CHIP Online - Arşiv: Ocak 2004 DOWNLOAD Anakartlar ve Yonga Setleri

44 CHIP | OCAK 2004 Farklı işlemciler için farklı işlemci yuvaları Bir bilgisayar sisteminin en önemli bileşeni olarak kabul edilen işlemciler, anakart üzerindeki özel bir sokete yerleştirilir. İşte bu sokete işlemci yuvası adı veriliyor. Yuvanın yan kısmında küçük bir kol yer alır. İşlemciyi yerleştirirken bu kolu yukarıya doğru kaldırmalı, işlemci yuvasına oturduğunda ise kolu tekrar aşağıya indirmelisiniz. Intel’in Pentium 4 ve Celeron işlemcileri Soket 478 mimarisi ile üretiliyor. Athlon XP ve Duron ise Soket A adı verilen farklı bir mimariye sahip. Bu durumda anakartların üzerindeki işlemci yuvalarının da farklılık göstermesine şaşırmamak gerekli. Üzerinde Soket 478 işlemci yuvası bulunan bir anakart ile birlikte Intel imzasını taşıyan işlemcileri kullanabilirsiniz. AMD işlemciler içinse Soket A yuvasına sahip bir anakartı tercih etmeniz gerekecek. AMD’nin yeni nesil Athlon 64 işlemcileri ise, Soket 754 isimli farklı bir mi- PC’nizin kimliğini onlar belirliyor Bir bilgisayar sisteminin performansı, tercih edilen bileşenlere olduğu kadar, bu bileşenleri bir araya getiren anakarta da bağlıdır. Yapacağınız yanlış bir seçim, ulaşabileceğiniz performansın, beklentilerinizin bir hayli altında kalmasına yol açabilir. Bu yüzden anakart satın alırken son derece dikkatli olmakta yarar var. Masaüstü sistemlerde kullanılan anakartların kalbini oluşturan yonga setleri hakkında bilmeniz gereken tüm detayları bu yazıda bulacaksınız. Ancak öncelikle anakart üzerinde göreceğiniz belli başlı bölümlerden kısaca bahsetmek istiyoruz. Çünkü işlemci yuvası veya arka panel bağlantıları gibi bölümlerin hemen hepsi yonga seti tarafından kontrol ediliyor. Başka bir deyişle anakartın tüm kontrolü yonga setinin elinde. Bugün piyasada birçok farklı anakart modeli ile karşılaşmanız mümkün. Tüm bu modelleri birbirinden ayırmamızı sağlayan ise, öncelikle üzerlerindeki yonga setleri. Anakartlar ve yonga setleri İşlemci Yuvası: AMD’nin Athlon XP işlemcileri, Soket A mimarisi ile üretiliyor. Intel’in Pentium 4’ü ise Soket 478 mimarisine sahip. Ankartlar ve yonga setleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET 45 CHIP | OCAK 2004 k mari ile tanışmamıza neden oldu. Bu işlemcileri kullanmayı düşünüyorsanız, tek alternatifiniz üzerinde Soket 754 yuvası bulunan bir anakart satın almak. Bellek yuvaları kullanacağınız bellek tipini belirliyor Bellek modüllerini sisteme eklemek için kullanılan bellek yuvaları, her anakartta aynı sayıda bulunmaz. Bir anakart üzerinde sadece iki adet yuva yer alırken, diğer bir anakartta dört adet bellek yuvasına rastlayabilirsiniz. Yuva sayısı ne kadar fazla olursa, anakart ile birlikte kullanabileceğiniz bellek kapasitesi de aynı oranda yükselir. SDRAM, DDR-SDRAM ve Rambus için farklı bellek yuvaları kullanılır. SDRAM için geliştirilen yuvalar 168 adet pine sahiptir ve bu pinler arasında iki adet çıkıntı yer alır. Bu çıkıntıların görevi, modülün yuvaya ters takılmasını engellemektir. DDR-SDRAM modülleri ise 184 pinlik bellek yuvalarına takılır. Pinler arasındaki çıkıntı sayısı ise bu kez sadece birdir. Rambus için geliştirilen bellek yuvaları 184 adet pine sahip olsalar da, bu yuvalara DDR-SDRAM modüllerini takmanız mümkün değil. Çünkü çıkıntılar sadece Rambus modülleri ile uyumludur. Hangi bellek tipini tercih edecekseniz, anakartınızı da bu karar doğrultusunda seçmenizde yarar var. Aksi halde satın alacağınız bellek modülleri ve anakartı bir arada kullanamamak gibi büyük bir sorunla karşılaşmanız da kaçınılmaz olacaktır. Kartları sisteme bağlayan PCI yuvaları ve AGP yuvası Ses kartından modeme kadar hemen her türlü kart PCI arabirimini kullanır. Başka bir deyişle bu kartları sisteme bağlamak için güney köprüsü tarafından kontrol edilen PCI yuvalarını kullanmanız gerekir. Saniyede 132 MB veri aktarma yeteneğine sahip olan PCI yuvaları da, bellek yuvaları gibi her anakart üzerinde aynı sayıda bulunmaz. Genellikle dört adet PCI yuvası ile birlikte gelen anakartlara rastlasak da, sadece tek bir yuva ya da altı adet yuva sunan ürünler de sık sık karşımıza çıkıyor. Bir anakart üzerindeki PCI yuvalarının sayısı ne kadar çok olursa, sisteme o kadar kart ekleyebilirsiniz. Sadece AGP arabirimini kullanan ekran kartlarını sisteme bağlamak için kullanabileceğiniz AGP yuvası ise PCI yuvalarının hemen üzerinde yer alır. PCI yuvalarının aksine, bir anakartta sadece tek 1 AGP yuvası bulunabilir. Nadiren karşımıza çıksalar da, üzerinde AGP yuvasına yer verilmeyen anakartlara rastlamanız da mümkün. Bu tip ürünler entegre grafik işlemcisine sahiptir ve kullanıcılar bu işlemci ile yetinmek zorunda kalırlar. Eğer oyun oynamaktan hoşlanıyorsanız ya da ileride terfi düşünüyorsanız, satın alacağınız anakart üzerinde mutlaka AGP yuvası bulunmalı. Çünkü entegre grafik işlemciler ile çok fazla yol kat edemeyeceğiniz açıkça ortada. Yavaş yavaş güncelliğini yitiren 845E gibi yonga setleri, sadece 4X AGP desteği sunuyorlar. Yeni nesil yonga setleri ise 8X AGP yuvalarını sorunsuz destekliyor. Sabit disk ve optik cihazlar için sürücü bağlantıları Sürücü bağlantıları optik sürücüler, disket sürücüler ya da sabit disk gibi cihazları sisteme bağlamanızı sağlar. Optik sürücüler ve sabit diskler, IDE adı verilen ve her anakartta ikişer adet bulunan girişlere IDE kabloları ile bağlanır. IDE girişleri 1 ve 2 olarak numaralandırılmıştır. Her bir girişe iki farklı sürücü bağlamanız mümkün. Yani bir sisteme IDE girişlerini kullanan dört adet sürücü eklenebilir. IDE girişleri saniyede 100 MB’lık veri aktarım hız sunarlar. Ancak bazı anakartlarda UltraATA/133 arabirimini destekleyen sabit diskler için iki adet ekstra IDE girişine de yer verilebiliyor. Eğer sabit diskiniz UltraATA/133 desteğine sahipse, bu girişler ile saniyede 133 MB’lık veri aktarım hızına ulaşmanız mümkün. Son zamanlarda sık sık karşımıza çıkan SATA (Serial ATA) sabit diskleri AT: 1996 yılına kadar sıkça tercih edilen anakartlarda AT formu tercih ediliyordu. Paralel ve seri portlar, bu tip anakartlara kablolar yardımıyla bağlanıyordu. Boyutları oldukça küçük olan AT anakartlar, 486 işlemcilerin yerlerini Pentium’a bırakması nın ardından yavaş yavaş teknoloji sahnesinden çekildiler. ATX: Günümüzde neredeyse tek alternatif olan ATX formundaki anakartlar, Pentium işlemcilerle birlikte AT anakartların yerini aldılar. Bu tip ürünlerde paralel ve seri portlar kart üzerinde yer alıyor ve ayrı kablolara gerek duyulmuyor. Başta USB girişleri olmak üzere daha birçok ekstra özellik ATX formunun geliştirilmesi ile hayata geçti. ATX anakartların boyutları, AT anakartlara oranla çok daha büyük. Bu yüzden eski AT kasalara bu tip anakartları yerleştirme şansınız yok. Mikro ATX: Mikro ATX formu, standart ATX ile aynı özelliklere sahip olsa da boyut olarak çok daha küçük. Bu tip anakartların büyük çoğunluğunda Firewire ya da benzeri girişler bulunmuyor. Ayrıca genişleme yuvalarının sayısı da ATX’e oranla oldukça az. AT, ATX VE MIKRO ATX »Farklı anakart formları Bellek Yuvaları: Eğer DDR-SDRAM modüllerini kullanacaksanız, bellek yuvalarının bu modüllerle uyumlu olmasına dikkat edin. AGP ve PCI yuvaları: Anakartlarda bir adet AGP yuvası bulunur. PCI yuvalarının sayısı ise iki ile altı arasında. 46 Ankartlar ve yonga setleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP |OCAK 2004 kullanmak istiyorsanız, anakart üzerinde SATA girişlerinin bulunması gerekli. Bu girişler IDE girişlerinden çok daha küçük boyutlara sahiptir.Yeni nesil anakartların hemen hepsinde SATA girişlerine yer veriliyor. Disket sürücü ise boyut olarak IDE girişlerinden biraz daha küçük olan şoppy girişine bağlanır. Her anakartta bir adet şoppy girişi bulunur. Çevre birimleri için arka panel bağlantıları Klavye ve faremizi ya da USB cihazları bilgisayara bağlamamızı sağlayan kısma arka panel adı veriliyor. Arka panelde genellikle iki adet PS/2 girişi, en az iki adet USB girişi ve seri/paralel bağlantı noktaları bulunur.Ancak son zamanlarda Firewire girişlerinin de anakartlar için standart bir özellik halini aldığını görüyoruz. Eğer anakart üzerinde entegre ses ve grafik işlemcileri bulunuyorsa, arka panele hoparlör ve monitör girişleri de dahil edilir. Monitör girişi, çoğu zaman ikinci seri bağlantı noktasının yerine yerleştirilir. Ses bağlantıları ise, ses işlemcisinin özelliklerine göre farklılık gösterebilir. Anakart entegre ağ bağdaştırıcı sunuyorsa, yine arka panelde ağ kablosu için ayrılan bir giriş bulunur. Anakartın beyni: BIOS yongası ve pil “Basic Input Output System”in (temel giriş ve çıkış sistemi) kısaltılmış halini temsil eden BIOS, aslında küçük bir yazılım olarak değerlendirilebilir. Anakart üzerindeki EEPROM bellek yongasında saklanan bu yazılım, sistemi oluşturan bileşenlerin temel ayarlarından senkronizasyonuna kadar hemen her türlü işlemi kontrol eder. Örneğin anakart entegre ses işlemcisine sahipse ve siz bu işlemciyi devreden çıkartıp ayrı bir ses kartı kullanacaksanız, bu işlem için BIOS ekranına girmeli ve ses işlemcisini devreden çıkartmalısınız. Bu ve buna benzer işlemlerin büyük kısmı sistemin açılışı sırasında gerçekleşir. EEPROM yongasında saklanan bilgiler, bilgisayar kapalıyken bile silinmez. Bunu sağlayansa yine anakart üzerinde göreceğiniz küçük bir tablet pildir. Eğer pil gerekli enerjiyi sağlayamayacak kadar zayışamışsa, BIOS ayarlarınız da her açılışta fabrika ayarlarına döner; siz de tüm ayarları baştan yapmak zorunda kalırsınız. EKONOMİK BİR ÇÖZÜM »Entegre ses ve grafik işlemcileri Yeni nesil anakartların hemen hepsi, kullanı cılarına entegre ses işlemcisi sunmayı ihmal etmiyorlar. Artık üzerinde ses iş- lemcisi olmayan bir anakart bulmak bile oldukça zor. Ancak özelliklerine baktığı- mızda, tüm ses işlemcilerinin aynı olmadı ğını görüyoruz. Bazı anakartlarda çok kanallı dijital ses çıkışı verebilen ses iş- lemcileri bulunsa da, çoğunlukla 4.1 hoparlör sistemleri ile kullanabileceğiniz ve basit bir ses kartından öteye geçemeyen işlemciler kullanılıyor. Eğer bilgisayarı- nızdan yüksek kalitede ses çıkışı beklemiyorsanı z, entegre grafik işlemcisi sayesinde ses kartı için para harcamaktan kurtulabilirsiniz. Ancak aradığınız Audigy gibi üst düzey ses kartlarının performansı ise, o zaman entegre ses işlemcilerinden memnun kalmanız oldukça güç. Entegre grafik işlemcileri ise, ses iş- lemcileri kadar yaygın değil ve tüm yonga setleri tarafından desteklenmiyor. Örne ğin Intel’in 875P yonga setine sahip anakartlarda grafik işlemcisi yer almıyor. 865G ve 845G ise bu özelliğe sahip olan yonga setlerinin başında geliyor. Eğer grafik işlemcisine sahip bir anakartı nız varsa, sistem belleği konusunda kesinlikle cimri davranmamalısınız. Çünkü grafik işlemcisi, grafik belleği olarak sistem belleğiniz belli bir kısmı kullanacaktı r. Örneğin toplam 128 MB belleğe sahipseniz, bu durumda 32MB’lık kısım grafik işlemcisi için ayrılır. Bellek kapasitesi 256 MB olsaydı, grafik belleği de 64 MB’a yükselecekti. Tabii tüm bunların sonucunda sistem için kullanılan toplam bellek kapasitesi de azalmış oluyor. Entegre grafik işlemcilerinin yeni nesil oyunlar için yüksek performans sundukları nı söylemek son derece güç. Detayları minimuma indirmek ve grafik kalitesinden ödün vermek sizi fazla rahatsız etmeyecekse, bir süre için de olsa bu iş- lemcileri kullanabilirsiniz. Ancak aradığı- nız kalite ve yüksek performanssa, o zaman entegre grafik işlemcisinin yerine güçlü bir ekran kartı takmalısınız. Ekran Kartı İçin Para Harcamayın: 845GE yonga setine sahip anakartlarda 266 MHz çekirdek hızı sunan entegre grafik işlemcisine yer veriliyor. Arka Panel Bağlantıları: Klavye ve fareden hoparlörlere kadar hemen her türlü çevre birimi, arka paneldeki bağlantı noktalarını kullanıyorlar. 48 Ankartlar ve yonga setleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 _ Yonga setleri, anakart ile birlikte kullanabileceğiniz işlemci ve bellek alternatişerini belirledikleri gibi, entegre grafik ve ses işlemcileri konusunda da son sözü söyleme yetkisine sahipler. Ayrıca işlemci ve bellek arasındaki veri akışı ya da AGP yuvasının kontrolü gibi işlemler de yonga setinin görevleri arasında. Kısacası bu küçük yongalar, sistemdeki tüm bileşenlerin uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlamaktan ve veri akışını düzene sokmaktan sorumlular. Yonga setinin ağır işçisi: Kuzey köprüsü Bir yonga seti, genellikle kuzey köprüsü ve güney köprüsü adı verilen iki farklı yongadan oluşuyor. Kuzey köprüsü, işlemci, bellek ve grafik ünitesi (AGP yuvası veya entegre grafik işlemci) arasındaki veriyollarını kontrol etmek ve veri akışını düzenlemekle görevli. Anakartın desteklediği işlemciler ya da bellek modülleri de, tamamen kullanılan kuzey köprüsüne bağlı. Örneğin Pentium 4 ve Athlon XP işlemcileri bir arada kullanabileceğiniz bir anakart bulmanız mümkün değil. Çünkü her iki işlemci için de farklı kuzey köprüleri gerekiyor. Başka bir deyişle, Pentium 4 işlemcileri destekleyen bir kuzey köprüsünün Athlon XP’yi de desteklemesi söz konusu olamaz. Aynı durum bellek modülleri için de geçerli. Üzerlerinde Rambus ve DDRSDRAM yuvaları bulunan iki farklı anakartta aynı kuzey köprüsünü göremezsiniz. Kuzey köprülerinin bazıları Rambus için geliştirilirken, büyük çoğunluğu sadece DDR-SDRAM için geliştirilir. Bellek konusu sadece kullanılacak bellek tipi ile de sınırlı kalmıyor. Örneğin her kuzey köprüsü, 400 MHz’lik DDR-SDRAM bellek modüllerini desteklemez. Eğer sadece 266 MHz desteği sunan bir anakartınız varsa, bu kart üzerine takacağınız 400 MHz’lik modüller ancak 266 MHz hızında çalışabilirler. Bu modüllerin tam kapasite ile çalışması içinse uygun bir kuzey köprüsüne sahip olan anakartlar arasında seçim yapmanız gerekecektir. Adından da anlaşıldığı gibi anakartın üst bölümünde yer alan kuzey köprüsünün en büyük sorunu ısınmadır. Bu yüzden çoğu zaman yonga üzerine basit bir soğutucu yerleştirilir. Bazı üreticilerin bu soğutucuyu küçük bir fanla desteklediğini görmeniz de mümkün. Çevrebirimleri ve sürücüler güney köprüsüne emanet İşlemci, bellek ve grafik ünitesi dışındaki tüm bileşenler için gerekli olan veriyollarının kontrolü ise güney köprüsünün sorumluluğunda. Firewire ve USB girişleri, sabit disk kontrolcüleri ve PCI arabirimi gibi birçok farklı konu güney köprüsünün görev alanını oluşturuyor. Ancak bu yonga, anakart için kuzey köprüsü kadar belirleyici değil. Bir kuzey köprüsü ile birlikte farklı güney köprüleri kullanılabiliyor.Hatta AMD ve Intel tabanlı anakartlarda aynı güney köprüsüne rastlamanız bile mümkün. Güney köprüsü üzerinde çoğu zaman soğutucuya yer verilmiyor. Çünkü bu yonganın kuzey köprüsü kadar çok ısınması söz konusu değil. Yine de bazı anakartlarda güney köprüsünün de soğutucu ile desteklendiğini görmeniz mümkün. Anakartın kalbi: Yonga setleri: Bir ankartın sunduğu özellikler, büyük oranda kullanılan yonga setine bağlıdır. Piyasadaki anakartların üzerinde görebileceğiniz tüm yonga setlerini bu bölümde bulacaksınız... Anakartın temel taşı: İşlemci, bellek ve grafik ünitesi, kuzey köprüsünün sorumluluk alanına giriyor. Yonga setinin karmaşık yapısı: Kuzey ve güney köprüleri, sistemi oluşturan tüm bileşenlerin kontrolünü üstleniyorlar. k 50 lemciler için geliştirdiği ilk yonga seti olan 845, hem SDRAM hem de DDRSDRAM desteği sunuyor. Yani bu yonga setine sahip bir anakartla birlikte isterseniz 3GB’a kadar SDRAM modülü (PC133), isterseniz 2GB’a kadar DDR-SDRAM (200 ya da 266 MHz) modülü kullanmanız mümkün. AGP 4X desteği sunan yonga seti, entegre grafik işlemcisine sahip değil. 400 MHz sistem veriyolu hızı sunan 845, entegre ses işlemcisi ile birlikte geliyor. USB 1.1 arabirimini destekleyen yonga seti, Hyper- Threading ya da USB 2.0 desteğine sahip değil. 845, son zamanlarda güncelliğini iyice yitirmeye başlayan yonga setlerinin başında geliyor. ?____Intel 845E: Pentium 4 ve Celeron işlemciler için Hyper-Threading desteği sunan yonga setlerinden birisi olan 845E, 533 MHz’lik veriyolu hızına ulaşmayı başarıyor. Maksimum 2GB kapasiteli DDR-SDRAM modüllerini (200 ya da 266 MHz) destekleyen yonga seti, 845’de olduğu gibi AGP 4X desteğine sahip ve entegre grafik işlemcisi bulunmuyor. USB 2.0 arabirimini kullanmanızı sağlayan 845E, aynı zamanda 20 bit’lik entegre ses işlemcisine ve entegre ağ bağdaştırıcıya da sahip. Kısa süre öncesine kadar yoğun olarak kullanılan yonga seti, günümüzde yerini yavaş yavaş yeni teknolojilere bırakmaya başlamış durumda. ?____Intel 845GE: 533 MHz sistem veriyolu hızı sunan 845GE, Pentium 4 ve Celeron işlemciler için geliştirilmiş ve Hyper- Threading desteğine sahip. Maksimum 2GB kapasiteli 333 MHz’lik DDRSDRAM bellek modülünü sorunsuz destekleyen yonga seti, AGP 4X kullanımına da izin veriyor. Yonga seti, 266 MHz çekirdek hızına sahip entegre grafik işlemcisini de barındırıyor. Bu işlemciye, sistem belleğinizin büyüklüğüne göre 32 MB ya da 64 MB grafik belleği eşlik ediyor. 20 bit entegre ses işlemcisi, entegre ağ bağdaştırıcı ve USB 2.0 girişleri ise, 845GE’nin dikkat çeken diğer özellikleri. ?____Intel 845PE: 845PE’nin sunduğu özellikler, 845GE ile hemen hemen aynı. Aralarındaki en önemli fark ise, 845PE’nin entegre grafik işlemcisine sahip olmaması. Toplam 2GB’lık DDRSDRAM bellek modülünü (266 ya da 300 MHz) destekleyen yonga setinin CHIP | OCAK 2004 Kuzey ve güney köprülerinin birbirleri ile bağlantısı, özel bir veriyolu ile sağlanıyor. Bu veriyolunun hızı, her yonga setinde aynı değil. Örneğin SIS645 yonga seti, iki köprü arasında 533 GB/sn’lik bant genişliği sunarken, yine SIS imzasını taşıyan 655’de bu rakam 1 GB/sn’ye kadar çıkıyor. Bir yonga setinin genellikle iki ayrı yongadan oluştuğunu yukarıda belirttik. Ancak kuzey ve güney köprülerini tek bir yongada birleştiren ürünlerin de var olduğunu bilmenizde yarar var. Bu tip ürünlerin çalışma mantığı, standart yonga setlerinden hiç de farklı değil. Yine de iki köprü arasındaki bağlantının bu şekilde daha sağlıklı gerçekleştiğini de kabul etmeliyiz. Piyasadaki anakartların üzerinde çok farklı yonga setlerine rastlamak mümkün. Peki ama bu yonga setleri birbirlerinden nasıl ayrılıyorlar? İşte güncel yonga setleri ve aralarındaki önemli farklar... Intel imzalı işlemciler ve yonga setleri: Intel cephesi ?____Intel 845: Intel’in Soket 478 mimarisi ile üretilen Pentium 4 ve Celeron iş- Yonga seti 845 845E 845GE 845PE 845GV 845G 848P İşlemci desteği Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Celeron Celeron Celeron Celeron Celeron Celeron Sistem veriyolu hızı (MHz) 400 533/400 533/400 533/400 533/400 533/400 800/533/ 400 Hyper Threading var var var var var var var Bellek tipi DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM SDRAM SDRAM Maks. bellek büyüklüğü 2GB / 3GB 2GB 2GB 2GB 2GB 2GB 2GB Dahili grafik işlemci yok yok var yok var var yok Dahili ses işlemcisi var var var var var var var Dahili ağ bağdaştırıcı var var var var var var var USB desteği 1.1 2.0 2.0 2.0 2.0 2.0 2.0 PENTIUM 4 / CELERON YONGA SETLERİ (INTEL) Eski dost: 845, Intel’in Pentium 4 ve Celeron işlemciler için ürettiği ilk yonga setlerinden birisi. Intel’den 845PE: Genel olarak 845GE ile aynı özellikleri sunan 845PE, entegre grafik işlemci desteği sunmuyor. Ankartlar ve yonga setleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET 51 CHIP | OCAK 2004 ulaşabildiği sistem veriyolu hızı yine 533 MHz. 845PE ile birlikte gelen 20 bit’lik entegre ses işlemcisi, entegre ağ bağdaştırıcı ve USB 2.0 girişleri ile destekleniyor. AGP 4X ise, yonga setinin sunduğu özellikler arasında hemen dikkati çekiyor. ?_______ Intel 845GV: Hem 133 MHz’lik SDRAM, hem de DDR-SDRAM (300, 266 veya 200 MHz) modüllerini destekleyen 845GV, kullanıcılarına 533 MHz sistem veriyolu sunmayı başarıyor. Yonga setinin önemli özellikleri arasında entegre grafik işlemcisi hemen ön plana çıkıyor. Bu işlemcinin tüm teknik detayları, 845GE’de kullanılan grafik işlemci ile aynı. Ancak yonga setinin AGP yuvası desteği ne yazık ki mevcut değil. Yeni nesil yonga setlerinin hemen hepsinde karşımıza çıkan 20 bit’lik entegre ses işlemcisi, 845GV’de de yerini almış. USB 2.0 ve entegre ağ bağdaştırıcı ise, yonga setinin desteklediği diğer ayrıntılar. ?____Intel 845G: Pentium 4 ve Celeron işlemciler için geliştirilen 845G, 533 MHz sistem veriyolu hızına sahip. 200 MHz çekirdek hızı sunan entegre grafik işlemci, yonga setinin dikkat çeken ilk özelliği. Ancak bu işlemciyi kullanmak istemeyenler, AGP 4X desteğinden yararlanma şansına da sahip. 2GB kapasiteli DDR-SDRAM (266 ya da 200 MHz) veya SDRAM (133 MHz) modülünü sorunsuz destekleyen yonga seti, birçok modelde olduğu gibi entegre ses işlemcisi, entegre ağ bağdaştırıcı, USB 2.0 ve Hyper Threading desteğine de sahip. ?____Intel 848P: 800 MHz’lik sistem veriyolu hızı sunan ilk yonga setlerinden birisi olan 848P, sadece Pentium 4 işlemciler için geliştirilmiş ve Hyper Threading özelliğini destekliyor. 400, 333 ve 300 MHz’lik DDR-SDRAM modülleri ile birlikte kullanabileceğiniz yonga seti, AGP 8X desteği ile de rakiplerinin bir adım önüne çıkmayı başarıyor. USB 2.0, entegre ses işlemcisi, entegre ağ bağdaştırıcı gibi birçok ekstra özelliğe bir de Serial-ATA desteği dahil eden 848P, entegre ses işlemcisine ise sahip değil.Yeni nesil PC sistemleri için en uygun yonga setlerinden birisi olarak kabul edilen 848P ile uzunca bir süre birlikte olacağımız açıkça ortada. ?____Intel 850E: Rambus bellek modülleri için geliştirilen yonga setlerine çok sık rastlamıyoruz. İşte Intel’in 850E’si bu yonga setlerinden biri. AGP 4X desteği sunan 850E, 533MHz sistem veriyoluna sahip. Rambus modüllerini (2GB PC800 ya da 1.5GB PC1066) kullanmanıza izin veren yonga seti, Pentium 4 ve Celeron işlemcilere hitap ediyor. Hyper Threading özelliği ise, 850E’nin önde gelen özellikleri arasında. USB 1.1 arabirimini destekleyen 850E’nin göze çarpan diğer artıları ise entegre ses işlemcisi ve entegre ağ bağdaştırıcı. ?____Intel 865G ve Intel 865GV: Genel olarak bakıldığında oldukça benzeyen bu iki yonga seti, sadece AGP desteği ile birbirlerinden ayrılıyorlar. Her ikisi de 266 MHz çekirdek hızı sunan entegre grafik işlemcisine sahip ve Hyper Threading özelliği sunan Pentium 4 işlemciler için optimize edilmiş. Ancak 865GV AGP desteği ile donatılmamış. 865G ise AGP 8X’i destekliyor. Ayrıca 865G ile Celeron işlemcileri kullanmanız mümkün değil. Hem 865G, hem de 865GV 800 MHz sistem veriyolu hızı ile birlikte geliyor. Maksimum 4GB kapasiteye kadar ulaşabilen DDRSDRAM modülleri (400, 333 veya 266 MHz) ile uyumlu olan ve çift kanal bellek erişimine imkan tanıyan yonga setleri, aynı zamanda 20 bit’lik entegre ses işlemcisine, entegre ağ bağdaştırıcıya, USB 2.0 ve Serial-ATA desteğine sahip. ?____Intel 865P: 533 MHz’lik sistem veriyolu hızına sahip olan 865P, toplam 4GB’lık DDR-SDRAM (333 ve 266 MHz) modüllerini çift kanal özelliği ile destekliyor. Pentium 4 işlemciler için geliştirilen yonga seti, Hyper Threading ve USB 2.0 desteği sunmayı da ihmal etmiyor. AGP 8X veriyolu ile birlikte gelen yonga seti, 20 bit’lik ses işlemcisi ve entegre ağ bağdaştırıcıya sahip. Bunlarla birlikte Serial-ATA desteği de hemen ön plana çıkıyor. ?____Intel 865PE: Yine Pentium 4 için geliştirilen ve Hyper Threading desteğine sahip olan 865PE, veriyolu hızı ve bellek tipi konularında 865P’den ayrılıyor.Yonga seti 800 MHz’lik sistem veriyoluna sahip ve 400 MHz’lik DDR-SDRAM modülleri için gereken desteği de vermeyi başarıyor. Bunların dışında kalan tüm özellikler ise 865P ile birebir aynı. ?____Intel 875P: Sadece masaüstü sistemler için değil, aynı zamanda giriş seviyesi iş istasyonları için de tercih edebileceğiniz 850E 865GV 865G 865P 865PE 875P Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Celeron 533/400 800/533/ 800/533/ 533/400 800/533/ 800/533 400 400 400 var var var var var Rambus DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM 2GB 4GB 4GB 4GB 4GB 4GB yok var var yok yok yok var var var var var var var var var var var var 1.1 2.0 2.0 2.0 2.0 2.0 Rambus için tek alternatif: Kısa süre öncesine kadar Rambus’ın en büyük taraftarı olan Intel, günümüzde bu tip modülleri sadece 850 yonga seti ile destekliyor. k 52 Ankartlar ve yonga setleri GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 875P, Intel’in yeni yonga setlerinden birisi. 800 MHz’lik sistem veriyolu sayesinde bu hızı kullanan Pentium 4 işlemciler için gerekli performansı sağlayan 875P, çift kanal bellek erişimi ile güçlendirebileceğiniz maksimum 4GB’lık DDR-SDRAM modüllerini (400, 333 veya 266 MHz) sorunsuz destekliyor. AGP 8X grafik arabirimine ve USB 2.0 desteğine sahip olan yonga seti, diğer üst düzey modeller gibi entegre ses işlemcisi ve entegre ağ bağdaştırıcı ile birlikte geliyor. Serial ATA desteği ise, bu arabirimi kullanan sabit diskleri sisteminize bağlamanız açısından son derece önemli. Intel imzalı işlemciler ve yonga setleri: SIS cephesi ?____SIS 651: Pentium 4 ve Celeron işlemcilerle birlikte kullanabileceğiniz SIS 651, 533 MHz’lik sistem veriyoluna sahip. Kullanıcılarına entegre grafik işlemcisi sunan yonga seti, aynı zamanda AGP 4X grafik arabirimini de destekliyor. 266 ve 333 MHz’lik DDR-SDRAM bellek modüllerini gerçek hızlarında çalıştırmayı başaran SIS 651, toplam 3GB’a kadar bellek kullanımına da izin veriyor. Tüm bunların yanında entegre ses işlemcisi, ağ bağdaştırıcı ve USB 2.0 arabirimi de yonga setinin dikkat çeken özellikleri arasında yerlerini almışlar. ?____SIS 645DX: 533 MHz sistem veriyolu hızına sahip olan SIS 645DX, Pentium 4 ve Celeron işlemciler için geliştirilmiş ve Hyper Threading desteği ile donatılmış. 3GB büyüklüğünde DDR-SDRAM modüllerini (266 veya 333 MHz) kullanmanıza izin veren yonga seti, AGP 4X grafik arabirimini ve USB 2.0 girişlerini destekliyor. Entegre ses işlemcisi ve entegre ağ bağdaştırıcı desteği ise, SIS 645DX’in diğer artıları. ?_______ SIS 648 ve SIS 648FX: 333 MHz’lik DDR-SDRAM modüllerine destek veren ilk yonga setlerinden birisi olan SIS 648, Pentium 4 ve Celeron işlemciler için 533 MHz sistem veriyolu ve Hyper Threading özelliğini bir arada sunuyor. AGP 8X desteği ise, yonga setinin önemli özellikleri arasındaki yerini almış. Entegre ses işlemcisini, entegre ağ bağdaştırıcıyı ve USB 2.0 desteğini de bu özelliklere dahil edebiliriz. SIS 648FX, 648’den sadece 400 MHz’- lik DDR-SDRAM modüllerini desteklemesi ve 800 MHz sistem veriyolu ile ayrılıyor. 648’in diğer tüm özelliklerini, 648FX’de de bulabilirsiniz. ?_______ SIS 655: 333 ve 266 MHz hızında çalışan bellek modüllerini çift kanal bellek erişimi ile güçlendirmeyi başaran SIS 655, toplam 4GB büyüklüğünde bellek kullanmanıza izin veriyor. AGP 8X grafik arabirimi ile yeni nesil ekran kartlarını gerçek kapasiteleri ile kullanmanızı sağlayan yonga seti, aynı zamanda Pentium 4 işlemciler için Hyper Threading özelliğine de sahip. Sistem veriyolu hızı ise 533 MHz ile sınırlandırılmış. Entegre ses işlemcisi, ağ bağdaştırıcı ve USB 2.0 arabirimi de, SIS imzalı tüm yonga setlerinde olduğu gibi 655’te yerini almış. ?____SIS R658: SIS’in Rambus desteği sunan tek yonga seti olan R658, toplam 4GB büyüklüğünde PC1066 modüllerini kullanmanıza izin veriyor. 533 MHz’- lik sistem veriyolu sunan R658, aynı zamanda grafik kartı için AGP 8X desteğine de sahip. USB 2.0, entegre ses işlemcisi ve entegre ağ bağdaştırıcı gibi birçok etkileyici özellik ile birlikte gelen yonga seti, Pentium 4 ve Celeron işlemciler için geliştirilmiş. Yonga seti 651 645DX 648 648FX 655 R658 İşlemci desteği Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Pentium 4 Celeron Celeron Celeron Celeron Celeron Celeron Sistem veriyolu hızı (MHz) 533/400 533/400 533/400 800/533/400 533/400 533/400 Hyper Threading var var var var var var Bellek tipi DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM Rambus Maks. bellek büyüklüğü 3GB 3GB 3GB 3GB 4GB 4GB Dahili grafik işlemci var yok yok yok yok yok Dahili ses işlemcisi var var var var var var Dahili ağ bağdaştırıcı var var var var var var USB desteği 2.0 2.0 2.0 2.0 2.0 2.0 PENTIUM 4 / CELERON YONGA SETLERI (SIS) SIS’in gözbebeği: 533 MHz’lik sistem veriyolu hızı sunan 655, Pentium 4 işlemciler için Hyper Threading desteğine de sahip. Athlon XP’nin eski yol arkadaşı: KT400A, kısa süre öncesine kadar en çok tercih edilen yonga setlerinden birisiydi. Bugün ise yerini KT600’a bırakmış durumda. k 54 ????????????????? GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 AMD imzalı işlemciler ve yonga setleri: VIA cephesi ?_______ VIA KT400A: VIA’nın KT400A’sı 2 farklı şekilde karşımıza çıkıyor. VT8237 güney köprüsüne sahip olan model Serial ATA ve sekiz port USB 2.0 desteği sunuyor. VT8235CE güney köprüsü ise SATA girişleri ile desteklenmiyor ve sadece altı adet USB 2.0 girişi ile birlikte geliyor. Entegre ses işlemcisi ve ağ bağdaştırıcı ise KT400A’nın standart özellikleri arasında. Her iki model de Athlon XP işlemciler için geliştirilmiş ve 333 MHz’lik sistem veriyoluna sahipler. AGP 8X grafik arabirimini kullanmanıza izin veren yonga setleri, bununla birlikte 4GB DDR-SDRAM (400, 333 veya 266 MHz) için gereken desteği de sağlıyor. ?_______ VIA KT600: KT400A’nın ulaşabildiği 333 MHz sistem veriyolu hızını 400 MHz’e yükselten KT600, kullanıcılarına toplam 4 GB DDR-SDRAM (400, 333 veya 266 MHz) desteği sunuyor. AGP 8X grafik arabirimi ise, yonga setiyle birlikte bu arabirimi kullanan ekran kartlarının gerçek kapasitelerinde çalışmalarını sağlıyor. USB 2.0 desteği ile çevrebirimlerini en hızlı şekilde sisteme bağlamanızı mümkün hale getiren KT600, diğer tüm yonga setlerinde olduğu gibi entegre ses işlemcisi ve entegre ağ bağdaştırıcıya sahip. Serial-ATA deteği ise, yeni nesil sabit diskleri kullanmak isteyen kullanıcılar için oldukça güzel bir sürpriz. ?_______ VIA K8T800: AMD’nin son bombası olan Athlon 64 işlemciler için geliştirilen K8T800, 800 MHz’lik sistem veriyoluna sahip. Maksimum 4GB’lık DDRSDRAM (400, 333 veya 266 MHz) modülü kullanmanıza izin veren yonga seti, AGP 8X desteği sunmayı da başarıyor. Serial-ATA ve USB 2.0 arabirimlerini sorunsuz destekleyen K8T800, 7.1 hoparlör setleri ile birlikte kullanabileceğiniz entegre ses işlemcisine de sahip. Entegre ağ bağdaştırıcı ise, yonga setinin dikkat çekici özelliklerinden bir diğeri. AMD imzalı işlemciler ve yonga setleri: SIS cephesi ?____SIS 740: Athlon XP işlemciler için geliştirilen 740, SIS’in AMD için entegre grafik işlemci sunduğu tek yonga seti. SIS 315 çekirdeğine sahip olan grafik işlemcinin yanı sıra, AGP 4X desteği de yonga seti tarafından sağlanıyor. 266 MHz sistem veriyolu hızına sahip olan 740, sadece 266 MHz’lik DDRSDRAM bellek modüllerini destekliyor. Kullanabileceğiniz maksimum bellek kapasitesi ise 3 GB ile sınırlı. Entegre ses işlemcisi ve ağ bağdaştırıcı ile birlikte gelen yonga setinin en büyük dezavantajı ise, sadece USB 1.1 arabirimini desteklemesi. ?____SIS 745: 266 MHz’lik sistem veriyolu hızı sunan 745 ile birlikte toplam 3 GB DDR-SDRAM (333 ve 266 MHz) modülü kullanmanız mümkün. AGP 4X desteği ile dikkat çeken 745’in en ilginç yanı, sadece tek bir yongadan oluşması. Başka bir deyişle kuzey ve güney köprüleri tek yonga üzerinde toplanmış. Bu sayede iki köprü arasındaki iletişim de çok daha hızlı bir şekilde gerçekleşiyor. USB 2.0 desteği bulunmayan yonga seti, sadece USB 1.1 girişlerinin kullanımına izin veriyor. Entegre ses işlemcisi ve entegre ağ bağdaştırıcı ise, bu modelde de yerlerini almışlar. ?____SIS 746 ve SIS 746FX: Athlon XP işlemcileri destekleyen yonga setleri, birbirlerinden sistem veriyolu hızı ve bellek hızı konularında ayrılıyor. 746 modeli, 266 MHz sistem veriyolu hızına ve 3 GB DDR-SDRAM (333 ve 266 MHz) desteğine sahip. 746FX’de ise veriyolu hızı 333 MHz’e yükseltilmiş. Ayrıca 400 MHz DDR-SDRAM desteği de, yonga Yonga seti KT400A KT600 K8T800 İşlemci desteği Athlon XP Athlon XP Athlon 64 Sistem veriyolu hızı (MHz) 333/266 400/333/266 800 Bellek tipi DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM Maks. bellek büyüklüğü 4GB 4GB 4GB Dahili grafik işlemci yok yok yok Dahili ses işlemcisi var var var Dahili ağ bağdaştırıcı var var var USB desteği 2.0 2.0 2.0 ATHLON XP / ATHLON 64 YONGA SETLERI (VIA) Yonga Seti 740 745 746 746FX 748 755 İşlemci desteği Athlon XP Athlon XP Athlon XP Athlon XP Athlon XP Athlon 64 Sistem veriyolu hızı (MHz) 266 266 266 333/266 400/333/266 800 Bellek tipi DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM Maks. bellek büyüklüğü 3GB 3GB 3GB 3GB 3GB 2GB Dahili grafik işlemci var yok yok yok yok yok Dahili ses işlemcisi var var var var var var Dahili ağ bağdaştırıcı var var var var var var USB desteği 1.1 1.1 2.0 2.0 2.0 2.0 ATHLON XP / ATHLON 64 YONGA SETLERI (SIS) 64 bit’e merhaba: Athlon 64 işlemciler için geliştirilen yonga setleri giderek çoğalıyor. SIS’in 755’i de bunlardan birisi. CHIP | OCAK 2004 setinin alt modeline göre daha üstün olduğu diğer bir nokta. Her iki yonga seti de entegre ses işlemcisi ve entegre ağ bağdaştırıcıya sahip. AGP 8X grafik arabirimi ile birlikte gelen ürünler, USB 2.0’ı da destekliyorlar. ?____SIS 748: Athlon XP için 400 MHz sistem veriyolu sunan SIS imzalı tek yonga seti olan 748, 3 GB kapasiteli DDRSDRAM modülleri (400, 333 veya 266 MHz) ile birlikte sorunsuz çalışıyor. AGP 8X ve USB 2.0’ı desteklemeyi başaran yonga seti, ayrıca entegre ses işlemcisi ve entegre ağ bağdaştırıcıya da sahip. ?____SIS 755: Athlon 64 işlemcilerle birlikte kullanabileceğiniz 755, 800 MHz sistem veriyolu hızına sahip. Toplam 2 GB kapasiteye kadar DDR-SDRAM modüllerini (400, 333 veya 266 MHz) destekleyen yonga seti, AGP 8X grafik arabirimi için de gerekli desteği sağlıyor. Ses işlemcisi, ağ bağdaştırıcı ve USB 2.0 girişleri de, 755’in sunduğu diğer özellikler. AMD imzalı işlemciler ve yonga setleri: NVIDIA cephesi ?____NVIDIA nForce2: Grafik işlemcileri ile tanıdığımız NVIDIA, AMD için geliştirdiği nForce yonga setleri ile de pazarda önemli bir paya sahip. nForce2 yonga setini piyasada iki farklı sürümüyle bulmanız mümkün. Bunlardan ilkinde SPP kuzey köprüsü kullanılmış. 400 MHz’lik sistem veriyolu hızını destekleyen SPP, toplam 3GB büyüklüğünde DDRSDRAM (400, 333 ve 266 MHz) bellek modülünü kullanmanıza izin veriyor. IGP isimli ikinci kuzey köprüsü ise 333 MHz sistem veriyoluna sahip ve 400 MHz’lik bellek modüllerini desteklemiyor. Her iki kuzey köprüsü de AGP 8X grafik arabirimi ile birlikte geliyor. Ancak IGP’de bir de entegre grafik işlemcisi bulunuyor. GeForce 4 MX çekirdeğine sahip olan grafik işlemci, performans olarak giğer entegre işlemcilerden çok daha üstün. Her iki nForce 2 modeli de USB 2.0 desteğine sahip.Ayrıca entegre ses işlemcisi ve ağ bağdaştırıcı da nForce 2 modelleri için standart özellikler arasında yer alıyor. ?____NVIDIA nForce3: NVIDIA’nın Athlon 64 işlemciler için geliştirdiği nForce 3’ün en büyük özelliği, sadece tek bir yongadan oluşması. Kuzey ve güney köprülerini MCP adı verilen yongada birleştiren nForce 3, 800 MHz sistem veriyolu hızına sahip ve 400 MHz’lik DDR-SDRAM modülleri ile birlikte kullanılabiliyor. Ayrıca 333 ve 266 MHz hızındaki modülleri anakart üzerine takma şansına da sahipsiniz. AGP 8X grafik arabirimine sahip olan nForce 3, USB 2.0 desteği sunmayı da ihmal etmiyor. Diğer tüm yonga setlerinde olduğu gibi nForce3’te de bulunan entegre ses işlemcisi, ağ bağdaştırıcı ve Serial- ATA desteği de önemli özellikler arasında yer alıyor. _ Cem Sinanoğlu, cemsinanoglu@chip.com.tr Yonga Seti nForce 2 SPP nForce 2 IGP nForce 3 İşlemci desteği Athlon XP Athlon XP Athlon 64 Sistem veriyolu hızı (MHz) 400/333/266 333/266 800 Bellek tipi DDR-SDRAM DDR-SDRAM DDR-SDRAM Maks. Bellek büyüklüğü 4GB 4GB 4GB Dahili grafik işlemci yok var yok Dahili ses işlemcisi var var var Dahili ağ bağdaştırıcı var var var USB desteği 2.0 2.0 2.0 ATHLON XP / ATHLON 64 YONGA SETLERI (NVIDIA) Nvidia’dan 2 farklı alternatif: nForce 2 yonga setlerinde SPP ve IGP olmak üzere iki farklı kuzey köprüsü modeli ile karşılaşacaksınız. 46

Arşiv Listesi