CHIP Online - Arşiv: Mayıs 2004 DOWNLOAD Haberler

Nokia’nın Communicator 9500’ü iş PC’sini taşınabilir hale getiriyor: W-LAN üzerinden örneğin çalıştığınız firmanın ağına erişmeniz mümkün. Communicator yalnızca UMTS’i kullanamıyor. Çalışkan güncel Nakit kullanmadan ödeme: Avrupa’da yüz milyonlarca cep telefonu kullanılıyor. Bu da mobil ödeme hizmetlerinin kendini kabul ettirmesi için bir fırsat. Bazı Avrupalı operatörlerin kullanıcıları cep telefonları üzerinden ödeme yapabiliyor veya para otomatlarını kullanabiliyor. Benzer şekilde, 3. kuşak multimedya telefonları n cüzdan gibi kullanılabilmesi için pek çok çalışma devam ediyor. Mobil büro: Yeni Smartphone’lar Organizer ve Microsoft Office desteğinden çok daha fazlasını sunuyor. Nitekim Nokia’nın 9500’ü W-LAN üzerinden ağlara erişiyor. E-posta istemcisi ile ZIP ve PDF dosyaları gibi e-posta ekleri, JPEG ya da TIFF resimleri mobil olarak izlenebiliyor. Hatta Japonya’da Vodafone’dan V601SH Office ve PDF belgelerini değiştirilebilir büyüklükte gösteriyor. Bunun ne zaman olanaklı olacağı henüz belli değil. Güvenlik: Cep telefonları PC’den ne kadar çok özellik devralırsa, virüsler için de o kadar çekici oluyor. Symantec ve Nokia’nın güvenlik uzmanları çoktan güvenlik duvarları ve virüsten korunma üzerinde çalışıyor. Güvenliğin gerekli olduğu yerde, kontrol de pek uzakta değil. Nitekim cep telefonu üreticileri şimdiden mobil içerikler için bir kopyalamaya karşı koruma standartı üzerinde anlaşmış bulunuyor. _ KK / Garo Antikacıoğlu, agaro@chip.com.tr fiampiyonası’ndan haberler ve video göndermek için hazırlıklarını sürdürüyorlar. Ve fiubat’tan beri Mobilkom Austria ilk mobil TV yayını gerçekleştiriyor. Evet, yanlış duymuyorsunuz. Avusturya’da cep telefonu ile televizyon seyredebiliyorsunuz, üstelik de CNN’in canlı haberlerini. Oyun tutkunları ise cep telefonları üzerine otomobil yarışları ve RPG oyunlara katılabiliyorlar. Nokia’nin hazırladığı çok oyunculu oyun hakkındaki haberimizi internet haber sayfaları nda okuyabilirsiniz. Cep telefonunda oyunlar ise yakın zamanda ATI ya da Nvidia’nın 3B yongaları nın cep telefonlarına gireceğinin habercisi gibi ki bu konuda adımlar atıldı bile. Mitsubishi telefonlarına bu yongaları entegre etmeyi planlayan ilk firmalardan biri. Televizyon 13 CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 Oyunlar ATI ve Nvidia’dan Mini 3B yongaları şimdiye kadar yalnızca PC üzerinde çalışan hızlı oyunları cep telefonuna getiriyor. Videolar Fotoğraşardan sonra videolar - kendi çektikleriniz ya da ağdan stream edilmiş olan - SonyEricsson S700 gibi kameralı cep telefonlarına indirilebiliyor. Avrupa’da Mobilkom Austria, Symbian OS ve Series 60 platformlu aygıtlar üzerinde ilk TV-Stream’i gerçekleştirdi. VoIP destekli Zyxel Prestige 2000W, yalnızca Internet üzerinde dolaşmakla kalmıyor mobil dünyayla da online telefonlaşıyor. Voice over IP Mobil ödeme: Kameralı cep telefonlarıyla gelecekte kullanıcının kasa ya da PC monitörü üzerindeki fotoğrafını çekmesi suretiyle nakit olmadan ödeme olanaklı olacak. Bir çeşit görüntülü şifre olan bu sistemde, “Fun PhotoPay“ yazılımı sonra ekran içeriğini çözebilecek ve sadece bir düğmeye basışla ödemeyi gerçekleştirecek. CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 14 _CHIP gerçekten çok önemli bir virajı döndü. Kesintisiz 100. sayıya ulaşan ilk aylık BT dergisini yayınlı- yor olmanın gururunu yaşıyoruz çalışanlar olarak. Üstelik sektörün iki yüze yakın ilanla tam destek verdiği, 460 sayfalık müthiş bir sayı hazırlamış olmak sevincimizi, kat kat artırıyor. CHIP’in gücünü ve Türkiye BT sektörü için taşıdığı önemi gösteren bir sayı oldu 100. sayı... Bu gücün kaynağı ise tabii ki sayı sı yüz bini aşan CHIP okuru. Takip edenler bilirler, daha önce birkaç defa ülkemizde dergi pazarının ne kadar küçük olduğundan bahsetmiştim. Yıllar geçtikçe ne yazık ki durum de- ğişmiyor. En popüler dergiler hala yirmi binli rakamlarda seyrediyorlar. Kırk binin üzerinde satılan dergi sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor. Neden ise çok; içerik kalitesinin düşüklüğünden okuma alışkanlığı- nın yerleşmemiş olmasına kadar uzanan geniş bir yelpaze. Bu küçük pazarda başta CHIP olmak üzere BT dergilerinin ulaştıkları satış rakamları geçekten önemli başarı. Örneğin yayınlandığı başka hiçbir ülkede CHIP, Türkiye’de olduğu gibi ülkenin en çok satılan dergisi değil. Bu başarıdaki en önemli etkenlerden birisi kuşkusuz bilgiye aç genç nüfusumuz. Diğer taraftan yakaladığı istikrarlı çizgi, bilgi birikimi, yıllardı r aynı şekilde korunan editoryal kadro ve profesyonel dergicilik anlayışı, CHIP’i kendi alanında çok farklı bir konuma taşıyor. Bunun yansımalarını hem okurlarının hem de firmaların CHIP’e yaklaşımlarında açıkça görebiliyoruz ve bu bizleri hep daha iyisini yapmak için motive ediyor. Kısa bir ara... Editör olarak çalışmaya başladığım CHIP’in 100 sayı sına da emek vermiş olmaktan gurur duyuyorum ve ilk sayıdaki heyecanım hala devam ediyor. Ancak benim için ne yazık ki kısa bir ara vermenin zamanı geldi. Bunun 100. sayıya denk gelmesi tatlı bir tesadüf oldu açıkçası. Mayıs ayı içerisinde 14 aylık yüksek lisans eğitimi için Sydney’e gidiyorum. Dönüşümde yine Vogel- Burda’da çalışmaya devam edeceğim. Yani bu bir ayrılık değil, sadece kısa bir ara... 100. sayı heyecanını bizlerle birlikte yaşayan tüm okurlarımıza ve reklam verenlere sonsuz teşekkürler, yakında tekrar görüşmek üzere! READ.ME » Nice 100 sayılara ? Gökhun Sungurtekin Yayın Koordinatörü sgokhun@chip.com.tr Sabit diskiniz yanınızdaysa gözünüz arkada kalmaz _ Yeni Maxtor One Touch serisi, 200 /250 GB’a kadar olan kapasite seçeneklerinin her 40 GB’ında 40 saatlik MPEG dijital video, 10,000 adet 4 dakikalık MP3 şarkı, 40,000 adet yüksek çözünürlüklü resim veya yakla- şık 100 adet video oyunu yedekleyebiliyor. 250 GB kapasiteli bir harici disk kullanarak 400’e yakın CD’yi kopyalamaktan kurtulabilir, bütün CD’lerinizi tek tek taramak yerine, aradığınız bilgiye tek bir yerden ulaşabilirsiniz. Ayrıca, harici diskinize Windows kurarak ayrı bir disk gibi kullanabilir ya da doğrudan fotoğraf makinanızı, kameranızı bağlayarak PC bağlantısına gerek olmadan dijital resim ya da videolarınızı yedekleyebilirsiniz. Bilgi için: www.koyuncu.com.tr Maxtor One Touch Sony PEG-TJ37 Kameralı, kablosuz ağ bağlantılı PDA Sony’nin yeni avuçiçi bilgisayarı Clié PEG-TJ37, VGA çözünürlüklü (640 x 480 piksel) bir dijital kameraya, Memory Stick Pro yuvasına sahip ve MP3 dosyalarını çalabiliyor. 150 gram ağırlıktaki aletin ekranı 16 bit renk derinliğinde (65.000 renk) 320 x 320 piksel çözünürlük sunuyor. PEG-TJ37’de ayrıca IEEE 802.11b standardı nı destekleyen bir W-LAN modülü mevcut. Böylece kullanı cı hem evinde, hem de kamuya açık alanlardaki Hotspot’lardan doğrudan internete erişebiliyor, verileri ya da fotoğraşarı doğrudan e-postayla gönderebiliyor. 32 MB RAM ile donatılmış PDA’nın işletim sistemi, PalmOS’un en güncel sürümü olan 5.2. Fiyatı: Yaklaşık 300 Euro Bilgi için: www.sony.com CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 16 Optik alanında devrim! Sıvı mercekler Philips hareketli parçalar olmaksızın çalışan değişken odaklı bir mercek sistemi tanıttı. Tüm alanlar üzerinden devreye giriş bununla yalnızca on milisaniye kadar sürüyor ve hemen hemen hiç enerji tüketmiyor. Bu geliş- me dijital kameralar ve optik bellek sürücüleri için uygun. “ŞuidFokus” biçimini değiş- tirmek suretiyle, odak uzaklığını bir insan gözü gibi ayarlıyor. Sistem, farklı kırılma endekslerine sahip ve birbirine karışmayan iki sıvıdan ibaret. Bu sıvılardan biri elektriği ileten sulu çözelti, diğeri ise iletken olmayan yağ. Bir borucuk içine hapsedilmiş sıvı bir merceğin yarı yuvarlak biçimini alıyor. Elektrik gerilimi uygulandığında, yüzey gerilimi ve böylelikle merceğin eğilme yarıçapı ve de odak uzaklığı değişiyor. Philips’in modelinin çapı üç milimetre. Netlik alanı beş santimetreden sonsuza kadar uzanıyor. Bilgi için: www.philips.com Philips ve Sony Baharla gelen çift katmanlı yazıcı Philips Nisan ayında DVDRW885K adlı ilk çift katmanlı (dual layer) DVD yazıcısını çıkardı. DVD+ formatını destekleyen yazıcı için Philips 170 Euro’luk bir etiket belirlemiş. Kullanıcılar sonradan firmware güncellemesiyle cihazı çoklu format yazı cıya dönüştürebilecekler. Mayı s ayındaysa Sony safkan çoklu format yazıcısı DRU-700 A ile çift katmanlı yazıcılar piyasası- na giriyor; ürünün fiyatıysa 200 Euro civarında olacak. Çift katmanlı yazıcılar, uygun DVD’lere 8,5 GB, yani mevcut DVD yazıcı- ların neredeyse iki katı veri yazabiliyorlar. Sistemin yaygınlaşması bekleniyor. Bilgi için: www.philips.com; sony.com Busines Intelligence İş zekası sempozyumu 26 Mayıs 2004 tarihinde Marmara Üniversitesi İ.İ.B.F. Almanca İşletme ve Enformatik Bölümleri, İstanbul Grand Cevahir Hotel’de “Business Intelligence & Data Mining” sempozyumu düzenleyecek. Almanca Enformatik Bölümü Başkanı Prof. Dr. Haldun Akpınar yönetiminde düzenlenen sempozyumda Almanya Münster Üniversitesi’nden Prof. Dr. Gottfried Vossen, Dortmund Ünivers i t e s i ’ n d e n Prof. Dr. Richard Lackes, İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Prof. Dr. Murat Dinçmen ve Prof. Dr. Haldun Akpınar veri ambarları, veri madenciliği ve kurumsal zeka konularında çeşitli sunumlar yapacaklar. Ayrıca sempozyumun sponsorlarından SAS ve SAP’den Fatih Köksal ve Serdal Mermer ilgili konularda Türkiye’deki uygulama ve işletme tecrübelerini aktaracaklar. Bilgi için: www.intelmine.org/sempozyum ASUS, NVIDIA’nın en yeni grafik işlemcisi GeForce FX 6800(Ultra)’yı taşı- yan ASUSV9999 ekran kartını duyurdu. Dünyanın en güçlü ve en hızlı grafik işlemcisi olarak lanse edilen NV40 (GeForce FX 6800) işlemcilerini içeren ASUS kartları son derece gerçekçi görsellik sunma iddiası- nı taşıyor. ASUS V9999 daha yüksek performans, fonksiyon ve değer için kendi mühendislerinin yarattığı bir kart tasarımı ile oluşturuldu. Ayrıca ASUS’un tescilli Game- Face teknolojisi ve yüksek kaliteli bir WEBCAM de pakete dahil. “GameFace” online oyun zevkini artırmak için özel olarak hazırlanan gerçek zamanlı ses ve görüntü iletişim teknolojisine verilen isim. Game- Face ile çok oyunculu oyunlarda, oyun devam ederken aynı ya da karşı takım oyuncularını görebilmek, duyabilmek ve onlarla konuşmak mümkün olabiliyor. Bilgi için: www.asus.com Panasonic, Lexar ya da Sandisk gibi bellek kartı üreticileri dünya çapında patlama ya- şayan cep telefonları satışından karlı çıkmak istiyor. Yaygın SD-Card bu yüzden yalnızca yarı büyüklükte olan (18 x 24 x 1,4 mm) küçük bir kardeş ediniyor. Bu mini kart 16 ve 128 MB arasındaki bellek büyüklüklerinde piyasaya gelecek. Adaptör aracılığıyla kart ayrıca normal SD-Card yuvalarına takılabiliyor ve böylece sorunsuzca PDA’larda ve dijital fotoğraf makinelerinde kullanılabiliyor. MMC-Card için de küçük bir karşılık planlanı yor. Bilgi için: www.panasonic.com ASUS V9999 GeForce FX 6800(Ultra) Yüksek performans Bellek kartları Bellek kartında yeni format Bu ay bütçeniz yüz dolarlık fazla bir harcamaya izin verir de elektronik bir cihaz almak isterseniz, dijital kamera almanı- zı tavsiye ederiz. Hala dijital kamera sahibi değilseniz, artık dijital fotoğraşarın standart halini aldığını ve film baskısı ile uğraşmak istemeyen herkesin kullanabilece ği, her ayarı kendisi yapabilen ve çekilen fotoğraşar üzerinde daha sonra ışık, renk ayarlarının yapılması- na izin veren dijital makinelerin gözde olduğunu hatırlatalım. Fuji’nin hem kolay taşınabilir, hem de kolay kullanılır 1,9 megapiksel çözünürlüğü ile kaliteli fotoğraşar çeken Q1 dijital makinesi, her an her yerde, fotoğraf filmi maliyetinden çekinmeden, istediği kareyi görüntülemek isteyen fotoğraf severler için ideal. Üstelik de ekonomik. Bilgi için: www.bascuda.com AYIN YÜZ DOLARI _ AMD, FX-53’te gerçek CPU saat frekansını 2,2’den 2,4 GHz’e yükseltmiş. 64 bit işlemcinin önbellek büyüklükleri şimdiye kadar olduğu gibi 128 KB (L1 önbellek) ya da L2 önbellek için 1.024 KB tutuyor. AMD için yeni socket 940 işlemcisinin oldukça yüksek olan fiyatı aynı kalmış bulunuyor: Yaklaşık 770 Euro (1.000’er adetlik alımlarda). Athlon FX-53’ün performansta da tamamen önde yer aldığını oyun benchmark’ları doğruluyor. “Unreal Tournament 2003”te saniyede efektif 118 kareye ulaşılıyor, böylelikle CPU 3,4 GHz’li Pentium 4/EE’ nin (yaklaşık 940 Euro) yaklaşık yüzde 17 önünde yer alıyor. Ayrı ca FX-53’lük Athlon’da AMD’ nin resmi açıklamalarının tersine, akım tasarruf işlevi “Cool’n’Quiet” kullanılabiliyor, bu aslında FX’siz Athlon 64 işlemcisine ait bir özellik. Bunun için yalnızca Freeware CrystalCPUID’e (http://crystal mark.info/ ?lang=en) ihtiyaç duyuluyor. Püf noktası: Kayıp performans 80 Watt’a kadar iniyor, CPU daha soğuk kalıyor, yıllık PC akım masraşarı 50 Euro’ya kadar iniyor. Ancak uzman olmayanların bu işe kalkışmaması tavsiye ediliyor. Bilgi için: www.amd.com AMD 64 bit Athlon 64 FX-53 ile prestijli FX serisinin en hızlı masaüstü işlemcisini tanıtıyor. AMD’nin yeni oyun CPU’su Athlon 64 FX-53 Athlon 64 FX-53 daha hızlı: FX-53, Intel’in P4 Extreme Edition’ınına %17 fark atıyor. Oyun Benchmark’ı UT 2003 (Çözünürlük 1.024x768 piksel, renk derinliği 32 bit) AMD Athlon FX-53 118 Pentium 4/EE 3,4 GHz 98 AMD Athlon 64 3400+ 110 Saniyede görüntülenen kare sayısı Aynı paraya daha fazla hız Lifebook S7010 Ekranı daha büyük ama hafif Fujitsu Siemens Computers, yeni ultra taşınabilir Lifebook S 7010’u piyasaya çıkardı. Fujitsu Siemens Computers’ün son derece iddialı yeni modelinin en önemli özelliği, 13.3 inçten 14.1 inçe genişletilmiş ekrana sahipken ağırlığının 1.77 kg olması. Parlaklığıyla da göze çarpan Lifebook S7010, Intel Centrino TM mobil teknolojisine sahip ve modüler sürücü yuvaları sayesinde kullanıcıya esneklik sağlıyor. Bilgi için: www.fujitsusiemens. com/lifebook Xerox’ta birşeyler oluyor! Yeni keşişer yolda "Innovate04 Istanbul", Xerox’un son teknoloji ürün ve çözümlerini kullanıcılarıyla paylaştı ğı bir etkinlik olarak göze çarptı. Xerox Türkiye’de 15’i ilk defa 24 ‘ü ise bu yıl Türkiye’ye gelen 39 yeni ürün ve çözümü bir arada sergiledi. Xerox’un Innovate04 İstanbul etkinliğinde sergilediği ürünler arasında evlere ve küçük ofislere yönelik, uygun fiyat ve performansları ile ön plana çıkan siyah beyaz ve renkli lazer yazıcılar da yer aldı. Bilgi için: www.xerox.com.tr Microsoft - Windows XP Reloaded CeBIT’te Windows istemcileri için Business- Group yöneticisi Armin Cremerius-Günther bunu yalanladı. “Reloaded”ın arkasında yalnı zca Windows çeşitleri XP Media Edition ve Tablet PC Edition için bir pazarlama girişimi yatıyor. Bunların yeni sürümleri Windows Media Player 10’u ve bu yaz için duyurulmuş olan Service Pack 2’nin özelliklerini içeriyor. Web temelli bir kurucu kullanıcıya opsiyonel işlevleri seçme izni veriyor. Bilgi için: www.microsoft.com Linux şimdi havası indirgenmiş, fosfatsız ve 90 derece sıcaklığa kadar etkili. Ancak 10 kiloluk paketteki Linux ne Windows’a bir alternatif ne de açık kaynak topluluğunun eseri. İsviçreli firma Rösch 2000, Linux markasını ürettiği deterjanları için onaylatmış. Yani tüm zamanların en temiz Linux’u İsviçre’de piyasada. Bilgi için: www.roesch-swiss.ch Ayın deterjanı GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 18 CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 20 GÜNCEL TEKNOLOJİ DivX’ten daha iyi: Yeni video standardı H.264 DivX’in takipçisi neredeyse hazır, yeni video sıkıştırma kralının adı H.264/AVC. Potansiyeli büyük: H.264 şimdiki MPEG4 codec kuşağına karşılık bit oranında neredeyse yüzde 40 tasarruf etmeyi vaat ediyor, üstelik de görüntü kalitesinden ödün vermeden. _ Birçok firma H.264 codec’lerini piyasaya çıkarmak üzere. MainConcept firması H.264’ün bir teknoloji demosunu indirilmeye sunuyor, Vanguard’ın da (www.vsofts. com) bir beta sürümü mevcut. Sony de yeni Playstation’ına bir H.264-Codec entegre etmeyi planlıyor. Sektör H.264’e büyük umutlar bağlıyor, çünkü bu sayede video sıkıştırma için şimdiki codec’lerin henüz zorlandığı kullanım alanlarının yolu açılıyor. Bu video telefonu ya da HDTV ile ilgili. Nedeni, H.264’ün videoları MPEG4 öncülünden daha verimli sıkıştırabilmesi, üstelik de aynı görüntü kalitesinde. Ayrıca endüstri MPEG4’ün standardize edilişindeki hatalardan ders çı- karmış ve daha hesaplı bir lisans modeli gündeme getiriyor. 2005 yılına kadar H.264’ün kullanımı lisanssız. Ancak bundan sonra 100.000 birimden itibaren satılan birim başına 10 ila 20 Cent arasında ücretler gündeme geliyor. H.264’ün teknolojisi daha önceki MPEG standartlarını temel alıyor, ancak bunları bariz bir biçimde “hassaslaştırıyor”. H.264 bir resmin bilgilerini daha da hassas alt bölümlere ayırıyor ve böylece metinde daha sonra açıklanan teknikler (değişken blok büyüklü ğü ve hareket vektörleri) üzerinden aynı dosya büyüklüğünde önemli ölçüde daha iyi bir resim kalitesi elde ediyor. Bunun sonucu daha yüksek donanım talepleri. Gerçek zamanlı sıkıştırma için Vanguard’a göre en az 3 GHz’lik bir CPU gerekli. Çözme içinse daha azıyla yetiniliyor: Televizyon çözünürlü ğü için 2 GHz CPU gerekiyor. fiimdi işin tekniğini biraz açıklayalım, çünkü tanıtılan H.264 tekniği video kodlama hakkında belli bir ön bilgi gerektiriyor. Bu yüzden MPEG kodlama hakkında açıklayıcı genel bir bölümle başlıyoruz. MPEG-kodlayıcılar nasıl çalışıyor? Kareler ve görüntüler Bir film bir kare (frames) dizisinden başka bir şey değil. Ülkemizde de geçerli olan TV standardı PAL saniyede 25 kare transfer ediyor. MPEG kodlayıcılar bu kare dizisini önce tek tek sekanslarda, Group of Pictures’da (GOP) bir araya getiriyor. Bir GOP normal olarak 12 ila 15 kareden ibaret. Ek olarak MPEG kodlayıcılar her bir kareyi 16x16 resim noktalı makro bloklara bölüyor. Böyle bir makro bloktan kodlayıcı renk ve de aydınlık değerlerini alıyor ve bunları birçok blokta tanımlıyor. MPEG2’de bloklar aydınlı k değerleriyle 8x8 büyüklüğüne sahipler. Yani bu blokların dördü bir makro bloğun (16x16) tüm aydınlık değerlerini örtüyor. Bir MPEG kodlayıcı tek bir blok üzerine sıkıştırmanı n aşağıdaki yöntemlerini uyguluyor: Intracoding: GOP’da ilk resim (I-Frame) daima “intracode” ediliyor. Bu, kodlayıcının bir JPEG’de olduğu gibi kodlama için yalnızca resimde içerilen bilgileri kullandığı anlamı- na geliyor. Bu resim bilgilerinin frekanslarda hesaplanarak dönüştürüldüğü bir ayrık kosinüs dönüşümü (Discrete Cosinus Transformation - DCT) yoluyla cereyan ediyor. Frekanslar nicemlemede (Quantisizing) yüksek frekanslı alanlarda birçok değerin kaldırıldı- ğı tam sayılara yuvarlanıyor. Ortaya çıkarı- lan değerler daha sonra ZIP yönteminde oldu ğu gibi kayıpsız sıkıştırılıyor (Bununla ilgili daha fazla bilgiyi Entropi kodlama kısmında bulacaksınız). Intercoding: GOP içerisinde her seferinde yalnızca bir I-Frame mevcut, tüm öteki kareler (Predicted ve Bidirectional Frames ya da kısaca P- ve B-Frames) intercode ediliyor. Bu P- ve B-Frame’lerin sıkıştırma için önceki ve de sonraki karelere ait bilgileri kullandığı anlamına geliyor. Bunlar türetildikleri karelere kıyasla değişiklikleri sunmak için, hareket vektörleri yoluyla ifade ediliyor. Vektörler böylelikle her zaman öteki Fra- Doğrudan karşılaştırma: 800 KBit/s’de MPEG2 (soldaki resim) sadece bloklar oluştururken, H.264 (sağda) buna karşın berrak ve neredeyse hatasız bir video akışı üretiyor. Fotoğraf: mainconcept/Corbismotion Grafik: DAD 21 CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 k me’lerde çoktan bir kez kodlanmış olan bloklara işaret ediyor. P-Frame’lerin hareket vektörleri önden giden I-Frame’e karşılık de- ğişiklikleri içeriyor. Buna karşılık B-Frame’ler önden giden Iya da P-Frame’i ve de takip eden P-Frame’i kullanıyor. H.264’te de bu teknikler gündeme geliyor, ama bariz bir biçimde hassaslaş- tırılmış olarak (hareket vektörüne bkz). Frame’den Slice’a: H.264 daha fazla verim sunuyor MPEG2’de olduğu gibi H.264 kodlayıcı tek tek makro bloklarını oynatırken ayrı ayrı çözülen Slice’larda bir araya getiriyor. Ama MPEG2 tam olarak saptanmış bir Slice biçimi tanımlarken, H.264 değişken büyüklüklerle çalışabiliyor. H.264 toplam beş tip kullanıyor: Karelere benzer biçimde Slice’larda da I-, P- ve B- tipleri mevcut. Geriye kalan ikisi, SP (Switching P) ve SI (Switching I) yalnızca ender olarak kullanılıyor ve değiş- ken bit oranlı video akışlarının daha verimli işlenmesine hizmet ediyorlar. Makro bloktan bloğa: H.264 çok daha esnek Oysa asıl işleme 16x16 piksel büyüklüğündeki makro bloklar düzleminde cereyan ediyor. MPEG’de olağan olduğu gibi H.264 kodlayı cı bu makro blokları bir kez daha aydınlık ve renk değerlerine (Luminance ve Chrominance) göre ayrı ayrı bloklara bölüyor. MPEG2 yalnızca sabit blok büyüklüklerine izin verirken, H.264 kodlayıcı blok büyüklüklerini değişken olarak tanımlayabiliyor. O bunları filmin içeriğine göre uyumlandırıyor ve böylece resim kalitesini yükseltiyor. Intracoding: H.264’de 4x4 blok büyüklüğü aydınlık değerlerinin intracoding’i için standart değer. Bu görece küçük blok büyüklüğü kodlayıcıya resimdeki yerel değişikliklere daha iyi uyum sağlamaya izin veriyor. Böylece H.264 örneğin metin yansıtmalarının kenarları ndaki tipik bozulmaları engelliyor. Buna karşılık düşük frekanslı alanlarda, yani örneğin büyük alanlar gibi az ayrıntılı resim kesitlerinde H.264 kodlayıcı intracoding’de 16x16’lık bir blok büyüklüğü de kullanabiliyor. Intercoding: Makro blokların P- ve B-Slice’a intercoding’inde H.264 daha da esnek işleyebiliyor. Burada 16x16’dan aşağıya doğru 4x4’e kadar değişik blok büyüklükleri kodlayı cının emrine amade (grafiğe bkz). 8x8 blok büyüklüğünde kodlayıcı ek olarak azami 4x4 blok büyüklüğüne kadar daha ileri bölümlere ayırmayı yazıyor. Intercoding için avantaj: Kodlayıcı şimdi her bir makro blok için 16 değişik hareket vektörüne kadar bir makro blokta kullanabiliyor (4x4’lük bir blok büyüklüğünde) ve böylece resimden resme değişiklikleri önemli ölçüde daha tam olarak betimleyebiliyor. Hareket vektörleri ile sonraki karenin tahmini mümkün MPEG2’de hareket vektörlerinin kullanımı oldukça kısıtlı. Buna karşın H.264’te hareket vektörlerinin kullanımı için çok daha fazla imkan var. Bir kodlayıcı hareket vektörleri hakkında ne kadar çok görüntü bilgisi tanı mlarsa, video akışını da o kadar güçlü bir şekilde sıkıştırabilir. Çoklu kare tahmini: Bir H.264 kodlayıcı hareket vektörlerini sadece bir önceki veya sonraki karelerden değil, aynı zamanda bunlardan daha önceki veya daha sonraki karelerden de oluşturabiliyor (multiframe prediction). H.264’ün B-Frame’lerden de hareket vektörlerini hesaplayabilmesi aynı şekilde yeni bir olay. MPEG2 ve MPEG4 kodlayıcı- lar bunu başaramıyorlar. Bunun sonucu da yine yer tasarrufu anlamına geliyor, zira artı k tüm kare türleri (frame type) hareket vektörleri için referans görüntüleri olarak kullanıma sunuluyor. Örneğin bir P-Frame için hareket vektörleri MPEG2’de olduğu gi- KAREDEN BLOKA FİLM OLUfiUMU »H.264 video akışını nasıl yapılandırıyor? I-Frame I-Slice Makroblok Intercoding için blok büyüklüğü Intracoding için blok büyüklüğü Group of Pictures (GOP) I B B B P B B B P 16x16 8x8 8x4 4x4 4x8 8x16 16x8 8x8 16x16 B-Frame B-Slice Makroblok 16x16 4x4 I-Frame B-Frame P-Frame 16x16 Esnek blok boyutları: Video verilerini verimli olarak işleyebilmek için, H.264 kodlayıcı değişken blok büyüklükleri kullanıyor. I-Frame’lerde (kırmızı) 4x4 ve 16x16 arasından, P- ve B-Frame’lerde (mavi) ise yedi alternatif arasından seçim yapabiliyor. CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 GÜNCEL Haberler KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 22 bi sadece bir önceki kare yerine daha önceki beş kareden hesaplandığında, bu aynı görüntü kalitesinde yaklaşık %12’lik bir bit oranı tasarrufu anlamına geliyor. Çeyrek piksel tahmini: Çoğu film sekansında nesneler bir kareden diğerine pek hareket etmezler. Bu minimal değişiklikleri mümkün olduğunca gerçekçi bir şekilde görüntülemek için MPEG kodlayıcılar bir “alt piksel interpolasyonu” kullanıyorlar. Kodlayı cı böylece, sadece tamsayı değerlerine dayanmayan hareket vektörlerini de tanımlayabiliyor. MPEG2’de bu yüzden hareket vektörlerinin doğruluğu yarım piksel kadar. DivX gibi güncel MPEG4 codec’leri ise buna karşın opsiyonel olarak maksimum çeyrek piksellik bir doğrulukla hesaplayabiliyorlar. MPEG4 codec’ler bu özelliği “Advanced Simple Profile”de sadece ek seçenek olarak sunarlarken, “quarter pixel prediction” en başından H.264 standardına entegre edilmiş durumda. Skip Slices: H.264 ek olarak P- ve B-Slices’daki makro blokları için P- ve B-Skip type adı verilen değerler tanımlıyor. Bunlar bu slice’da ekran içeriği değişmediğinde kullanılı- yorlar, yani bu 0 değerine sahip bir hareket vektörüne karşılık geliyor. Deblocking filtresi: Blok tabanlı tüm kodlama yöntemlerinde fazla düşük bitrate oranları nda görüntüde gözle görülür bozulmalar meydana geliyor. H.264 bunu deblocking filtresini devreye sokarak engelliyor; filtre, renk ve parlaklık akışlarından bozulmaları, görüntü keskinliğini bozmadan başarılı bir şekilde filtreliyor. Ayrıca deblocking filtresinin kullanımı başka bir sıkıştırma avantajını beraberinde getiriyor: bitrate kalite olarak benzer, ancak filtrelenmemiş bir sekansa göre yaklaşık %10 düşüyor. Deblocking filtresi bozulmaları ayırt edebiliyor Bu filtre H.264 standardında matematiksel kurallarla açık bir şekilde tanımlanmış. Standart, bir karedeki bozulmalar ile ayrı objeler arasındaki farkları tanıyabiliyor. Filtre ikinci durumda etkin hale gelmiyor. Örneğin: Kırmı zı bir evle yeşil bir çayır arasındaki sınır filtrelenmiyor. Buna karşın bir patlamanın neden olduğu bozulmalar hesaplanıyor, ki bunlar sadece görüntü içindeki renk basamakları nı görüntülüyor. Dönüşüm işlemi ve entropi kodlaması: MPEG2 ve MPEG4’ün aksine H.264 hesaplama için, MPEG2’de 8x8 boyutunda blokları temel alan Discrete Cosinus Transformation (DCT) kullanmıyor. H.264’te buna karşılık gelen işleme “bölümlenebilir tamsayı dönüşümü” adı veriliyor. Bu işlem gerçi prensipte DCT gibi işliyor, ancak 4x4 boyutundaki bloklar için optimize edilmiş. Bu sayede görüntü kalitesi, donanı m gereksinimleri de beraberinde artsa da, yine yükseliyor. Entropi kodlaması: Son adımda, yani entropi kodlamasında, intracoding ve intercoding ile elde edilen veriler kayıpsız bir şekilde sı- kıştırılıyor, tıpkı dosyaların ZIP’lenmesinde olduğu gibi. H.264 bunun için iki yöntem öngörüyor: birincisi Context Adaptive Variable Length Coding (CAVLC), burada bir kodlayıcı birçok kod tablosuna sahip ve bir veri analizinden sonra, mümkün olan en yüksek sıkıştırmaya izin veren tabloyu seçiyor. Alternatif yöntem Context-Adaptive Binary Arithmetic Coding (CABAC) ise biraz daha zahmetli. CAVLC gibi hazır tablolar kullanmak yerine CABAC kendi tablolarını oluşturuyor ve böylece veri akı- şını daha iyi sıkıştırabiliyor. CAVLC ile karşı- laştırıldığında CABAC yüzde 10 ila 15 arasında daha verimli çalışıyor. Bilgi için: www.dspr.com http://bs.hhi.de/~wiegand/JVT.html www.pixeltools.com/h264_paper.html _ TB-MM / Ufuk Yamankılıçoğlu, uyaman@chip.com.tr H.264 KODLAYICIDA fiEMATİK AKIfi »H.264 video verilerini nasıl işliyor? Çoklu kare tahmini Makro bloklar Blok oluşturma Transformasyon Makro bloklar Renk paleti kodlaması Blok kodlaması Quantisizing Entropi kodlaması I B P Kodlama için iki yol: Renk paleti kodlamasından sonra kodlayıcı kareleri iki şekilde işliyor. Intracoding’de (kırmızı) her bir kare bir JPEG resmi gibi parlaklık ve renk bilgilerine göre sıkıştırılıyor. Intercoding’de (mavi) ise kodlayıcı, bir karenin hangi kesitlerinin diğer karelere göre değiştiğini analiz ediyor. Kodlayıcı bu bilgiyi daha sonra hareket vektörleri olarak iyice sıkıştırılmış bir şekilde görüntülüyor. Çoklu kare tahmini: Diğer video codec’lerin aksine H.264’te hareket vektörleri bir çok kareyi baz alabiliyor. H.264 referans görüntü olarak B-Frame’leri de kullanabiliyor, daha önce bu da mümkün değildi. I-Frame B-Frame P-Frame Hareket vektörleri Intracoding Intercoding H.264/AVC: Yeni video standardı ADVERTORIAL LCD MONİTÖR Devasa LCD Panel: LCD monitörlerin yaygınlaşması farklı kullanım alanlarını da beraberinde getirdi zaman içinde.Maliyetlerin düşmesi ve LCD kullanımının artmasıyla,bir kaç yıl öncesine kadar hayal bile edilemeyecek ürünler de kendini göstermeye başladı. NEC LCD 4000 de bu ürünlerden biri. 40 inçlik devasa boyutları ve gelişmiş özellikleriyle üst uç LCD paneller arasında müstesna bir yere sahip olan panelde ilk dikkat çeken özelliklerden biri,öz ellikle boyutları dikkate alındığında oldukça düşük olan tepki süresi. Diyagonal olarak 101,6cm’lik boyutlara sahip olan LCD 4000’in 23ms’lik tepki süresi, yüksek kaliteli bir görüntü için anahtar rol oynuyor. Bunun dışında 600:1’lik kontrast oranı sayesinde aydınlık ortamlarda bile parlak bir görüntü sağlanabiliyor. 1.280x768 piksellik çözünürlük bir yana ürünün farklı kaynaklar için uygun girişlere sahip olması önemli bir avantaj. Resim içinde resim benzeri teknik becerilere ek olarak,NEC LCD 4000,D VI-D,DSub, BNC ve S-Video başta olmak üzere bağlanabilirlik konusunda da zengin seçenekler sunuyor. Sonuç: NEC LCD 4000,yüksek görüntü kalitesi ve gelişmiş özelliklerle geniş alanlar için oldukça başarılı bir ürün. P Geniş alanlar için ideal P Zengin bağlanabilirlik imkanları P Gelişmiş fonksiyonlar NEC LCD 4000 BİLGİ İÇİN Index (212) 312 05 05 WEB www.index.com.tr FİYAT 7008 $ + KDV TEKNİK VERİLER Ekran TFT LCD Görüntü alanı 40 inç (101,6 cm) Maksimum çözünürlük 1.280 x 768 piksel Güç tüketimi Maksimum 235 Watt Boyut 949 x 644 x 311 mm Ağırlık 27,5 Kg NEC ACCUSYNC LCD 71 VM BİLGİ İÇİN Index (212) 312 05 05 WEB www.index.com.tr FİYAT 574 $ + KDV TEKNİK VERİLER Ekran TFT LCD Görüntü alanı 17 inç Maksimum çözünürlük 1.280 x 1.024 piksel Güç tüketimi Maksimum 36 Watt Boyut 379 x 383 x 193 mm Ağırlık 4,6 Kg NEC MULTISYNC LCD2080UX+ BİLGİ İÇİN Index (212) 312 05 05 WEB www.index.com.tr FİYAT 1627 $ + KDV TEKNİK VERİLER Ekran TFT LCD Görüntü alanı 20,1 inç Maksimum çözünürlük 1.600 x 1.200 piksel Güç tüketimi Maksimum 54 Watt Boyut 442 x 366 x 200 mm Ağırlık 10,5 Kg Zarafet ve Kalite Bir Arada: IDC raporlarına bakılırsa dünyada bu yaz itibariyle LCD monitör satışları CRT’leri geçecek. CRT monitörlerin tarihin tozlu sayfaları arasına girmesi görece yakın sayılır. Pek çok üretici CRT üretimini durdurarak tamamen LCD’ye ağırlık vermiş durumda. Bu arada LCD monitörlerin kalite çıtası da gittikçe yükseliyor. NEC AccuSync LCD 71VM de sunduğu kalite ve ergonomiyle ön plana çıkan ürünlerden biri. 1.280x1.024 piksel çözünürlüğü destekleyen monitör,17 inç kategorisinin en iddialı çözümlerinden biri. Görülebilir alan ile monitör kenarları arasındaki boşluğun az olması,ürüne zarif bir hava katarken, dahili hoparlörler sayesinde masanızda yer tasarrufu yapabilirsiniz. 16ms’lik düşük tepki süresi sayesinde bu monitörde ister oyun oynayın,ist er DVD izleyin,kalite tatminkar olacaktır. 0,264mm’lik piksel aralığı ve 450:1’lik kontrast oranı ise üretim kalitesini gösteren diğer özelliklerden sadece bazıları. Şık tasarım haricinde ekran görüntüsüne ait ayarları kolayca yapmanızı sağlayan menü ve tuş sistemi kullanım kolaylığını artıran etkenlerden. Sonuç: Kaliteli ve ergonomik bir LCD monitör arıyorsanız NEC AccuSync LCD 71VM alışveriş listenizin başında olmalı. P Yüksek görüntü kalitesi P Kolay menü ve tuş düzeni P fiık tasarım Profesyonellerin Seçimi: Özellikle büyük boyutlu üst uç monitörlerde ergonomi büyük önem taşır. Zira 20 inçlik bir CRT çok fazla yer kaplar. Bu noktada grafik profesyonelleri,çoğunlukla LCD monitörleri tercih etmeye başladı. 19 ya da 20 inçlik bir LCD ile kaliteden ödün vermeden çok daha rahat bir şekilde çalışmak mümkün. NEC MultiSync LCD 2080UX+,üst uç kullanıcılardan gelen talepler dikkate alınarak üretilmiş başarılı bir LCD monitör. 0,255mm gibi oldukça düşük bir piksel aralığına sahip olan monitörün desteklediği maksimum çözünürlük 1.600x1.200. 20,1 inçlik ekran boyutlarıyla grafik ağırlıklı çalışan kullanıcılar için biçilmiş kaftan olan 2080UX+, monitör kenarlarıyla görülebilir ekran sınırları arasında çok az mesafe olmasıyla da beğenimizi kazandı. D-Sub,D VI-D ve DVI-I arabirimlerini destekleyen monitör, 16ms ’lik düşük tepki süresiyle genel multimedya uygulamaları için de cazip bir ürün. 90 derece dönebilmesi ve kolay kullanımı da cabası. Sonuç: Üst uç sınıfta yer alan ve grafik profesyonellerini hedeşeyen NEC MultiSync LCD 2080UX+,ger ek sunduğu görüntü kalitesi,ger ekse de tasarımıyla çok başarılı. P Mükemmel görüntü kalitesi P 90 derece dönebilir ekran P Düşük nokta aralığı CHIP 100. SAYI | MAYIS 2004 GÜNCEL Apple KAPAK | DONANIM | YAZILIM | HI-TECH | INTERNET | PRATİK | 26

Arşiv Listesi