CHIP | KASIM 2003 pratik _ CD koleksiyonunuzu sabit disk üzerinde ar- şivlemek mi istiyorsunuz? Eğer Nero CD yazma programını kullanıyorsanız, bunun için başka bir hiçbir araca ihtiyacınız kalmayacaktır. Nero, şarkıları sırasıyla CD’den kopyalamak, sıkıştırmak ve kaydetmek için gerekli tüm işlevlere sahiptir. Nero’nun bu sırada hangi codec’i kullanaca ğını da kendiniz belirleyebilirsiniz. Program, sahip olduğu eklenti mimarisi sayesinde birçok sıkıştırma algoritmasını, en son sürümü 6.0’da da kullanabiliyor. Söz konusu eklentileri eCHIP’ten (HeCHIP-Code NeroPlugin) yükleyebilir veya http://neroplugins.cd-rw.org adresinden ücretsiz olarak temin edebilirsiniz. Bu program eklentileri serbest olarak kullanılabilen ses codec’lerinden faydalanmakta ve bu sayede, Realtime biçiminde olduğu gibi, tamamen yasal bir şekilde kullanılabilmektedirler. Bazı codec’ler, Nero’nun WMA (Windows Media), RM (Real Audio) veya MOV (Quicktime) gibi Streaming biçiminde dosyalar oluşturması na imkan tanımaktadır. Bunun en büyük avantajı ise dönüşüm işlemi için, genellikle rahatsı z edici olarak nitelendirilen Real Player gibi orijinal programları kurmak zorunda kalınmaması. Hangi codec’in kullanılacağı ise tamamen yapmayı planladığınız işe bağlıdır. Yaygın olarak kullanılan bir biçim olması için MP3 veya yüksek aktarım oranlarına sahip çok iyi bir ses kalitesi için de MPC biçimi kullanılabilir. AAC ise daha çok video görüntüleriyle beraber oynatı lmak için kullanılan bir biçimdir. APE, amacı dönüşüm sonrasında WAV dosyalarının boyutları nı daha öncekine kıyasla yarı yarıya dü- şürmek olan ve hiçbir kayba yol açmayan bir sıkıştırma algoritmasıdır. Açık Kaynak projesi OGG/Vorbis ise çok küçük dosya boyutlarında yüksek ses kalitesine sahiptir. Kurulum: Söz konusu codec’lerden bir tanesini seçin ve Nero’nun Plug-in klasörüne kopyalayı n. Bu klasör, 6.sürümün standart kurulumunda “Program Files\Common Files\Ahead\ AudioPlugins” ve 5.5 versiyonu için de “\Program Files\Ahead\Shared\AudioPlugins” adresinde bulunur. Ancak isterseniz Nero altındaki File/Preferences komutunu kullanarak başka bir klasör seçebilirsiniz. Uygulama: Nero’yu çalıştırın ve Save Tracks to HD düğmesine tıklayın. Takip eden iletişim penceresinden kaynak ve hedef klasörleri, ardından da kullanmak istediğiniz ses codec’ini seçin. Artık kaydetmeye başlayabilirsiniz! Ayrıca Nero transcoding işlemini de yerine getirebilir; yani sıkıştırılmış bir biçimi başka birine dönüştürebilir. Bu sayede, örneğin MP3 dosyaları streaming dosya biçiminde WMA dosyalarına dönüştürülebilir. Nero, CD yazmaktan fazlasını yapabilir. Bu CD uzmanını, ücretsiz kodlayıcılarla ses dosyaları için çok biçimli bir kodlama merkezine dönüştürebilirsiniz. Ayın Hatası: Hatalı upgrade Okuyu İpucu: PaintShop Pro8 C Sharp: Web habercisi Adım Adım Tam Sürüm Kurulum ve kullanım Tips&Tricks: Windows, uygulamalar... 186 180 172 171 171 Kodlama Merkezi: İletişim pencerelerini kullanarak birçok ses parçasını bir seferde kodlayabilir, bu sayede streaming biçiminde dosyalar da oluşturabilirsiniz. Müzik CD’lerinin kopyalanması Nero 5.5/6 Eklentileri 171 CHIP | KASIM 2003 İpuçları GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET Bir donanım hatası sinirinizi mi bozdu, hemen bize iletin: CHIP Yazı İşleri, Donanım Hatası başlığı ile Gayrettepe mah. Vefa Bayırı sok. Gayrettepe İş Merkezi B Blok No:6 34349 Gayrettepe/İst. veya ktuztas@chip.com.tr adresine sorularınızı gönderin. penceresindeki disket simgesine farenin sağ tuşunu kullanarak tıklayın. Ekrana gelen nesne menüsündeki Biçimlendir komutunu çalış- tırın ve ekrana gelen iletişim penceresinin en altında bulunan MS-DOS başlangıç disketi oluştur seçeneğini işaretleyin. Disketi oluşturmak için son olarak Başlat düğmesine tıklayı n. Dikkat! Disketi denediğiniz zaman şaşırmayın. Çünkü disket Windows Millenium’un DOS sürümüne aittir. Mehmet Ali Tombul OKUYUCU İPUCU Eğer sabit diskinizde herhangi bir işletim sistemi bulunmuyorsa, DOS açılış disketleri çok yararlı olurlar. Ancak bu paha biçilmez yardı mcılar Windows 2000 ve Windows Me işletim sistemlerine maalesef eklenmemiş- tir. Yine de Microsoft, Windows XP ile MS-DOS açılış disketi oluşturulmasına tekrar olanak tanıdı ve gerçekten kolay olan bu işlem için ne komut satırı ile çalışmak, ne de menüler arasında kaybolmak zorunda değilsiniz. İlk olarak biçimlendirilmiş bir disketi sürücüye yerleştirin ve ardından Bilgisayarım Problem: Okuyucumuz, sahip olduğu VIA KT133a chipset’li eski Athlon 900 işlemcisini Athlon XP 1700+’e terŞ ettirmek istediğinde hayal kırıklığına uğramış. Sistem, yeni en yeni BIOS güncellemesinin yüklü olmasına rağmen yeni işlemci ile çalışırken sorun çıkarmaya başlamı ş. Devamlı yaşanan sistem kilitlenmeleri artı k bilgisayar bir daha açılmayana kadar okuyucumuzu çileden çıkarmış. Satın aldığı yerle görüşen okuyucumuz işlemcisini değiştirmeyi ba- şarmış ancak CPU’nun değiştirilmesi de yaşanan sorunları ortadan kaldırmamış. Hata Tespiti: Anakartın en son BIOS güncellemesine ait notlarda, söz konusu Athlon işlemcisinin desteklendiği yazıyordu. İlk olarak anakartı n çalışıp çalışmadığını bir Athlon 900 ile test ettik ve hiçbir sorunla karşılaşmadık. Bilgisayar mükemmel çalışıyordu. Ardından Athlon XP’yi taktık ve okuyucumuzun yakındığı sorunlarla biz de karşılaştık. İşlemci ısını kontrol etmemiz de hiçbir sonuç vermedi, soğutucu ünite hala ılıktı. Ardından BIOS ayarlarında gezinmeye başladık. Buradaki Advanced Chipset Features altında işlemcinin hızını düşürebileceğimiz bir seçenek vardı ve hemen bunu denedik. İşlemci, 133 yerine 100 Mhz veriyolu hızı ile sorunsuz bir şekilde çalıştı, ancak bu sefer de yüzde 25 yavaşladı. Üst limitini tespit etmek için veri yolu hızını yavaş yavaş artırırken, DRAM Clock BIOS seçeneğinin değerinin “=System+33 MHz” olarak ayarlandı ğını fark ettik. Çözüm: Seçili olan seçenek, 100 MHz veriyolu hızında çalıştığı ve bellek de bundan 33 MHz daha hızlı olduğu için Athlon 900 için uygundu. Buna karşılık Athlon XP 1700+, 133 MHz hızında çalışıyor ve BIOS’taki seçeneğe göre hafızanın 166 MHz hızında olması gerekiyordu. Bu, eski Micron bellek modüllerinin kaldıramayacağı kadar yüksek bir hız. Sistemin sorunsuz bir şekilde çalışmaya devam edebilmesi için “=System” de- ğeri yeterli oldu. Yeniden Doğuş: Windows XP, DOS açılış disketi oluşturma fonksiyonunu yeniden hayata döndürdü. SÜRPRİZ YUMURTA 3 Paint Shop Pro 8 Artık klasik bir sürpriz yumurta olan program geliştiricilerinin isimlerini, Paint Shop Pro 8’de de hemen hemen diğer tüm sürpriz yumurtalarla aynı yolu izleyerek ekrana getirebilirsiniz. Bunun için ilk olarak Help / About komutunu çalıştırın ve ekrana gelen pencerenin solunda bulunan küçük resim kutucuklarına birkaç kere tıklayın. Bunun sonucunda, program geliştiricilerinin isimleri aynı pencerenin hemen altında çeşitli yazı efektleri ile ekrana gelecektir. Bu sürpriz yumurta için Nihat’a te- şekkürler… SİZ DE KATILIN 3 Siz de komik bir hata, sürpriz yumurta (easter egg) ya da kullanışlı bir ipucu bulduysanız, ekran görüntüsü (screenshot) ile birlikte ktuztas@chip.com. tr adresine gönderin. Yayınlanan her sürpriz yumurta ya da ipucu için 10 milyon TL. kazanabilirsiniz. Ayın hatası Hatalı upgrade Windows XP için DOS açılış disketi ! Overclock’lu Hafıza: Yeni Athlon, bellek birimine aşırı yük bindiriyordu. EDİTÖRLERİN FAVORİ PROGRAMLARI Babylon İnternetin yaygınlaşması coğraŞ sınırları önemsizleştirdikçe, yabancı kültürlerle aramızdaki mesafe de klavye ile parmaklarımız arasındaki küçücük boşluğa indirgeniyor. Kültürlerin karşılaşması söz konusu olunca yabancı sözcüklerin, terim ve deyimlerin karşılıklarını veren, kur hesaplaması ve birimler arası dönüştürme yapabilen yazılımlara olan ihtiyacımız da artıyor elbette. İsmini efsanevi Babil kulesinden alan Babylon, bu alandaki en yetkin araçlardan biri; üstelik küçük, pratik ve deneme sürümü ücretsiz. Çoğu teknik terimler üzerine hazırlanmış yüze yakın Türkçe sözlük indirip yükleyebileceğiniz Babylon web sitesinde, ücretsiz sözlük hazırlama araçları ve yaptığınız sözlükleri diğer kullanıcılarla paylaşma imkanı da bulabilirsiniz. Bilgi için: www.babylon.com Barış Emre Alkım, Redaktör 3.NET FRAMEWORK (HeCHIP-Code C#), http:msdn.microsoft.com/netframework/ downloads/redist.aspx) 3C# Editörü: Microsoft’un Visual Studio .NET paketi (1.000 Euro’dan başlıyor) veya SharpDevelop (ücretsiz; www.icsharpcode.net) Web sayfalarında her gün yayınlanan sayısız haber arasında dolaşmak hem zaman kaybına hem de sinirlerinizin yıpranmasına neden olabilir. CHIP, C# ile kendinize ait haber toplayıcınızı programlayarak bu durumdan nasıl kurtulabileceğinizi gösteriyor. ___W___e___b___ ___h___a___b___e___r___c___i___s___i Her gün milyonlarca insan çeşitli konularda en son haberlere ulaşabilmek için hem yerel hem de uluslararası web sayfalarını ziyaret ediyor. Bunun en önemli nedeni ise objektif ve öznel bilgiye en hızlı ulaşım aracının internet olmasıdır. Ancak internette, günlük olaylar hakkında kompakt ve ciddi bilgiler veren bir güne bakış özeti bulmak zordur. Burada her bir sayfayı tek tek ziyaret etmelisiniz. Ancak bu size oldukça zaman kaybettirecektir. Burada, söz konusu soruna bir çözüm teşkil edebilecek olan CHIP Bar programlama projesine başlayacağız. Bu araç, web sayfalarını sadece akşamları sekizde değil, düzenli olarak tarıyor ve eğer beklediğiniz bir haber ile karşılaşırsa alarm veriyor. CHIP Bar (www.chip.com.tr/ csharp), ilk C# (CHIP 07/2003) yazısında programlama dili hakkında temel bilgiler verdiğimiz C# kullanılarak yazılacak. Bu yazıda ise C# hakkındaki bilginizi geliştireceğiz. Ancak ilk bölümü kaçırdıysanız, panik yapmanıza gerek yok çünkü yaz aylarında hazırladığımız Bitrate Hesaplayıcısı’na ait yazıyı ve kaynak kodunu da www.chip.com.tr/csharp adresinde bulabilirsiniz. 1 I Kaynak kodun yapısı: Okunaklı düzenleme Haber okuyucusunun programlanması, ilk C# yazısında geliştirilen Bitrate He- C# atölye dizisinin 1. bölümünü ve her iki bölüme ait kaynak kodları www. chip.com.tr/csharp’te bulabilirsiniz. 3C# ile dosya erişimi 3C# ile internet bağlantısı 3Karakter dizilerinin aranması ve sıralanması 3Program bölümlerinin ayrı dosyalara bölünmesi 3Komutların zaman kontrolü ___B___U___N___L___A___R___I___ __?/?__R___E___N___E___C___E___K___Sİ___Nİ___Z___: ___S___e___r___i ___C___#___ ___i___l___e___ ___p___r___o___g___r___a___m___l___a___m___a___,___ ___B_____l_____m___ ___2 ___B___U___N___L___A___R___A___ İ___H___Tİ___Y___A___C___I___N___I___Z___ ___O___L___A___C___A___K___: 172