164 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 _ Çölün ortasındaki bir askeri kampın içinde biraz sonra gerçekleştirilecek saldırının hazı rlıkları ve telaşı devam ederken, kampın çevresini gözeten nöbetçilerden birinin haŞfçe aralanan uykulu gözleri, on metre üzerinde uçuşan bir peygamber böceğine bir an takılır. Sonra tekrar uykulu gözlerle ufku taramaya devam eden asker, bir an için dikkatini çeken ama önemsemediği böceğin aslında sinek gibi kanat çırpan ve kameralarla donatı lmış bir robot olduğunu kesinlikle fark etmemiştir. Kampın üzerinde dolanan ve dikkat çekmeyen bu robot sinekler ise düş- manın bütün hareketini ve hazırlığını anı anına komuta merkezine ulaştırmaktadır. Uydular ile dünyanın her noktasını kontrol altında tuttuğu sanılan ABD, uyduların kullanılmasının mümkün olmadığı pek çok durumda ordusuna istihbarat toplamak için, uzun bir süredir Mikro Hava Taşıtları (Micro Air Vehicles - MAV) denilen yeni bir teknoloji üzerinde çalışıyor. Mühendislere göre uçmanın temel kuralları nı ters yüz eden sinek familyasının kanat hareketlerini taklit ederek uçan bu minik robotlar üzerinde uzun yıllardı r çalışan Amerikan Savunma Bakanlı ğı, sonunda mekanik aksamla gerçekleştirilmesi imkansız gibi görünen sinek uçuşunu taklit etmeyi ba- şarmış ve bu yeni uçuş tekniğinin kullanı ldığı ilk alan, casus robot sinekler olmuş. Halen Berkeley ve Georgia üniversitelerinde geliştirme çabaları de- 160 hi-tech vam eden robot sinekler, uçarken gerçek bir sinekten ayırt edilemeyecek kadar küçük boyutlara sahipler. Düşman üzerinde dolaşmaya başladığı fark edilse bile düşürülmesi neredeyse imkansız olan bu küçük casus sinekler sayesinde, keşif birliklerinin, hayatlarını tehlikeye atmadan onlarca kilometre çapındaki alanları hızla kontrol etmeleri, tehdit unsurlarını takip ederek hareketlerini merkeze bildirmeleri mümkün olabiliyor. Robot sineklerin şimdilik iki farklı versiyonu var. Georgia üniversitesinde geliştirilen Entomopter isimli model, 25 santimi bulan kanat genişliği ile iri bir çöl böceğine benziyor. Boyutunu küçültmek için çalışmaların sürdüğü, uzun menzilli görevler için dizayn edilmiş Entomopter’in metal kanatları, dijital kameralarla donatılmış gövdesi ve bina içlerinde casusluk yapabilmesini sağlayacak ABD, şehirlerindeki sineklerin kökünü kurutmak için onca çaba harcadıktan sonra, şimdi de robot sinek geliştirmek için milyar dolarlar döküyor. MAV: Micro Air Vehicles (Mikro Hava Taşıtları) Casus sinekler Sinek Anatomisi: Sinek robotlar az parçadan oluşuyor, ancak yüksek teknoloji istiyor. 161 Casus Sinekler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET uçuş teorilerine dayanarak bir eşek arı- sının uçma yeteneği olmadığını ve asla uçamayacağını size kanıtlayabilir,” sözleri, sinek uçuşunun mekanik olarak kopyalanmasının havacılık alanında nasıl bir devrim olduğunu açıklıyor. Milimetrik boyutlarıyla uçan robot sinekler devreye girdiğinde, sıradan bir keşif eri, çantasından çıkardığı bir düzine robotu havaya bırakıp, kilometrelerce uzaktaki düşman hareketini izleyebilecek, gerekirse robotu düşman araçları nın üzerine kondurabilecek ve uydular, hedef bekleyen savaş uçakları veya akıllı füzeler için birer sinyal cihazı na dönüştürebilecek. Çok amaçlı robot sinekler İlk versiyonları kullanıma hazır hale gelip hizmete girdiğinde 10 kilometre menzile, bir saat boyunca havada asılı kalma kapasitesine, gece veya gündüz demeden görev yapabilme imkanına ve saatte 75 km hıza sahip olacak robot sinekler aynı zamanda NASA tarafından gezegenlerin keşfedilmesinde de kullanı lacak. Örneğin, yakın gelecekte Mars’a inmesi planlanan astronotların valizlerinin böceklerle doldurulması planlanıyor ki, böylece Mars kaşişeri onlarca kilometre yolu kat etmek zorunda kalmadan ve bilinmeyen bir tehlike riskine girmeden incelemek istedikleri bir oluşumun üzerine önce sineklerini gönderebilecekler. Bilgi için: www.berkeley.edu www.robots.org/MAVBots _ Cem Şancı, cemsanci@chip.com.tr tekerlek sistemi mevcut. Böylece, robot böcekleri düşman karargahının içine kadar sokup, masa, sandalye altlarında dolaştırmak, deliklere, tünellere sokmak mümkün olabiliyor. Uçmayı yeniden keşfetmek Kimyasal bir reaksiyondan enerji alan robot sinekler, reaksiyon sonucunda ortaya çıkan gazın, kanatlara bağlı pistonları itmesi sayesinde kanatlarını hareket ettirebiliyorlar. Amerikan hükümetinin Berkeley Üniversitesi’yle sürdürdüğü diğer robot sinek projesinin ismi ise Roboşy. Bu proje, bildik bir karasinek veya sivrisinek boyutunda küçük robotlar üretmeyi amaçlıyor. Roboşy’ın henüz “uçmaya en yakın” prototipi, ince bir Şlm zarından oluşturulan yumuşak kanatlara ve gerçek bir eşek arısınınkinden ayırt edilemeyecek boyutlara sahip. Aynı bir sinek gibi kanat çarpan Roboşy’ın uçması nı sağlamak için bilim adamları uçmayı yeniden keşfetmek zorunda kalmış- lar. Projede çalışan bir bilim adamının, “eğer bir havacılık mühendisine sorarsanı z, okullarımızda okutulan evrensel Metal İskelet: Bu küçük metal parçası roketleri üzerine çeken bir mıknatıs. 162 Yüksek Teknoloji Gelişen teknolojinin en son örnekleri CHIP | KASIM 2003 Bir gün DJ olmak isteyen gençlerin hayallerini süsleyen bu dijital masa, Pioneer’ın kullanıcının komutlarına daha hızlı yanıt vermek için geliştirdiği bir sisteme sahip. DJ’in karanlıkta tuşları ve dijital ekranı daha rahat seçebilmesi için özel bir aydınlatmaya da sahip olan masa sayesinde, en romantik parçaları bile çılgın bir dans müziğine çevirmek mümkün. Aygıt, ba- şına oturan DJ’in kendi loopları nı, tempo ve kayıtları- nı yükleyebilmesi için harici hafıza kartlarını da okuyabiliyor. Bilgi için: www.pioneer. com Fiyatı: 1300 dolar Parti insanlarına dijital ekipman Müziğin sesini açın Dijital yürüyüş asistanı “Başarabilirsin Rocky!” Amerikan üretimi F-15, F-18 gibi Fighter/Avcı sınıfı yüksek hızlı uçaklarını hatırlatırcasına F500 ismi verilen yeni Mercedes modeli henüz piyasaya sürülmedi ama fuarlarda büyük ilgi topluyor. İçi bir dijital oŞs gibi dizayn edilen araçta, yolcuların internete bağlanabileceği tablet PC’ye dönüştürülebilen LCD ekranlar bile unutulmamış. Bilgi için: www.mercedes.com Fiyatı: Belli değil Talking Pedometer, yürüme veya koşma egzersizleri yapanlar için adım sayısını, yürüme veya koşma mesafesini ve süresini hesaplayan, böylece egzersizin daha sağlıklı olması na yardım eden dijital bir aygıt. İstenilen tempoya göre sesli ritm tutabilen cihaz, kullanıcıyı belirlenen süre veya mesafe sonunda yine sesli olarak uyarıyor ve İngilizce olarak rapor sunabiliyor. Bilgi için: www.sharperimage.com Fiyatı: 30 dolar Mercedes F500 F serisine Alman Rakip Gittikçe ufalan ve her yere girebilen kablosuz gizli kameralar herkesin özel hayatını tehdit eden tehlikeler halini alırken, teknoloji yine çözümünü sunuyor. TG 415 kamera detektörü ile kablosuz gizli kamera ve mikrofonların yerini tespit edebilirsiniz. Sonrasında ise kamerayı kırmak veya Hollywood Şlmlerinde sıkça görüldüğü gibi mikrofonu klozete atıp sifonu çekerek sizi dinleyenlerin kulaklarının rahatsız olmasını sağlamak size kalmış. (İkinci seçenek tamamen bir Hollywood fantezisidir, işe yarayıp yaramayacağı tarafımızdan test edilmemiştir.) Aynı zamanda 110 db ses çıkartabilen ürün, ses çıkartarak saldı rganları ürküten veya sersemletici gaz sıkan araç olarak da kullanılıyor. Bilgi için: www.kopes.com Fiyatı: 50 dolar MP3 çalıcılar, dokunmatik ekranlarla ve renkli menülerle donanmaya başladılar. Hatta kimileri video bile çalabiliyor. Archos’un Gmini 120 cihazı, MP3 Player, ses kayıt cihazı, veri depolama aygıtı veya video oynatıcı olarak kullanılabilyor. Bilgi için: www.archos.com Fiyatı: 250 dolar GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET Matrix’i okuyabilenler için masa saati “Wake Up...” Bu dijital masa aksesuarı, bilgisayar dilindeki on/off switch’leri yardımıyla zamanı ikili sayı sisteminde gösteren özel bir saat. Programcıları n ilgi gösterdiği saati okumak ise normal insanları n harcı değil. Aynı, ünlü Matrix Şlminde ekrandan akan yeşil kodları okuyup akıllarında çözebilen kahramanlar gibi, saat ancak onu anlayacak özel kahramanlarına hitap ediyor. Bilgi için: www.thinkgeek.com Fiyatı: 25 dolar Hi-Tech Ürünler Archos Gmini 120 Devir imaj devri 163 Gizli kamera detektörü Kim korkar casustan 164