180 CHIP | OCAK 2004 Yepyeni Windows XP Bilgisayarınızı daha yeni aldınız, ancak şimdiden eskidi bile. Unutmayın ki donanımlar gibi yazılımların da sıkça yenilenmesi gerekiyor. Yeni sürümlere terfi etmeseniz de ilgili güncellemeleri düzenli olarak yüklemelisiniz. Böylece program çökmelerini engelleyebilir, PC’nizden daha yüksek performans elde edebilir veya saldırılara karşı korunabilirsiniz. CHIP, bu konuda bilmeniz gereken her şeyi anlatıyor. Daha güvenli, daha hızlı, daha sağlam Wındows’un düzenli olarak güncellenmesi gerçekten önem taşıyor. Tüm dünyada çok ciddi zarara neden olan internet solucanı Blaster, bunu bir kez daha kanıtladı. Solucanın saldırısına uğrayanlar internetten yükleme yapamazken, Microsoft’un ilgili yamasını kullanarak giriş kapısını kilitleyenler söz konusu zararlıdan hiç etkilenmediler. Tabii ki Microsoft’un önemli güncellemeleri tek başına araması ve otomatik olarak yüklemesi, bu işlemi kullanıcıya yaptırmaktan çok daha kolay olabilirdi. Nitekim Windows Me ve XP, bu tür bir mekanizmaya sahipler. Bu işletim sis- 131 GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET 181 CHIP | OCAK 2004 temleri, internet bağlantısı kurulduğu zaman Microsoft’un sunucularında yeni güncellemeler olup olmadığını kontrol ediyorlar. Ancak otomatik olarak gerçekleştirilen bu işlem her zaman güvenli çalışmıyor. Örneğin, bu şekilde gerçekleştirilen bir güncelleme sonrasında bazı önemli yamaların yüklenmemiş olsa bile, Windows konfigürasyonu güncel olarak tanımlanıyor. Ayrıca birçok kullanıcı, Microsoft’un bu otomatik güncelleme sırasında kişisel bilgilerini almasından çekiniyor. Otomatik güncellemenin kapatılması Otomatik güncelleme işleminden hoşnut olmayanlar bu işlevi devre dışı bırakabilirler. Bunun için ilk olarak Başlat menüsündeki Bilgisayarım simgesine sağ tuşla tıklayın ve ekrana gelen kısayol menüsündeki Özellikler komutunu çalıştırın. Windows Me altında ise Başlat / Ayarlar / Denetim Masası komutu ile ekrana gelen penceredeki Otomatik Güncelleştirmeler simgesine çift tıklamalısınız. Buradaki Otomatik Güncelleştirme sekmesine geçin. Windows Me altında Otomatik güncelleştirmeyi kapat. Bilgisayarımı kendim güncelleştireceğim seçeneğini işaretlemelisiniz. Windows XP’nin otomatik güncelleme fonksiyonunu kapatmak için de Otomatik güncelleştirme kapansın. Bilgisayarımı kendim güncelleştirmek istiyorum seçeneğini işaretlemeniz yeterli olacaktır. İnternet üzerinden elle güncelleme Windows’un, otomatik güncelleştirme fonksiyonunun kapatılmış olmasına rağmen daima güncel kalması gereklidir. Eğer şu anda eCHIP Extra CD’si elinizin altında bulunuyorsa gerekli hizmet paketi ve ayrıca önemli güncelik güncellemelerine de sahipsiniz demektir. İstediğiniz güncellemeleri doğrudan CD’den yükleyebilirsiniz. İsterseniz bu güncellemeleri Microsoft’un web sayfasından da temin edebilirsiniz. Ancak bunun için, Windows XP Service Pack 1a’nın yaklaşık olarak 126 MB büyüklüğünde olduğunu göz önünde bulunduracak olursa- Windows s181 Service Pack haricinde ihtiyacınız olanlar: Blaster ve benzerlerine karşı koruma Office s186 Bilgisayarınızı ücretsiz işlevlerle donatma ve hizmet paketleri ile çökmelerin engellenmesi Yazılım s188 Programları doğru şekilde güncelleyerek sürüm terfilerinden tasarruf edilmesi Sürücü s192 Daha güçlü ekran kartı, yazıcı için yeni işlevler WINDOWS Add-in/Add-on: Ek yazılım fonksiyonları sunan küçük program Patch: Hata ve yazılım açıkları- nı kapatan küçük program, yama Update: Program, yeni yayınlanan eklentiler ile güncellenir Upgrade: Genellikle ücretli olan yeni sürümün kurulması SÖZLÜK 1Microsoft’un Windows 98’i artık desteklemedi ğini duydum. Bu, ne anlama geliyor? 30.06.2003 tarihinden itibaren Windows 98 için yeni hiçbir yama yayınlanmadı. Bu, güncellemeler ve güvenlik açıklarının kapatı lması için de geçerli. Ancak Microsoft, içerisinde hataların kaydedildiği destek veritabanını (www.support.microsoft. com) şimdilik sunmaya devam edecek. 2fiimdiye kadar yayınlanan iyileştirmeler ne olacak? Bunları Microsoft’un sayfası ndan indirebilir miyim? Microsoft’un açıklamalarına göre şu ana kadar yayınlanan tüm yamalar alışıldığı gibi internet üzerinden indirilebilecekler. Microsoft, yakın bir zaman içerisinde bu konuda bir değişiklik yapmayı planlamı- yor. Download alanında ayrıca Windows 3.1 ve Windows 95 güncellemelerini de bulabilirsiniz. 3fiu ana kadarki Windows güncellemelerini CD üzerinde istiyorum. Nereden temin edebilirim? Maalesef Windows 98 için bu tür bir CD mevcut değil. Ancak önemli yama ve güncellemeleri kendiniz indirebilir ve daha sonra CD’ye yazabilirsiniz. Bunun için www.microsoft.com/windows98/downloads adresine gidin. Buradaki “Windows 98 Downloads” bağlantısına tıklayın ve dosyaları sabit diskinize kaydedin. Bütün kritik güncellemeleri, hepsini topladıktan sonra CD üzerine yazabilir ve saklayabilirsiniz. 4Yeni donanımlar için Windows 98 sürücülerini nerede bulabilirim? Sahip olduğunuz yeni donanım beraberinde, üzerinde Windows 98 sürücülerinin bulunduğu bir disket veya CD’ye sahip de- ğilse muhtemelen donanım üreticisinden bağımsız internet sayfalarında arama yapabilirsiniz. 5Windows XP’ye terfi etmeye karar verdim. Bu tür versiyon güncellemeleri için özel fiyatlar var mı? Microsoft, bu tür güncellemeler için çeşitli promosyonlar yapabiliyor. Ayrıntılı bilgi için www.microsoft.com/ turkiye adresine göz atabilirsiniz. Ancak bu indirimlerden faydalanabilmek için geçerli bir Windows 98 lisansına sahip olmanız gerekiyor. Ayrıca Microsoft, Windows XP için 31.12.2006 tarihine kadar ücretsiz destek sağlayacağını duyurdu. Firmaya göre bu tarihten sonra ürünün geçerlilik süresi sona eriyor. WINDOWS 98 »5 güncelleme ipucu 182 Windows güncellemeleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 İnceleme işlemi tamamlandıktan sonra pencerenin sol üst köşesinde “Kritik Güncelleştirmeler ve Hizmet Paketleri”, “Windows XX” (Windows XP için buradaki XX yerine “XP” yazar) ve “Sürücü Güncelleştirmeleri” isimlerinde üç kategori bulunur. “Kritik Güncelleştirmeler ve Hizmet Paketleri” kategorisinde bulunan tüm güncelleştirme seçenekleri yüklenmek üzere otomatik olarak seçilmişlerdir. Yükleyebileceğiniz güncellemelerin listesini görmek için Güncelleştirmeleri gözden geçir ve yükle bağlantısına tıklayın. Takip eden web sayfasından sahip olduğunuz konfigürasyon için gerekli olan güncellemenin boyutunu öğrenebilirsiniz. Windows XP için gerekli olan yüklemelerin boyutu genel olarak 45 MB civarında. Ayrıca Şu anda seçili güncelleştirmeler listeniz, diğer güncelleştirmelerden ayrıca yüklenmesi gereken özel öğe içeriyor. şeklinde bir mesajla da karşılaşabilirsiniz. Bu, seçili olan hizmet paketlerinden bir tanesinin diğer güncellemeler için temel teşkil etmek üzere kurulu olması gerektiği anlamına geliyor. Bu nedenle ilk olarak söz konusu hizmet paketini kurmak için Şimdi Yükle bağlantısına ve ardından da ekrana gelen pencere üzerindeki Tamam düğmesine tıklayın. Lisans sözleşmesini kabul ettikten ve sizden istenen bilgileri girdikten sonra yükleme işlemi başlayacak. Dosyalarınızı arşivlemek isteyip istemediğiniz sorulduğu zaman İleri düğmesine tıklayın.Windows, bunun sonucunda önemli sistem dosyalarını yedeklemek için özel bir klasör oluşturur. Bu sayede ileride sorunlar ile karşılaşırsanız yüklediğiniz hizmet paketini rahatlıkla kaldırabilirsiniz. Söz konusu temel hizmet paketini yükledikten ve sistemde yapılan değişikliklerin etkili olabilmesi için bilgisayarınızı yeniden başlattıktan sonra, diğer güncellemeleri de yükleyebilirsiniz. Bunun için, yaptığınız işlemleri en baştan tekrar etmelisiniz. Tedavi tavsiyeleri: Önerilen yükseltme sürümleri Şimdi tüm hizmet paketlerini ve önemli güncellemeleri yüklediniz. Bu sayede sadece Windows değil aynı zamanda Internet Explorer ve Outlook Express gibi sistem programları da güncellenmiş oldu. Ancak diğer güncelleme seçeneklerine nız, kesinlikle geniş bantlı bir internet bağlantısına ihtiyacınız var. Hangi yöntemi tercih ederseniz edin, yüklenen güncellemeleri en azından haftada bir kere olmak üzere düzenli olarak yenilemek zorunda olduğunuz temeller olarak alın. Sisteminiz için hangi güncelleme ve yamaların sunulduğunu veya gerekli olduğunu kontrol etmek için aşağıdaki işlemleri uygulabilirsiniz. Internet Explorer’ı açıp Araçlar menüsündeki Windows Update komutunu çalıştırın. Buna alternatif olarak doğrudan windowsupdate.microsoft.com adresindeki internet sayfasını da açabilirsiniz. Ekrana gelen güvenlik sorgusunu Evet düğmesine tıklayarak cevaplayın ve ardından Güncelleştirmeleri Tara bağlantısına tıklayın. Bilgisayarınızda yüklü olan Windows sürümü incelenecek ve bu işlem sonucunda sizin için uygun olan tüm güncellemelerin bir listesi ekrana gelecek. Bunların ne olacakları ise işletim sisteminizi daha önceden güncelleyip güncellemediğinize bağlı. Burada, şu ana kadar hiç güncellenmemiş bir Windows kurulumuna sahip olduğumuzu var sayacağız. AUTOPATCHER XP »XP yama koleksiyonu Microsoft’un sunduğu yamaları, servis paketleri haricinde tek tek indirmek ve kurmak zorundasınız. Bunun sonucunda Windows Update sayfasının düzenli olarak kontrol edilmesi, yayınlanan yeni yamalar arasından ihtiyaç duyulanların seçilmesi ve yüklenmesi bir süre sonra sıkıcı bir hal alabilir. İşte bu noktada Windows XP Sp1a’dan sonra sunulan kritik güncellemeler ve önerilen yükseltmelerin bulunduğu bir koleksiyona sahip olan AutoPatcherXP Windows XP Pro/Home işletim sisteminizin güncelli- ğini korumasını sağlıyor. Bu nedenle programı çalıştırmadan önce Windows XP Service Pack 1a’nın yüklenmesi gereklidir. Microsoft .Net Framework’den Windows XP Poweetoys’a ve bir çok yamaya kadar toplam 156 tane güncellemeye sahip olan AutoPatcher’ı çalıştırmak için aynı isimli EXE dosyasına çift tıklamanı z yeterli olacaktır. Bunun sonucunda ekrana gelen program penceresindeki Run AutoPatcherXP komutunu çalıştı- rın ve ardından takip eden penceredeki lisans sözleşmesini I Agree düğmesine tıklayarak onaylayın. fiimdi ekrana gelen penceredeki listeden AutoPatcher’ın yüklemesini istediğiniz güncellemeleri işaretleyin ve tek bir program yardımıyla Windows’unuzu güncel tutmanın ve güvenli çalışmasını sağlamanın keyfini yaşayın. Ayrıca programın sahip olduğu güncellemelere zaman içerisinde kendiniz de eklentiler yapabilirsiniz. Bunun için istediğiniz güncelleme dosyasını indirmeli ve daha sonra ilgili BAT dosyası- nı oluşturmalısınız. Bu konuda daha ayrı ntılı bilgi için Customize.txt dosyasına bakabilir veya www.autopatcher.com adresini ziyaret edebilirsiniz. Güvenlik ön planda: Microsoft Update web sayfasını ilk defa ziyaret edenler güncelleme sayısının çokluğu karşısında şaşırabilirler. Güvenlik ile ilgili olanları Kritik Güncelleştirmeler ve Hizmet Paketleri altında bulabilirsiniz. k 184 Windows güncellemeleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 de bir göz atmakta fayda var. Daha önceki güncelleme işleminde olduğu gibi ilk olarak Internet Explorer’ı açın ve Araçlar menüsündeki Windows Update komutunu çalıştırın. Ardından ekrana gelen güvenlik sorgusuna Evet cevabını verin ve Güncelleştirmeleri Tara bağlantısına tıklayın. Kullandığınız Windows konfigürasyonunun incelenmesi tamamlandıktan sonra pencerenin sol üst köşesinde bulunan Yüklenecek güncelleştirmeleri al başlığı altındaki Windows XX (XX, kullandığınız işletim sistemi versiyonunu temsil ediyor) bağlantısına tıklayın. Şimdi, yüklemenizi önerdiği güncellemelerin bir listesi ekrana gelecek. Bunlardan hangilerine ihtiyacınız olduğuna ise kendiniz karar vermelisiniz. Bunun için yüklemek istediğiniz bileşenin, örneğin Windows Media Player 9 yanında bulunan Ekle düğmesine tıklamanız yeterli olacaktır. Seçiminizi tamamladıktan sonra listenin hemen üstünde bulunan Güncelleştirmeleri gözden geçir ve yükle bağlantısına tıklayın. Bunun sonucunda işaretlediğiniz güncellemelerin toplam boyutunu ve internetten yüklenmesi için gerekli olan zamanı görebilirsiniz. Yükleme işlemini başlatmak için Şimdi Yükle düğmesine tıklayın ve ekrana gelen lisans sözleşmesini onaylayın. Bunun sonucunda, seçilen güncelleştirmelerin yüklenmesine başlanacak. Son olarak yükleme sonrasında bilgisayarınızı yeniden başlatmalısınız. SAHİP OLMANIZ GEREKEN WINDOWS GÜNCELLEMELERİ Açıklama 98 Me XP Service Pack (SP) Hizmet paketleri, Microsoft’un o zamana kadar çıkardığı tüm - - SP 1a güncellemeleri içerirler. (126 MB) İhtiyacınız olan güncellemeleri arada almış olsanız da yüklenmeleri tavsiye ediliyor. Bu sayede güvenlik açıkları kapatılıyor ve Windows’un daha sağlam çalışması sağlanıyor. Windows 98 ve Me için hizmet paketi bulunmuyor. Blaster Koruması İnternet solucanı “Blaster”, Windows’un zayıf noktasını kullanarak - - Blaster sisteme sızıyor vebilgisayarınızın kontrolünü eline geçiyor. Önlem Koruması olarak bu küçük yama kullanılabilir. (1.2 MB) Windows 98 ve Me, bu solucandan etkilenmediği için yama bulunmuyor. Ancak bu yamayı yükleseniz dahi mutlaka bir virüs tarayıcı kullanmalısınız. Güvenlik Yamaları Küçük güvenlik yamaları da tüm Windows versiyonlarının daha güvenli çalışmasını hedeşiyor. Örneğin, “KB824105” numaralı yama, yetkisiz kişilerin bilgisayarınızdaki bilgileri okumasını engel oluyor. Aynı anda birden çok açığın kapatılmasını sağlayan kümülatif yamalar da önemlidir. Internet Explorer Internet Explorer 6 için en önemli güncelleme Hizmet Paketi 1. SP 1 SP 1 SP 1 Ancak bu XP hizmet paketi içerisinde de yer alan bu yamanın tek başına büyüklüğü yaklaşık 500 KB kadar. Internet Explorer ve Outlook Express programlarındaki birçok güvenlik açığı bu yama ile kapatılabilir. Korsanlar, bu açıkları kullanarak ciddi hasarlara neden olabilirler. Outlook Express I. Explorer Hizmet Paketi 1, Outlook Express’deki bütün güvenlik açıklarını kapatmaz. Saldırganlar, Microsoft’un Outlook Express 5.5 ve 6.0 versiyonlarındaki kritik olarak derecelendirdiği bir açığı kullanarak yabancı bilgisayarların kontrolünü ele geçirebilir ve bilgi hırsızlığı yapabilirler. 330994 numaralı yama bu açığı kapatıyor. Direct X DirectX çoklu ortam bileşenlerinin kısa bir süre önce yeni 9.0b sürümü DirectX 9.0b DirectX 9.0b DirectX 9.0b yayınlandı. Bir önceki 9.0 sürümünün yenilenmesinin nedeniyse bir güvenlik güncellemesi yapılmasının zorunluluğu. Aksi takdirde korsanlar yabancı bilgisayarlara erişebiliyor ve bilgisayar virüsleri gibi istedikleri programları çalıştırabiliyorlar. Media Player Media Player, 9 versiyonu ile daha çok fonksiyon ve yüksek kullanım Media Player 9 Media Player 9 Media Player 9 rahatlığı sunuyor. 12.8 MB 12.8 MB 9 MB Ses sıkıştırma oranı daha önceki versiyona göre yüzde 20, video sıkıştırma oranı ise yüzde 50 civarında artırılmış. Messenger Windows Messenger, Windows XP donatıları arasında yer alıyor ve MSN MSN MSN 5.0 versiyonunda Spam iletilerini filtreleme imkanı sunuyor. Messenger 6 Messenger 6 Messenger 6 Windows 98 ve Me kullanıcıları şu anda altıncı sürümü bulunan 4.7 MB 4.7 MB 6 MB MSN Messenger’ı kullanıyorlar Windows’un güvenliğini artıran bir çok küçük yama (Büyüklükleri genellikle 500 KB ile 1 MB arasında değişir) 330994 Numaralı Yama (Yaklaşık büyüklüğü 860 KB) (Yaklaşık büyüklüğü 500 KB) (Yaklaşık büyüklüğü 32 MB) 186 Windows güncellemeleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 önce güncelleştirip güncelleştirmediğinize bağlıdır. Burada şu ana kadar hiç güncellenmemiş bir Office kurulumuna sahip olduğunuzu varsayacağız. Ekrana gelen öneri listesinin en üst sırasında birinciden başlayarak hizmet paketleri bulunur. Diğer tüm güncellemeler için temel olarak kurulmaları gerektiğinden dolayı sadece bu hizmet paketleri seçili durumdadır. Office paketinizi güncellemek için Yüklemeye Başla düğmesine tıklayın. Bunun sonucunda ekrana gelen iletişim penceresindeki Lisans sözleşmesinin koşullarını kabul ediyorum seçeneğini işaretleyin ve daha sonra İleri düğmesine tıklayın. Ardından görüntülenen yükleme seçeneklerini İleri düğmesine tıklayarak onaylayın. Güncelleme sırasında Office kurulum CD’sinin elinizin altında bulunması gereklidir. Sizden istendiği zaman bu CD’yi sürücüye yerleştirin ve Tamam düğmesine tıklayın. Güncelleme sihirbazı kurulumun başarılı bir şekilde sonuçlandığını bildirdikten sonra Son düğmesine tıklayın. Şimdi hizmet paketleri haricinde geri kalan güncellemeleri yüklemek için Güncelleştirmeleri Denetle bağlantısına tekrar tıklayın ve yaptığınız işlemleri en baştan tekrar edin. Office donatıları: Bedavaya daha çok işlev Hizmet paketlerinin haricinde, “Add-in” olarak da adlandırılan küçük ama etkili program eklentilerini de mutlaka incelemelisiniz. Bunun için Internet Explorer’ı çalıştırın ve http://office.microsoft.com /officeupdate adresindeki Office Update web sayfasını görüntüleyin. Buradaki Yüklemelere Göz at başlığı altında sunulan Office sürümlerinin üzerine tıklayın. Şimdi Word veya Excel gibi her bir Office programının bulunduğu bir pencere açılacaktır. İstediğiniz Office uygulaması için hangi eklentilerin bulunduğunu görmek için Eklentiler üzerinde tıklayın. Program açıklamasının üzerine tıklayın ve seçtiğiniz eklentiyi yüklemek için takip eden penceredeki Yükle düğmesine tıklayın. Ücretsiz olarak sunulan şablonlara ve küçük resimlere ulaşmak için de aşağıdaki yolu izleyebilirsiniz. Bunun için de Internet Explorer’ı çalıştırın ve http://office.microsoft.com/officeupdate adresindeki Office Update web sayfasını görüntüleyin. Sol üst köşedeki menüde bulunan Şablonlar veya Küçük Resim ve Ortam bağlantısına tıklayın. Şablonlar veya küçük resimler içerisinde arama yapmak için istediğiniz kategoriye tıklayın. Seçtiğiniz kategori altında listelenen dosyaların içeriklerini önizleme modunda incelemek için üzerine tıklamanız yeterli. İstediğiniz dosyayı bulduktan sonra yapmanız gereken tek şey ise Karşıdan Yükle bağlantısına tıklamak. Takip eden iletişim penceresinden kullanım şartlarını kabul ettikten sonra, seçtiğiniz şablon veya grafik bilgisayarınıza indirilecektir. OFFICE Microsoft Office paketi ile yoğun bir şekilde çalışan kullanıcılar buradaki programların da ne kadar çok hata içerebildiğini yakından bilirler. Ancak karşılaşılan birçok sorun Microsoft’un sunduğu hizmet paketleri ile çözülebiliyor. Bunun için uygun güncellemeleri yüklemek isteyenlerin geçekten hızlı bir bağlantıya sahip olmalarında fayda var. Çünkü Office 2000’in 3. hizmet paketinin büyüklüğü, yaklaşık olarak 60 MB civarında. Ancak uygun hizmet paketini ve güvenlik güncellemelerini eCHIP Extra’dan rahatlıkla yükleyebilirsiniz. Office paketinizi internet üzerinden nasıl güncelleyebileceğiniz sorusunun cevabını ise burada bulabilirsiniz. Etkili güncelleme: Sadece gerekli olanlar Bir Office paketini güncellemenin en kolay yolu, Ürün Güncelleştirmeleri web sayfasından geçer. Buradan tüm hizmet paketlerini yüklemek yerine sadece gerekli olan dosyaları indirmeyi tercih etmelisiniz. Windows güncelleştirmesinde olduğu gibi Internet Explorer’ı çalıştırın ve http://office.microsoft.com/officeupdate adresindeki web sayfasını görüntüleyin. Buradaki Güncelleştirmeleri Denetle bağlantısına tıklayın. Bunun sonucunda bilgisayarınızda yüklü Office sürümü incelenecek ve bunun için kullanılabilecek tüm güncellemelerin bir listesi ekrana getirilecek. Bu listede bulunan güncelleştirmeler, Office paketinizi daha Sınırlı: Sadece sisteminizde kurulu olan Office programlarına ait güncellemeleri alabilirsiniz. Çok çeşitli: Office paketi ile sunulan küçük resimler koleksiyonu yeterli gelmiyorsa Microsoft’un web sayfasındakileri de indirebilirsiniz. Office XP sürümünü resmi yollardan temin etmeyen ve bir hizmet paketi yardımı ile güncellemek isteyenler oldukça ünlü olan 1328 numaralı hata mesajı ile karşılaşabilirler. Bu mesaj, beklenen ürün sürümünün bulunamadı ğını ve bu nedenle kurulum iş- leminin yarıda kesileceğini bildirir. Birçok kullanıcı tarafından ilgili forumlarda yapılan açıklamalar ise Microsoft’un korsanlar tarafından çalındığını düşündüğü ürün anahtarı nı kilitlediği için söz konusu güncellemelerin gerçekleştirilemeyeceği yönünde. Windows XP’de de bu tür sorunlar, özellikle firma müşterileri için söz konusudur. GÜNCELLEME SORUNLARI » Office paketini güncelleyemiyorum 188 Windows güncellemeleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 SAHİP OLMANIZ GEREKEN OFFICE GÜNCELLEMELERİ (300 KB ile 1.5 MN arasında) (Yaklaşık büyüklüğü 3.8 MB) Word’den Powerpoint hatta Outlook’a kadar tüm Office bileşenleri için şablonlar (Dosya büyüklükleri ortalama 150 KB) (dosya büyüklükleri ortalama 15 KB) Açıklama 98 Me XP Hizmet paketleri Office hizmet paketleri, ayrı ayrı yayınlanan tüm güncellemeleri bir SP 1 (8.6 MB) SP 1a (53 MB SP 1(41 MB) araya toplayıp birçok hatayı düzeltiyor. SP 2b (23 MB) SP 3 (60 MB) SP 2 (53 MB) Bu sayede güvenlik, sağlamlık ve performans değerleri hızlı ve kolay bir şekilde arttırılabilir. Diğer güncellemeleri yükleyebilmek için ilk hizmet paketini mutlaka kurmalısınız. Güvenlik yamaları Güvenlik açısından Office paketinin güncellenmesi de mecbur. ODBC Sürücüsü KB22036, KB824934 Çünkü Microsoft, Office 2000 ve XP’de üç tane güvenlik açığı bulunuyor. (yaklaşık 5 MB) KB824938 Office 97’de de güvenlik konusunda bir şeyler yapılabilir. Excel için bir sürücü güncellemesi, saldırganların yabancı bilgisayarlardaki dosyaları silmesine izin veren bir açığı kapatıyor. Word Add-Ins Word’ün tüm sürümleri için ek işlevler mevcut. Draw, Word 97’deki Draw Makrolar Çeviri çizim fonksiyonlarını tamamlar ve diğer Office programları için de (976 KB) (401 KB) (120 KB) kullanılabilir. Word 2000 için, örneğin Otomatik Düzelt fonksiyonunu denetleyen ek makrolar bulunuyor. Word XP için metin çevirisi yapan bir eklenti de mevcut. Excel Add-Ins Microsoft, hesaplama programı Excel için eklenti geliştirmemiş. - - Hisse Senedi Ancak Microsoft, Excel XP için yararlı bir modülü kullanıma sunmuş. Bilgileri Bu sayede hisse senedi değerlerini MSN Money web sayfasından (390 KB) direkt olarak alabiliyorsunuz. Ayrıca ilgilendiğiniz hisse senedi bilgilerini de değerlendirebilirsiniz. Outlook Add-Ins Outlook 2000’in tatil günleri listesi 2002’de sona eriyor. - Tatil günleri Kişisel Bu eklenti, 2003’ten 2007’ye kadar olan tatil günlerini de takvime ekliyor. listesi klasörlerin Outlook XP kişisel klasörlerinin daha kolay bir şekilde 136 KB) yedeklenmesi yedeklenmesi mümkün. (204 KB) Bu eklenti, belirlenen aralıklarla Outlook klasörlerini, takvimini ve kişiler listesini yedekliyor. Visio Viewer 2002 Bu yardımcı program Visio ile oluşturulan dosyaların görüntülenmesini Visio Viewer Visio Viewer Visio Viewer sağlıyor. Visio, örneğin akış diyagramlarının çizilmesini mümkün kılan bir program. Bu sayede programın kendisi kurulu olmasa bile Visio dosyalarını görüntüleyebilirsiniz. Bunun için Internet Explorer’ın 5.0 sürümünden yukarısı gerekli. fiablonlar Kendi şablonlarınızı oluşturmakla vakit kaybetmek zorunda değilsiniz. Bunun için http://office.microsoft.com/templates web sayfasını inceleyebilirsiniz. Burada her türlü ihtiyacınızı karşılayabilecek, örneğin el ilanları veya mektup kağıtları gibi uygun şablonlar bulabilirsiniz. Clipart Office ile beraber sunulan resimlerin yeterli gelmediği herkes küçük Clipart Clipart Clipart resim koleksiyonunu tamamlayabilir. Bunun için http://office.microsoft.com/clipart adresinde toplam 45 kategori altında bir çok renkli resim bulunur. Ayrıca küçük resimleri nasıl değiştirebileceğinizi de öğrenebilirsiniz. YAZILIM Esrarengiz program çökmeleri, hatalı veya eksik işlevler, kullanıcıların asabını bozan büyük ve küçük rahatsızlıklardır. Yazılım üreticileri, bu tür sorunların önüne geçebilmek için programlarını sıra ile güncellerler. Güncelleştirmeleri sadece güvenliği göz önünde bulundurarak değil genel bir eklenti olarak düşünmelisiniz. Düzenli olarak güncellenmeyen bir virüs tarayıcı tabii ki en son çıkan virüsleri tanıyamaz. Bunun için ücretsiz güncellemeleri kullanarak en son virüs tanımlamalarını düzenli bir şekilde yüklemelisiniz. Sizin seçtiğimiz örnek programlar yardımıyla nasıl güncelleyebileceğinizi gösteriyoruz. Yeni virüsleri ve solucanları engelleyin Symantec’in güvenlik uzmanları şu anda yaklaşık olarak 50.000 bilgisayar virüsünün bulunduğunu tahmin ediyorlar ve her geçen gün bunlarına arasına 10 ila 20 adet yeni virüs ekleniyor. Bilgisayarınızı bunlardan korumak için antivirüs programınızın da bu gelişmeye ayak uydurması gerekiyor, çünkü sisteminizin güvenliğinin devamlı olması ancak söz konusu güncellemeler ile mümkün. Bu- k 190 Windows güncellemeleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 ardından Download It düğmesine tıklayın. Dosyayı sabit diskinize kaydettikten sonra güncellemeyi yüklemek için üzerine çift tıklayın. Dikkat! Nero’nun ücretsiz güncellemeleri yazılımı sadece bir sürümü içerisinde (yani 5.5’ten 5.5.1’e) güncelliyor, sürüm sınırlarını (örneğin, 5.5’den 6.0’a çıkamaz) aşmıyor DVD oynatıcı ile daha çok bilgi Yazılım DVD oynatıcıları son zamanlarda hemen her türlü incelik ile donatılmış durumda. Örneğin, en sevilen programlardan WinDVD, 5. sürümüyle beraber kendine ait bir de film ansiklopedisi sunuyor. Bir DVD izlediğiniz zaman, yazılım diskten filmin ismini ve seri numarasını okuyor. Daha sonra veritabanından film ile ilgili, oyuncuları ve yönetmeni gibi bilgileri ekrana getiriyor. Tabii ki bunun için de güncelleme yerine getirilmesi gereken en önemli şart. WinDVD’yi güncellemek için ilk olarak bir internet bağlantısı kurun ve üretici firma Intervideo’nun www.intervideo. com adresindeki web sayfasını görüntüleyin. Burada ekrana gelen menüdeki Support bağlantısına tıklayın ve Product Name’in yanında ekrana gelen listeden WinDVD programını seçin. Takip eden sayfadaki Category listesinden Activation kaydını seçin ve View düğmesine tıklayın. Buradaki listeden en yüksek sürüm numarasına sahip dosyayı seçin ve bunu bilgisayarınızın sabit diskine kaydetmek için Download düğmesine tıklayın. Eğer tek başına çalışabilir bir dosya (“.exe” uzantısından ayırt edilebilir) söz konusuysa, kaydettiğiniz dosyanın üzerine çift tıklayın. Bunun sonucunda ekrana gelen kurulum programının talimatlarını takip edin. Şayet bir arşiv dosyası (“.zip” uzantısından ayırt edilebilir) söz konusu ise bunun sabit diskiniz üzerindeki bir klasör içerisine açmalı ve daha sonra SETUP.EXE isimli dosyayı çalıştırmalısınız. rada örnek olarak Norton Antivirüs programını nasıl güncelleyebileceğinizi göstereceğiz. İlk olarak Norton Antivirus’ü çalıştırın ve ekrana gelen penceredeki Live Update düğmesine tıklayın. Takip eden pencere üzerindeki listeden programın hangi bileşenlerinin yüklü olduğunu kontrol edin ve Next düğmesine tıklayın. Şimdi Symantec’in sunucusu ile bir bağlantı kurulacak ve programınız için gerekli olan tüm güncellemeler yüklenecek. Güncellemeler yüklendikten sonra Finish düğmesine tıklayarak Live Update aracını kapatın. Nero’yu yeni CD yazıcılar ile uyumlu hale getirin İster yeni CD yazıcılar ile beraber çalışma olsun ister yeni program fonksiyonları ile donatmak olsun CD yazma programının güncellenmesi bir çok vaatte bulunuyor. CD yazma programınızı nasıl güncelleyebileceğinizi popüler Nero Burning Rom yardımıyla anlatıyoruz. İlk olarak bir internet bağlantısı kurun ve internet tarayıcınızı kullanarak www.nero.com adresindeki web sayfasını görüntüleyin. Buradaki Downloads menüsüne, takip eden pencereden de Updates bağlantısına tıklayın. Eğer Nero 6 versiyonunu kullanıyorsanız Update Nero 6 bağlantısına tıklayın. Şayet daha eski sürümleri kullanıyorsanız da Previous Versions bağlantısına tıklamalısınız. Ekrana gelen listedeki en yeni sürüm numarasına sahip güncellemeyi seçin ve Daima güncel: Symantec, Norton Antivirus’un tüm bileşenlerini güncelleyerek virüslere karşı daha etkili bir koruma sağlıyor. Nero’ya özel: Nero’nun ücretsiz güncellemeleri sadece özel olarak sunulduğu sürümler için geçerlidir. CHIP | OCAK 2004 192 Windows güncellemeleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM » HI-TECH » PRATİK » INTERNET Sürücü olmadan araba yerinden oynamaz. Bilgisayarın bütün bileşenlerini sayısız sürücü çalıştırır. Bunlar, işletim sistemi ile donanımlar arasındaki arayüzlerdir.Ancak görevleri sadece bununla sınırlı değildir ve ekran kartı, yazıcı veya modem gibi donanımların nasıl çalışacakları konusunda da belirleyici bir role sahiptirler. Sürücü yazılımları da devamlı olarak bir gelişme sürecinde. Bu gelişmenin hedefi performans artışı sağlamak, mevcut hataların temizlenmesi veya sadece kullanıcıya yeni fonksiyonlar sunmak olabilir. Yani sürücü güncelleştirmeleri de bilgisayarınızın sorunsuz ve performanslı çalışması için zorunl. Ancak Windows Update çok az sürücüye sahip olduğu için, ihtiyaç duyduğunuz sürücü güncellemelerini tek başınıza halletmelisiniz. Yeni ekran kartı sürücüsü ile yüksek performans Oyun severlerin eskiden beri başvurdukları bir yöntem, ekran kartından en iyi performansı elde etmek isteyenlerin grafik işlemci üreticilerinin sundukları ve referans sürücüleri olarak adlandırılan sürücülerin kullanmak. Bu sürücülerin her zaman en yeni, genellikle ekran kartının üreticisinin sunduklarından bile daha güncel olan sürümleri, işlemci üreticisinin web sayfasında yayınlanır. Referans sürücüleri performans artışı sağlama ve hataları gidermenin haricinde ekrandaki görüntünün de döndürebilmesi gibi ek fonksiyonlara da sahiptirler. Burada örnek olarak Nvidia’nın grafik işlemcilerini kullanacağız. Ancak ATI ekran kartlarının sürücülerini de aynı şekilde güncelleyebilirsiniz. Bunun için gerekli sürücüleri www.ati.com adresinden temin edebilirsiniz. Dikkat! Sahip olduğunuz ekran kartının işlemci üreticisini bilmiyorsanız Aygıt Yöneticisi’ndeki açıklamasına bakmalısınız. Burada, “GeForce” ifadesi Nvidia ve “Radeon” ise ATI işlemcisine sahip olduğunuzu gösterir. Ekran kartınızın en güncel sürücüsünü indirmek için www.nvidia.com adresine gidin ve buradaki Download Driver bağlantısı altından Windows Driver Download kaydını seçin. Takip eden listeden kullandığınız Windows sürümüne ait Detonator sürücüsünü indirin (yaklaşık olarak 8 MB). Ekrana gelen lisans sözleşmesini kabul etmek içinse Accept düğmesine tıklayın. Sabit diskinize kaydettiğiniz EXE dosyasını, üzerine çift tıklayarak çalıştırın ve ekrana gelen İngilizce kurulum sihirbazının direktişerini takip edin. Sorulan bütün sorulara olumlu cevap verin. Kurulum sonrasında bilgisayarınızı yeniden başlattığınız zaman ekran kartınız muhtemelen o ana kadarki en hızlı sürücü ile çalışacak. Uygun monitör sürücüsü ile mükemmel görüntü Windows, herhangi bir özel sürücüye ihtiyaç duymadan her monitörü kendiliğinden kullanabilir. Ancak bu durumda sistemde sadece standart bir monitörün varolduğu düşünülür. Monitörünüz sorunsuz bir şekilde çalışır ancak gözleriniz için en sağlıklı değer olan 100 Hz ekran tazeleme hızını kullanmanız mümkün olmaz. Monitör üreticinizin web sayfasındaki “Support”, “Downloads” veya “Driver” başlıkları altından kullandığınız modele ait sürücüyü arayın ve kurulum dosyasını bilgisayarınıza kaydedin. Şayet tek başına çalışabilir bir dosya (“.exe” uzantısından ayırt edilebilir) söz konusu ise kaydettiğiniz dosyanın üzerine çift tıklayın. Eğer bir INF dosyası mevcutsa da üzerine sağ tuşla tıklamalı ve nesne menüsündeki Yükle komutunu çalıştırmalısınız. Sürücüyü yükledikten sonra yeni ayarlama imkanlarını kontrol etmeniz gerekiyor. Bunun için farenin sağ tuşunu kullanarak masaüstündeki boş bir alana sağ tuşla tıklayın ve takip eden nesne menüsündeki Özellikler komutunu çalıştırın. Ardından ekrana gelen penceredeki Ayarlar sekmesine geçin ve buradaki Ayarlar düğmesine tıklayın. Buradan ekran tazeleme oranı olarak en azından 75 Hz değerini seçmelisiniz. Yazıcınızdan daha fazlasını bekleyin Windows’un, kullanıcıyı zahmete sokmadan bir çok sürücüye sahip olması ve uygun olanlarını otomatik olarak yüklemesi çık bir çözümdür. Ancak bu sürücüler her zaman en güncel versiyona sahip olmazlar ve bu durum bazen sınırlamalara neden olabilir. Örneğin, satın aldığınız bir HP Deskjet modeli otomatik olarak tanınabilir ancak yüklenen sürücü arkalı önlü çıktı alınmasına izin vermez. Bunun için sürücünün güncellenmesi gereklidir. İlk olarak yazıcı üreticisinin web sayfasına gidin ve sahip olduğunuz modele ait en güncel sürücüyü indirin. Sürücüler genellikle “Destek” veya “Support” başlıkları altında bulunurlar. Aksi takdirde www.driver.com gibi sürücülerin bir arada bulundukları özel web sayfalarını da inceleyebilirsiniz. Sürücü, bir EXE dosyası veya bir kurulum sihirbazı yardımıyla yüklenir. Denetim Masası’ndaki Yazıcılar (ve Fakslar) klasörünü açın ve buradaki “Yeni Yazıcı” (Windows 98, Me) veya “Yazıcı Ekle” (XP) simgesine çift tıklayın. _ TR / Kadir Tuztaş, ktuztas@chip.com.tr SÜRÜCÜLER Göz sağlığınız için: Monitörünüz ile beraber sunulan sürücüleri kullanarak mümkün olan en yüksek tazeleme oranını kullanabilirsiniz. »3 ADIMDA KOLAY ÇÖZÜM