64 CHIP | OCAK 2004 İster ofis çalışanı olun, ister öğ- renci, bir dizüstü bilgisayar hepinizin işini kolaylaştıracak bir yardımcıdır. Kişisel bilgisayarınızı yolculuklarda ya da bir kafeye giderken rahatlıkla yanınıza alabilirsiniz. Ama hangi dizüstü bilgisayarı almalı? İlk defa dizüstü PC alacaklar bu konuda sayısız seçenek karşısında çaresiz kalabiliyorlar. Yalnızca Sony ya da Compaq gibi üreticiler değil, ikinci el satıcılar da ürün çeşitliliğiyle kullanıcıların dikkatlerini üzerlerine çekmeyi başarıyorlar. Günümüzde piyasadaki ürünler her şeyi içeren (all-in-one) dizüstü bilgisayarlar ve mikro dizüstü bilgisayarlar olmak üzere iki gruba ayrılıyorlar. İlk gruptakiler eksiksiz bir masaüstü sistemin sahip olduğu tüm donanımı vaat ediyorlar. Ancak bu özellikleri nedeniyle ağırlıklarının da daha fazla olduğunu unutmamanız gerekiyor. Buna karşın mikro dizüstü bilgisayarlar bir hayli ince yapıya sahipler ve kullanışlı formlarıyla bir evrak çantasının gözüne bile sığabiliyorlar; üstelik çoğunlukla iki kilogramdan daha az bir ağırlıkla! Dezavantajları ise yüksek fiyatları, küçük piller nedeniyle daha kısa çalışma süresi ve donanımın yalnızca en temel bileşenlerle sınırlı olması. Cihazı seçmeden önce amaçlarınızı Bir dizüstü PC almadan önce kendinize ilk sormanız gereken kullanım amacınız olmalı, çünkü donanımınızı bu amaca yönelik seçmeniz gerekiyor. Bu yazıda, işlemci, grafik yongası, ergonomi ve benzer konularda vereceğimiz bilgiler tam ihtiyacınıza göre bir dizüstü PC seçmenizi sağlayacak. Satın alırken dikkat etmeniz gerekenler Doğru dizüstü için doğru kriterler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 65 tam olarak belirlemeli ve donanımınızı bu doğrultuda oluşturmalısınız. Çünkü dizüstü bilgisayarlar söz konusu olduğunda durum masaüstü bilgisayarlardakinden biraz daha farklı. Bir cihazı kesin çizgilerle “iyi” ya da” kötü” şeklinde değerlendirmek mümkün değil, önemli olan kullanım amacınıza uygunluğu. Taşınabilir bilgisayarların bir dezavantajı da masaüstü bilgisayarlarının aksine, işlemci, grafik kartı gibi donanımları ekleyememeniz ya da değiştirememeniz. Bu nedenle, satın almadan önce dizüstü PC’nizi hangi amaçla kullanacağınızı tam olarak bilmelisiniz. İşte bu yazıda satıcı firmaların önerilerini doğru şekilde yorumlayabilmek için gerekli tüm bilgileri bulabilirsiniz. Güç çılgınlığına son: Doğru işlemci Tıpkı masaüstü bilgisayarlar gibi dizüstü bilgisayarlar da işlemcilerinin saat frekansıyla değerlendiriliyorlar ve tıpkı masaüstü bilgisayarlarda olduğu gibi, MHz ya da GHz cinsinden sayılar, işlemcinin performansı hakkında aslında pek fazla bilgi vermiyor. Yonga seti, bellek ve grafik işlemcisi gibi bileşenler genellikle en üst performansı sağlayamaya yönelik şekilde düzenlenmemişlerdir (Anahtar sözcük: Paylaşılan Bellek-Shared memory, yani çalışma belleğinin bir kısmının grafik belleği olarak kullanılması). Bu nedenden dolayı, 1,5 Ghz’lik bir dizüstü PC, verim açısından kendisiyle benzer bir işlemciye sahip bir masaüstü bilgisayarının belirgin bir şekilde gerisinde kalabilir. Öte yandan 800 Mhz’lik bir Duron ya da Celeron işlemci, sizin hemen hemen tüm gereksinimlerinizi karşılayabilir. Bu sınıf işlemciler gündelik ofis ve internet uygulamaları için yeterli. Son sürüm oyunlar daha gelişmiş donanımlar talep edebilirler, ancak dizüstü PC’lerde oyun oynamak pek hiç keyif vermeyecektir (bu konuya daha sonra tekrar değineceğiz). Dizüstü bilgisayarlarda giderek mobil kullanıma yönelik tasarlanmış, elektrik tasarrufu sağlayan Intel’in Mobile Celeron, Pentium 4 M’i ya da AMD’nin Mobile Duron’u gibi özel işlemciler yer almaya başlıyorlar. Bu işlemciler, gerekli performansa göre çekirdek voltajını ve saat frekansını düşürerek elektrik kullanımını azaltabiliyor. Intel bu teknolojiye “Speed Step” adını verirken AMD’nin seçtiği isim “Power Now.” Masaüstü bilgisayarları da bekleme konumunda otomatik olarak daha az elektrik akımı kullanımına geçtikleri için bunun farklı bir teknoloji olup olmadığı tartışılabilir. Ancak masaüstü bilgisayarlarının önemli bir dezavantajı, tam performansla çalıştıklarında elektriği adeta emen soğutucuların devreye girmesi. Bu durumun da, daha fazla ağırlık ve büyük havalandırma sistemlerinden gelen gürültü gibi olumsuz sonuçları ortaya çıkıyor. Mobil teknolojilerinin son gözdesi ise Centrino. Bu etikete sahip işlemciler, yani Pentium M işlemcileri, özel bir yonga seti ve Intel’in W-LAN çözümünü bir araya getiriyorlar. Bu teknolojinin yararı, düşük saat frekanslarında enerji kullanımında belirgin düşüş sağlaması, ancak performansın çok yüksek kalması. Özetle: Gösterişli bir dizüstü için bir gigahertz canavarı tercih edilebilir. Yüksek elektrik kullanımı ağırlığa belirgin şekilde yansımasa da, cihazda bulunacak ikinci ya da üçüncü piller için biraz daha fazla ödemeyi göze almanız gerekir.Ama amacınıza yönelik kullanım için çoğunlukla bir (mobil) Celeron ya da Duron yeterli gelebilir. İnce ve zarif: Dizüstü PC’ler giderek daha ince bir şekil alıyorlar, ama çoğunlukla daha yüksek fiyat ve daha kısa süreli piller pahasına. Zengin bağlantılar: Dizüstü PC’nin arka ve yan bağlantılarına bakarak içindeki donanım hakkında fikir sahibi olabilirsiniz. İşlevsel: Entegre CD/DVD sürücüler beklenenin aksine performans konusunda masaüstü versiyonları- nın gerisinde kalmıyorlar. k 66 Test:Dizüstü bilgisayarlar GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 Göze hitap edenler: Grafikler ve ekran Masaüstü bilgisayarların aksine dizüstü bilgisayarlarda grafik yongası ve monitör ayrılmaz tek bir ünite halinde bulunurlar. Bu nedenle satın alırken her ikisinin de gelecekteki kullanımınıza uyacak nitelikte olması gerekli. Oyunlara elverişli bir dizüstü PC’ye yatırım yapanlar, ATI Radeon Mobility 9100 ya da Nvidia Geforce FX Go 5200 gibi yongalardan, oyunlar için donatılmış orta sınıfın üzerindeki bir masaüstü bilgisayardakine eşdeğer performans alabilirler. Ancak elektrik harcaması, ısınma ve hepsinden önemlisi dizüstü ekranı gibi faktörler oyunlardan alınacak keyfi sınırlıyor. Çoğu dizüstü bilgisayar kendine özel işlemcisi olmayan, bunun yerine daha yavaş olan ana bellekten yararlanan entegre bir grafik işlemci (örneğin SIS) ile yetinir. Bu paylaşılan bellek, çoğu uygulama ve hatta küçük oyunlar için yeterli, tabii üç boyutlu uçuş benzetimlerini (simülasyon) ya da son model aksiyon tipi oyunları bu kategoriye dahil etmiyoruz. Dizüstü fanatikleri ekrandan da taviz vermek zorundalar.Hemen hemen tüm taşınabilir bilgisayarlarda bir TFT monitör bulunur. Ancak görüntü kalitesini, doğrudan cihazın toplam fiyatına bakarak değerlendirmemek gerekli. Fiyat konusunda asıl etkili olan ekran boyutları. Bugün diyagonal uzunlukları 14,1 ve 16 inç arasındaki ekranlar standartları oluştururken, 17 inç ekranlar istisna kabul ediliyor. Masaüstü bilgisayarlardaki tüplü monitörlerin aksine, likit kristal sistemlerde ekran büyüklüğü, aynı zamanda en uygun çözünürlüğü belirliyor. Günümüzde çözünürlük değerleri çoğunlukla 1.024 x 768 piksel olsa da 1.600 x 1.200 piksel çözünürlüğe de ulaşmak mümkün. Ancak ekran görüntüsünün kaderi tüm TFT’lerde aynı: Ne yazık ki bu tür ekranlar en uygun çözünürlükten daha düşük bir çözünürlükte çalıştırıldıklarında, grafik kartı her pikselin dağılımını işlemsel olarak belirliyor ve bunun sonucu olarak da karşınıza iyi seçilemeyen, bulanık bir görüntü çıkıyor. Bazı grafik işlemciler bu sorunu aşmak için görüntüyü küçültüp bir çerçeve içinde gösterse de, bunun tam bir çözüm olduğu söylenemez. Daha fazla bir bütçe ayırıp 1.600 x 1.200 çözünürlüğe ulaşabilen bir cihaz almayı düşünüyorsanız, ekrandaki sembol ve yazıların da normalden çok daha küçük görüneceğini unutmamanız gerekli. Ancak ekranda çok fazla dosyayı aynı anda görüntülemesi gereken kişiler (Örneğin programcılar, masaüstü yayıncılar, veri bankası oluşturanlar) büyük bir ekrandan yarar sağlayabilirler. Profesyonel grafik işlemleri için dizüstü PC’ler hiç de elverişli değil, çünkü bakış açısına bağlı oluşan renk hatalarına çok sık rastlanıyor. Aynı durum hızlı animasyonlar ve özellikle aksiyon türündeki oyunlar için de geçerli. Dizüstü ekranlarının tazeleme hızı (refresh rate) da masaüstü bilgisayarlar için tasarlanmış düz ekranların bir hayli gerisinde. Bu yüzden ekrandaki hızlı hareketler daha şu görünüyor. Dizüstü Walkman: Kaliteli ses için kulaklık şart Ses konusunda dizüstü bilgisayarlar hemen hemen sorunsuz çalışıyorlar. Ses yongaları belki ses teknisyenlerinin tüm istediklerine yanıt vermeyebilir, ancak müzik CD’leri, MP3 dosyaları, oyun sesleri ve ses kayıtları gibi konularda tatmin edici. Buna karşın cihaz üzerindeki hoparlörler müzik zevkinizi genellikle yetersiz kalıyor. Bu sorunu da bir kulaklık bağlayarak çözümleyebilirsiniz. Sürücü seçimi: Hepsini içeri yerleştirmeli mi? Sabit diskinizi seçerken kapasitesinin gereksinimlerinizi karşılamasına dikkat etmelisiniz. Çoğu cihaz 30 ya da 40 Gbyte’lık sabit disklere sahiptir ki bu rakam mobil ofisiniz için fazlasıyla yeterli olacaktır. Sabit diski değiştirmek masaüstü bilgisayarlara oranla daha zor ve daha pahalı olduğundan, biraz daha sa- Bir kutucuk daha: Aşırı ince dizüstü PC’lerde çoğunlukla entegre sürücü ve yazıcılardan ödün veriliyor, bu durumda iş harici cihazlara düşüyor. Kullanışlı kartlar: Eksik arabirimlerin ya da LAN kartlarının yerini PCMCIA kartı ile doldurabilirsiniz. Yer sıkıntısı: Standart soketlerin çoğu (özellikle ağ bağlantısı için kullanılanlar) PCMCIA kartından daha kalın oldukları için bir kablo adaptörüne gereksinim duyabilirsiniz. Özel bellek: Dizüstü bilgisayarlarda çoğunlukla kompakt SO-DIMM bellekler kullanılır. k 68 Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 bit disk alanı göz çıkarmaz. Ama 80 Gbyte’lık bir sabit diske de pek az kişinin gerçekten ihtiyaç duyacağını bilmelisiniz. Dahili bir CD-ROM sürücüsü, çok küçük olan subnotebook’ları saymazsak bir zorunluluk.Ancak çoğu orta sınıf cihazda CD ROM/ CD Yazıcı ve DVD ROM’dan oluşan kombinasyonlar da görülüyor. Sürücünüzün dahili ya da harici olması, tamamen sizin gereksinimlerinize bağlı. Eğer sürücünüzü yolculuklarda da kullanacaksanız dahili olanlar size daha kolay bir çözüm sunar. Öte yandan, harici sürücüler de yerden ve ağırlıktan tasarruf etmenizi sağlayabilir. Piyasada ayrı parçalar halinde CD ve DVD yazıcılar da bulunmaktadır. Yine dahili bir disket sürücü, küçük dosyaların kablo ya da ağ bağlantıları olmaksızın değiş tokuş edilmesi konusunda size yardımcı olabilir. Biraz daha fazlası: Anabellek miktarını belirlemek Bellek konusunda dizüstü bilgisayarlarda da masaüstü bilgisayarlarla aynı gereksinimler geçerli. Windows XP en az 128 Mbyte RAM talep eder, 256 Mbyte’lık bir bellek işlerinizi kolaylaştırsa da, bunun üzerine çıkmanız prensipte pek fazla yarar sağlamayacaktır. Temel olarak çok az bellek enerji tasarrufu sağlamadığı gibi, aksine, pilin daha çabuk da tükenmesine neden olur, çünkü Windows’un depolaması gereken dosyalar arttıkça, sabit disk daha fazla FİYAT 1.738 dolar + KDV BİLGİ www.datron.com.tr Yüksek performans O bir Centrino Kaliteli ekran + + + CHIP PUANI FİYAT/PERFORMANS çok iyi » TEST BİRİNCİSİ Datron Aero Z500 Her açıdan başarılı Gerek CPU, gerek grafik birimi gerekse diğer özellikleri açısından bu dizüstü bilgisayar, beklentilerinizin çoğunu karşılamaya aday. _ ATI Mobility Radeon 9000 grafik işlemcisiyle donatılmış olan Datron Aero G300, PentiumM 1.7 GHz işlemciye sahip. Centrino platformunun, performans testlerinden yüzünün akıyla çıkan bu güzide temsilcisi, testimizin üst sıralarındaki katılımcı lara nispeten hafif sayılabilir. 512 MB bellek ve 40 GB’lık sabit disk dışında sahip olduğu 1.400x1.050 piksellik 15 inç ekran da oldukça hoş. Ayrıca cihaz üzerinde Smart Media ve SD/MMC Card yuvası oldu ğunu da belirtelim. Bu sayede dijital foto ğraf makinenizden ya da PDA’nızdan dizüstü bilgisayarınıza kolayca veri transferi yapabilirsiniz. Kısayol tuşlarına ek olarak, optik sürücü kontrol etmekte kullanabilece ğiniz tuşlar ön kısımda ve kullanımları oldukça kolay. Üst seviye bir ürün olduğu dikkate alınırsa, Datron Aero G300 için fiyat/ performans oranının oldukça iyi oldu- ğunu söyleyebiliriz. Boyutlar ve ağırlık olarak baktığımızdaysa cihazın makul ölçülerde olduğunu söylemek mümkün. Sonuç olarak, eğer son zamanlarda bir dizüstü bilgisayar almayı planlıyorsanız ve yaklaşı k 2.000 dolarınız varsa Datron Aero G300, bir dizüstü PC’den bekleyebilece ğiniz özelliklerin neredeyse tümüne sahip olması açısından favori seçimlerinizden biri olabilir. TESTBİRİNCİSİ 01|2004 Daha büyük mü iyi, daha küçük mü iyi? Büyük bir ekran (14 inçin üzerinde), optimal bir görüntü sağlamak için daha yüksek bir çözünürlük anlamına gelir. Ama bu durumda ekrandaki semboller ve yazılar fazlasıyla küçük görüneceklerdir. çalışır. RAM gereksiniminizi satın alma aşamasında iyi değerlendirmelisiniz, çünkü sonradan ekleme yapmak çoğunlukla sıkıntılara yol açabilir. Dışarıya açılan kapı: Dizüstü bilgisayar için arabirimler Eğer dizüstü bilgisayarınızı yerel bir ağa bağlamanız gerekiyorsa, dahili bir Ethernet kartı yararlı olur. Bu kartların alış fiyatı üzerine etkileri de sonradan ekleyeceğiniz bir PCMCIA ağ bağdaştırıcı kartı kadar yüksek değil. PCMCIA kartları, ağ ortamı koaksiyel ve BNC kabloları destekliyorsa çoğunlukla tek seçenek olarak düşünülmeli. Bu kartlar yerel ağa her iki yönde bağlantı seçeneği bulunduran bir kablo adaptörü üzerinden bağlanıyorlar. Firewire’a gereksinim duyup duymadığınız elbette elinizdeki (ya da almayı planladığınız) donanıma bağlı. Dijital kamera, harici sürücü, sabit disk gibi dosya içeriği fazla olan cihazlar bu hızlı arabirimi giderek daha çok kullanıyor. Buna karşın USB girişleri (USB 2.0’dan aşağısı artık kabul görmüyor) standart donanım içinde sunuluyor ve yazıcı, web kamerası, tarayıcı, fare, klavye ya da harici CD/DVD yazıcılar gibi cihazlar için bağlantı olanağı sağlıyor. k Ek yuva: Cihaz üzerindeki şash bellek yuvaları pratikte oldukça işinize yarayabilir. 70 Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 Daha kompakt dizüstü bilgisayarlarda ise genellikle seri ve bazen de paralel arabirimler yer almıyor. USB bağlantısı olmayan bir yazıcı, harici modem ya da seri fare gibi aygıtlar için böyle bir bağlantıya gereksinim duyduğunuz durumlar olabilir. Bu durumda piyasada satılan giriş adaptörlerini (portextender) dizüstünüzün USB girişine bağlayarak bu cihazların bağlantısını sağlayabilirsiniz. Pek çok dizüstü için de üretici firmalar docking station adı verilen platformlar geliştirmişlerdir. Bu parça, çalışma masası üzerinde kalıyor ve dizüstünüzü üzerine yerleştirdiğinizde, tüm gerekli girişleri sizin kullanımınıza sunuyor. Çoğunlukla ihmal edilen: Klavye ve farede ergonomi Taşınabilir bilgisayarların küçüklüğü ve tasarımı, ergonomi konusunda bazı kısıtlamaları beraberinde getiriyor. Bu kısıtlamanın ne şekilde ve hangi boyutlarda olduğu ise cihazdan cihaza fark gösteriyor ve ancak satıcıda denenerek ortaya çıkarılabiliyor. Masaüstü bilgisayarlara kıyasla en büyük fark klavyede. Dizüstü PC sahipleri, zorunlu olarak basınç noktaları ve karakterleri açısından masaüstü bilgisayarların klavyeleriyle hiç ortak noktaları bulunmayan küçük klavyeler kullanıyorlar. Bu da özellikle kalın ve ellerin konulacağı kısmı dar tutulmuş cihazlarda doğal olmayan bir el pozisyonuna neden oluyor. Bu konuda size tek yardımcı olabilecek, satıcıda yaptığınız denemeler. Dizüstü bilgisayarını ofiste ya da evde daha sık kullananların en azından harici klavye kullanımına olanak sağlayacak bir PS2 girişine sahip olması şart. Bu durumda göz-ekran arasındaki uzaklık da artacağı için harici bir monitör kullanmanız yararlı olabilir. Elbette dizüstü bilgisayar ne kadar hafifse, sizin için o kadar iyi. Ancak tren ya da uçak yolculuklarında sık sık bilgisayarınızı dizlerinizin üzerine alıp yazı yazmanız gerekiyorsa, çok hafif olan mini dizüstüler bu iş için fazla hareketli olabilir. Daha hafif bir dizüstü PC’nin dezavantajlarını (yüksek fiyat, dahili sürücülerin eksikliği, küçük ekran, kısa ömürlü pil) hem kullanım amacınızı hem de bütçenizi göz önün alarak değerlendirmenizi öneriyoruz. Ergonomiden bahsederken, fare işlevi gören alıcı yüzeylere değinmemek olmaz. Dizüstü bilgisayarlarda, bu amaçla “Glidepad” ya da “Touchpad” adı verilen, küçük alıcı bantlardan oluşan dokunmatik yüzeyler bulunur. Bu yüzeylerde parmağınızı gezdirerek ekrandaki fare imlecini hareket ettirebilirsiniz. Pad’in dışında PROFESYONEL İPUCU »Gizli saklı kalmasın Satıcılar bile sürekli yenilenen ürünler karşısında tüm konfigürasyonları akılları nda tutmayı başaramayabilirler. Eğer donanım konusunda kafanızda pek çok soru varsa ve hepsine beklediğiniz yanı tları almakta güçlük çekiyorsanız kendi kendinize yardımcı olabilirsiniz: ?_______ Başlat menüsünden Denetim Masası’ nı açın ve açılacak pencerede Sistem ve Donanım seçeneklerine tıklayın. Aygı t yöneticisi menüsünden cihazın bile- şenleri hakkında detaylı bilgiler edinebilirsiniz. ?____Eğer daha da detaylı bilgilere gereksiniminiz varsa Başlat menüsünden Çalış- tır seçeneğini seçin ve açılan pencereye “msinfo32” yazın. Böylece karşınıza sistem ve konfigürasyon hakkında daha geniş bilgiler içeren bir program gelecektir. FİYAT 1.299 dolar + KDV BİLGİ www.dell.com.tr O bir Centrino Uygun fiyat Düşük grafik performans + + + CHIP PUANI FİYAT/PERFORMANS çok iyi » TEST BİRİNCİSİ Dell Latitude D500 Uygun fiyata Centrino Hem uygun fiyatlı hem de hafif bir dizüstü bilgisayar arıyorsanız bu model ilginizi çekebilir. _ Bir masaüstü PC satın almak istediğinizde, bunu yaklaşık 600-700 dolara mal edebilirsiniz. Fakat taşınabilirlik faktörü genelde çoğu kişi için önemlidir ve PC’nizi yanı nızda taşımak istediğinizde ödemeniz gerek para neredeyse iki katına çıkar. Öte yandan fiyat konusunda daha uygun seçenekler de yok değil. Latitude D500 bu başarılı alternatişerden biri. 1.500 dolar altı kategorisinin genel toplamda birincisi olan bu dizüstü PC, PentiumM 1.3 GHz işlemcisine ve 256 MB belleğe sahip. Centrino platformunun, grafik işlemleri Intel Graphics 82852 tarafı ndan gerçekleştirilen bu temsilcisi, kendi kategorisinde pil testindeki en iyi dereceyi elde etti. 14.1 inçlik 1.024x768 çözünürlü- ğe sahip olan ekran, genel amaçlı kullanım için yeterli sayılabilir. 2.17 kg’lık ağırlığıyla testteki en hafif katılımcılardan biri olan ürün, mobilite konusunda başarılı bir profil sunuyor. Üzerinde kısayol tuşu bulundurmayan dizüstü bilgisayarda 30 GB kapasiteli bir sabit disk kullanılmış. Sonuç itibarıyla Dell Latitude D500, belki kendi kategorisindeki en performanslı ürün değil, fakat taşınabilir bir PC sistemi için çok önemli olan küçük boyutlar, hafiflik, kolay kullanım gibi özellikleri haiz. TESTBİRİNCİSİ 01|2004 1500 dolar altı dizüstü PC’ler k Hafif ve etkili: Centrino platformunun bu başarılı üyesi uygun fiyatıyla da cazip. 72 Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 iki ya da üç düğme (başparmakla kontrol edilebilmeleri için genellikle pad’in altında yer alırlar) de fare düğmelerinin işlevini görür. Bu sistemi kolaylıkla kullanıp kullanamadığınızı görmek için birkaç deneme yapabilirsiniz. Eğer dizüstü PC’nizin yanında yeteri kadar yeriniz bulunuyorsa harici bir mini fare kullanmanız yarar sağlayabilir. Dizüstü bilgisayar için pratik donanımlar Her dizüstü PC, kendi içinde bir bütündür. Üreticiler gereksinim duyduğunuz her şeyi cihazın içine yerleştirmişlerdir, hatta çoğu zaman işletim sistemini bile... Buna rağmen alışveriş sepetinize eklemeniz gereken birkaç şey daha olabilir. Özellikle mobil kullanımın vazgeçilmezi olan dizüstü çantaları, satış paketine dahil olmadıkları için çoğu zaman unutulur. Normalde çoğu cihaz, özellikle de sub notebook’lar bir evrak çantasının gözüne sığabilecek boyutta. Ancak birkaç CD, bir fare, yedek bir pil ve elbette adaptör de işin içine dahil olunca, çantanızda başka yer kalmayabilir. Yan ürün üreticilerinden uygun fiyatlarla pratik kumaş çantalar temin edebilirsiniz. Ergonomi bölümünde belirttiğimiz gibi, dizüstü PC’nizi bir otelde masanın üzerinde ya da bir konferans salonunda yarı sabit bir şekilde kullanıyorsanız, glidepad yerine bir harici fareyi tercih edebilirsiniz. Pil kullanımı sizin için önemliyse, toplu farelerin radyo dalgaları kullanan ya da optik farelere göre birkaç miliamper daha az akım tükettiğini söyleyebiliriz. Bunların yanı sıra aynı fiyattaki bazı rakip modeller arasında standart donanımda farklılıklar olabileceğini de unutmamalısınız. Modem, ISDN adaptörü ya da Ethernet kartı gibi donanımların standart pakete dahil olup olmadığını kontrol etmelisiniz. Dizüstü donanımlarına ilişkin daha geniş bilgiyi s88’de bulabilirsiniz. Tüm bu bilgiler ışığında 26 dizüstü PC’nin katlıdığı testimizi okuyarak size en uygun olanı seçebilirsiniz. Dell Latitude D800: 1.920x1.200 piksel çözünürlüklü 15.4 inçlik ekranıyla daha ilk bakışta teste katılan diğer dizüstü bilgisayarlardan kolayca ayrılan Latitude D800, gerek sahip olduğu özellikler gerekse performans açısından oldukça cazip bir ürün. 512 MB bellek ve Pentium M 1.6 GHz işlemciyle donatılmış olan bu dizüstü PC, Centrino platformunu desteklemesi sayesinde sahip olduğu Wi-Fi donanımı dışında pil tüketiminin de makul olmasıyla dikkat çekiyor. Nvidia GeForce 4 440 Go grafik işlemcisi, 3D performansı arayan kullanıcıları memnun etmeye yetecek bir başarım ortaya koyarken, DVD+R/RW yazıcı sayesinde yedekleme ve kopyalama işlemlerinde CD’lerin 700MB’lık kapasitesi yerine DVD’lerin 4.7GB’lık kapasitesi kullanıcıların emrine amade oluyor. Fujitsu Siemens Amilo D7830: Şık bir tasarıma sahip olan Amilo D7830, Pentium4 2.8 GHz işlemcisiyle ve 512 MB DDR bellekle donatılmış. Ürün, pil tüketimi testlerinde harikalar yaratmadıysa da işlemcisi dikkate alındığında yine de enerji cimrisi olduğu söylenebilir. 1.024x768 çözünürlüklü 15 inçlik ekran yüksek çözünürlük arayan kullanıcıları tatmin etmeyebilir. Öte yandan bu dizüstü bilgisayarın DVD+R/RW yazıcıya sahip olması önemli bir avantaj. Grafik işlemcisi olarak ATI Mobility Radeon 9000’i kullanan ürün, 40GB diske sahip. Asus M2400N: 2.2kg’lık ağırlığıyla taşınabilirlik anlamında hoş bir seçenek olan Asus M2400N, Centrino platformunun bir başka başarılı temsilcisi. Pil tüketimi testlerinde kendisinden bekle- FİYAT 1.199 dolar + KDV BİLGİ www.dell.com.tr Yüksek grafik performansı Uygun fiyat En iyi fiyat/performans + + + CHIP PUANI FİYAT/PERFORMANS çok iyi » UYGUN FİYAT Dell Inspiron 5100 Dar bütçeler için ideal Dizüstü PC almanız şart fakat bütçeniz kısıtlı. Öte yandan ucuz bir modele de kapılmak istemiyorsanız bu model size göre. _ Dizüstü bilgisayar denilince akla gelen ilk markalardan biri olan Dell, Inspiron 5100 modeliyle fiyat/performans konusunda da CHIP Test Merkezi’nden ödül almayı başarıyor. Yaklaşık 1.200 dolarlık fiyatı yla, PC’sini yanında taşımak isteyen kullanıcılar için cazip bir seçenek olan bu dizüstü bilgisayar, Pentium4 2.66 GHz iş- lemcisine ve daha da önemlisi ATI Mobility Radeon 7500C grafik birimine sahip. Ürün, 1500 dolar altı kategorisinin performans liderliğini hiç kuşkusuz sıralamada kendisine büyük avantaj sağlayan grafik işlemcisine borçlu. 1.024x768 çözünürlüklü 15 inçlik ekran ve 30 GB sabit diskin yanında 256 MB sistem belleği, Dell Inspiron 5100’ün diğer donanım özelliklerinden sadece bazıları. Kısayol tuşu bulunmayan dizüstü bilgisayarı n Centrino platformunu desteklemedi- ği düşünülürse, pil tüketimi hiç de fena sayı lmaz. Ürünün eksilerinden biri de tabii ki ağır olması. Öte yandan 3.3 kg’lık ağırlık, bu sınıftaki bir dizüstü bilgisayar için çok da fazla değil. Son kertede eğer performanslı ve uygun fiyatlı bir dizüstü PC arı- yorsanız ve Centrino platformu bütçenizi aşıyorsa, Dell Inspiron 5100, kesinlikle dikkate almanız gereken alternatişerin başında geliyor. 1500 dolar altı dizüstü PC’ler UYGUNFİYAT 01|2004 k Metalik mavi: Mavigri metalik görünüm ürüne şık bir hava vermiş. 74 Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 nildiği gibi başarılı bir sonuç alan ürün, PentiumM 1.6 GHz işlemci ve 512 MB bellekle donatılmış. CD/DVD’ler için kontrol tuşlarına da sahip olan bu dizüstü PC’de grafik birimi olarak Intel Graphics 82852 tercih edilmiş. 60GB’lık sabit disk kapasiteye önem veren kullanıcılar için iyi bir özellikse de, 1.024x768 piksel çözünürlüğe sahip olan 14.1 inçlik ekran, grafik konusundaki yüksek beklentileri karşılayamayabilir. Öte yandan, küçük boyutları ve hafifliğiyle ürünün genel anlamda beğenimizi kazandığını söyleyebiliriz. Sony PCG-8N2M: Tüm test içinde performans testlerinde en iyi sonuçları elde eden Sony PCG-8N2M, 15 inçlik 1.024x768 çözünürlüklü ekranıyla bizi hayal kırıklığına uğratsa da, DVDR/ RW ve DVD+R/RW yazabilen yazıcısıyla kendini bir nebze olsun affettiriyor. Öte yandan yüksek performansın bir dezavantajı olarak bu katılımcının pil testlerinde başarılı olamadığını da hatırlatmakta fayda var. Pentium4 2.8GHz işlemcisi, 512 MB bellek, 60 GB sabit disk ve Nvidia GeForceFX 5600 Go grafik işlemcisi, Sony PCG-8N2M’in temel donanım özelliklerini oluşturuyor. Asus L5800C: Fiyat/performans oranı çok iyi dizüstü PC modelleriyle belleklerde yer etmiş olan Asus, L5800C modeliyle testimizin üst sıralarında kendine yer bulmayı başarıyor. 1.400x1.050 çözünürlüklü 15 inçlik ekran ve 60 GB’lık sabit diskin yanında 256 MB bellek ve Pentium4 2.8 GHz işlemcisi, bu dizüstü PC’nin temel bileşenleri arasında. CD ya da DVD’leri kontrol etmek için ekstra tuşlara sahip olan bu dizüstü PC’de, dahili Wi-Fi, Gigabit Ethernet ve DVD-R/RW yazıcı da mevcut. Kullandığı işlemciyle bağlantılı olarak pil tüketimi yüksek olan ürünün ağırlık olarak test ortalamasının üstünde olduğunu belirtmekte fayda var. Toshiba Tecra M1: Centrino platformunun bu 1.6 GHz’lik temsilcisi, 512 MB bellek ve 60 GB kapasiteli sabit diskle donatılmış. SD Card yuvasına sahip olan bu dizüstü PC, tüm test içinde Firewire desteği olmayan az sayıdaki katılımcıdan biriydi. 14.1 inçlik, 1.400x1.050 çözünürlüklü ekran tabii ki ürünün en büyük artısı. Ayrıca küçük boyutlarını ve hafifliğini de unutmayalım. Şu aşamada ürünün fiyat avantajı olmadığı ortada. Öte yandan, Toshiba Tecra M1, bütçesi geniş kullanıcılar için cazip bir seçenek olabilir. Asus L5800C: Üst sıradaki Asus’un birtakım özellikleri kırpılmış hali olarak niteleyebileceğimiz bu ürün, ağabeyinden farklı olarak Pentium4 2.66 GHz işlemciye sahip ve DVD-R/RW yerine CD-R/RW kullanıyor. Ürün, ne yazık ki performans testlerinde sergilediği başarıyı yüksek pil tüketimiyle gölgeliyor. Entegre Wi-Fi donanımına sahip olan Asus L5800C’den daha iyi bir fiyat/performans oranı beklerdik. Entegre disket sürücüyle donatılmış olan cihaz, 3.7 kg’lık ağırlığıyla pek hafif sayılmaz. Asus M2400N: Üst sıradaki M2400N’nin “light” versiyonu olan bu ürün, 1.4 GHz’lik işlemciyle donatılmış bir Centrino platformu üyesi. 256 MB’lık belleğe ve 40 GB’lık sabit diske sahip olan katılımcı, fiyat/performans oranı olarak oldukça cazip doğrusu. Yaklaşık 3 saatlik çalışmayla pil tüketimi testlerinden de alnının akıyla çıkan cihazın hafif ve ufak tefek yapısı önemli bir avantaj. Keysmart KN-P1640C: Üzerindeki dahili web kamera ile farklı bir yapı arz eden DİZÜSTÜ BİLGİSAYAR ÖZEL AJANDADAN FARKSIZ »Bir seyyar daktilodan çok daha fazlası Masaüstü bilgisayara kafa tutan dizüstü Çoğu kullanıcı, daha az yer kaplaması ve istendiğinde kapatılıp bir köşeye kaldırı- labilmesi nedeniyle dizüstü bilgisayarı masaüstü bilgisayar yerine kullanmak istiyor. Ancak bu tip sabit kullanım, dizüstü PC’nin temel dezavantajlarından (demonte etme olanağının olmaması, ergonomik kısıtlamalar, daha düşük görüntü kalitesi, son teknoloji oyunların ya da profesyonel resim işleme programları nın çalıştırılamaması) yalnızca birini ekarte ediyor: Cihazınız sürekli adaptöre bağlı olduğu için pil ömrü sorun olmaktan çıkıyor. Ofis uygulamaları ya da internet kullanımı için gerekli bağlantılara ve yan donanımlara sahip bir dizüstü PC, yeterli olacaktır. Taşınabilir oyuncak olarak dizüstü bilgisayar Görüntü teknolojisi, dizüstü bilgisayarları n oyuna elverişliliğine kısıtlamalar getiriyor. Ne yazık ki taşınabilir bilgisayarlardaki CPU ve grafik yongalarının günümüzdeki masaüstü bilgisayarları- nın performanslarına yakın olmasının da bu duruma olumlu bir etkisi yok. An- Dizüstü PC’lerin içinde dışarıdan göründüğünden daha fazlası saklıdır. Doğru şekilde konfigüre ederek, bilgisayarınızdan alacağınız keyfi arttırabilirsiniz. cak bu sınırlamalar daha çok hızlı ve 3D grafiklere sahip uçuş ve yarış benzetimleri ya da “first person shooter” türü oyunlar için geçerli. Çok yüksek grafik kalitesi gerektirmeyen strateji, kutu ya da kart oyunları sorunsuz bir şekilde çalı şacaklardır. Örneğin uzun yolculuklar için, bilgisayarınıza bir satranç programı yükleyebilirsiniz. Ama çözünürlük konusuna dikkat etmelisiniz. Çoğu eski oyun 640x480 çözünürlükte çalışmaktadır ki bu, çoğu dizüstü ekranında görüntünün çok küçülmesine ve oyundan alacağınız zevkin azalmasına yol açabilir. Dizüstü PC, çantanızdaki DVD oynatıcı Orta sınıf ve üzeri çoğu dizüstü bilgisayarda DVD sürücü bulunduğu için bilgisayarı nız yolculuklarda ya da otel odaları nda sinema görevini üstlenebilir. Bu noktada dikkat etmeniz gereken, MPEG formatındaki videoların işlemciye ve grafik yongasına çok yüklendiği için enerji tüketimini artırmasıdır. DVD sürücülerin de enerji gereksinimleri aynı şekilde yüksektir. Modern yüksek kapasiteli pillerin bile pek azı bir filmi baştan sona oynatmak için yeterli geliyor. Küçücük: Dizüstü PC’lerdeki hoparlörler Hi-Fi standartlarının altında bir ses verir. k 76 Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 Keysmart KN-P1640C, 1.6 GHz hızında işlemciye sahip. Centrino platformunun 512 MB bellekle donatılmış olan bu üyesi 40 GB sabit diskle satışa sunulmuş ve 1.400x1.050 çözünürlüklü 14 inçlik ekrana sahip. Küçük boyutları ve hafifliğiyle beğenimizi kazanan ürünün pil tüketimi de makul seviyelerde. Grafik birimi pek ahım şahım olmayınca performans testlerinden göz kamaştırıcı puanlar alamayan bu dizüstü PC, aslında derli toplu bir tablo çiziyor. Smartbook M3000N: Fiyat/performans oranı iyi sayılabilecek olan bu dizüstü bilgisayar, Centrino platformunun bir üyesi olmasının avantajını da iyi kullanarak pil testlerinde başarılı bir tablo çizdi. Smartbook M3000N, her şeyden önce küçük dış yapısı ve hafifliğiyle beğenimizi kazanmayı bildi. 1.4 GHz’lik Pentium M işlemcisi ve 40 GB sabit diske ek olarak 256 MB bellek, bu dizüstü bilgisayarın temel donanım özelliklerini oluşturuyor. Ayrıca ekranın 14.1 inç olduğunu ve maksimum 1.024x768 çözünürlüğe çıkılabildiğini de belirtelim. Sony PCG-Z1RMP: Tüm test içindeki en şık tasarımlardan biri olan PCGZ1RMP, ayrıca en hafif katılımcı olmak gibi çok önemli bir özelliğe de sahip. Piyasada oldukça beğenilen VAIO serisinin bu üyesi, Centrino platformunu destekliyor ve 1.5 GHz’lik işlemciye sahip. 512 MB bellek ve 60 GB kapasiteli sabit disk de dikkate alınırsa, genel özellikleri itibariyle bu dizüstü PC’de “keşke olsaydı” diyebileceğimiz tek bileşen, bir DVD yazıcı. Bunun dışında ürün tüm etkileyici görünümüne ek olarak yüksek fiyatıyla el yaktığı için, yazık ki sadece bütçesi geniş kullanıcılara sesleniyor. Pancom 8640: Sahip olduğu Pentium4 3.06GHz işlemciye rağmen genel performans testlerinde entegre grafik biriminin kurbanı olan Pancom 8640, 512 MB bellekle donatılmış. 3.5 kg ağırlığı ve yüksek pil tüketimi dikkate alınırsa, cihazın mobilite açısından pek başarılı olduğu söylenemez. Bu bir yana, önemli eksilerine rağmen fiyat konusunda hiç de mütevazı olmaması, bu dizüstü bilgisayar için önemli bir dezavantaj oluşturuyor. Keysmart KN-P2640M: Dahili şoppy disk sürücüye sahip olan bu dizüstü PC, pil tüketimi testinde teste katılan tüm adaylar arasında en düşük performansı ortaya koydu. Pentium4 2.6 GHz işlemci hiç kuşkusuz CPU gücü açısından yeterli, fakat entegre grafik birimi SiS M650 olunca genel performans bundan kötü etkileniyor. 512MB bellek ve 40GB sabit diskle donatılmış olan ürün farklı olarak üzerinde web kamerası var. Acer Aspire 1703SC: 7kg’lık ağırlığı ve devasa boyutları ile “dizüstü” olmaktan uzak bir görünüm vermesi, kuşkusuz Acer Aspire 1703SC’nin en büyük dezavantajı. Büyük olmasının tek getirisi, 1.400x1.050 çözünürlüğe sahip 17inçlik ekranı. Pentium4 2.6 GHz işlemci ve 512 MB bellekle donatılmış olan ürün 80GB sabit diske sahip ve performans testlerinde etkileyici bir profil çizmekten uzaktı. 1500 dolar altındaki dizüstü bilgisayar modelleri Datron Aero G300: Sahip olduğu Pentium4 3.06 GHz işlemciye rağmen Datron Aero 2500’ün toplam performansta harikalar yaratamaması, kuşkusuz sıralamada kendine daha iyi bir yer bulamamasının sebeplerinden sadece biriydi. Pil tüketimi konusunda hiç de cimri olmayan ürün, bu konuda da test ortalamasının altında kaldı. 512 MB bellekle donatılmış olan dizüstü bilgisayar, 40 GB sabit diske sahip. Yonga seti olarak Ali Aladdin P4’ü kullanan ürün, grafik birimi olarak Nvidia Geforce 4 448 Go’yu üzerinde barındırıyor ve 15 inçlik, 1.024x768 piksel çözünürlüklü ekranla satışa sunulmuş. Asus A2500H: Metalik yapısıyla şık bir tasarıma sahip olan A2500H, her şeyden önce DVD yazıcıya sahip olmasıyla alkışı hak ediyor. Zira sizin de gördüğünüz gibi, 1.500 dolar altı kategorisinde DVD yazıcıyla gelen çok sayıda katılımcı yok. Hepsi içinde: Eksiksiz dizüstü bilgisayarlar Dokunma hissi: Fare yerine glidepad kullanmak hassas parmaklar gerektirdiğinden herkes için elverişli olmayabilir. Ses: Daha iyi bir ses kalitesi için kulaklık ve mikrofon girişleri de günümüz dizüstü bilgisayarlarına dahil ediliyor. Bağlantılar: Dizüstü bilgisayarınızda ne kadar çok arabirim (USB, Firewire, LAN) varsa o kadar kullanışlı olacaktır. Bir sürü düğme: Dizüstü’lerde optik sürücüyü kumanda ederek CD/DVD izlemek/dinlemek için kullanabileceğiniz düğmeler, kullanımı kolaylaştı ran bileşenlerdir. k 78 Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 Pentium4 2.8 GHz işlemciyle donatılmış olan bu dizüstü bilgisayar, performans testlerinde daha iyi puanlar da alabilirdi fakat SIS M650 grafik birimi buna engel oldu. Pil tüketimi testlerinde etkileyici olmaktan uzak bir tablo çizen ürün, 40 GB sabit diske ve 256 MB sistem belleğine sahip. Hyundai N243S8: Küçük boyutları ve hafifliğiyle, bir dizüstü bilgisayar için önemli avantajlara sahip olan bu dizüstü bilgisayar, aynı başarıyı pil tüketimi testlerinde de gösteriyor ve birinci olan Centrino dizüstünü saymazsak testteki en iyi skoru elde ediyor. Pentium4 2.4 GHz işlemci ve 30 GB sabit diske sahip olan Hyundai N243S8, uygun fiyatını iyi özelliklerle birleştirince ortaya fiyat/ performans konusunda çok başarılı bir seçenek çıkıyor. Acer TravelMate 250: Üzerinde FireWire donanımı olmayan bu dizüstü bilgisayar, fiyat/performans açısından fena değilse de, genel toplamda iyi bir derece yapmaktan uzaktı. Aslında ürün kendi içinde tutarlı bir tablo çizdi ve test kriterlerinin neredeyse hepsinde vasat değerlere imza attı. 256 MB bellekli ve Pentium 4 2.6GHz işlemcili ürün, 30 GB sabit diske sahip. Asus A2500H: Fiyat/performans oranı açısından cazip bir başka seçenek de Asus A2500H. Pentium4 2.66 GHz işlemcili ürün, 256 MB bellek ve 40 GB sabit diskle donatılmış. Gerek performans, gerekse de pil tüketimi testlerinde vasatı aşamayan bu ürün, uygun fiyat dışında herhangi bir avantaj sunmuyor. Fujitsu-Siemens Lifebook C1020: VIA yonga setli olan Lifebook C1020, performans testlerinde aldığı düşük puanlar yüzünden genel sıralamada daha iyi bir yerde olamadı. Ayrıca pil tüketimi testlerinde de vasatı aşamayan dizüstü bilgisayar, P4 M 2.4 GHz işlemciye ve 256 MB belleğe sahip. Grafik birimi olarak S3 Graphic Pro Savage’ı kullanan ürün, 40GB sabit diskle donatılmış. Sony PCGFR215H: 1.500 dolar altı kategorisinde DVD yazıcılı bir dizüstü bilgisayar görmek hoş fakat 3.5kg’Lık ağırlığa sahip olması Sony PCGFR215H için büyük bir dezavantaj. Dahili disket sürücüyle satışa sunulmuş olan ürün, AMD AthlonM 2200+ işlemci ve 256 MB belleğin yanında 40GB sabit diske sahip. Fujitsu-Siemens Amilo EL N243S9: Testteki en uygun fiyatlı katılımcılardan biri olan bu dizüstü bilgisayar, bütçe konusunda sıkıntı yaşayan kullanıcılar için iyi bir seçenekse de, performans testlerinde çok zayıf kaldığını belirtmekte fayda var. 2 GHz’lik Celeron işlemcili ürün 256MB belleğe ve 40GB kapasiteli sabit diske sahip. Gericom Hummer MSW: Büyük boyutları ve 3.5kg’lık ağırlığı bir yana pil tüketimi testlerinden de düşük puan alan Hummer MSW, PCMCIA ve Firewire donanımı olmamasıyla da dikkat çekiyor. Pentium4 2.66 GHz işlemcili ürün, performans testlerinde nispeten fena değildi ama sahip olduğu önemli eksiklikler, genel sıralamada başarılı olmasını engelledi. Ucuza almak için: İkinci el dizüstü bilgisayarlar Dizüstü bilgisayarınızı, ikinci el bilgisayar satıcılarından almamanız için hiçbir neden yok, tabii bazı noktalara dikkat etmek koşuluyla. Eğer ödeyeceğiniz miktarın yarısının cebinizde kalmasını tercih ediyorsanız bazı riskleri göze almak zorunda kalabilirsiniz. Bu riskler cihazın fazla enerji tüketen ve çabuk ısınan bir masaüstü işlemcisine sahip olması, düşük performanslı grafik yongaları, arabirimlerdeki eksiklikler ve özellikle ağır cihazlarda ortaya çıkan, mobil kullanımı olumsuz etkileyen yıpranmalar şeklinde sıralanabilir. Ancak dizüstü alırken önceliği ev ve ofis içi kullanıma tanıyorsanız, ikinci el cihazlar da sizi memnun edebilir. Mobil bilgisayarın sürekli kullanımla yıpranması Eğer donanım, ergonomi ve fiyat ölçütleri sizi belli bir dizüstüne yönlendirdiyse, olası yıpranmaları değerlendirmek için son bir bakış daha atmanız yararlı olacaktır. Sadece ucuz dizüstü PC’lerde değil, diğer cihazlarda da ileride tekrar tekrar sorunlara yol açabilecek belli zayıf noktalara dikkat etmelisiniz: ?___ Kapakla ekran arasındaki menteşeler sağlam oldukları izlenimini veriyorlar mı? ?___ Soketlerin kaplamaları, kırılmaya ve hasara karşı dayanıklı mı? ?___ Ekran kilidi, ekranı kapattığınızda sallanıyor mu ? ?___ Tuşlara basarken klavye kaplaması kuvvetli bir biçimde eğiliyor mu yoksa yaylanıyor mu (kırılma tehlikesi) ? ?___ Kapağı kapattığınızda bazı tuşlar ekran üzerine baskı yapıyor mu? ?___ Tüm pikseller doğru görüntüleniyor mu, yoksa hatalar (görüntüde siyah ya da yanlış renkte olan noktalar) var mı? Bu noktaları da amacınıza uygunluk çerçevesinde değerlendirmelisiniz. Örneğin dizüstü PC’nizi çalışma odanızda kullanacaksanız kırılma tehlikesi olan kaplamalardan endişe etmenize gerek yoktur. Buna karşın tuşları doğru çalışmayan bir klavye ve hatalı bir görüntü kabul edilemez. Unutmamanız gerekir ki dizüstü PC alırken yapacağınız bazı tasarruşar sonradan pahalı onarımlar şeklinde karşınıza çıkabilirler. Ecevit Bıktım, ecevitb@chip.com.tr fiahin Ekşioğlu, esahin@chip.com.tr Her yöne dönebilen ekran: Bazı yeni dizüstü bilgisayarlarda bulunan ve dönebilme özelliğine sahip olan ekran, pratik kullanımda oldukça işe yarar. Dokunmatik imleç: Günümüz dizüstü PC’lerinde genellikle fare yerine touchpad denilen bir imleç yöneticisi kullanılır. 80 Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 Sonuç: Bütçe kaliteyi belirliyor _ Modern dizüstü bilgisayarlarda CD yazıcı ve DVD sürücü işlevini gören bir cihaz standart olarak bulunuyor artık. Hatta bazılarında DVD yazıcıya bile rastlamak mümkün. Ayrıca entegre modem, LAN ve ses donanımı da artık standart sayılan bileşenlerden. Testimize katılan 1.500 dolar altı ve üstü olmak üzere toplam 26 adet dizüstü PC, sundukları farklı fiyatlar ve özellikleri doğ- rultusunda dikkatle test edildi ve puanlandı. Datron bu zor maratonda birincilik ipini göğüsleyen marka olurken; Dell, Latitude D800 ile ensesindeydi. Asus, anakartlarda oldu ğu kadar dizüstü bilgisayarlarda da iddialı. Özellikle küçük ve hafif modellerden biri olan M2400N’i oldukça beğendik. Sony VAIO PCGZ1RMP ise tasarım itibarıyla kesinlikle çok hoş bir seçenek. 1.500 dolar altı kategorisindeyse genel toplamda Latitude D500’ün üstünlü- ğünü görüyoruz. Centrino platformuna ait bu modelin ardından, farklı bir konsepte sahip olan başka bir Dell dizüstü PC, Inspiron 5100 geliyor. Fiyat/performans oranı olarak çok cazip olan Inspiron 5100 ağır bir ürün fakat performansıyla göz dolduruyor. Yaklaşık 2.5kg’lık ağırlığıyla dikkat çeken Hyundai N243S8 de testimizin hem fiyat hem de fiyat/performans oranı açı- sından dikkat çeken katılımcıları arasında. Uygun fiyat denince akla gelen katılımcıların başında gelen Fujitsu Siemens Amilo EL N243S9 ise bütçesi dar kullanıcılar için kesinlikle dikkate alınması gereken dizüstü PC’lerin başını çekiyor. Değerlendirme kutucukları: 90-100 Puan = 5 Kutu, 75-89 Puan = 4 Kutu, 60-74 Puan = 3 Kutu, 45-59 Puan = 2 Kutu, 0-44 Puan 1 Kutu fiahin Ekşioğlu, CHIP Test Merkezi Editörü Fiyat (+ KDV) Firma Telefon Faks Internet (www.) CHIP Toplam Puanı Performans (%40) Mobilite (%25) Ergonomi (%25) Servis ve Dokümantasyon (%10) Fiyat/Performans puanı Özetle Teknik Veriler İşlemci Bellek Kapasite Yonga Seti Ekran Yongası Ses Yongası Monitör Optik Sürücü Ethernet Modem PCMCIA USB Firewire Kısayol tuşu (adet) Boyut (mm) Ağırlık (kg) İşletim Sistemi Test Sonuçları 3D Mark PCMark 2004 CHIP Bench Toplam (puan) Integer (KDhrystone/sn) Şoating Point (KDhrystone/sn) Memory Throughput (KB/sn) Disk I/O (KB/sn) Pil Testi (dakika) Ürün Model 1738 dolar Ufotek (212) 336 61 00 (212) 336 61 12 datron.com.tr 83 Puan 0 50 100 85 72 87 95 iyi Tüm testlerde başarı lı bir performans ortaya koyan ürün beğenimizi kazandı. PentiumM 1.7 GHz 512 MB 40 Gbyte i855MP ATI Mobility Radeon 9000 Realtek AC97 15’’ TFT LCD, 1400x1050 QSI SBW-242 CDRW/DVD Broadcom Nextreme Gigabit Eth., Intel Pro/Wireless 2100 Agree Systems AC97 1 / Type I+II 4 1 3 334 x 280 x 29 2.85 Windows XP Home 7302 2892 76 3315360 14388 893007 40441 126 1 Datron Aero Z500 TESTBİRİNCİSİ 01|2004 1999 dolar Decode, Sentim (212) 311 12 13, (216) 528 33 33 (212) 321 41 85 (216) 420 56 32 dell.com.tr 83 Puan 0 50 100 80 89 100 84 orta Birinciliği kıl payı kaçıran ürün biraz daha hafif olabilirdi. PentiumM 1.6 GHz 512 MB 30 Gbyte i855MP Nvidia Geforce 4 440 Go SigmaTel C-Major 15,4” UltraSharp, 1920x1200 HL GLA-4040N DVD+R/RW Broadcom 570x Gigabit Eth., Intel Pro/Wireless 2100 Conexant D480 56K 1 / Type I+II 4 1 yok 361 x 276 x 39 3.18 Windows XP Home 6727 2760 71 3152730 13809 724625 42284 132 2 Dell Latitude D800 1499 euro Fujitsu-Siemens Tr. (212) 337 30 30 (212) 335 67 60 fujitsusiemens. com.tr 81 Puan 0 50 100 92 55 81 100 iyi DVD yazıcısı olması ve performansı iyi fakat çok ağır. Pentium4 2.8 GHz 512 MB 40 Gbyte i845PE ATI Mobility Radeon 9000 AC97 15’’ TFT LCD, 1024x768 Ricoh RW8160 DVD+R/RW National Semiconductor DP83815 10/100 ethernet SmartLink 56K 1 / Type I+II 5 1 2 345 x 282 x 39 3.5 Windows XP Home 7433 3379 72 3169752 17841 592400 41212 95 3 Fujitsu Siemens Amilo D7830 1500 dolar üstü dizüstü PC’ler CHIP | OCAK 2004 • = var – = yok 1799 dolar Boğaziçi, Hızlı Sistem (212) 217 29 29, (212) 671 10 71 (212) 217 29 24, (216) 317 96 63 asusturk.com 79 Puan 0 50 100 64 94 85 85 iyi Pil konusunda çok iyi ayrıca küçük ve hafif bir dizüstü bilgisayar. PentiumM 1.6 GHz 512 MB 60 Gbyte i855GM Intel Graphics 82852 SigmaTel C-Major 14.1” TFT LCD, 1024x768 Toshiba SD-R2312 CD-RW/DVD Realtek RTL8139 10/100 Lan, Intel Pro/Wireless 2100 Lucent SoftModem 1 / Type I+II 2 1 5 306 x 253 x 22 2.2 WinXP Professional 1946 2481 83 2860297 13322 1013430 64723 156 4 Asus M2400N 1999 euro Özel Bilgi İşlem (212) 233 55 54 (212) 233 18 11 sony.com.tr 79 Puan 0 50 100 99 42 85 75 kötü DVD yazıcısı çok başarılı fakat pil tüketimi çok fazla. Pentium4 2.8 GHz 512 MB 60 Gbyte Sis M648 Nvidia GeforceFX 5600 Go SigmaTel C-Major 15’’ TFT LCD, 1024x768 Sony DW-U50A DVD+ R/RW, DVD-R/RW SIS 900 Soft 56K DataFax 2 / Type I-III 3 1 yok 327 x 272 x 42 3.2 Windows XP Home 9119 3300 79 3178080 18732 580200 56188 57 5 Sony PCG-8N2M 1899 dolar Boğaziçi, Hızlı Sistem (212) 217 29 29, (212) 671 10 71 (212) 217 29 24, (212) 671 03 63 asusturk.com 78 Puan 0 50 100 92 45 85 75 orta Çok ağır olmasaydı kendine daha üst sıralarda yer bulabilirdi. Pentium4 2.8 GHz 256 MB 60 Gbyte Sis M648 ATI Mobility Radeon 9000 AC97 15’’ TFT LCD, 1400x1050 Toshiba SD-R6112 DVD-R/RW 3 Com Gigabit, Asus 802.11b Actiontec AC97 2 / Type I-III 5 1 4 339 x 273 x 45 3.7 WinXP Professional 7258 3277 81 3138824 18410 585250 65648 71 6 Asus L5800C 2099 dolar Toshiba Türkiye (216) 422 40 50 (216) 422 55 20 toshibatr.com 77 Puan 0 50 100 77 68 85 87 orta FireWire özelliği olmaması tuhaf. Bunun dışında derli toplu bir ürün. PentiumM 1.6 GHz 512 MB 60 Gbyte i855MP Trident Cyber-XP4 SoundMax 14.1” TFT LCD, 1400x1050 Toshiba DW-224E CDRW/DVD Intel Pro/100 Ethernet, Intel Pro/Wireless 2100 Toshiba SoftModem 2 / Type I-III 3 yok 2 312 x 274 x 39.8 2.75 Win XP Professional 5883 2612 78 3172175 13302 788024 56780 120 7 Toshiba Tecra M1 82 Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 Fiyat (+ KDV) Firma Telefon Faks Internet (www.) CHIP Toplam Puanı Performans (%40) Mobilite (%25) Ergonomi (%25) Servis ve Dokümantasyon (%10) Fiyat/Performans puanı Özetle Teknik Veriler İşlemci Bellek Kapasite Yonga Seti Ekran Yongası Ses Yongası Monitör Optik Sürücü Ethernet Modem PCMCIA USB Firewire Kısayol tuşu (adet) Boyut (mm) Ağırlık (kg) İşletim Sistemi Test Sonuçları 3D Mark PCMark 2004 CHIP Bench Toplam (puan) Integer (KDhrystone/sn) Şoating Point (KDhrystone/sn) Memory Throughput (KB/sn) Disk I/O (KB/sn) Pil Testi (dakika) Ürün Model 1779 dolar Boğaziçi, Hızlı Sistem (212) 217 29 29, (212) 671 10 71 (212) 217 29 24, (212) 671 03 63 asusturk.com 76 Puan 0 50 100 87 44 85 85 iyi Testteki en ağır katılımcılardan biri olması önemli bir dezavantaj. Pentium4 2.66 GHz 256 MB 60 Gbyte Sis M648 ATI Mobility Radeon 9000 AC97 15’’ TFT LCD, 1400x1050 QSI SBW-242 CDRW/DVD 3 Com Gigabit, Asus 802.11b Actiontec AC97 2 / Type I-III 5 1 4 339 x 273 x 45 3.7 WinXP Professional 7221 3133 77 3014624 17059 588100 60658 70 8 Asus L5800C 1559 dolar Boğaziçi, Hızlı Sistem (212) 217 29 29, (212) 671 10 71 (212) 217 29 24, (212) 671 03 63 asusturk.com 76 Puan 0 50 100 55 98 83 85 iyi Fiyat/performans oranı fena değil. Ayrıca küçük ve hafif. PentiumM 1.4 GHz 256 MB 40 Gbyte i855GM Intel Graphics 82852 SigmaTel C-Major 14.1" TFT LCD, 1024x768 Toshiba SD-R2312 CD-RW/DVD Realtek RTL8139 10/100 Lan, Intel Pro/Wireless 2100 Lucent SoftModem 1 / Type I+II 2 1 5 306 x 253 x 22 2.2 Win XP Professional 1903 2242 65 2779315 11659 960190 22739 167 9 Asus M2400N 1635 dolar Beko Elektronik A.fi. (212) 872 66 10 (212) 288 10 04 keysmartpc.com 76 Puan 0 50 100 59 79 90 98 iyi Üzerinde webcam olması hoş fakat performans daha iyi olabilirdi. PentiumM 1.6 GHz 512 MB 40 Gbyte i855MP Intel Graphics 82845 AC 97 14'' TFT LCD, 1400x1050 Teac DW-224E CDRW/DVD Intel Pro/100 Ethernet, Intel Pro/Wireless 2100 SmartLink 56K 1 / Type I+II 2 1 3 310 x 255 x 30 2.27 Windows XP Home 1818 2458 68 3137440 13268 915128 23866 132 10 Keysmart KN-P1640C 1554 dolar Kont (216) 499 62 99 (216) 499 62 90 smartbook.com.cn 76 Puan 0 50 100 57 93 85 83 iyi Performans süper değil fakat pil tüketimi konusunda harikalar yaratıyor. PentiumM 1.4 GHz 256 MB 40 Gbyte i855GM Intel Graphics 82852 SigmaTel C-Major 14.1" TFT LCD, 1024x768 QSI SBW-242 CDRW/DVD Intel Pro/100 Ethernet, Intel Pro/Wireless 2100 Ac-Link Modem 1 / Type I+II 2 1 yok 309 x 254 x 29 2.27 WinXP Professional 1911 2292 68 2788215 11914 903543 36169 170 11 Smartbook M3000N 1 5 0 0 D O L A R Ü S T Ü D İ Z Ü S T Ü P C ’ L E R CHIP | OCAK 2004 2.339 euro Özel Bilgi İşlem (212) 233 55 54 (212) 233 18 11 sony.com.tr 76 Puan 0 50 100 55 90 95 75 kötü Testteki en hoş tasarımlardan biri. Fakat performans daha iyi olabilirdi. PentiumM 1.5 GHz 512 MB 60 Gbyte i855MP ATI Mobility Radeon Yamaha AC-X6 14.1" TFT LCD, 1400x1050 Matshita UJDA745 CDRW/DVD Intel Pro/100 Ethernet, Intel Pro/Wireless 2100 Ac-Link Modem 1 / Type I+II 2 1 2 316 x 247 x 24-39 2.1 WinXP Professional 1700 2307 62 2946994 12650 715277 25345 158 12 Sony PCG-Z1RMP 1633 dolar Pancom 0 800 211 32 47 (212) 274 71 90 pancom.com.tr 63 Puan 0 50 100 64 42 70 92 orta Büyük ve ağır ayrıca performans da tatminkar olmaktan uzak. Pentium4 3.06GHz 512 MB 40 Gbyte Sis 650 Sis M650 AC97 15'' TFT LCD, 1024x768 QSI SBW-241 CDRW/DVD SIS 900 HSP56 MR-8640L 1 / Type I+II 4 1 4 332 x 285 x 40 3.5 WinXP Professional 1036 3018 67 3186992 20054 453400 28107 60 13 Pancom 8640 1549 dolar Beko Elektronik A.fi. (212) 872 66 10 (212) 288 10 04 keysmartpc.com 62 Puan 0 50 100 56 37 80 98 orta Web kamerasıyla donatılmış. Yazık ki tam bir pil canavarı. Pentium4 2.66 GHz 512 MB 40 Gbyte Sis 650 Sis M650 AC 97 15" TFT LCD, 1024x768 Samsung SN-324F CDRW/DVD SIS 900 56 MDC Modem 1 / Type I+II 3 1 1 330 x 270 x 40 3.2 Windows XP Home 1188 2512 62 3119009 17575 469596 23803 41 14 Keysmart KN-P264 1699 dolar Infronic (216) 317 96 50 (216) 317 96 63 acer.com 59 Puan 0 50 100 61 45 60 82 orta Tüm testin en büyük ve ağır katılımcısı ve pek "taşınabilir" olduğu söylenemez. Pentium4 2.6GHz 512 MB 80 Gbyte Sis 650 Sis M650 AC97 17'' TFT LCD, 1400x1050 QSI SBW-242 CDRW/DVD SIS 900 Actiontec AC97 1 / Type I+II 4 2 5 378 x 320 x 47 7.1 Windows XP Home 1425 2489 80 2915600 17375 549300 74972 93 15 Acer Aspire 1703SC 84 Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 Fiyat (+ KDV) Firma Telefon Faks Internet (www.) CHIP Toplam Puanı Performans (%40) Mobilite (%25) Ergonomi (%25) Servis ve Dokümantasyon (%10) Fiyat/Performans puanı Özetle Teknik Veriler İşlemci Bellek Kapasite Yonga Seti Ekran Yongası Ses Yongası Monitör Optik Sürücü Ethernet Modem PCMCIA USB Firewire Kısayol tuşu (adet) Boyut (mm) Ağırlık (kg) İşletim Sistemi Test Sonuçları 3D Mark PCMark 2004 CHIP Bench Toplam (puan) Integer (KDhrystone/sn) Şoating Point (KDhrystone/sn) Memory Throughput (KB/sn) Disk I/O (KB/sn) Pil Testi (dakika) Ürün Model 1299 dolar Decodo, Sentim (212) 311 12 13, (216) 528 33 33 (212) 321 41 85, (216) 420 56 32 dell.com.tr 69 Puan 0 50 100 54 78 78 84 çok iyi Pil tüketimi testinde başarılıydı fakat performans daha iyi olabilirdi. PentiumM 1.3 GHz 256 MB 30 Gbyte i855GM Intel Graphics 82852 SigmaTel C-Major 14.1" TFT LCD, 1024x768 QSI SBW-242 CDRW/DVD Intel Pro/100 Ethernet, Intel Pro/Wireless 2100 PCTel 56K 1 / Type I+II 2 1 yok 315 x 257 x 31 2.17 WinXP Professional 1923 2120 66 2582888 11005 842336 41586 128 16 Dell Latitude D500 1199 dolar Decodo, Sentim (212) 311 12 13, (216) 528 33 33 (212) 321 41 85, (216) 420 56 32 dell.com.tr 68 Puan 0 50 100 73 54 70 84 çok iyi Fiyatı dikkate alınınca kesinlikle çok başarılı bir ürün. Pentium4 2.66 GHz 256 MB 30 Gbyte i845PE ATI Mobility Radeon 7500C SigmaTel C-Major 15'' TFT LCD, 1024x768 HL GCC-4241N CDRW/DVD Broadcom 440x 10/100 PCTel 2304WT V.92 1 / Type I+II 2 1 yok 329 x 275 x 44 3.3 Windows XP Home 3946 2949 67 3173594 17135 491608 36110 92 17 Dell Inspiron 5100 1448 dolar Ufotek (212) 336 61 00 (212) 336 61 12 datron.com.tr 65 Puan 0 50 100 62 49 73 95 iyi Performans olarak beklentilerimizin altında kaldı. Pentium4 3.06 GHz 512 MB 40 GB Ali Aladdin P4 Nvidia Geforce 4 448 Go AC97 15'' TFT LCD, 1024x768 QSI SBW-242 CDRW/DVD Realtek RTL8139 10/100 Lan HSP56 MR 1 / Type I+II 4 1 4 330 x 270 x 39 3.35 Windows XP Home 2488 2613 64 3612399 20566 160140 29191 75 18 Datron Aero G300 1499 dolar Boğaziçi, Hızlı Sistem (212) 217 29 29, (212) 671 10 71 (212) 217 29 24, (212) 671 03 63 asusturk.com 65 Puan 0 50 100 62 49 77 85 iyi DVD yazıcısı olması nı takdir ettik fakat önemli eksiklikleri de yok değil. Pentium4 2.8 GHz 256 MB 40 Gbyte Sis 650 Sis M650 AC97 15'' TFT LCD, 1024x768 Toshiba SD-R6012 DVD-R/RW SIS 900 Actiontec AC97 1 / Type I+II 5 1 4 328 x 270 x 42 3.3 Windows XP Home 1408 2803 67 3179512 18685 500500 29424 76 19 Asus A2500H UYGUNFİYAT 01|2004 TESTBİRİNCİSİ 01|2004 1 5 0 0 D O L A R A L T I D İ Z Ü S T Ü P C ’ L E R CHIP | OCAK 2004 1159 dolar Multimedya (212) 479 46 46 (212) 477 44 22 hyundai.com.tw 64 Puan 0 50 100 56 66 65 84 çok iyi Uygun fiyatlı bir dizüstü almak isteyen kullanıcılar için iyi bir seçim olabilir. Pentium4 2.4 GHz 256 MB 30 Gbyte Sis 650 Sis M650 Sis 7017 14.1" TFT LCD, 1024x768 QSI SBW-241 CDRW/DVD SIS 900 SmartLink 56K 1 / Type I+II 3 1 4 305 x 270 x 25.4 2.48 Linux 1315 2539 60 2838443 16264 512587 22376 92 20 Hyundai N243S8 1269 dolar Infronic (216) 317 96 50 (216) 317 96 63 acer.com 63 Puan 0 50 100 63 52 65 83 iyi 15" ekran hoş ama bu yeterli değil ne yazık ki. Pentium4 2.6GHz 256 MB 30 Gbyte i845GM Intel Graphics 82845 AC97 15'' TFT LCD, 1024x768 QSI SBW-242 CDRW/DVD Realtek RTL8139 10/100 Lan Actiontec AC97 2 / Type I-III 4 yok yok 332 x 294 x 40 3.36 Windows XP Home 2006 2702 66 3072930 17591 646980 21888 88 21 Acer TravelMate 250 1199 dolar Boğaziçi, Hızlı Sistem (212) 217 29 29, (212) 671 10 71 (212) 217 29 24, (212) 671 03 63 asusturk.com 63 Puan 0 50 100 59 48 73 85 çok iyi CD/DVD için ayrıca düğmeleri var. Tasarımı hoş denebilir. Pentium4 2.66 GHz 256 MB 40 Gbyte Sis 650 Sis M650 AC97 15'' TFT LCD, 1024x768 QSI SBW-242 CDRW/DVD SIS 900 Actiontec AC97 1 / Type I+II 5 1 4 328 x 270 x 42 3.3 Windows XP Home 1413 2540 71 3027040 17792 522400 47082 74 22 Asus A2500H 1320 dolar Fujitsu-Siemens Tr. (212) 337 30 30 (212) 335 67 60 www.fujitsusiemens. com.tr 61 Puan 0 50 100 50 53 72 100 iyi Pil tüketiminin daha az olmasını beklerdik. Performans da tatminkar değil. Pentium4 M 2.4 GHz 256 MB 40 Gbyte Via P4N 266 S3 Graphic Pro Savage Conexant AC97 15'' TFT LCD, 1024x768 QSI SBW-242 CDRW/DVD Realtek RTL8139 10/100 Lan Soft 56K DataFax 2 / Type I-III 2 1 4 330 x 266 x 34 2.9 WinXP Professional 548 2257 62 2789590 15965 437463 38727 77 23 Fujitsu-Siemens Lifebook C1020 86 Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 Fiyat (+ KDV) Firma Telefon Faks Internet (www.) CHIP Toplam Puanı Performans (%40) Mobilite (%25) Ergonomi (%25) Servis ve Dokümantasyon (%10) Fiyat/Performans puanı Özetle Teknik Veriler İşlemci Bellek Kapasite Yonga Seti Ekran Yongası Ses Yongası Monitör Optik Sürücü Ethernet Modem PCMCIA USB Firewire Kısayol tuşu (adet) Boyut (mm) Ağırlık (kg) İşletim Sistemi Test Sonuçları 3D Mark PCMark 2004 CHIP Bench Toplam (puan) Integer (KDhrystone/sn) Şoating Point (KDhrystone/sn) Memory Throughput (KB/sn) Disk I/O (KB/sn) Pil Testi (dakika) Ürün Model 1.199 euro Özel Bilgi İşlem (212) 233 55 54 (212) 233 18 11 sony.com.tr 61 Puan 0 50 100 54 45 83 75 iyi DVD yazıcılı bir dizüstü PC için fiyatı uygun fakat ağır. AMD Athlon M 2200+ 256 MB 40 Gbyte Via VT8367 Nvidia Geforce 4 440 Go AC97 15'' TFT LCD, 1024x768 Toshiba SD-R6012 DVD-R/RW Realtek RTL8139 10/100 Lan Ac-Link Modem 2 / Type I-III 3 1 yok 329 x 274 x 53 3.5 Windows XP Home 2543 2153 56 2860739 14331 340609 31210 74 24 Sony PCGFR215H 899 euro Fujitsu-Siemens Tr. (212) 337 30 30 (212) 335 67 60 fujitsusiemens. com.tr 58 Puan 0 50 100 43 54 70 100 çok iyi En uygun fiyatlı katılımcılardan biri. Bütçesi dar kullanıcı- lar için cazip. Celeron 2GHz 256 MB 20 Gbyte Sis 650 Sis M650 Sis 7012 14.1" TFT LCD, 1024x768 QSI SBW-241 CDRW/DVD SIS 900 SmartLink 56K 1 / Type I+II 4 1 4 305 x 270 x 31 2.8 Windows XP Home 1044 1875 50 2372631 13522 398002 22416 72 25 Fujitsu-Siemens Amilo ELN243S9 1218 dolar Z Bilişim (312) 231 25 26 (312) 232 64 21 gericom.com 57 Puan 0 50 100 62 44 57 75 iyi Performans fena değil fakat FireWire ve PCMCIA gibi eksiklikler var. Pentium4 2.66 GHz 256 MB 40 Gbyte i845 Intel Graphics 8 2845 AC 97 15'' TFT LCD, 1024x768 Samsung SN-324F CDRW/DVD National Semiconductor DP83815 10/100 ethernet SmartLink 56K yok 5 yok 1 345 x 282 x 39 3.5 Windows XP Home 1848 2750 63 3025048 17208 548400 22108 64 26 Gericom Hummer MSW Farklı tasarım: Sony, Vaio serisinin Z1 modelinde oldukça başarılı bir tasarım kullanmış. Sportif: Toshiba’nın Tecra M1 modeli hafif ve ergonomik yapısıyla oldukça beğenimizi kazandı. DVD izlemek için ideal: Dell Latitude D800’ün 1920x1200 piksellik ekranı DVD izlemek için çok uygun. 1500 dolar altı dizüstü PC’ler CHIP | OCAK 2004 PC’ler dize geldi! DİZÜSTÜ PC’LERİ NASIL TEST ETTİK? Dizüstü bilgisayarları toplam dört kategoriye göre test ettik. Performans değerinin yanı sıra mobilite, ergonomi ve servis - dokümantasyon grupları testimizin toplam puanını oluşturdular. Alt gruplara sahip olan bu ana gruplar da çeşitli özelliklere göre değerlendirildiler. j Performans Dizüstü sistemlerin performansları toplam değerlendirmenin %40’ını oluşturuyor. Bu test grubu için çeşitli benchmark yazılımları kullandık. Örneğin 3DMark 2001 ile yaptığımız grafik ölçümleri performans puanı- nı %30 etkiledi. Özellikle nVidia ya ATI gibi şirketlerin üretimi grafik iş- lemcilerine sahip olan sistemler, bu testte iyi puanlar alabildiler. Grafik özelliğinin yanı sı- ra, sistemlerin ofis ve multimedya testlerini PCMark’ın son sürümü olan PCMark2004 ile değerlendirdik. Burada aynı zamanda bellek ve disk performansları da ölçüldü ve toplam bir sonuç elde edildi. Bu sonuç, performans puanına %50 oranında etkidi. Son olarak ise CHIP Test Merkezi yazılım mühendislerinin yazdığı ve Disk I/O, Memory ile Dhrystone ve Whetstone performanslarını ölçen CHIP Bench32 ile performans değerlendirmesinin %20’sini oluşturduk. Böylece toplam performans puanı elde edilmiş oldu. j Mobilite Dizüstü sistemlerinin performansı kadar mobilitesi de oldukça önemli. Bu yüzden teste katılan ürünlerin boyut ve ağırlık değerlerinin yanı sı- ra pil ömürleri de önemli bir yer tuttu. Burada puanları hesaplarken boyut değerlerini çarpıp cihazların hacimlerini hesapladık. Ağırlık ise en hafif dizüstü baz alınarak hesaplandı. Pil ömründe sürekli çalışma süresini ölçtük. Bu test için BatteryMark yazılımını kullandık. BatteryMark, %100 dolum oranlı bir dizüstü sistemini çeşitli uygulamalarla sürekli çalıştıran ve son seviyeye gelince rapor eden bir yazılım. Bu sayede dizüstü sistemlerinin pil kullanma süreleriyle birlikte toplam değerlendirmede %25’lik bir paya sahip oldu. j Ergonomi Ergonomi kategorisi, dizüstü bilgisayar sistemlerinin sahip olduğu bile- şenlerden ve kullanım kolaylığı gibi kriterlerden oluşuyor. Örneğin ekranı n boyutu ile ulaşabildiği maksimum çözünürlük, bu kriterin hesaplanması nda oldukça önemli bir yer tuttu. Bunun yanı sıra kullanılan iş- lemci, bellek miktarı, grafik yonga seti ve sabit disk kapasitesi gibi bileşenler de bu kategoride ciddi bir etki gösteriyor. Sistemlerin sahip oldukları USB, Firewire ve ağ bağlantı çeşitlerinin yanı sıra, ekstra bileşenler de puanlamayı etkiledi. Ergonomi puanı- nın toplam puanına etkisi ise %25. j Servis ve Dokümantasyon Toplam puan için kalan %10’luk kı- sım, Servis ve Dokümantasyon kategorisine aitti. Burada sistemlerin içinden çıkan kullanma kitapçığının yanı sıra web sitelerinde yer alan çe- şitli destekler de göz önüne bulunduruldu. Ayrıca her bir üretici rasgele belirlediğimiz bir zamanda aranarak ürün desteği istendi. Teknik destek hattına önceden hazırladığımız sorular soruldu ve verilen cevaplar değerlendirildi. Doğru kişiye doğrudan ulaşma ve destek telefonlarının ücretsiz olması da, bu kategorideki puanı önemli ölçüde etkileyen unsurlardı. TEST KRİTERLERİ Performans % 2 5 % 2 5 %40 Mobilite Ergonomi %10 Servis ve Dokümantasyon 88 CHIP | OCAK 2004 Dizüstü bilgisayar donanımlarına bir göz attığımızda son derece geniş bir ürün yelpazesiyle karşılaşıyoruz: CD yazıcılar, combo sürücüler, ağ bağdaştırıcıları, dahili modemler, çok eski olmayan masaüstü bilgisayardakilerle bile boy ölçüşebilecek grafik yongaları. Buna karşın tüm bu dahili donanım seçenekleri bile mobil kullanım söz konusu olduğu zaman yetersiz kalabiliyor, çünkü yolculuk sırasında da ofis ya da evdeki konfora sahip olmayı tercih ediyoruz. Ama kimse, evde kullandığı büyük faresini yanında taşımaktan hoşlanmayacağından, mobil yaşam için özelleşmiş donanımlar piyasaya sürülüyor. Mobil kullanıcılar dışında harici donanıma gereksinim duyabilecek bir diğer grup da dizüstü bilgisayarını uzun zaman önce almış olanlar. Kısa süre öncesine kadar dizüstü PC’lerde de CD yazıcı gibi seçeneklerin bir lüks kabul edildiğini ya da kullanıcıların birtakım arabirimlerden vazgeçmek zorunda kaldıklarını hatırlatalım.Aradan geçen zamanda dizüstü donanım fiyatları önemli bir düşüş gösterdi. Biraz yatırım yaparak, alırken eksik bıraktığınız (ya da artık ye- Küçük yol arkadaşları Küçük yol arkadaşları tersiz bulduğunuz) fonksiyon ve parçaları tamamlayabilir, bilgisayarınızdan tekrar eskisi gibi verim alabilirsiniz. Tabii bunu yapabilmenizin önkoşulu, cihazınızın işlemci ve belleğinin, bu değişimlere izin verecek performansa sahip olması (Ama çoğu dizüstü bilgisayarda artık belleğin de sorunsuz olarak değiştirilebildiğini unutmayın). Yolculukta dizüstü PC’niz için harici CD yazıcılar Eğer dizüstü PC’niz için harici bir CD yazıcı almayı düşünüyorsanız, dikkat et- Dizüstü PC’ler çoğunlukla bir masaüstü bilgisayarından geri kalmayacak donanımlarla karşımıza çıkıyorlar. Ancak bazı özel kullanımlar için geliştirilmiş her türden ve fiyattan yan donanım ürünleri de bulunuyor. Hangi ürünü hangi amaçla kullanmanız gerektiğine bu yazıda bir yanıt bulabilirsiniz. Dizüstü bilgisayarınız için pratik donanımlar Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 89 meniz gereken bazı noktalar olacak. Öncelikle yazıcının boyu ve büyüklüğü mobil kullanımda çok önemli rol oynayacaktır. CD yazma hızı, yazma işleminin ne kadar uzun süreceğini belirlediğinden yolculuklar için önemli bir diğer faktördür. Bağlantı noktaları, dizüstü PC üzerindeki arabirimlerle uyumlu olmalıdır. Aksi takdirde dizüstü bilgisayarınıza daha hızlı çalışan bir arabirim eklemeyi düşünmelisiniz. Eğer yalnızca evinizde CD yazmayı planlıyorsanız, CD yazıcınız çoğunlukla çekmecede duracak demektir ve bu durumda büyük ya da ağır olması bir sorun oluşturmayacaktır. Üstelik enerji tüketimi konusunda da herhangi bir sıkıntı yaşamayacaksınız. Bu sınıf bir CD yazıcıyı yaklaşık 100 Euro’ya satın alabilirsiniz. CD yazıcılar çoğunlukla yolculuklarda zarar görmemeleri için koruyucuların içine yerleştirilmiş olarak tasarlanırlar. USB 2.0 ya da Firewire arabirimleri sayesinde, bazıları bir masaüstü bilgisayarda alışık olduğunuz kadar hızlı çalışabilirler. Daha eski bazı CD yazıcılar, USB 1.1 gibi daha yavaş teknolojilere sahip olabilirler ya da doğrudan bilgisayarın paralel portundan bağlanabilirler. Bu durumda mobil kullanım söz konusu olamayacaktır çünkü hem bu tip yazıcılar 1.5 kilonun üzerindedirler, hem de günümüzde dizüstü PC’lerin hepsi paralel porta sahip değil. Yolculuklara elverişli, kullanışlı CD yazıcıların fiyatları ise yaklaşık 180 Euro olup ağırlıkları da 500 gramın altında. Bu tip yazıcıları, Freecom ve Archos gibi üretici firmalardan temin edebilirsiniz. En iyi yazdırma için: Arabirimler ve güç kaynakları CD yazıcı hızlarını değerlendirirken dikkatli olmalısınız: Harici bir USB bağlantılı CD yazıcının 24, hatta 40 hızda yazdığından bahsediliyorsa, burada mutlaka USB 2.0 ara birimi kastediliyor demektir. Elbette aynı cihaz USB 1.1 üzerinde de çalışır, ancak bu durumda yalnızca 4 hızlı yazabilir. Tam performans almak isteyenlerin USB 2.0 arabirimine sahip bir dizüstü bilgisayara gereksinimleri var. Eğer dizüstü PC’niz USB 2.0’ı desteklemiyorsa bir PCMCIA kartı yardımıyla (yaklaşık 40 Euro) bu hızlı arabirime sahip olabilirsiniz. Yaptığınız yatırıma değecektir, çünkü günümüzde kullanılan dijital kamera, fotoğraf makinesi ve benzeri gereçlerin çoğu USB 2.0 kullanıyorlar. Alternatif olarak Firewire arabirimine ya da PCMCIA adaptörüne sahip bir cihaz da kullanabilirsiniz. Doğru arabirim seçiminin yanı sıra, CD yazıcının elektrik akımını hangi kaynaktan kullandığına da dikkat etmelisiniz. Unutmayın ki ancak kendi pili olan cihazlar mobil kullanıma olanak sağlıyorlar. Bu kategorideki cihazlara örnek olarak Freecom’un çok küçük CD yazıcısı FS-1 gösterilebilir. CD-R’ları 24 hızla ve CD-RW ortamları 10 hızla yazabilen bu cihaz, 24 hızla da CD okuyabiliyor. FS-1 konusunda iki seçeneğiniz bulunuyor: Card-Bus ara birimi ile her dizüstü PC’ye bağlayabileceğiniz gibi, alternatif olarak USB 2.0 ara birimini de tercih edebiliyorsunuz. “Buffer Underrun Prevention” özelliği ile yazdırma işlemi sırasında bilgi akışının kesildiği duÖzel web kameraları: Klipsli ayakları sayesinde her dizüstü bilgisayarın kenarına kolayca iliştirebilirsiniz. PROFESYONEL İPUCU »Dünyayı dolaşanlar için yararlı donanımlar Hırsızlığa karşı önlemler: Hemen her dizüstü bilgisayar için bir Kensington kilit takabileceğiniz muhafazalar bulunuyor. Sistem şöyle çalışıyor: İlmiği olan çelik kabloyu sabit bir yüzeyin çevresine sarıp dizüstü PC üzerindeki kilide takı- yorsunuz (Fiyatı yaklaşık 35 Euro). Yolculuk için adaptör: Yurt dışına yolculuklarda prizler için bir adaptöre gereksiniminiz olabilir. Farklı prizlere uyum sağlayan bir modem adaptörü de internet bağlantısı için faydalı olabilir. RJ11 girişler yavaş yavaş standart haline gelmeye başlasalar da, buna güvenmek için henüz erken. Bu durumda üretici firmalardan adaptör setleri edinebilirsiniz. Bu setlerden Targus’un Avrupa paketi yaklaşık 80 Euro. Ama gittiğiniz yerden de telefon şebekesi için uygun adaptörler bulabilirsiniz. Temel olan, hemen tüm dizüstü PC’lerde bulunan saydam RJ11 girişi. Modem koruyucu (40 Euro), dizüstü PC’yle telefon şebekesi arasına yerleştirilen ve iletişimin güvenli olup olmadığı- nı sınayan bir cihaz. Bu cihaz, bilgisayarı nıza zarar verebilecek akım değişikliklerini önlüyor. Bunun dışında çapraz bağlantılarda doğru polariteyi sağlayarak özel bir kablo olmadan da hatta bağlanabilmenizi sağlıyor, aksi takdirde bazı Amerikan bağlantılarında hatta bağlanmakta sorun yaşayabilirsiniz. Çanta: Artık pek çok firmanın dizüstü bilgisayarlar için çanta seçenekleri bulunuyor. Yüksek kaliteyi arayanlar Samsonite ya da Bree&Co. gibi firmaları tercih edebilirler. Eskiden yalnızca omuz askılı klasik modeller varken, bugün Targus gibi bu iş için özelleşmiş firmalarda, sırt çantası şeklinde tasarlananlar da dahil altmışın üzerinde model seçeneği ile karşılaşabilirsiniz. Mobil yazıcılar: Firewire, USB 2.0 ya da cardbus gibi ara birimler yüksek hızla CD yazdırmanıza olanak sağlıyorlar. Ama ek bir elektrik kaynağı şart! k 90 Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET CHIP | OCAK 2004 rumlarda CD’nin kullanılmaz hale gelmesinin önüne geçebiliyorsunuz. Freecom FS-1’in fiyatı yaklaşık olarak 270 Euro, enerji tüketiminde de oldukça tutumlu olduğunu söyleyebiliriz. Mobil sinema keyfi: DVD sürücüler DVD sürücüler için de harici CD yazıcılarla aynı prensipler geçerli, ancak onlara kıyasla biraz daha pahalılar. CD yazıcılarda olduğu gibi geniş ürün seçenekleri de DVD sürücülerde şimdilik bulunmuyor. Örnek vermek gerekirse, Freecom’un hem CD hem de DVD yazabilen bir combo yazıcısı bulunuyor. Traveller II DVD RW’nin fiyatı 410 Euro dolayında. Archos’un Mini-DVD modeli gibi daha basit DVD sürücüler ise yaklaşık 100 Euro’ya satın alınabiliyorlar. Sürücünüzü alırken önce dizüstü PC’nizin üretici firmasının kataloglarına bir göz atmak faydalı olur, ancak bu fiyatları mutlaka diğer firmaların fiyatlarıyla da kıyaslamanız gerekiyor. Çoğunlukla orijinal donanımla aynı performansı başka bir yerde çok daha ucuza bulabiliyorsunuz. Yine sürücülerini ev içinde kullanacaklar için bir diğer hesaplı seçenek de bildiğimiz dahili sürücüleri koruyucu bir kılıf içinde alıp kullanmak olabilir. Yaklaşık 100 Euro’ya bu tip bir cihaz temin edebilirsiniz. Güvenlik önemlidir: Sabit diskler ve yedekleme ortamları Önceden sabit diskinin kafaların plakaya çarpması sonucunda bozulduğuna tanıklık edenler, dizüstü bilgisayarlara biraz daha şüpheyle yaklaşacaklardır.Haksız da sayılmazlar, çünkü dizüstü PC’lerin sürekli maruz kaldıkları sarsıntı, sabit diskin yerinden oynamasına yol açabilir. Bu durumda yapılması gereken yalnızca okuma ve yazma kafalarını diskin üzerine oturmasını sağlamaktır. Ancak önemli bir sunumu ya da detaylı bir ajandayı yeni tamamlamışsanız ve bir yedeğiniz de yoksa, durum hiç hoş olmayacaktır. Dizüstü kullanıcılarının yedeklemeye ayrı bir önem vermeleri gerekir, çünkü sebebi ister kafaların çarpması olsun, ister sistem çökmesi, mobil bilgisayarlarda veri kaybetme riskiniz çok daha yüksek. Günümüzde dosyaların çoğu 1.44 Mbyte’ın üzerinde olduğundan, klasik disketler verilerin yedeklenmesinde çoğunlukla yetersiz kalır. Birkaç Mbyte’lık verileri güvenli bir şekilde saklamak için küçük USB bellekleri kullanabilirsiniz. Kendinize 32 ve 512 Mbyte arasında istediğiniz uygun bir büyüklük seçebilirsiniz. Ancak bu pratik cihazların fiyatları şimdilik biraz yüksek: 32 MByte kapasitede olanları 30 Euro, 64 MByte olanlar 40 Euro, 256 MByte 85 Euro ve 512 MByte için ödemeniz gereken miktar 185 Euro. USB bellekler dizüstü bilgisayarlardan masaüstü bilgisayarlara ya da dizüstü bilgisayarlar arasında bilgi transferinde mükemmel uyum sağlıyorlar. Ne de olsa bügün kullanılan cihazların hemen hemen tümü USB arabirimine sahipler. Bu küçük bellekler bağlandıkları anda bilgisayar tarafından tanınıyor ve ekranda bir sürücü gibi temsil ediliyorlar. Eğer yalnızca dosyalarınızı yedekleyip saklamak istiyorsanız bir çözüm yolu daha bulunuyor. Üstelik taşınabilir bilgisayarlarda kullanıldığında, masaüstü sistemlere göre çok daha ekonomik olan bir çözüm: CompactŞash kartları ya da Microdrive’lar. Bu kartlar pek çok dijital fotoğraf makinesinde de kullanılıyorlar ve basit bir kart adaptörü (yaklaşık 10 Euro) yardımıyla dizüstü PC’nin PCMCIA girişi üzerinden okunabiliyorlar. Buna karşın USB üzerinden masaüstü bilgisayarla bağlantı sağlayan adaptörlerin fiyatları 40 Euro dolayında bulunuyor. CompactŞash belleklerin fiyatları ise: 128 MByte kapasitede olanlar 45 Euro, 256 MByte 80 Euro, 512 MByte ise 140 Euro. 1 GByte gibi yüksek bir kapasite için göze almanız gereken miktar ise yaklaşık 300 Euro. Çok miktarda veriyi yanında taşımak ve aktarmak isteyenler içinse harici sabit diskler iyi bir yardımcı olabilir. Mobil kullanım için geliştirilmiş sabit diskleri, LaCie gibi üretici firmalardan temin edebilirsiniz. 20 GByte boyutlarında olanlar 190 Euro dolayında; 160 Euro daha ekleyip bu kapasiteyi iki katına çıkarabilirsiniz. Ancak söz konusu harici bir sabit disk olduğunda, elektrik akımını dizüstü PC dışında bir kaynaktan sağlamanız gerek- Kablosuz iletişim: Nokia’nın yeni D211 kartı, size interneti W-LAN ya da mobil yayın üzerinden sunuyor. Tabii 380 Euro gibi bir bedel karşılığında. Daha fazla bellek: PCMCIA için geliştirilen mini sabit diskler yüksek bellek kapasitelerine sahipler. Compact Şash bellekler ya da Microdrive’lar ise daha ekonomik diğer seçenekler. Mobil fare: Çoğu üreticinin dizüstü PC’lere özel küçük fareleri bulunuyor. Dikkat: Artık çoğu dizüstü bilgisayarın PS2 girişi olmadığı için USB fare almanız gerekli! k 92 Test: Dizüstü PC’ler GÜNCEL » KAPAK » DONANIM » YAZILIM» HI-TECH » PRATİK » INTERNET tiğini bilmelisiniz. Gerçekte normal bir Firewire bağlantısı ile bir sabit diske yeterli elektriği sağlayabilirsiniz, ama ne yazık ki dizüstü sistemlerde bu mümkün değil. Dizüstü PC’lerde küçük dört kutuplu Firewire bağlantıları bulunur, yani elektrik akımını ileten iki kutup eksiktir. Dizüstü PC’lere Firewire bağlantısı sağlayan PCMCIA kartları da altı kutuplu olmalarına karşın yeterli olmaz, çünkü bu kartlar, her iki akım kutbunu kapsamıyorlar. Sanal dünyayla bağlantılar: Modem, ISDN, ağ, kablosuz ağ Artık her modern dizüstü PC, kendi modemi ve ağ bağlantısı ile birlikte sunuluyor olsa da cihazını bir kaç yıl önce almış olanlar bu parçaların eksikliğini yaşayabilirler. Bu eksiklik, bir PCMCIA kartı aracılığıyla giderilebilir. PCMCIA Ethernet kartları ve modemlerinin her biri yaklaşık 30 Euro’ya temin edilebiliyorlar. Her iki özelliğe de sahip olan combo kartlar yaklaşık 80 Euro ile biraz daha pahalı bir alternatif oluşturuyorlar. Hangi modeli seçmeniz gerektiği konusunda çok kafa yormanıza gerek yok, çünkü bu standart donanımlar hemen tüm sistemlerde aynı prensiplerle çalışıyorlar ve sürücüleri arasında da büyük farklar bulunmuyor. Kendi içinde ISDN kartı bulunduran dizüstü PC’lere ise daha seyrek rastlanıyor. Zaten 100 Euro gibi yüksek bir fiyata sahip olan ISDN kartını özel gereksinim olmadıkça eklemeniz için de bir neden yok. AVM’nin bu alandaki en üst düzey ürünlerinden Fritz!Card’ın bedeli 180 Euro, ancak kusursuz sürücüleri ve zengin yazılımlarla donanmış olması ödediğiniz miktarın hakkını veriyor. Elbette modem, ISDN ve Ethernet kartını harici olarak alıp USB üzerinden de kullanabilirsiniz. Bu çözüm dahili PCMCIA kullanımından daha hesaplı olacak ama daha fazla yer işgal edecektir. Yine de yalnızca ofis ve evde bu bağlantılara gereksiniminiz varsa birkaç Euro tasarruf edebilirsiniz. Kablosuz ağ ortamlarının (wireless LAN) yaygınlaşması dizüstü PC’leri de etkiliyor. Bizde de yeni yeni kullanıma giren bu teknoloji ile, bazı açık alanlarda W-LAN arabirimi olan bir dizüstü PC aracılığıyla internete bağlanabiliyorsunuz. Hatta pek çok yeni modelde W-LAN bağlantısının standart olduğunu görüyoruz. Bu bağlantıya sahip olmayan modeller de PCMCIA kartı üzerinden 60 Euro’dan başlayan fiyatlarla eksiklerini giderebiliyorlar. İnternet bağımlıları için önerimiz ise Nokia’nın 380 Euro’luk D211 kartını edinmeleri. Standart W-LAN adaptörü olarak çalışıyor ve aynı zamanda mobil yayın (HSCSD/GPRS) üzerinden de sizi internete bağlayabiliyor.Hatta ek bir kulaklık - mikrofon seti aracılığıyla telefon görüşmeleri de yapabiliyorsunuz. Yolda TV seyri : Kartınızı denemeyi unutmayın! Taşınabilir bilgisayarında televizyon seyretmek isteyenler, piyasada fazla sayıda bulunmayan USB TV kartlarından birini seçmek zorundalar. Bu kartlar yaklaşık 100 Euro’ya temin edilebiliyorlar. Ancak kartınızı almadan önce mutlaka kendi bilgisayarınızda denemeniz gerekiyor. _ Batu Hergünsel, batuher@chip.com.tr Hepsi aynı yerde: Dizüstü PC’nizle sık sık yolculuk yapmak zorunda kalıyorsanız iyi bir çanta sizi memnun edecektir. CHIP | OCAK 2004
 
Cep telefonları | Ekran kartları | Masaüstü | Notebook | Ses kartları | Webcam | Klavye & Fare | Yazıcılar | Tablet Ev Sineması
Mp3 Player | Usb Bellekler | Video kameralar | Fotoğraf Makinesi | Taşınabilir diskler | LED & LCD Tv | Monitörler | OEM | PDA
Navigasyon | Oyun Konsolu