14 Haberler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 ? Gökhun Sungurtekin Yayın Koordinatörü sgokhun@chip.com.tr maz. Zaten bu niyetlerini dile getiren çok sayıda kuruluş var. Bu noktada akla takılan soru, fiyatlandırma. Talep edilecek kira bedelleri yeni şirketleri hizmetlerini TT fiyatlarının çok üzerinde satmaya mı zorlayacak, yoksa olması gerektiği gibi, hizmet kalitesindeki fark ve sunulacak katma değerli servisler dikkate alındığında kabul edilebilir bir fark mı oluşacak? Telekomünikasyon pazarının beklendiği gibi büyüyebilmesi için ikinci seçeneğin gerçekleşmesini sağlamak ve pazara girecek yeni şirketlerin baştan kaybetmelerini engellemek gerekiyor. Telekomünikasyon Kurumu şu an 9 Milyar USD civarında olan pazar büyüklüğünün 2007'de 25 Milyar USD olaca- ğını tahmin ediyor. Serbestleşmenin önemli sonuçlarından birisi de VoIP'nin 1 Ocak 2004'ten itibaren legalleşmesi. TT'nin ses üzerindeki tekeli ortadan kalkacağı için IP üzerinden ses iletimi serbest olacak ve ilgili yönetmeliklerin hazırlanmasıyla birlikte VoIP çözümleri sunan şirketler yoğun faaliyet içerisinde olacaklar. Bir de ADSL konusu var tabii ki.. 2004 içerisinde 200.000 yeni port açılacak ve ISS'ler bunların büyük bir bölümünün, hatta tamamının kendilerine devredilmesini istiyorlar. Bu çok yerinde bir istek, zira TT'nin ne satış altyapısı ne de hizmet altyapısı bu iş için yeterli görünmüyor. Kısa vadede çok radikal değişimler söz konusu olmasa da, 2004'ün telekomünikasyon pazarı için çok önemli bir yıl olacağı görülüyor. Bir yandan devam eden özelleşme süreci de ikinci perdeyi oluşturuyor... Son aylarda Türk Telekom yetkililerinden hep benzer söylemler duyduk: “Serbestleşmeyle birlikte TT de kendisini yeniliyor. Artık abonelerimiz değil, müşterilerimiz var.” 1 Ocak 2004’te ses üzerindeki TT tekelinin kalkmasıyla birlikte olması gereken de bu aslında. Zira artık “müşteri” olarak bize en iyi hizmeti en uygun fiyata veren kurumla çalışma ve memnun kalmadığımızda operatörümüzü değiştirme şansı- mız olacak. Aynen cep telefonlarında olduğu gibi... Peki pratikte de durum bu mu? 1 Ocak 2004’ün hemen ardından telekomünikasyon pazarında her şey hızla değişecek mi? Serbestim, serbestsiniz, serbestler Kesin olan bir şey var: 1 Ocak 2004'ten sonra telekomünikasyon pazarına yatırım yapmayı planlayan hiçbir firma, varolan TT kablo altyapısına alternatif yeni bir şebeke yatırımına kalkışmayacak. Bunun akıllıca bir yatırım olamayacağı da açık; en azından kısa vadede... Pazarın gelişimine göre ileride büyük yabancı telekom şirketleriyle ortaklıklar kurularak yeni yatırımlara gidilebilir. Bu durumda pazara girecek olan şirketler bedelini ödeyerek TT altyapısını kullanacaklar. Telekomünikasyon Kurumu uzun süredir altyapının kullanıma açılması ile ilgili esasları da kapsayan yönetmelikler üzerinde çalışıyor ve bunlar büyük bir ihtimalle sene başına yetiştirilecek. Bunun sonucunda kısa süre içerisinde sabit hatlar üzerinden ses hizmeti veren yeni şirketlerin pazara girmelerini beklemek yanlış ol- Kısa vadede çok radikal değişimler söz konusu olmasa da, 2004'ün telekomünikasyon pazarı için çok önemli bir yıl olacağı görülüyor. READ.ME Abonelikten müşteriliğe terfi Scenic C610 Boyundan büyük işler yapıyor Nixon Dijital Kamera Fotoğraşarınızı TV’de izleyin Nixon’un 3.3 MP çözünürlü- ğündeki yeni nesil ürünü olan SD modeli dijital kamera televizyona direkt bağlanabilmesi ile dikkat çekiyor. Transdata’nı n getirdiği kameralar iki yıl garanti ile satılıyor ve 3.3 Mpiksel çözünürlüğü sayesinde detaylı, büyük fotoğraşar çekmek mümkün olabiliyor. 1,5 inçlik TFT ekranında çekilen fotoğraşarı anında izlemek ve üzerinde işlem yapmak mümkün.SD hafı za kartlarını kullanan cihazın dahili hafızası ise 16 MB. Video çekimi de yapabilen kameraya yeterli büyüklükte bellek bağ- landığında, bir saate kadar video çekimi yapılabiliyor. Bilgi için: www.dijitalsatis.com Değişik model bilgisayarlarıyla profesyonellerden ev kullanıcılarına kadar geniş yelpazede bir kullanıcı kitlesine hitap eden Fujitsu Siemens Computers, yerden tasarruf sağlayan küçük boyutlu Scenic C610’u piyasaya çıkarıyor. Scenic C610, diğer Scenic sistemlerin sunduğu yüksek performansı ve işlevleri sağlayabilecek küçük bir PC arayan ve fiyata da önem veren kullanıcıları hedeşiyor. Ofislerinde yerden tasarruf etmek isteyen işletmelerle teknik desteği güçlü bir bilgisayar sahibi olmak isteyen son kullanıcıların ilgisini çekecek Scenic C610, Aralık sonunda tüm dünyayla eş zamanlı olarak ülkemizde de satışa çıkıyor. Ergonomik, sessiz ve güvenilir bir yapıda olan makine, yeni Intel i865GV yonga setini kullanı yor. Küçük boyutuyla (84 x 315 x 321 mm) dikkati çeken Scenic C610, kullanım alanının önemli olduğu yerler için oldukça ideal bir profesyonel. Scenic C610’un vidasız kabin montajı gibi önemli özellikleri, önemli parçalara kolay erişime ve donanımın mümkünse araçsız değiş- tirilmesine de izin veriyor. Bilgi için: www.fujitsu-siemens.com.tr 16 Haberler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 KISA... KISA... 3 Tanglewood İsim Değiştirdi Intel, Massachusetts’te bulunan ünlü Tanglewood Music Center ile özdeşleşmiş bir isim olduğundan, telif hakları sorunları yaşamak istemedi ve yeni işlemcisinin ismini Tanglewood yerine Tukwila adı ile değiştirdi. Tukwila, Washington eyaletinde eski bir kızılderili yerleşim birimi. Intel telif hakkı sorunlarına maruz kalmamak için ürünlerine coğrafi yerlerin adlarını veriyor. Pentium serisindeki ürünler ise bu yongalar İsrail’de tasarlandığından İsrail’deki kasabaların adlarını taşıyorlar. Bilgi için: ww.intel.com.tr 3 .NET i-con ile Anadolu turuna çıkıyor İstanbul merkezli Microsoft çözüm ortağı i-con Technologies, .NET teknolojisini tanıtmak ve kullanımını yaygınlaştırmak için 2004 yılı başında "Anadolu turuna" çıkıyor. Dört Anadolu şehrinde gerçekleşecek olan program, bu bölgelerdeki eğitim talebine cevap bulmak için İstanbul'a gelme zorunluluğunu kırması sebebiyle "En Yakın .NET" adını taşıyor. Program çerçevesinde Ocak'ta Konya ve Bursa'da; Şubat'ta Adana ve İzmir'de gerçekleşecek olan eğitimlerde yazılımcılar, Microsoft .NET vizyonunu ve teknolojilerini makina başında öğrenme ve uygulama fırsatı bulacaklar. Microsoft teknolojileri hakkında eğitim ve danışmanlık hizmetleri sunan i-con, özellikle .NET ortamında yazılım geliştiricileri için düzenlediği Özelleştirilmiş Eğitimlerle tanınıyor. Eğitimler hakkında detaylı bilgiyi şirketin web sitesi olan www.i-contech.net adresinde bulabilirsiniz. 3 Fotoğraf Muskası Digital Q1 ile küçük detayları rahatça yakalamak mümkün. Dahili 8 MB belleğiyle en azından 2 megapiksellik formatta on resim çekebiliyor. Küçük kasasında da bir xD Picture bellek kartı için yer var. Böylelikle birçok resim ya da video görüntüsü kaydetmeniz olanaklı. Bu muska boyutundaki küçük dijital makinanın fiyatı yaklaşık 120 Euro ve bir parti makinesinden fazlasını vaat ediyor. Çok lisan da biliyor: Menüde yedi dil arasında seçim yapılabiliyor. Bilgi için: www.fujifilm.com Artık adada saklanmak zorunda değiller Kazaa sonunda beraat etti Click to DVD teknolojisi ile donatı lan Sony Vaio GRT815E dizüstü bilgisayar, Onyx-Black LCD teknolojisini destekleyen Nvidia® GeForce™ FxGo 5600 3D 64 MB VRAM ekran kartına sahip ve Click to DVD teknolojisi ile video görüntülerini düzenleyebilme, üstlerine mesaj ve müzik ekleyebilme, video kaset arşivini DVD disklere transfer edebilme yeteneklerini kazanmış. Dijital kamerasını GRT815E model dizüstü PC’ye bağlayan kullanıcı, boş bir DVD disk takıp Create Disc düğmesine tıklamakla video görüntüleri DVD’ye yazabiliyor. Sony Vaio GRT815E modelinin fiyatı 1999 Euro + KDV. Özel Bilgisayar, Sony bilgisayarları faizsiz altı taksitle kullanı cıya sunuyor. Bilgi için: www.ozel.com Sony Vaio GRT815E Anında DVD’ye kayıt Şirket merkezini ve sunucularını bir “muz cumhuriyeti” adasında bulunduran Kazaa’nın ABD ve Avrupa ile karşı karşıya kaldığı davalar sonuçlanıyor. Plak yapımcılarının, telif haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle Kazaa aleyhine Avrupa’da açtıkları dava, Kazaa’nın Hollanda mahkemesi tarafından suçsuz bulunmasıyla sonuçlandı. Hollanda Anayasa Mahkemesi’nin Kazaa’ya beraat kararı vermesi, Kazaa sitesinin günlük 124 bin dolar tazminat ödemesinin önüne geçerken, aynı zamanda dosya paylaşım servislerinin meşruluğunu da ispatlamış oldu. Kazaa yetkilileri bu kararla birlikte diğer dosya paylaşım servislerinin de Avrupa’da rahatça faaliyet gösterebileceğini açıkladılar ve Amerika’da açılan benzer bir davanı n da Şubat ayındaki celsede benzer bir kararla sonuçlanması bekleniyor. Yargıçlar, dosya payla- şım servisleri hakkında davaları, yasal telif hakları bulunan eserlerin kopyalanmasından servislerin sorumlu tutulamayacağı, bu servislerin yasal amaçlar için de kullanılabilen teknolojiler sunduğu, bu paylaşım teknolojisini telif hakları korunan eserleri kopyalamak için kullanan kullanı cıların suçlu olabileceği şeklinde yorumluyorlar. Bu nedenle, Amerikan eğlence endüstrisi film ve şarkıları kopyalayan kullanıcıları tek tek belirlemek üzere, internet servis sağlayıcıları IP’leri açıklamak yönünde işbirliği yapmaya zorlayan mahkeme kararları aldırmaya çalışıyor. Hali hazırda Amerika’da ve Avrupa’da dosya paylaşım servisleri üzerinden yasa dışı kopyalama yapan kullanıcılara, haklarında dava açılmaması için binlerce dolarları bulan ceza ödemeleri yapmaları için uyarılar gönderilmiş durumda. Kazaa gibi dosya paylaşım servislerinin sahibi olan firmalar, yasal yaptırımlarla karşılaşmamak için şirket merkezlerini ve sunucularını Amerika ve Avrupa yasalarının geçerliliklerinin olmadığı ve güney Pasifik adaları gibi “ıssız” yerlerde bulunduruyorlar. Kanundan kaçmak: Kazaa çalışanları ABD yasalarından kaçalım derken huzur bulmuşlar. Tübitak ödülleri Türkiye’nin bilim ödülleri verildi TÜBİTAK’ın 2003 yılı Bilim Ödüllerine ODTÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Levent Toppare, Koç Üniversitesi Kimya Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. İskender Yılgör, Koç Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği bölümünden Prof. Dr. Yaman Arkun, ODTÜ Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği bölümü öğretim görevlisi Prof. Dr. Yavuz Çorapçı oğlu, Hacettepe Üniversitesi Pediatrik Hematoloji Ünitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Aytemiz Gürgey, Hacettepe Çocuk Hastanesi öğretim üyesi Prof. Dr. Haluk Topaloğlu layık görüldü. Bilgi İçin: www.tubitak.org.tr 18 Haberler CHIP | OCAK 2004 SuSE Linux ISO belgeli Linux’a güven tam SuSE, 64 bit işlemcileri de destekleyen 9.0 Linux paketini henüz piyasaya sürmüşken IBM SuSE’yle birlikte destekledikleri Linux sürümünün güvenilirliğini ispatlayan ISO onayını aldıkları nı açıkladı. Böylece Linux ISO sertifikasına sahip güvenli, stabil bir işletim sistemi olarak kritik uygulamalarda güvenle kullanılabilecek. Devlet kuruluşları ve uluslararası şirketler teknolojik ürünlerin güvenlik açısından sorun çıkarmayaca- ğından emin olmak için ISO sertifikasının bulunmasını şart koşuyorlar. ISO güvenlik sertifikaları çok ağır testleri atlatabilen ürünlere veriliyor. Bilgi için: www.suse.com KISA... KISA... 3 Tuşsuz klavye orbitouch Klavye üzerindeki parmak hareketleri nedeniyle eklem ağrıları çekenler için çözüm arayışı, yeni bir klavye konsepti yarattı. Üzerinde tuş bulunmayan Orbitouch, kullanıcının üzerine avuçlarını yerleştireceği iki ergonomik diske sahip. İleri, geri, sağa sola ve köşelere olmak üzere toplam sekiz yöne hareket edebilen diskler, harşeri iki diskin aynı anda farklı yöne hareket etmesiyle kodluyor ve ekrana kodlanan harfi yazıyor. Örneğin iki diski aynı anda ileri itmek “e” harfi anlamına geliyor. Bilgi için: www.keybowl.com 3 Xbox 2 Uyumlu Olmasın! fiu anda Xbox oyun konsolü Microsoft’un bütün karşı çabasına rağmen, çeşitli modding eklemeleriyle ve Linux sistemiyle tam bir PC’ye dönüştürülebiliyor. Hacker’lar henüz Xbox’ta Windows işletim sistemini çalıştıramadılar. Microsoft, 2005’te çıkartacağı Xbox 2 cihazının amacı dışında kullanılmasını engellemeye çalışacak. Bunun için donanım şubesi üç yeni üreticiyi devreye alıyor: ATI ekran kartından sorumlu olurken, IBM CPU’yu geliştirecek ve Tayvanlı yonga seti uzmanı SiS, giriş çıkış sistemlerini tasarlayacak. Üç donanım uzmanı sıkı bir işbirliğine gidecek ve bileşenleri birbiriyle uyumlandıracak. Bilgi için: www.microsoft.com 3 Chiplere Yeni Malzeme Intel araştırmacıları yonga üretimi için yeni malzemeler arayışında bir çığır açmayı başardılar. Tek tek tranistörlerin içersinde bir yalıtım katmanı olan Dielektrik gelecekte silisyumdioksid yerine yüksek kapasiteli bir malzemeden üretilecek. Bu tip yüksek Dielektrik önemli ölçüde daha kalın olabilecek ve böylelikle güncel işlemci tekniklerinin SiO2 karşılığından daha iyi yalıtabilecek. Bu fikir yeni değil ama şimdiye kadar bununla yeterince hızlı transistörler gerçekleştirmek mümkün olmadı. Intel araştırmacıları Kapı elektrotlarının malzemesini de değiştiriyor. Çok kristalli Silisyum yerine burada adı henüz açıklanmayan bir metal kullanılacak. Her iki yeni malzeme de üretim tekniğinin değiştirilmesini gerektiriyor. Bilgi için: www.intel.com GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET Juzt-Reboot Veri Kurtarma Kartı Yeni Backup seçeneği Juzt-Reboot Veri Kurtarma Kartı, güvenlik, veri kurtarma, sistem yedekleme veya virüs yazı- lımlarının aksine, sistem hataları ndan etkilenmeyen bir veri kurtarma türü olarak tanıtıyor kendisini. Kullanıcılar sistemleri üzerinde daha önce denemeye çekindikleri türden değişiklikleri korkmadan yapabilirler. Uzmanlar sistemlerinde istedikleri türden "tehlikeli" testler korkmadan yürütebilirler ve sonuçları nı aldıktan sonra geri dönebilirler. Juzt-Reboot Nasıl Çalışır? Yedekleme sistemi sabit disk üzerinde 500 MB’lık bir tampon bölge açıyor ve istek doğrultusunda bu bölge 1 GB a kadar çı- kabiliyor. Yapılan değişikliklerin adreslerini bu bölgeye saklı- yor, böylece diskte de küçük bir yer tutuyor. Bu değişikliklerin geri alınmasını isteyen kullanı- cı, bilgisayarı açarken çıkan menüden gerekli seçimleri yaparak bilgisayarını eski konfigürasyonunda başlatabiliyor. Bilgi için: www.ttgint.com Japon elektronik devi Sony, “koşan” robotunu basına tanıttı. Sony’nin QRIO adını verdiği yeni robotu dakikada 14 metre hızla ilerleyebiliyor ve koşabiliyor. Koşarken iki aya- ğı birden yerden kesilen ve insan ko- şuşunu anımsatan robotun bu güne dek çok kısıtlı ve yavaş hareket edebilen insan benzeri robot çalışmaları için önemli bir gelişme olduğu vurgulanıyor. Beysbol topu da atabilen QRIO için bilim adamları geleceğin umut vaat eden beysbolcusu esprisini yapıyorlar. Aynı zamanda kendisiyle dans edenlerin hareketlerine de uyum sağlayabilen robotun hareketleri için, Sony mühendislerinin yeni hareket teorileri ürettikleri belirtiliyor. Bu güne dek yapılmış insansı robotlarda, yürümenin sağlanması için robotun bir ayağının mutlaka yere basması gerekiyor ve bu durum insan gözüne yapay geliyordu. QRIO da aslında koşarken bir ayağını yere basıyor, fakat bu süre sadece 40 milisaniye sürdüğünden insan gözünü aldatabiliyor ve robotun ayaklarının yerden kesildiği izlenimini veriyor. Bu süre, bir atletin koşuşunda 1 saniye olduğundan insan gözü QRIO’nun yere ayak basışını algılayamıyor. Sony’nin robotunu oyuncak pazarında, binlerce dolarlık bir ürün olarak pazarlaması bekleniyor. Bilgi için: www.sony.com Koş Qrio koş, tut topu tut! Sony’nin koşan robotu Oturma odasına uygun: CHIP Media PC güzel görünüyor, sessiz çalışıyor ve televizyon ekranında hemen her video formatını oynatabiliyor.