| CHIP | KASIM 2003 bir şov yapacağını duyduk. Bu yüzden Extreme Edition’ın ortaya çıkması tesadüf değil, tam tersine, oldukça anlamlı.. Biz de en az sizler kadar merak ettiğimiz bu işlemciyi Türkiye’ye getirmeyi başardık ve test ettik. Bu yazıda sizlere ilk olarak bu işlemcinin özelliklerinden, daha sonra da aynı ürün ailesindeki farklı işlemcilerle karşılaştırarak elde ettiğimiz test sonuçlarından bahsedeceğiz. Şimdi Pentium 4 EE’nin gerçekte nasıl bir işlemci olduğunu kısaca anlatalım. Pentium 4 EE mercek altında: Sunucu ailesinden masaüstüne Pentium 4 işlemcisi ile aynı Şziksel değerlere sahip olan Pentium 4 Extreme Edition , 0,13-µm teknolojisinde üretilen ve 8 KByte L1 (12.000 µops Execution), 512 KByte L2 ve 2048 KByte’lık L3 önbelleği ile Springdale ve Canterwood anakartlarında (i865PE, i875P) çalışabilen bir işlemci. Pentium 4 EE her ne kadar bir Pentium 4 olarak adlandırılsa da, bazı farklılıkları olduğu ortada. Bu farklardan ilki, bu yeni işlemcinin tam üç adet önbelleğe sahip olması. Ama Pentium 4 EE’nin üç önbelleğini de toplayıp, 2568 KB önbellek içerdiğini söylersek bu doğru olmaz, çünkü işlemcinin çalışma mantığının altında, L1 ve L2 önbelleklerdeki işlerin aynalanıp L3 önbelleğe aktarılması, buradan da matematiksel işlemlere açılması yatıyor. Dolayısıyla işlemler 2568 KB değil, 2MB’lık L3 önbellek üzerinde yapılıyor. Bir diğer değişiklik, üçüncü seviye önbelleğin kaçınılmaz bir getirisi olarak işlemcinin toplam transistör sayısının Pentium 4’tekinden çok daha fazla olması. Pentium 4 Northwood işlemcisinde yer alan 55 milyon transistör yerine, Intel’in çiçeği burnunda işlemcisinde 169 milyon transistör bulunuyor. Transistör sayısındaki bu şaşırtıcı artış, işlemcinin güç sarŞyatını da artırıyor. Nitekim Pentium 4 EE’nin çektiği 94 Watt’ lık değer, Pentium 4 L3 ön belleği saye- TEKNİK VERİLER Özellik Pentium 4 3.2 GHz Pentium 4 3.2 GHz Extreme Edition Çekirdek Northwood Northwood-2M Socket 478 478 Teknolojisi 0.13µm 0.13µm Transistör 55 Milyon 169 Milyon L1 Önbellek (Data / Execution) 8 KB / 12 Kµops 8 KB / 12 Kµops L2 Önbellek 512 KB 512 KB L3 Önbellek Yok 2048 KB Veriyolu 200 MHz (QDR) 200 MHz (QDR) Bant Genişliği 6,4 GB/s 6,4 GB/s Boyutu 131 mm2 240 mm2 Gerilim Değeri 1.55V 1.55V Harcadığı Güç (TDP) 82 Watt 93,9 Watt Hyper-Threading Teknolojisi Var Var Multimedya Komut Setleri MMX / SSE / SSE2 MMX / SSE / SSE2 Göze Çarpan Logo: Extreme Edition FSB800 ve HyperThreading teknolojisine ek olarak 2 Mbyte L3 önbelleği ile de dikkat çekiyor. Pentıum4 HT: Artık normal olarak nitelendireceğimiz Pentium 4 işlemciler Extreme Edition’a karşılık daha sade bir Logo’ya sahipler. 72 Intel Extreme Edition GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 sinde işlemci üzerinde bulunan transistör sayısının artması, çekilen gücün de artmasına da neden oluyor. Örneğin Pentium 4 EE’nin çektiği 94 Watt’lık değer, 82 Watt’lık Pentium 4 3.2C ile karşılaştırıldığında oldukça fazla. Ama yine de birçok anakartın buna rağmen bu işlemciyi destekleyebiliyor olması ilginç. Yeni işlemcinin daha yüksek güç çekmesi soğutma işleminin daha iyi yapılması gerektiği düşündürse de, gördüğümüz kadarıyla Pentium 4 3.2 GHz’in soğutma sistemi bu işlemciyi yaklaşık 54 °C de tutabiliyor. İşlemcinin daha çok güç çekmesi daha yüksek değerlerde ısınmasını beraberinde getirse de,. Extreme Edition’un 240 mm2’lik yüzeyi bunun önüne geçiyor. Dolaysıyla 131 mm2’lik Pentium 4 işlemcilerle kıyaslandığında ısı daha geniş bir alana yayıldığından, soğutma işlemi de başarılı bir şekilde yapılabiliyor. Bu özellik bilhassa overclock tutkunlarını sevindirecektir, çünkü böylece 3500 MHz’lik bir çalışma değerine ulaşılabiliyor. Bizi şaşırtan bir diğer özellik de yeni işlemci ile yeni bir chipset’in çıkmaması oldu. İşlemcinin günümüz anakartlarıyla uyumlu olması, kullanıcıların da hoşuna gidecektir. Intel bu işlemciyi bir an önce piyasaya sürme acelesi yüzünden bunlarla uğraşamamış olabilir. Bu elbette son kullanıcıların yararına, yoksa işlemci ile birlikte yine tüm sistemi terŞ etmek birçok kişinin işine gelmez. Xeon’a benziyor: Transistör sayısı, yüzey alanı ve L3 önbellek Yukarda Pentium 4 Extreme Edition’ın Gallattin çekirdekli bir Xeon MP işlemcisine çok benzediğini anlattık. Dilerseniz bu konuyu biraz daha yakından inceleyelim. Aldığımız duyumlara göre Intel, Xeon işlemci üzerinde zaten çalışıyordu ve 2.8 GHz sistem frekansında çalışan ve FSB800 destekleyen bir Socket 603 işlemcisini tasarlamıştı veya tasarlamak üzereydi. Üstelik bu işlemci 4 yollu sistemlerde kullanılacaktı. Bu gerçekleşmediyse de, Pentium 4 EE’ye baktığımızda çoklu işlemci desteği dışında diğer teknik verilerin bahsi geçen Xeon işlemcisi ile birebir tuttuğunu görebilirsiniz. Dolayısıyla Intel’in yaptığının yalnızca bu sunucu işlemcisini alıp biraz değiştirip Socket 478 yapısının içersine oturtmaktan ibaret olduğu Şkri bir hayli ağır basıyor. Intel’in burada çok akıllıca davrandığı göz ardı edilemez. Çünkü L1 ve L2 önbelleklerde işlenen veriler L3 önbelleğe aktarılıyor ve buradan işleniyor. Bu, çok fazla çalıştırılan uygulamaların verilerinin bu önbellekte depolanmaları ve doğal olarak, bu uygulamalar tekrar çalıştırıldığında L3 belleğin 2 MB kapasitesi sayesinde yüksek bir işlem hızına ulaşılması anlamına geliyor. Bu özelliğin AMD cephesindeki durumuna baktığımızda Athlon 64’ün daha farklı olduğu söylenebilir. Çünkü burada L1 önbellek verileri L2 önbelleğe aktarmıyor. Dolaysıyla L1 Veri 64 kB + L1 Komut 64 kB + 512 kB L2 Önbellek = 640 Kbyte’lık bir önbellek kapasitesi oluşuyor. Athlon FX’te bu değer 1152 Kbyte’a kadar çıkıyor. Pentium 4 Extreme Edition’ın Xeon mimarisinden geldiğini gösteren diğer bir özellikse yüzey alan ve transistör sayısı değerlerinin birebir aynı olması. Ama burada ilgimizi çeken esas konu, masaüstü işlemcilerin Xeon işlemcilerin bir adım gerisinden gelmesi. Örneğin ilk olarak önbellekler yükseltildi, sonra ise Xeon’da yıllar önce devreye giren HyperThreading teknolojisi enteg- +++ EXTREME EDITION İNCELEME ALTINDA +++ +++ EXTREME EDITION İNCELEME ALTIN P4 CPU Testi 3D Mark 3D Mark PCMark PCMark PCMark SiSoft Sandra 2003 CPU 2003 Toplam 2002 CPU 2002 Memory 2002 HDD CPU Aritmetik Bench Dhrystone Pentium 4 EE 3.2 GHZ 800 FSB Pentium 4 3.2 GHZ 800 FSB Pentium 4 3 GHZ 800 FSB Pentium 4 3.06 GHZ 533 FSB 773 672 649 600 5583 5754 5728 5663 7634 7700 7287 7324 13426 8148 8054 7371 1203 1219 1214 1200 9936 9917 9293 9446 Xeon’a Benzerlik: Xeon işlemcinin yüzey alan değeri ile transistör sayısı P4EE ile aynı. Farkı Xeon’un ek olarak çoklu işlemcili sistemleri desteklemesi. i865 ve i875 Chipsetleriyle Uyumlu: Extreme Edition bazı Şziksel farklılıklara sahip olmasına rağmen yeni nesil anakartlarda sorunsuzca çalışıyor. CHIP | KASIM 2003 re edildi. Şimdi de Xeon işlemcilerdeki L3 önbelleğinin entegrasyonu masaüstü pazarında karşımıza çıkıyor. Bundan böyle, masaüstü işlemciler çift çekirdekli olarak boy gösterirse de hiç şaşırmamak lazım. Çünkü Xeon işlemcilerdeki en son yenilik Dual Core özelliği. Yazının bu noktasına geldiğimizde, bir sunucu işlemcisini değiştirip sonra da masaüstü sistemi olarak kullanmanın ne kadar mantıklı bir iş olduğunu merak edebilirsiniz. Peki, AMD’nin son işlemcisiyle yaptığı da bu değil mi? Ayrıca şu da ihmal edilmemeli: İşlemciler her ne kadar önceden belirli amaçla hizmet etmesi için tasarlansa da bu planlar çok kısa bir sürede değişebilir. L3 önbelleğin önemi: İşlem gecikme zamanının kısalması Evet, Extreme Edition’u artık daha iyi tanıyoruz. Ama bu L3 önbelleği gerçekten bu kadar önemli mi, L2 önbelleğinin yükseltilmesi de bir çözüm olmaz mıydı, gibi sorularınız da olabilir Bu sorularınız yanıtsız değil elbette. Herkes bilir ki, her yeni işlemciyle birlikte çalışma frekansının da artması, Intel’den görmeye alıştığımız bir uygulamadır. Oysa Extreme Edition’ın frekansı 3.2 GHz ve bu hızda çalışan P4 işlemciler zaten mevcut. Asıl yenilik L3 önbelleğin entegrasyonunda. Intel bu ek önbellek ile işlemcinin performansını bazı uygulamalarda yükseltmeyi hedeşiyor. Evet, her uygulamada değil, sadece bazı uygulamalarda. Bu, yeni işlemcinin her alanda en üst seviyeye ulaşamayabileceğini gösteriyor. Ancak L3 önbelleğin işlem gecikme zamanının L2 önbelleğinkine göre çok daha kısa olduğu bir gerçek. Bu, özellikle çok yoğun veri transferi gerektiren uygulamalarda kendisini belli ediyor. Sunucu pazarına hitap eden Xeon işlemcilerin L3 önbellek kullanma sebebi de bu işte, ne de olsa sunucu sistemleri- A +++ +++ EXTREME EDITION İNCELEME ALTINDA +++ +++ SiSoft Sandra SiSoft Sandra SiSoft Sandra Cinebench Cinebench CPU Aritmetik CPU Multimedya CPU Multimedya 2003 CPU 2003 xCPU Bench Whetstone Integer Float FPU/ISSE2 14737 14723 13839 14109 23310 22357 21230 22353 2759 5581 2758 6136 2592 5528 2641 5911 321 319 297 304 382 378 357 362 CPU-ID: Şekilde Pentium 4 EE’nin kimlik bilgileri yer alıyor. 2048 Kbyte Level 3 Cache değeri bilgi kutucuğunda görülebiliyor. Önbellek Mimarisi: L3 önbellek L1 ve L2 önbelleklerden çok daha kısa süreli bir gecikme zamanına sahip. Bunun anlamı işlem hızında artış. 74 Intel Extreme Edition GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | KASIM 2003 nin bu tür uygulamalarda yavaş çalışmasını kimse istemez. L2 önbelleği yükseltmek tabii ki daha mantıklı görünüyor ancak bunun istenilen performans artışını sağlamayabileceği de daha önce rastladığımız bir durum. Örneğin Willamette Pentium 4’ten Northwood Pentium 4’e geçildiğinde, L2 önbellek miktarı 256 KB’tan 512 KB’a yükselmişti. Bu değişiklik ilk bakışta çok büyük bir performans artışı ortaya koymadıysa da, FSB değeri artırıldığında istenilen performans değerlerine ulaşıldı. Extreme Edition inceleme altında: Oyuncular için ideal Bu yazıda her ne kadar Intel ile AMD’yi çekiştirdiysek de, Intel’in kendi işlemciler arasındaki kıyaslamayı vermeyi daha uygun gördük. Bundan dolayı 3.2 GHz hızındaki Pentium 4 EE FSB800, 3.2 GHz Pentium 4 FSB800, 3 GHz Pentium 4 FSB800 ve 3.06 GHz Pentium 4 FSB533 işlemcilerini kullandık. Test platformu olarak Asus’un Canterwood chipset’li anakartını, 512 MB DDR 400 bellek, ATI Radeon 9800 Pro ekran kartı ve Western Digital’in SATA disklerinden faydalandık. Kullandığımız test yazılımları ise 3DMark 2003, Unreal Tournament 2003, Science Mark2, CineBench 2003, SiSoftSandra 2003 Prof ve PCmark 2002’den oluşuyordu. Bu sayede işlemcilerin oyun ve oŞs uygulamalarına ek olarak SSE ve SSE2 komut setlerinin ve kendi içlerindeki veri işlem hızlarının performanslarını da ölçebildik. Şimdi bu işlemcilerin performans sonuçlarına kısaca bir göz atalım. İlk olarak 3D Mark 2003 sonuçlarından bahsedelim. Yaptığımız CPU test ölümlerinde EE’nin en yakın rakibine %15 fark attığını gördük. Toplam değerlendirmede performans artışı %3 seviyelerinde seyretti. OŞs uygulamalarını ele alan PCMark 2002 test programına baktığımızda ise Pentium 4’ün bazı uygulamalarda Extreme Edition’u geçtiğini gördük. Bu, daha önce de anlattığımız gibi, EE’nin her uygulamada yüksek performans veremediğinin bir ispatı. Buna karşın EE’nin bellek testinde elde ettiği %65’lik fark bizi şaşırttı. Sentetik Benchmark kategorisine giren SiSoft Sandra’da ise işlemcinin aritmetik ve multimedya işlemlerdeki performansına bakabildik. Aritmetik işlemlerde EE yine öndeydi, fakat SSE2 komut setlerinin çalışma performansına baktığımızda Pentium 4’ün az da olsa öne geçtiğini gördük. Multimedya testlerinde ise Pentium 4 EE gerçek gücünü sergileyip oldukça başarılı sonuçlar verdi. Cinebench test programı ile işlemcinin HyperThreading performansını da ölçme şansını bulduk. Sonuçlar tıpkı beklediğimiz gibi idi, yani bu işlemci OpenGL’in hakkını veriyor. Sıra ScienceMark’a geldiğinde işlemcinin önbellek ve şifreleme performansını ölçtük ve işlemcinin çalışma gücüne güzel bir şekilde şahit olduk. Tabloya baktığınızda Extreme Edition’ın bu konuda da rakiplerini rahatça geçtiği gözünüzden kaçmayacaktır. Unreal Tournament 2003 testimiz ise Extreme Edition’ın gerçekten oyuncular için tasarlandığının kanıtıydı, zira Intel’in yeni ürününün burada elde ettiği değerler çok iyiydi. Extreme Edition’ın toplamda normal Pentium 4 işlemcisine %9’luk bir fark attığını söyleyebiliriz. Fark ettiyseniz testlerde 533 FSB’li bir 3.06 GHz Pentium 4 işlemcisi de kullandık, dolayısıyla L3 önbelleğinin önemini ve 800 FSB’nin +++ EXTREME EDITION İNCELEME ALTINDA +++ +++ EXTREME EDITION İNCELEME ALTINDA +++ +++ E P4 CPU Testi ScienceMark 2.0 ScienceMark 2.0 ScienceMark 2.0 ScienceMark 2.0 Unreal Tourn. Unreal Tourn. L1 Cache L2 Cache Execution Time AES Encrypt 2003 640x480 2003 1024x768 ( MB/sn ) ( MB/sn ) (sn) (MB/sn) CPU Bench CPU Bench High FPSHigh FPS Pentium 4 EE 3.2 GHZ 800 FSB Pentium 4 3.2 GHZ 800 FSB Pentium 4 3 GHZ 800 FSB Pentium 4 3.06 GHZ 533 FSB 15942 15223 12480 15627 19803 19652 18555 18774 14.123 14.143 15.096 14.926 108.04 107.89 101.01 102.23 918.41 654.03 642.91 584.63 914.127 653.48 529.48 580.70 CıneBench 2003: OpenGL Performansını test eden bu Benchmark yazılımında Extreme Edition oldukça iyi sonuçlar verdi. 3D Mark 2003: Extreme Edition’ın daha çok oyunculara hitap ettiği söyleniyor. İşlemci oyun performansı nda UT2003’ün yanı sıra 3DMark2003’te de kendini gösterdi. CHIP | KASIM 2003 |
Cep telefonları |
Ekran kartları |
Masaüstü |
Notebook |
Ses kartları |
Webcam |
Klavye & Fare |
Yazıcılar |
Tablet
Ev Sineması
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Fotoğraf Makinesi | Taşınabilir diskler | LED & LCD Tv | Monitörler | OEM | PDA
Navigasyon | Oyun Konsolu

