Haberler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 ? Gökhun Sungurtekin Yayın Koordinatörü sgokhun@chip.com.tr dikleri anlamına gelmiyor. Eğer amaç yasal yazılım kullanım bilincinin yerleştirilmesiyse, sadece kurumlara yönelik faaliyetler yürütmek yeterli değil. Bunu söylerken evler basılsın demiyorum tabii ki. Yasal yazılımı cazip hale getirmek gerekiyor; daha doğrusu yazılım bireysel kullanıcı için satın alınması imkansız bir ürün olmaktan kurtulmalı. “Başka çarem yok” Fiyat konusunda yazılım Şrmalarının bir taviz vermemeleri korsan yazılım kullanma hakkını da do- ğurmuyor tabii ki. Bunu da kabul etmek gerekli. Gelen e-postalarda genelde "korsan yazılım kullanmaktan başka çarem yok" benzeri sözlerle savunma yapılıyor. Düz mantıkla olaya bakıldığında "bu bir ticari ürün, mali durumun bunu satın almana elvermiyorsa o zaman kullanma" demek mümkün. Zira otomobillere düşkün olan ama Ferrari alamayan birisinin "başka çarem yok" diyerek galeriden bir Ferrari çalmasından pek bir farkı yok bunun. Ancak meseleye böyle bakmak doğru olmaz. Çünkü günümüzde yazılım bir lüks tüketim ürünü değil, hepimiz için vazgeçilmez ürünlerinden biri. İnsanlar bunun bilincindeler. Bu nedenle, korsan da olsa, suç da olsa istedikleri yazılımı kullanmayı bir hak olarak görüyorlar. Her şeye rağmen doğru bir düşünce de- ğil bu, ancak yazılım ücretlerinin de "doğru" olmadı- ğı bir gerçek. Bir orta yol bulmak gerekli... Diğer taraftan, adı Linux'la birlikte anılan açık kaynağa yönelim de kullanıcıları suç işlemekten kurtarabilecek bir çözüm olabilir. Bunun yorumunu da size bırakıyorum. Geçen ay yazılım korsanlığının ulaştığı boyut ve bunun yazılım pazarımıza verdiği zararlar konusundaki düşüncelerimi aktarmış, bu sorunun çözümü konusundaki Şkirlerinizi bana iletmenizi rica etmiş- tim. Konuyla ilgili çok sayıda e-posta aldım. Küçük bir anket çalışması gibi oldu geçen ayki yazı. Mesajlarda ağırlıklı olarak dile getirilen çözüm önerisi, yazılım Şyatlarının Türkiye koşullarına uygun hale getirilmeleri. Özellikle bireysel kullanıcıları n şikayet ettikleri bir konu bu. Ortalama ücretlerle yüzlerce dolarlık yazılımları yan yana getirdiğinizde bu tepkiye hak vermemek mümkün değil. Bireysel kullanıcı tarafında Şyat konusunda yazılım Şrmaları nın bir adım atmalarının beklendiği anlaşılıyor. Kurumsal kullanım açısından bakıldığında ise Şyatlara duyulan tepkinin fazla olmadığı görülüyor. Gerçi kurumsal alanda da %50'nin üzerinde bir korsan yazılım kullanımının olduğunu biliyoruz. Ancak bireysel kullanım tarafında yüksek Şyatlar nedeniyle korsan yazılım kullanımı neredeyse bir hak olarak görülürken, kurumlar söz konusu olduğunda bunun kabul edilemez bir suç olduğu konusunda bir Şkir birliği var. Bu aslında etkili olabilecek bir çözüm önerisini de beraberinde getiriyor. Kurumlar için yazı lım Şyatları korunurken, bireysel kullanım için sembolik sayılabilecek Şyatlar belirlenerek yasal yazı lım kullanma oranı ciddi şekilde artırılabilir. Pek çok platformda dile getirilen bu öneri yazı- lım üreticileri tarafından kabul görmüyor. Gerçi zaten BSA'nın evinde korsan yazılım kullananlara yönelik bir faaliyeti yok, henüz evler basılmıyor. Ancak bu, evinde korsan yazılım kullananların suç işleme- Eğer amaç yasal yazılım kullanım bilincinin yerleştirilmesiyse, sadece kurumlara yönelik faaliyetler yürütmek yeterli değil. READ.ME Suç ve ceza Türkiye’nin ilk halka açık kablosuz internet bağlantısı İstiklal’de kablosuz internet devri İGDAŞ’ın öncülüğünde, Koç.net ve Cisco’nun teknolojik deste- ğiyle gerçekleştirilen projeyle Beyoğlu’nda internete artık kablosuz bağlanmak mümkün olacak. Beyoğlu keyŞni artıracak proje, kendi alanında Türkiye’nin ilk projesi olmanın yanı sıra, dünyanın sayılı projeleri arasında yer alıyor. Projeyle, İstiklal Caddesi boyunca açık alanlardan, kafelerden ya da herhangi bir başka noktadan, mobil cihazlar, dizüstü bilgisayarlar veya PDA'ler ile isteyen herkes internete kablosuz olarak bağlanabilecek. Projeyle, Taksim başlangıcından Galatasaray Lisesi'ne kadar olan bölümünde oluşturulan Kablosuz Bağlantı Noktaları sayesinde İstiklal Caddesi, kablosuz internet erişim alanı haline getirildi. Böylece cadde boyunca herhangi bir noktadan, internete kablosuz bağlanmak mümkün hale geldi. Artık İstanbullular ve Beyoğlu’nu ziyaret eden yerli ve yabancı turistler Beyoğlu keyŞni, kahvelerini içerken internette gezinerek artırabilecekler, toplantılarına hazırlık yaparken hem bilgisayarlarıyla internette çalışıp hem de yemeklerini yemenin rahatlığını yaşayacaklar. Üstelik, kablosuz internet erişim altyapısı 11 MBps gibi oldukça yüksek bir erişim hızı sunuyor. Abonelik ve kullanım ücreti olmadan herkese kullanım hakkı sunan proje, sınırsız hareket imkanının yanı sıra zaman ve maliyetten tasarruf ile verimlilik artışı sağlıyor. Bilgi için: www.igdas.com.tr ABD Müzik endüstrisi Korsan kopyacılara af Amerikan müzik endüstrisi derne ği RIAA’nın şu sıralar internette dosya paylaşan 250’den fazla kişiye karşı açtığı davalar sürüyor. Dosya paylaşımcıları, 1.000’den fazla MP3 dosyasını yasadışı olarak paylaşıma sunmakla suçlanıyor. RIAA sanatçı- ların ve plak Şrmalarının intikamcı sı olarak görünmek istemedi ği için, suçunu kabul eden takas borsacıları affediliyor: Dört haneli bir tutarı ödeyen ve gelecekte artık internetten yasadı şı müzik yüklemeyeceğini açıklayanlardan RIAA şikayetini geri alıyor. Parayı kimin alacağı ise soru işareti. Bilgi için: www.riaa.com www.p2punited.org 16 Haberler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 KISA... KISA... 3 Spamcilerin gözdesi Sobig’in başka bir çeşidi olan Sobig.F solucanı, e-posta eki olarak yayılıyor ve bilgisayara bulaştıktan sonra kendini gönderiyor. Bunu da çok etkili bir şekilde gerçekleştiriyor: 24 saat sonra MessageLabs virüs uzmanları bir milyonun üzerinde gönderilmiş Sobig.F kopyası saymış bulunuyor 3 Fotoğraf sanatına tam destek Beyoğlu’ndaki Fotografevi’nde Ömer Serkan Bakır imzalı bir sergi düzenlendi. Canon Erkayalar, Euro Color, Kodak ve Epson’un sponsorluğu ile hazırlanan projeyle Ara Güler, Prof. Sabit Kalfagil, İbrahim Zaman, Halim Kulaksız, Coşkun Aral gibi 60 ünlü fotoğraf ustası bu kez en sevdikleri mekanlarda, objektif karşısına geçti. Bilgi için: www.fotografevi.com 3 P2P kullanımı geriliyor ABD plak endüstrisinin şikayet dalgası sayesinde paylaşım programlarını kullananların sayısı dörtte bir azaldı. Bu bilgiler online hizmet “The Register” kaynaklı. 3 Türk ve İsrail Bilişimi buluştu Bilgi Teknolojileri alanında faaliyet gösteren Türk ve İsrailli Şrmaları buluşturmak için Hilton Oteli’nde gerçekleştirilen “Israel Hi-Tech Business Forum”a 20’yi aşkın İsrail Şrması katıldı. 3 Photoshop eklentisi Extensis, resim işleme programı Photoshop için resimleri bir kalite kaybı olmaksızın büyütebiliyor. SmartScale sayesinde baskı kalitesi önemli düşüşe uğramadan resimler yüzde 1.600’e kadar büyütülebiliyor. Bu eklenti, Japon Şrması Celartem’in PixelLive teknolojisini kullanıyor. Bilgi için: www.extensis.com 3 Microsoft’un planları Microsoft güvenlik güncellemelerini kullanıcıların rızası olmadan da kurabilmek istiyor. İşletim sisteminin sürümleri zaten otomatik güncelleme işlevlerine sahip ama çoğu kullanıcı gözetlenme korkusu yüzünden bu işlevi kullanmıyor. İnternetten virüslerin sızabileceği bildik güvenlik açıklarını kapatmak için, Microsoft bu pasişeştirme imkanına 2004 sonu için planlanan Windows sürümü “Longhorn”da izin vermek istemiyor. Bilgi için: www.microsoft.com Sony’nin robot köpeği Aibo’nun üçüncü kuşağı ev eğlencelerine yeni bir bakış açısı getirirken, Mitsubishi’nin robot hizmetçisi Wakamaru başlı başına bir devrim gibi duruyor; zira ev temizliği gibi rutin işlerle uğra- şan insan boyundaki robot şarjının bitmek üzere olduğunu hissettiğinde kendisini otomatik olarak elektrik prizine bağlıyarak şarj oluyor, ev içinde güvenlik kamerası veya bir sekreter gibi çalışıyor. Linux işletim sistemine sahip robot, kablosuz olarak internete bağlanabiliyor ve sahibinin e-postaları nı kontrol edip, sesli olarak gelen giden iletiler hakkında rapor verip, istenen epostayı yine sesli olarak okuyabiliyor. Ses tanı- ma yazılımı sayesinde sesli emirlerle çalışabilen robot tek bir ses komutu ile ambulans, polis veya itfaiyeyi arayıp eve çağırıyor. Daha fazla bilgi almak isteyecekler ise www.sdia.or.jp/mhikobee/ products/etc/robot.html adresine göz atabilirler. Bebeğin ağlama sesini inceleyerek neden ağladığını gösteren WhyCry Bebekölçer, piyasaya sunuldu. Bebeğin ağırlığına göre 50 santimetre ila 2 metre arasında bir mesafede bebeğe doğru tutulan aygıt, üzerindeki mikrofon yoluyla sesin frekansı nı, şiddetin ve şeklini inceleyerek ağlama nedenini 20 saniye içerisinde üzerindeki lambalar yoluyla gösteriyor. Kendi bebe ğini daha çabuk ve kolay anlamak isteyen elektronik mühendisi bir babanın yıllar süren çalışmalarıyla ortaya çıkan bir buluş olan WhyCry Bebekölçer, bebeğin ağlama nedenini beş alt başlığa indirgiyor: 1)Açlık, 2) İlgi isteği, 3) Rahatsızlık / ağrı, 4) Uyku 5) Gerginlik / korku. WhyCry Bebekölçer’in başarı oranının ırktan bağımsız olarak %98 olduğu gösterildiğini ifade eden dağıtımcı Şrma, patentli ürünün ödül kazandığını da ekliyor. Bilgi için: www.whycry.com Fiyatı: 198.000.000,- TL. Bebekölçer Bebeklerin dilinden anlıyor! Kişi ve kuruluşların özel ihtiyaçları na göre şekillendirebilecekleri kapsamlı bir entegre sistem olarak tasarlanan Microsoft OfŞce 2003, kullanıcılarla buluş- tu. MS OfŞce Sistemi, MS OfŞce Suite (Word, Excel, Outlook, PowerPoint, Access), MS OfŞce FrontPage, MS OfŞce InfoPath, MS OfŞce OneNote, MS OfŞce Publisher, Business Contact Manager ve MS OfŞce SharePoint Portal Server 2.0’dan oluşuyor. Bilgi için: www.microsoft.com/turkiye Yeni Microsoft OfŞce Etkiye dönen bilgi hizmeti Palm Tungsten Yeni nesil Tungsten Palm’ın üçüncü kuşak Tungsten’i 1 Ekim’den beri 460 Euro’ya satılıyor. 320 x 480 piksel çözünürlük ile yüzde 50 daha büyük olan ve önceki modellerde yazı alanı olan yeri de kaplayan ekran derhal göze çarpıyor. GrafŞti2 ile doğrudan ekran üzerine yazabiliyor ya da sanal bir yazı alanı görüntüleyebiliyorsunuz. Resim içeriklerinin bu alana otomatikman uyum sağlaması pratik bir özellik. Bir tuşa basmak suretiyle dikeyden yatay formata geçiliyor. Anabellek 64 MByte büyüklü- ğünde, kullanılan XScale işlemcisi ise 400 MHz hızında. Ürünle birlikte Kinoma Player ve OfŞce dosyalarının işlenmesi için Documents-ToGo 6.0 geliyor. Bilgi için: www-5.palmone.com AYIN FATURASI Eski boks şampiyonu Mike Tyson üç yıl içinde cep telefonuyla toplam 230.000 dolarlık telefon görüşmesi yapmış. Telefon faturaları Tyson’ı ekonomik olarak nakavt edemese de işasına katkıda bulunmuşlar. Aibo 3 ve Wakamaru Her taraf robot oldu İnternet tehlikelerine karşı ücretsiz koruma Bir yığın fayda ve eğlence sunsa da internetin zararsız olduğunu söylemek pek mümkün değil.Web’de keyŞnizi kaçırabilecek birçok tehlike de mevcut. Bu yüzden interneti etkin olarak kullananların güvenlik konusuna önem vermeleri gerekiyor. Ticari komple çözümlerin Şyatı yaklaşık 100 dolar, bu para karşılığında bir konuda uzmanlaşmış bir program paketine sahip oluyorsunuz. Ticari çözümler ek olarak çoğunlukla iyi konŞgüre edilebilen Şltrelere veya gelişmiş ağ fonksiyonlarına sahip oluyorlar. Ancak ev kullanıcıları ücretsiz yazılımlarla da güvenlik sorunlarına çözüm bulabilirler. Bu araçlar gerçi daha az ek fonksiyona sahipler, ancak kullandıkları teknik çoğunlukla ticari alternatişeriyle aynı. Bu yüzden bu yazılımlar da PC’yi aynı derecede iyi bir şekilde koruyabiliyorlar ve kişisel kullanıcılar için de büyük ölçüde yeterliler. Ücretsiz güvenlik yazılımlarının sayısı azımsanacak gibi değil. CHIP sizler için antivirüs, Şrewall, anti-dialer, spam bloklayıcı ve iz temizleyici alanlarından en iyi araçları seçti ve bu araçlarla PC’nizi nasıl koruyabileceğinizi açıklayacak. CHIP’in tavsiye ettiği araçların tamamını bu ayki eCHIP’te bulabilirsiniz: (HeCHIP-Code PCGüvenlik) 20