 MPEG2 dahil olmak üzere tüm Şltreleri beraberinde getiriyor. Kullanımı zor. Orijinal 4:3, 16:9, tanımlanabilir entegre / entegre – / • – / • • / • / • / • • / – / • – Bölüm, dil ve alt yazıya erişim • / • entegre / Şltre ile •• yok • / – zor Farklı fonksiyonlar için Pop-up yardım – Eklentilerle ve komut satırıyla çalışıyor – 17,7 33,7 1) Ticari bir DVD Player’ın kurulu olması şartıyla İÇİNDEKİLER ___1___2___6___ GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET ___1___5___0 OCR Yazılımı Abbyy FineReader 7.0 OŞs Yazılım Paketi Sun StarOfŞce 7 Anti-virüs Yazılımı Norton Antivirus 2004 Ses Düzenleme Yazılımı Adobe Audition Ağ Yönetim Yazılımı Virtual IT Manager Eğitim Yazılımı Visual 6502 SMS Gönderim Yazılımı Bi-SMS Genius Masaüstü Yayıncılık Yazılımı Power Publısher2 CHIP Oyun Özel Pirates Of The Carribean ___1___5___6 ___1___5___4 ___1___5___2 ___1___5___1 ___C___H___I___P___ ___|___ ___K___A___S___I___M___ ___2___0___0___3 ___C___H___I___P___ ___O___N___L___I___N___E Geçmiş sayılarda tanıtılan ürünlerden bazılarını www.chip.com.tr/ yazilim adresinde bulabilirsiniz. CHIP, yazılımların kalitesini 0 ile 10 arasında bir puanlama sistemiyle değerlendiriyor ve buradaki üç kriter olan işlevsellik, ergonomi ve kaynaklar 4:3:3’lük bir ortalamayla toplam değerlendirmeye giriyor. Kriterlerden işlevsellik, yazılımın görevini ne derece yerine getirebildiği sorusuna cevap veriyor. Burada ne kadar az hata yaptı ğı ve ne kadar fazla özelliğe sahip olduğu değerlendirmeye giriyor. Ergonomide ise CHIP, yazılımın dokümantasyonunun ve kullanışlılığının kalitesini değerlendiriyor. Kullanım kitapçığı ne kadar anlaşılır ve kapsamlı? Online yardım alı- nabiliyor mu? Asistanlar mevcut mu?.. gibi sorulara cevap aranıyor. Kaynaklarda ise donanı mla uyumluluğa puan veriliyor. Bu toplam puanlamadan sonra CHIP ayrıca Şyat ve performans değerlerini tavan puan 100 üzerinden değerlendiriyor. Bu değerlendirme, yazılımın verilen paraya değip değmediğini gösteriyor. ___Y___e___n___i___ ___Y___a___zı___lı___m ___T___E___S___T___L___E___Rİ Yazılım dünyasındaki Şrmalar, her geçen gün daha fazla özellik içeren yazılımlarla kullanıcıların karşısına çıkıyorlar. Bunlar arasından en çok dikkat çekenleri, yazılım testi sayfalarımızdan inceleyebilirsiniz. _ Bu ay iki güçlü yazı- lım Şrmasına ait iki farklı yazılım 7. sürümleri ile karşımıza çıkı- yor. Bunlardan aynı zamanda ayın yazılımı olarak da seçtiğimiz Abbyy FineReader, destekledi ği dil sayısı, karakter tanımadaki ve en önemlisi de orijinal sayfa tasarımını korumakta başarısı ile OCR yazılımları arasındaki yerini iyice sağlamlaştırıyor. Sun’ın satın alarak geliş- tirmeye devam ettiği StarOfŞce uygulaması ise bu ayki yazılım inceleme bölümümüzde 7. sürüme ulaşan diğer bir yazı- lım. Güçlü, kararlı, sorunsuz ve en önemlisi de Şyatı ile dikkat çeken bu ürün özellikle son kullanıcılara cazip gelebilir. İçinde bir PIM ve ortak çalışmaya yönelik özelliklerin bulunmaması ise dezavantajları nı oluşturuyor. Diğer taraftan NAV 2003 sürümünü küçük değişikliklerle NAV 2004 sürümü olarak karşı- mıza çıkaran Norton ve Cool Edit Pro’yu satın alıp üzerinde fazla değişiklik yapmadan Adobe Audition adıyla sunan Adobe ise bu ay bizleri şaşırtan Şrmalar arasında yer aldı. Yine de bu yazılımların eskiden kalma güçleri iyi puan almaları için yeterli oldu. Bu ayki incelememizden üç yerli yazılı- mın da başarı ile çıkması ise bizi oldukça sevindirdi. Bu yazılımlardan Virtual IT Manager, ağınızı en verimli şekilde yönetmenize yardımcı olurken Bi-SMS Genius ise SMS’i farklı bir pazarlama tekniği olarak kullanmanızı sağlayabiliyor. Teknik eğitim kurumlarındaki donanım yetersizliklerine uygun Şyatlı bir alternatif olacak olan Visual 6502’nin de kısa zamanda daha da yaygın kullanım alanı bulacak bir simülatör olacağına da eminiz. ___M___a___h___m___u___t___ ___K___a___r___s___lı___o__?d___l___u___,___ ___m___k___a___r___s___@___c___h___i___p___.___c___o___m___.___t___r ___D___E/___E___R___L___E___N___Dİ___R___M___E ___T___O___P___L___A___M___ ___C___H___I___P___ ___P___U___A___N___I çok iyi (100–90 Puan) iyi (89–75 Puan) orta (74–60 Puan) vasat (59–45 Puan) kötü (44–20 Puan) çok kötü (19–0 Puan) ___Fİ___Y___A___T___/___P___E___R___F___O___R___M___A___N___S çok iyi (100–90 Puan) iyi (89–75 Puan) orta (74–60 Puan) vasat (59–45 Puan) kötü (44–20 Puan) çok kötü (19–0 Puan) OCR yazılımlarının lideri: Piyasaya ilk sürüldükten sonra hızla gelişen ve OmniPage’i geride bırakan bu yazılım, Türkçe de dahil olmak üzere tam 177 dil üzerinde işlem yapabiliyor ve 34 dil üzerinde de kelime hatalarını düzeltebiliyor. Aynı zamanda barkod, graŞkler ve resimler arasında kalmış metinleri de ayıklayabilen yazılım, bu şekilde özellikle mühendislik çizimleri ile çalışanların işini de kolaylaştırmış oluyor. Birçok OCR yazılımının üstesinden gelemediği sayfa tasarımının korunması konusunda ise FineReader bir adım öne geçiyor. Eski sürümlerinde de olan bu özellik, yeni sürümde artık iyice gelişmiş ve en karmaşık sayfaların bile orijinal tasarımlarının korunmasını sağlayabiliyor. Yazılım aynı zamanda sayfaları doğrudan PDF dosyası haline de dönüştürebiliyor. Tasarımının korunmasının zor olduğu durumlarda bu özellik oldukça işe yarıyor. PDF’lerin uzun zamanda açılması problemini çözmek için ise FineReader dosyaları lineer bir formda kaydediyor. Bu şekilde ilk sayfa görüntülenirken arkada diğer sayfalar yüklenebiliyor. Taranan dokümanların e-posta olarak gönderilmesi de mümkün. Sonuç: Karakter tanımadaki başarısının yanı sıra, sayfa tasarımını da ne kadar karışık olursa olsun koruyabilmesi gerçekten çarpıcı. 177 dili tanıyabilen yazılım, kullanıcıları basılı belgeler arasında boğulmaktan kurtarıyor. P 177 dil için destek P Sayfa tasarımı korunuyor P Doğrudan PDF kayıt özelliği ___C___H___I___P___ ___|___ ___K___A___S___I___M___ ___2___0___0___3 Yeni özelliklerine uygun Şyat da eklenince StarOfŞce 7 öne çıkıyor: Yeni sürümün neredeyse iki kat daha hızlı açılıyor olması dikkatinizden kaçmayacaktır. Hazırlanan dosyaların PDF ve Macromedia Flash dosya biçiminde kaydedilebilmesi ise yazılımda yer alan yeni özellikler arasında başı çekiyor. Güvenli ve paylaşılmış bir çalışma ortamı yaratmak ise artık yeni ayarlama sihirbazı ile daha kolay gerçekleşebiliyor. Ayrıca alternatif giriş cihazlarını ve ses tanıma yazılımları gibi 3. parti araçlar için sağlanan destek de erişilebilirlik özelliklerini iyice güçlendirmiş. Ücretsiz sürümü OpenOfŞce.org’a göre daha iyi yazım araçları, 3. parti yazı tipleri, göz dolduran multimedya galerisi, veritabanı yazılımı ve Sun tarafından sağlanan son kullanıcı desteği gibi bir çok üstünlüklere de sahip. Kısıtlı sürüm olsa da paket içinde Adabas D 12.0.1 veritabanı yazılımı ve StarOfŞce SDK’nın yanı sıra Java 2 Runtime Environment 1.4.2 de yer alıyor. OŞs paketi bileşenlerinin hepsi, bu sürümde makyajlanmış olan ortak bir arayüz kullanıyor. Böylece hem disk alanından tasarruf sağlıyor, hem de kullanımı kolaylaştırıyor. Sonuç: Microsoft OfŞce ile uyumlu. Fiyat avantajı ile son kullanıcılar için çekici bir yazılım. Ancak içinde bir PIM/eposta yazılımı ve Publisher benzeri yazılım bulunmuyor. Ayrıca ortak çalışma özellikleri de zengin değil. P Eski sürüme göre iki kat daha hızlı P PDF ve Flash export desteği M Ortak çalışma özellikleri yok ___C___H___I___P___ ___P___U___A___N___I ___Fİ___Y___A___T___/___P___E___R___F___O___R___. ___Sİ___S___T___E___M___ Win 9X/ME/NT/2000/XP ___Bİ___L___Gİ___ www.sun.com/starofŞce ___Fİ___Y___A___T___ 80 $ ___O___f___i___s___ ___Y___a___zı___lı___m___ ___P___a___k___e___t___i ___C___H___I___P___ ___P___U___A___N___I ___Fİ___Y___A___T___/___P___E___R___F___O___R___. ___Sİ___S___T___E___M___ Win 9X/ME/NT/2000/XP ___Bİ___L___Gİ___ www.abbyyusa.com ___Fİ___Y___A___T___ 300 $ (standart) ___A___B___B___Y___Y___ ___F___I___N___E___R___E___A___D___E___R___ ___7___.___0 ___O___C___R___ ___Y___a___zı___lı___mı ___A___Y___I___N__??__R__??__N__?œ ___1___1___|___2___0___0___3 HeCHIP Code FineReader7 ___S___U___N___ ___S___T___A___R___O___F___F___I___C___E___ ___7 Görüntüsü tanıdık, ismi yeni: Daha önce Cool Edit Pro kullanmış olanlar bu yazılımı ilk çalıştırdıklarında sürprize hazırlıklı olsunlar. Çünkü bu yazılımın yaratıcısı olan Syntrillium şirketini satın aldıktan sonra Adobe, yazılım üzerinde çok fazla bir değişiklik yapmadan neredeyse olduğu gibi yeni bir adla satışa sunmayı uygun görmüş. Piyasadaki kullanımı kolay ve konusunda en iddialı yazılımlardan biri olan Cool Edit Pro, yani yeni adıyla Audition, profesyonel müzik atölyelerinin ihtiyaçlarını da başarıyla karşılayabilecek yeteneğe sahip. Kapsamlı araç kütüphanesi ve 10Mhz’e kadar herhangi bir örnekleme hızında 32 bit kalitesinde kayıt ve mix yapabilmesi ile bir ev kullanıcısının ihtiyaçlarını aşıyor olması da zaten bunu kanıtlıyor. Ayrıca Şyatı da yazılımı evde eğlence amaçlı kullanmak için pek uygun değil. Standart düzenleme penceresi 128 stereo kanal üzerinde sorunsuz bir şekilde mix yapılabilmesine olanak tanıyor. Burada örneklerin 1/100 saniye hassasiyetinde yerleştirilmesi de mümkün oluyor. Yazılım, Adobe’un video ürünleri arasında yerini alacak. Yani bundan sonra Premier içindeki edit original komutu, örnekleri Audition ile birlikte açacak. Sonuç: Arabirim şimdilik Adobe‘un karakteristiklerini taşımıyor. Ses düzenleme işini profesyonel yapıyorsanız mükemmel bir seçim. Ev kullanıcılarına pahalı gelebilir. P Kusursuz düzenleme araçları M Eski arabirim değişmemiş M Ev kullanıcıları için pahalı HeCHIP Code Audition HeCHIP Code VitServer HeCHIP Code Norton ___1___5___2 ___C___H___I___P___ ___|___ ___K___A___S___I___M___ ___2___0___0___3 Yazılım Testi GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET ___C___H___I___P___ ___P___U___A___N___I ___Fİ___Y___A___T___/___P___E___R___F___O___R___. ___A___D___O___B___E___ ___A___U___D___I___T___I___O___N ___Sİ___S___T___E___M___ Win98SE/ME/NT/2000/XP ___Bİ___L___Gİ___ www.adobe.com ___Fİ___Y___A___T___ 300 $ ___S___e___s___ ___D_____z___e___n___l___e___m___e___ ___Y___a___zı___lı___mı ___C___H___I___P___ ___P___U___A___N___I ___Fİ___Y___A___T___/___P___E___R___F___O___R___. ___Sİ___S___T___E___M___ Win9X/ME/NT/2000/XP ___Bİ___L___Gİ___ www.symantec.com ___Fİ___Y___A___T___ 50 $ Norton AntiVirus 2004, güvenlik eklentileriyle geliyor: Daha önceki sürümlerin virüs korumasındaki başarısı, Norton’u daha başka alanlarda da koruma sağlamak için özellikler eklemeye yöneltmiş. Yeni sürümde artık hızlı mesajlaşma yazılımlarında transfer edilen dosya eklentileri de taramadan geçiriliyor. Gelen ve giden e-posta iletilerini de tarayıp virüsleri, solucanları ve truva atlarını otomatik olarak temizleyen yazılım, artık sıkıştırılmış dosya arşivlerini de tarayabiliyor. Ancak bu özellik Windows 9x ve ME’de kullanılamıyor. Diğer taraftan yeni bilgisayar kullanıcıları için kullanımı kolay bir arabirim sunan yazılım, profesyonel kullanıcılar için de yeteri kadar gelişmiş tarama özelliği içeriyor. Gerçek zamanlı virüs taraması ise özellikle internette sörf yaparken sisteminize bulaşabilecek gizli virüslere karşı tam koruma sağlıyor. Keylogger, spyware, adware ve hacker araçları gibi, virüs olmasa da tehlike yaratan yazılımlara karşı koruma sağlayabilmesi ise gerçekten iyi düşünülmüş bir özellik. Ancak bu özelliğe sahip ilk yazılım olan NAV 2004, maalesef kusursuz değil ve ücretsiz bir yazılım olan Adaware’in bile tespit ettiği bu türdeki zararlı içeriklerin bazılarını yakalamakta sorunlar yaşayabiliyor. Sonuç: NAV 2004, ilk defa anti-virüs yazılımı alacaklar için mükemmel bir seçim. Az yeni özelliğe rağmen güncelleme için istenen ücret gerçekten yüksek. P Yeni spyware, adware koruması P Sıkıştırılmış dosya taraması M 2003 sürümüne göre çok az yenilik var ___N___O___R___T___O___N___ ___A___N___T___I___V___I___R___U___S___ ___2___0___0___4 ___A___n___t___i___ ___V___i___r_____s___ ___Y___a___zı___lı___mı ___C___H___I___P___ ___P___U___A___N___I ___Fİ___Y___A___T___/___P___E___R___F___O___R___.___ ___- ___Sİ___S___T___E___M___ Win9X/ME/NT/2000/XP ___Bİ___L___Gİ___ www.vitmanager.com ___Fİ___Y___A___T___ Firmayı arayınız Ağınız için en iyi sanal yönetici: Orta ve büyük ölçekli bilgisayar ağına sahip kurumlarda kullanıcılara ayrılan destek zamanını ve maliyetini en az seviyeye indirmek ve ağ içerisinde ihtiyaç duyulan güvenliği sağlamak amacıyla hazırlanmış bir genel ağ yönetimi yazılımı olan Virtual IT Manager, kullanıcı kaynaklı bilgisayar arızalarının önüne geçip bilgisayarların amaç dışı kullanımını engelleyerek iş verimliliğini artırıyor. Ürün, bilgisayar bakımı ve ağ güvenliğinin sağlanması konusunda da kurumlara zaman kazandırarak bilgi işlem giderlerini asgari düzeye indirebiliyor. Yazılımı kullanarak LAN,WAN ve internet ortamındaki tüm bilgisayarlara erişip destek vermek ve bilgisayara bağlanıp sorunları uzaktan çözmek mümkün. Bilgisayarlara ait ayrıntılı yazılım ve donanım envanteri tutabileceğiniz yazılım, bilgisayara eklenen ve çıkarılan yazılımlar için de yöneticiyi uyarabiliyor. VIT Manager’ın 68 farklı kısıtlama ve web süzme özelliği ise amaç dışı kullanımı engelleyerek çalışanlarınızın işyeri verimini de artırabiliyor. Ayrıca yazılımı kullanarak internet erişimi verdiğiniz kullanıcılar için portları kapatma, dosya transferini engelleme ve kullanım saatleri belirleme gibi kısıtlamalar da gerçekleştirebiliyorsunuz. Sonuç: Büyük bir yerel ağa sahip olsanız bile tek bir yönetici ile tüm ağı kontrol etmenizi sağlayacak başarılı bir yazılım. P Uzaktan sorun çözebilme P Yazılım ve donanım envanteri tutabilme P Web ve internet kısıtlamaları ___V___I___R___T___U___A___L___ ___I___T___ ___M___A___N___A___G___E___R ___A__?d___ ___Y_____n___e___t___i___m___ ___Y___a___zı___lı___mı HeCHIP Code Visual6502 Öğrenciler için sanal işlemci: Teknik okullarda okutulmakta olan mikroişlemciler dersinin laboratuar uygulamalarını karşılamak amacıyla özel olarak hazırlanmış bu yazılım, maliyeti ve daha birçok etken yüzünden okulların çok azında bulunan elektro mekanik eğitim setinin yerini alarak da büyük bir açığı kapatıyor.Modüler bir yapıya sahip olan yazılım, bünyesinde editör, assembler, debugger, animatör ve sanal uygulama şeklinde beş modül barındırıyor. GraŞk ve görsel ortamda her türlü ihtiyacı karşılayacak biçimde tasarlanmış olan Visual mikroişlemci simülatörü, başka hiçbir simülatörde bulunmayan, hata ayıklayıcı özelliğe de sahip animatör modülü ile de bir mikro denetleyici, PIC ya da tam anlamıyla bir mikrobilgisayar sistemini taklit edebiliyor. Bunun için sisteme bellek ve G/Ç birimleri de dahil edilmiş.Assembly dilinde program yazmak, kesmek, eklemek ve değişiklik yapmak için editör modülü kullanılırken, metin düzenleyicisinde yazılan kaynak programların assembler butonuna basılarak anında makina diline çevrilmesi de mümkün oluyor. Makine koduna çevrildikten sonra hata olup olmadığı ise debugger modülü ile kontrol ediliyor. Sanal uygulamalar modülünde çeşitli çevre birimleri denetlenebiliyor. Sonuç: Teknik okullar için oldukça ekonomik ve eksiksiz sayılabilecek bir alternatif. Mutlaka denemekte fayda var. P Güçlü animatör modülü P Sanal giriş/çıkış elemanları P Fiyatı çok uygun ___1___5___4 ___C___H___I___P___ ___|___ ___K___A___S___I___M___ ___2___0___0___3 Yazılım Testi GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET ___V___I___S___U___A___L___ ___6___5___0___2 ___E__?d___i___t___i___m___ ___Y___a___zı___lı___mı ___C___H___I___P___ ___P___U___A___N___I ___Fİ___Y___A___T___/___P___E___R___F___O___R___. ___Sİ___S___T___E___M___ Win9X/ME/NT/2000/XP ___Bİ___L___Gİ___ www.pcsistem.net/visual ___Fİ___Y___A___T___ 19 $ Klasik pazarlama tekniklerine son!: Bi-SMS Genius, markanızı ya da yeni ürününüzü tanıtmakta oldukça farklı bir yol olan SMS’i kullanmanıza yardımcı olabiliyor. Yazılımı kullanarak hazırlayacağınız müşteri portföyünüz içinde ad, soyad, Şrma adı, adres, e-posta gibi kriterlere göre arama yapabiliyorsunuz. Bu şekilde duyurular için en uygun grubu belirleyebiliyorsunuz. Oluşturulan bu grupların ise “Gruplar” bölümü altından yine sizin belirleyeceğiniz "Geçici üyeler grubu", "Daimi üyeler grubu" ya da "VIP müşteriler grubu" gibi kategorilere ayrılması da mümkün oluyor. Daha sonra yazılım, istediğiniz SMS’i sadece birkaç tuş yardımı ile binlerce kişiye zahmetsiz bir şekilde, dakikalar içerisinde ulaştırabiliyor. Burada sadece dilediğiniz grupları seçmek ve mesajınızı yazmak yeterli oluyor. Yazılımın kişiye özel toplu SMS özelliği sayesinde ise SMS’ler, müşteri ya da üyelerin adına özel olarak da gönderilebiliyor. Ayrıca online raporlama imkanı sayesinde ulaşılan, ulaşılamayan ve sistemde olmayan mesajlar da anında görüntülenebiliyor. Raporlarda ayrıntılı sorgulama yapılabilmesi de mümkün oluyor. Sadece alıcıya ulaşan SMS’lerin ücretlendirilmesi ise gerçekten çarpıcı bir özellik. Sonuç: Yazılımı ticari amaç gütmeyen çeşitli duyurular yapmak isteyen okul ve organizasyonlar da kullanabilir. Gönderilen SMS başına ücret alınması avantajı. P Güçlü Şltreleme özellikleri P Kişiye özel SMS gönderimi P SMS başına ücret alınıyor ___B___I___-___S___M___S___ ___G___E___N___I___U___S ___S___M___S___ ___G_____n___d___e___r___i___m___ ___Y___a___zı___lı___mı ___C___H___I___P___ ___P___U___A___N___I ___Fİ___Y___A___T___/___P___E___R___F___O___R___. ___Sİ___S___T___E___M___ Windows 9X/ME/2000/XP ___Bİ___L___Gİ___ www.biltekiletisim.com ___Fİ___Y___A___T___ 130 $ Eksiksiz ve ekonomik masaüstü yayı ncılık paketi: Yüzlerce dolar ödemeden çok şık görünen sayfalar tasarlamak istiyorsanız GSP Şrmasının hazırladığı Power Publisher 2 tam size göre bir yazılım. Yazılımın en önemli bölümünü oluşturan masaüstü yayıncılık bileşenleri, Greenstreet Şrmasına ait Publisher 4 yazılımından alınmış. Bu şekilde Power Publisher da tıpkı Publisher 4 gibi, kullanıcının kafasını karıştırmadan akıllıca sayfa tasarımları oluşturmayı mümkün hale getiriyor. Özellikle yeni başlayanlar oldukça açıklayıcı bir şekilde hazırlanmış bir seri tutorial’dan yararlanarak yazılımı kullanmaya hızlı bir şekilde başlayabilirler. Bunun için sadece hazır taslaklardan birini seçmek yeterli oluyor. Yazılım içinde bültenlerden kartvizitlere, tebrik kartlarından web sayfası tasarımlarına kadar geniş bir yelpazede taslaklar bulunuyor. Ancak bu taslakları kullanırken bazen sorunlar çıkabiliyor ve bazı taslaklarda önceden tanımlanmış metin biçimleri görüntülenemiyor. Hesap tablosu aracı ile mail-merge seçeneği ise bu sürümde yer alan en dikkat çekici özellikleri oluşturuyor. Publisher 4 desteği yazılıma temel graŞk özellikleri de eklemiş. Sonuç: Power Publisher yeni başlayanlar için kesinlikle yanlış bir seçim olmaz. Ancak biraz daha profesyonel kullanıcılar bunun yerine Microsoft Publisher’ı tercih edebilirler. P Ekonomik P Kullanımı kolay M Özellikler bakımından doyurucu değil ___C___H___I___P___ ___P___U___A___N___I ___Fİ___Y___A___T___/___P___E___R___F___O___R___. ___P___O___W___E___R___ ___P___U___B___L___I___S___H___E___R___ ___2 ___Sİ___S___T___E___M___ Win 98/ME/NT/2000/XP ___Bİ___L___Gİ___ www.gsp.cc ___Fİ___Y___A___T___ 50 £ ___M___a___s___a_____s___t_____ ___Y___a___yı___n___cı___lı___k___ ___Y___a___zı___lı___mı Yazılım Testi GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET ___1___5___6 ___C___H___I___P___ ___|___ ___K___A___S___I___M___ ___2___0___0___3 ___C___H___I___P___ ___P___U___A___N___I ___Bİ___L___Gİ___ http://pirates.bethsoft. com/main.html ___Y___A___P___I___M___ Akella ___D___A/___I___T___I___M___ Bethesda ___T__??__R___ Aksiyon Hiç Korsan Olmak İstemiş miydiniz?: Altınızda bir yelkenli ile Karayipler’de olduğunuzu düşünün. Tropik ve de egzotik adalar, ıssız koylar ve balta girmemiş ormanların derinliklerinde yatan eski korsan hazineleri. Artık sadece gemi kullanmak ya da adaların şehirlerinde dolaşmakla, görev almakla kalmıyor, eğer istersek kılıç dövüşlerine ve heyecan dolu maceralara da atılabiliyoruz. Disney’in yeni korsan Şlmi ile aynı adı taşıması ve eklenen birkaç şey dışında, PotC aslında sevilen oyun Seadogs’un ikincisi. Mükemmel bir atmosfer Özellikle sağlam bir ekran kartınız varsa graŞklere bakmaya doyamayacaksınız. Her şey mükemmel ayarlanmış ve en güzeli de diğer Bethesda oyunlarının aksine, yama kurmadan ___C___H___I___P___ ___O___Y___U___N___ __??__Z___E___L çalışabilmesi! Elbette bazı programlama hataları var, ama bu sefer gayet güzel ve akıcı bir oynanış da mevcut. Oyuna pek çok RPG öğesi katılmış ve denizde korsanlık, tüccarlık, kaçakçılık yapmanın yanı sıra maceraya da atılabiliyorsunuz. Her ne kadar kılıç dövüşü hala biraz kullanışsız da olsa, karakterinizi geliştirirseniz bir gemiye bordaladığınızda güverteden aşağılara doğru devam eden savaşlar çok zevkli olabiliyor. Alışveriş yapıp belinize daha iyi bir tabanca asabiliyor, değerli eşyalar alabiliyorsunuz. Öte yandan bu savaşların kötü yönü yanınıza aldığınız topçubaşı gibi yararlı adamları çok kolay kaybedebilmeniz. Bu yüzden ya savaşa da puan vereceksiniz ya da onları atadığınız yerden alıp, yanınızda gelmesinler diye yolcu olarak bırakacaksınız. Ayrıca çok zevkli ve gerçekçi olan deniz savaşları bir o kadar da zor olabiliyor. Öyle ki durduk yerde 3-4 gemi birden sizi sıkıştırınca isyan edebilirsiniz; neyse ki yükleme ve kayıt süreleri kısa ve oyunun arabirimi gayet kullanışlı. Ayrıca karada vakit kaybetmeyi sevmiyorsanız hanın, tershanenin, pazarın yolunu öğrenince [Enter] tuşuna basarak otomatik olarak gidip gelebiliyorsunuz. Pirates Pirates oynamış ve sevmiş olanların hoşuna gidecek küçük bir detay da eğer isterseniz haritaya çıkıp Pirates oyununu anımsatan bir görüntü ile bir yerden diğerine gidebilmeniz. Zaten deniz savaşları dışında çok yavaş ilerlediğinizi düşünecek olursak bunu kullanmanız şart olacak. Deniz savaşlarında size büyük yararı dokunan yetenekleri göz ardı etmeyin; her seviye atlayışınızda bir özel yetenek, iki de normal yetenek puanı alıyorsunuz. Özel puan ile mercan kayalıklarından kolaylıkla geçebilmek, fırtınalardan az hasar almak, ani dönüş gibi özel hareketler ve bunlardan birkaçına sahip olunca alabileceğiniz deniz kurdu gibi nitelikler mevcut. Bu detaylı ve yararlı özellikler saymakla bitmeyecek kadar çok. Özellikle okulların devam ettiği bu günlerde yazı anımsatan açık deniz manzaraları ve o eski Pirates’a yakın bir atmosfer solumak, bir de bunu elbette en son nesil graŞkler ile yapmak herkese iyi gelecektir. Özellikle sizi saran ve hiç de zorlama olmayan, kendinizi kaptırabileceğiniz senaryoyu ve buna rağmen sunulan ‘serbestliği’ düşünürsek. ___P___I___R___A___T___E___S___ ___O___F___ ___T___H___E ___C___A___R___R___I___B___E___A___N Karayip korsanları ___M___U___L___T___I___P___L___A___Y___ Yok ___Mİ___N___U___M___U___M___ ___Sİ___S___T___E___M___ 800 Mhz CPU, 128 MB RAM, 1.5 GB HDD, 32 MB Ekran Kartı __??__N___E___Rİ___L___E___N___ ___Sİ___S___T___E___M___ 1000 Mhz CPU, 256 MB RAM, 64 MB Ekran Kartı ___A___R___T___I___L___A___R___ GraŞkler, rahat arabirim, Sıkmayan bir senaryo ___E___K___Sİ___L___E___R___ Biraz fazla modern müzikler, dengesiz zorluk Eğer kılıç dövüşlerine katılmak istiyorsanız Disney’in yeni korsan Şlmiyle aynı adı taşıyan bu oyunu mutlaka denemeniz gerekiyor. ___e___C___H___I___P___ İ__??__E___Rİ/İ 158
 
Cep telefonları | Ekran kartları | Masaüstü | Notebook | Ses kartları | Webcam | Klavye & Fare | Yazıcılar | Tablet Ev Sineması
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Fotoğraf Makinesi | Taşınabilir diskler | LED & LCD Tv | Monitörler | OEM | PDA
Navigasyon | Oyun Konsolu